- Nêu được đặc điểm sai khác trong cấu tạo của chim bồ câu so với thằn lằn.. Học sinh - Xem trước bài cấu tạo trong chim bồ câu Tìm hiểu hệ tuần hoàn chim bồ câu có gì tiến hoá hơn so v
Trang 1
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Nắm được hoạt động các cơ quan dinh dưỡng, thần kinh thích nghi
đời sống bay
- Nêu được đặc điểm sai khác trong cấu tạo của chim bồ câu so
với thằn lằn
2 Kỹ năng
- Rèn kỹ năng quan sát, kỹ năng so sánh
3 Thái độ
- Nghiêm túc trong học tập, yêu thích bộ môn
II PHƯƠNG PHÁP
- Nêu và giải quyết vấn đề
- Quan sát, tìm tòi
- Thảo luận nhóm
III ĐỒ DÙNG DẠY- HỌC
1 Giáo viên
- Tranh cấu tạo trong chim bồ câu
- Mô hình não chim
2 Học sinh
- Xem trước bài cấu tạo trong chim bồ câu (Tìm hiểu hệ tuần hoàn chim bồ câu có gì tiến hoá hơn so với bò sát)
- Xem lại bài cấu tạo trong thằn lằn bóng đuôi dài
IV HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
1 Ổn định (1’)
- Không kiểm tra bài cũ - Lớp trưởng báo cáo
3 Bài mới: (1’) Ở tiết trước các em đã
nhận biết các bộ phận của từng hệ cơ quan
Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu chi tiết từng hệ cơ quan
- HS nghe GV giới thiệu
Hoạt động 1: CÁC CƠ QUAN DINH DƯỠNG (23’)
Mục tiêu: - Nắm vững đặc điểm cấu tạo của các hệ cơ quan: tiêu hoá,
tuần hoàn, hô hấp, bài tiết của chim thích nghi đời sống bay
- So sánh đặc điểm cơ quan dinh dưỡng của chim so với thằn lằn bóng đuôi dàivà nêu được ý nghĩa sự thích nghi đó
- GV: nhắc lại các bộ phận của hệ tiêu hoá
- GV cho HS thảo luận theo câu hỏi trong 3 phút:
+ Hệ tiêu hoá của chim hoàn chỉnh hơn bò sát
ở điểm nào?
+ Vì sao chim có tốc độ tiêu hoá cao hơn bò sát?
- GV: Tuyến tiêu hoá
- HS nêu được: thực quản,diều dạ dày, dạ dày cơ, dạ dày tuyến
- HS thảo luận trong 3 phút nêu được:
à Thực quản có diều
à Dạ dày: Có dạ dày cơ và dạ dày tuyếnà tiêu hoá tốc độ cao
- Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác bổ sung
Tuần 23 -
Tiết 46
Trang 2lớn, dạ dày cơ nghiền thức ăn, dạ dày tuyến tiết dịch
à GV chốt lại ý đúng -YC: HS đọc thông tin
- GV: đặt câu hỏi cho nhóm thảo luận trong 3 phút
+ Tim của chim có đặc điểm gì khác so với bò sát?
* Ý nghĩa của sự khác nhau đó?
- GV: treo sơ đồ tuần hoàn, gọi HS lên xác định các ngăn tim
- Gọi HS lên trình bày sự tuần hoàn của máu bằng cách dựa vào sơ đồ tuần hoàn
- GV: chốt ý đúng -YC: HS đọc thông tin
- Cho HS thảo luận theo câu hỏi:
* So sánh đặc điểm hô hấp của chim và bò sát
+ Vai trò của túi khí?
+ Bề mặt trao đổi khí rộng có ý nghĩa như thế nào đối với đời sống bay của chim?
-YC: HS đọc thông tin
- GV đặt câu hỏi:
+ Hệ bài tiết chim có đặc điểm gì?
+ Đặc điểm nào thể hiện chim thích nghi đời sống bay?
