Kiến thức - Nắm đặc điểm đời sống thằn lằn bóng, đặc điểm cấu tạo ngoài thích nghi đời sống ở cạn, mô tả di chuyển thằn lằn.. Thông qua cấu tạo và hoạt động sống của thằn lằn bóng đuô
Trang 1LỚP BÒ SÁT
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Nắm đặc điểm đời sống thằn lằn bóng, đặc điểm cấu tạo
ngoài thích nghi đời sống ở cạn, mô tả di chuyển thằn lằn
2 Kỹ năng
- Quan sát, hoạt động nhóm
3 Thái độ
-.Ý thức yêu thích bộ môn
II PHƯƠNG PHÁP
- Quan sát, tìm tòi, thảo luận nhóm, hỏi đáp
III ĐỒ DÙNG DẠY - HỌC
1 Giáo viên: Tranh cấu tạo ngoài thằn lằn bóng đuôi dài, bảng
phụ, phiếu học tập
2 Học sinh: - Chuẩn bị Thằn lằn bóng (to và nguyên vẹn)
- Kẻ bảng trang 125 SGK vào vở bài tập
- Tìm hiểu đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn
IV HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC
Nội Dung Hoạt Động Của Giáo
Viên Hoạt Động Của Học Sinh
1 Ổn định (1’)
2 Kiểm tra bài cũ
(5’)
- GV: Kiểm tra sĩ số
- GV: đặt câu hỏi
1 Đặc điểm chung của lưỡng cư là gì?
2 Nêu vai trò của lưỡng cư
- Lớp trưởng báo cáo
- HS trả lời:
- Lưỡng cư là động vật có xương sống thích nghi đời sống vừa
ở nước vừa ở cạn
- Da trần và ẩm
- Di chuyển bằng 4 chi
- Hô hấp bằng da và phổi
- Tim 3 ngăn, 2 vòng tuần hoàn, máu pha nuôi cơ thể
- Thụ tinh ngoài, nòng nọc phát triển qua biến thái
- Là động vật biến nhiệt
- Làm thực phẩm
- Làm thuốc chữa bệnh
- Diệt sâu bọ và động vật trung gian truyền bệnh
- Làm vật thí nghiệ m
3 Bài mới: (2’) Thằn lằn bóng đuôi dài
là đại diện điển hình của lớp bò sát, thích nghi đời sống hoàn toàn ở cạn
- HS nghe GV giới thiệu
Tuần 21 -
Tiết 42
Trang 2Thông qua cấu tạo và hoạt động sống của thằn lằn bóng đuôi dài các
em hiểu được đặc điểm cấu tạo và hoạt động sống của thằn lằn khác ếch đồng có đời sống vừa nước vừa cạn
Hoạt động 1: ĐỜI SỐNG (10’)
Mục tiêu: HS nắm đặc điểm đời sống thằn lằn, sinh sản của thằn lằn
- Yêu cầu học sinh đọc thông tin SGK
- Cho HS làm bài tập: so sánh đặc điểm đời sống thằn lằn, ếch, phát phiếu học tập
- GV treo bảng phụ kẻ phiếu học tập lên bảng, gọi học sinh hoàn thành bảng
- GV chốt lại kiến thức chuẩn
- HS đọc thông tin
- HS tự thu nhận thông tin kết hợp kiến thức đã học hoàn thành phiếu học tập trong 3 phút
- HS lên trình bày trên bảng, lớp nhận xét bổ sung
Đặc điểm đời
Nơi sống và hoạt
động Sống và bắt mồi ở nơi khô ráo Sống và bắt mồi ở nơi ẩm ướt
Thời gian kiếm mồi Bắt mồi vào ban ngày Bắt mồi vào chập tối
hay đêm
Tập tính Thích phơi nắng
Trú đông trong các hốc khô
Thích nơi tối hay bóng râm
Trú đông ở hốc đất ẩm
- Qua bài tập GV yêu cầu học sinh rút ra kết luận
- GV cho học sinh thảo luận:
+ Nêu đặc điểm sinh sản thằn lằn
+ Vì sao trứng thằn lằn lại ít
+ Trứng thằn lằn có vỏ có ý nghĩa gì đối với đời sống ở cạn
* Hãy cho biết những đặc điểm chứng tỏ rằng sinh sản ở thằn lằn tiến bộ hơn ở ếch
- GV chốt lại kiến thức chuẩn
- HS tự rút ra kết luận
Nêu được thằn lằn thích nghi hoàn toàn môi trường cạn
- HS thảo luận nhóm
Thằn lằn thụ tinh trong
Tỉ lệ trứng gặp tinh trùng cao nên số lượng trứng ít
Trứng có vỏ đá vôi
→ bảo vệ
- Đại diện nhóm phát biểu nhóm khác bổ sung
Thụ tinh trong, có cơ quan giao phối, trứng có vỏ bao bọc giàu noãn hoàng, phát triển trực tiếp
- HS rút ra kết luận và
ghi bài.