- HS đọc thông tin
- HS thảo luận trong 3 phút
àTim bốn ngăn chia hai nữa: nữa trái máu đỏ tươi, nữa phải máu đỏ thẫm
àMáu nuôi cơ thể giàu oxi à trao đổi chất mạnh
- HS lên xác định các ngăn tim
- HS lên trình bày sự tuần hoàn
à HS khác nhận xét, bổ sung
- HS đọc thông tin
- HS thảo luận theo câu hỏi:
Chim Bò sát
- Có nhiều ống khí thông với hệ thống ống khí
- Sự thông khí do sự co dãn túi khí
- Phổi có nhiều vách ngăn
thôngkhí do sự thayđổi thể tích lồng ngực
à Giảm trọng lượng, giảm
ma sát giữa các nội quan
à Phù hợp với nhu cầu oxi cao khi bay
à HS khác nhận xét, bổ sung
- HS đọc thông tin
à Không bóng đái, nước tiểu đặc, thải ra ngoài cùng với phân
à Chim mái chỉ có buồng trứng bên trái phát triển
àHS nhận xét, bổ sung
Tiểu kết:
1 Tiêu hoá
- Ống tiêu hoá phân hoá chuyên hoá với chức năng
- Tốc độ tiêu hoá cao
2 Tuần hoàn
- Tim bốn ngăn, hai vòng tuần hoàn
Trang 3- Máu đỏ tươi nuôi cơ thể (giàu oxi)
3 Hô hấp
- Phổi có mạng ống khí
- Một số ống khí thông với túi khí à bề mặt trao đổi khí rộng
- Trao đổi khí:
+ Khi bay: do túi khí
+ Khi đậu: do phổi
4 Bài tiết và sinh dục
* Bài tiết
- Thận sau
- Không bóng đái, nước tiểu thải ra ngoài cùng với phân
* Sinh dục
- Con đực: có 1 đôi tinh hoàn
- Con cái: chỉ có buồng trứng bên trái phát triển
- Thụ tinh trong
Hoạt động 2: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN (10’)
Mục tiêu: HS nhận biết được các bộ phận não chim trên mô hình
- Cho HS quan sát mô hình não chim đối chiếu hình 43.4 à nhận biết các bộ phận của não chim
- GV: đặt vấn đề:
* Hãy so sánh não chim và não bò sát: bộ phận nào ở não chim phát triển hơn
+ Giác quan có đặc điểm gì?
- Gọi HS nhận xét, bổ sung
- HS quan sát mô hình não chim đối chiếu hình 43.4 à nhận biết các bộ phận của não chim
à Đại não, tiểu não, não giữa phát triển hơn bò sát
à+ Mắt có mi thứ 3 mỏng
+ Tai có ống tai ngoài
- HS nhận xét, bổ sung
Tiểu kết:
- Bộ não phát triển:
+ Não trước lớn
+ Tiểu não có nhiều nếp nhăn
+ Não giữa có hai thuỳ thị giác
- Giác quan:
- Mắt tinh có mi thứ 3 mỏng
- Tai có ống tai ngoài
4 Kiểm tra –
đánh giá (8’) Hoàn thành bảng sosánh thằn lằn và chim
bồ câu
- HS hoàn thành bảng so sánh
Tuần hoàn
Tiêu hoá
Hô hấp
Bài tiết
Sinh sản
- Tim 3 ngăn, tâm thất có vách hụt máu còn pha
- Đầy dủ các bộ phận nhưng tốc độ tiêu hoá thấp
- Phổi có nhiều vách ngăn sự thông khí ở phổi là nhờ sự tăng giảm thể tích khoang thân
- Thận sau (số lượng cầu
- Tim 4 ngăn, máu không
bị pha trộn
- Oáng tiêu hoá phân hoá, tốc độ tiêu hoá cao
- Hô hấp bằng hệ thống ống khí, nhờ sự hút, đẩy của hệ thống ống khí -Thận sau (số lượng cầu thận rất lớn)
Trang 4thận khá lớn).
- Thụ tinh trong
- Đẻ trứng phôi phát triển phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường
- Thụ tinh trong
- Đẻ trứng và ấp trứng
SGK
- Xem trước bài 42: THỰC HÀNH QUAN SÁT BỘ XƯƠNG, MẪU MỔ CHIM BỒ CÂU
- Học bài theo câu hỏi SGK
- Xem trước bài 42: THỰC HÀNH QUAN SÁT BỘ XƯƠNG, MẪU MỔ CHIM BỒ CÂU