Tiểu kết:
- Sống nơi khô ráo thích phơi nắng, ăn sâu bọ
Trang 3- Có tập tính trú đông
- Là động vật biến nhiệt
- Sinh sản: thụ tinh trong Trứng có vỏ dai, nhiều noãn hoàng, phát triển trực tiếp
Hoạt động 2: CẤU TẠO NGOÀI VÀ SỰ DI CHUYỂN (19’)
Mục tiêu: - Giải thích đặc điểm cấu tạo ngoài thằn lằn thích nghi ở cạn
- Mô tả cách di chuyển thằn lằn
- Yêu cầu học sinh đọc bảng trang 125 đối chiếu hình cấu tạo ngoài, quan sát mẫu vật → ghi nhớ đặc điểm cấu tạo
- GV yêu cầu học sinh đọc câu trả lời → thảo luận hoàn thành bảng trang 125
- GV treo bảng phụ gọi học sinh lên gắn các mảnh giấy
- GV chốt đáp án
- HS thu nhận kiến thức đã đọc cột đặc điểm cấu tạo ngoài, quan sát mẫu vật
- Thành viên trong nhóm thảo luận chọn câu điền để hoàn thành bảng
- Đại diện nhóm lên bảng → nhóm khác bổ sung
Đặc điểm cấu tạo
Da khô có vảy sừng bao
bọc Ngăn sự thoát hơi nước của cơ thể
Có cổ dài Phát huy được giác quan nằm trên đầu, tạo
điều kiện bắt mồi dễ dàng
Mắt có mi cử động, có
nước mắt Bảo vệ mắt giữ nước mắt để màng mắt không bị khô
Màng nhĩ nằm trong hốc
nhỏ bên đầu Bảo vệ màng nhĩ và hướng các dao động âm thanh vào màng nhỉ
Thân dài, đuôi rất dài Động lực chính cho sự di chuyển
Bàn chân 5 ngón có vuốt Di chuyển trên cạn
- GV cho học sinh thảo luận,
so sánh cấu tạo ngoài thằn lằn với ếch để thấy thằn lằn thích nghi đời sống ở cạn
- Yêu cầu HS quan sát hình 38.2 đọc thông tin SGK →
nêu thứ tự cử động thân, đuôi khi thằn lằn di chuyển
- GV chốt ý đúng
- HS dựa đặc điểm cấu tạo ngoài 2 đại diện để
so sánh
- Kết luận: đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn thích nghi đời sống ở cạn (như bảng)
- HS quan sát hình 38.2 →
nêu thứ tự cử động:
Thân uốn sang phải→
đuôi uốn sang trái, chi trước phải chi sau trái chuyển lên phía trước + Thân uốn sang trái→
động tác ngược lại
- HS nhận xét, bổ sung
Tiểu kết :
Trang 41/ Cấu tạo ngoài
- Da khô có vảy sừng bao bọc
- Cổ dài
- Mắt có mi cử động, có nước mắt
- Màng nhĩ nằm trong hốc nhỏ bên đầu
- Thân dài, đuôi rất dài
- Bàn chân 5 ngón có vuốt
2/ Di chuyển
- Khi di chuyển thân và đuôi tì vào đất, cử động uốn thân phối hợp các chi → tiến lên phía trước
4 Kiểm tra - Đánh
giá ( 5’ ) - Cho HS đọc “ Ghi nhớ”- GV cho HS làm bài tập
- Hãy chọn những mục tương ứng ở côt A ứng với cột B
1 Da khô có vảy sừng
bao bọc
2 Đầu có cổ dài
3 Mắt có mí cử động
4 Màng nhĩ nằm ở
hốc nhỏ bên đầu
5 Bàn chân 5 ngón có
vuốt
1 c
2 d
3 b
4 e
5 a
a Tham gia sự di chuyển trên cạn
b Bảo vệ mắt có nước mắt, màng mắt không bị khô
c Ngăn cản sự thoát hơi nước
d Phát huy được các giác quan, tạo điều kiện bắt mồi dễ dàng
e Bảo vệ màng nhĩ hướng âm thanh vào màng nhĩ
5 Hướng dẫn ở
nhà (3’) - Học bài, trả lời câu hỏiSGK
- Xem lại đặc điểm cấu tạo trong của ếch
- Chuẩn bị bài 39 Cấu tạo trong của thằn lằn (tìm hiểu cấu tạo bộ xương thích nghi đời sống, đặc điểm hệ tuần hoàn khác với ếch như thế nào?)
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK
- Xem lại đặc điểm cấu tạo trong của ếch
- Chuẩn bị bài 39 Cấu tạo trong của thằn lằn (tìm hiểu cấu tạo bộ xương thích nghi đời sống, đặc điểm hệ tuần hoàn khác với ếch như thế nào?)