giáo án tổng hợp vật lý 10 tuần 17

Kiến thức - Phát biểu được: Định nghĩa quán tính, định luật I và II Niu-tơn, định nghĩa của khối lượng và nêu được tính chất của khối lượng.. - Viết được biểu thức của định luật III Niu

TUẦN 9 NGÀY SOẠN: 10/10/2014 TIẾT 17 NGÀY DẠY: 15/10/2014

Bài 10: BA ĐỊNH LUẬT NIU-TƠN(t1)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Phát biểu được: Định nghĩa quán tính, định luật I và II Niu-tơn, định nghĩa của khối lượng và nêu được tính chất của khối lượng

- Viết được công thức của định luật II

- Phát biểu được định luật III Niu-tơn

- Viết được biểu thức của định luật III Niu-tơn và của trọng lực

- Nêu được đặc điểm của cặp lực và phản lực

2 Kỹ năng và năng lực:

a Kỹ năng:

- Vận dụng được định luật I, II Niu-tơn và khái niệm quán tính để giải thích một số hiện tượng vật lí đơn giản và để giải các bài tập trong bài

- Chỉ ra được điểm đặt của cặp “lực và phản lực” Phân biệt được cặp lực trực đối và cặp lực cân bằng

- Vận dụng phối hợp định luật II và III Niu-tơn để giải các bài tập ở trong bài

b Năng lực:

- Kiến thức : K1, K3

- Phương pháp: P2, P5

- Trao đổi thông tin:,X5,X6,X8

- Cá thể: C1

3 Thái độ:

- GDMT: Từ ĐL III Niu-tơn: tác động xấu đến môi trường thì sẽ nhận lấy hậu quả (tương tác)

II CHUẨN BỊ

Gv: Chuẩn bị thêm một số ví dụ về các định luật của Niu-tơn, nhằm tăng niềm tin cho học sinh vào tính đúng đắng của định luật

III PHƯƠNG PHÁP

- Đặt vấn đề, thuyết trình, đàm thoại, thảo luận nhóm

IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Ổn định lớp:(2 phút)

2 Kiểm tra bài cũ (13 phút): Phát biểu được định nghĩa tổng hợp lực, phân tích lực và

quy tắc hình bình hành?

+ Vận dụng quy tắc hình bình hành để tìm hợp lực của 2 lực đồng quy, phân tích một lực thành 2 lực đồng quy theo các phương cho trước

3 Bài mới.

Hoạt động 1: Tìm hiểu định luật I Niu-tơn.(15 phút)

Các năng lực

cần đạt Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản

P2- mô tả được

các hiện tượng

tự nhiên bằng

ngôn ngữ vật lí

và chỉ ra các quy

luật vật lí trong

hiện tượng đó

 Mô tả lại TN

lịch sử của

Ga-li-lê

X8- tham gia

hoạt động nhóm

trong học tập vật

lí trả lời câu

hỏi

K1- Trình bày

được kiến thức

về các hiện

tượng, đại

lượng, định luật,

nguyên lí vật lí

cơ bản Trình

bày được mối

quan hệ giữa các

kiến thức vật lí

 Để phát biểu

và ghi nhận định

luật I

K3- Sử dụng

được kiến thức

vật lí để thực

hiện các nhiệm

vụ học tậpđể

trả lời câu hỏi

C1

X6- trình bày

các kết quả từ

các hoạt động

học tập vật lí

- Mô tả lại TN lịch sử của Ga-li-lê

+ Vì sao viên bi không lăn đến độ cao ban đầu?

+ Khi giảm h2 đoạn đường mà viên bi lăn được

sẽ thế nào?

+ Nếu đặt máng 2

quãng đường hòn

bi lăn được sẽ thế nào so với lúc đầu?

+ Làm thí nghiệm theo hình 10.1c SGK

+ Nếu máng 2 nằm ngang và không có ma sát thì hòn bi sẽ chuyển động như thế nào?

- Vậy có phải lực

là nguyên nhân của chuyển động không?

- Giảng về sự khái quát hoá của Niu-tơn thành nội dung định luật I Niu-tơn

- Em hãy phát biểu lại định luật như SGK

- Khái niệm quán tính đã được học

ở lớp 8

-Theo ĐL I thì

thẳng đều được

- Quan sát hình

vẽ thí nghiệm và rút ra nhận xét

- Do có ma sát giữa viên bị và máng nghiêng

- Viên bi đi được đoạn đường xa hơn

- Suy luận cá nhân hoặc trao đổi nhóm để trả lời: (sẽ dài hơn lúc đầu)

- Lăn mãi mãi

- Không

- Hs phát biểu

và ghi nhận định luật I

- Hs nhắc lại (nếu được)

-Xu hướng bảo toàn vận tốc cả về hướng và độ lớn

- HS trả lời

I Định luật I Niu-tơn 1.Thí nghiệm lịch sử của Ga-li-lê

(1) (2)

(1)

(2)

(1)

(2)

* Nếu không có ma sát và nếu máng (2) nằm ngang thì hòn bi sẽ lăn với vận tốc không đổi mãi mãi

2 Định luật I Niu-tơn

Nếu một vật không chịu tác dụng của lực nào hoặc chịu tác dụng của các lực có hợp lực bằng không, thì vật đang đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên, đang chuyển động sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều

0

Fr=rthì ar=0r

3 Quán tính

Quán tính là tính chất của mọi vật có xu hướng bảo toàn vận tốc cả về hướng và

độ lớn

* Định luật I gọi là định luật quán tính và chuyển động thẳng đều được gọi là

của mình

(nghe giảng,

tìm kiếm thông

tin, thí nghiệm,

nhóm… ) một

cách phù hợp

gọi là chuyển

quántính

- Vậy quán tính là gì?

Trả lời câu C1

chuyển động theo quán tính

Hoạt động 2: Tìm hiểu định luật II Niu-tơn.(10 phút)

Các năng lực

cầnđạt

Hoạt động của GV

Hoạt động của HS

Kiến thức cơ bản

K3- Sử dụng

được kiến thức

vật lí để thực

hiện các nhiệm

vụ học tập để

trả lời các câu

hỏi và câu hỏi

C2,C3

K1- Trình bày

được kiến thức

về các hiện

tượng, đại

lượng, định luật,

nguyên lí vật lí

cơ bản  để

phát biểu nội

dung định luật II

niu tơn

P5- Lựa chọn và

sử dụng các

công cụ toán học

phù hợp trong

học tập vật lí 

để viết CT ĐL II

Niu Tơn

X5-Ghi lại được

các kết quả từ

các hoạt động

- Muốn gây ra gia tốc cho vật ta phải

có lực tác dụng lên vật đó Nếu ta đẩy một thùng hàng khá nặng trên đường bằng phẳng Theo em gia tốc của thùng hàng phụ thuộc vào những yếu tố nào?

- Khái quát thành câu phát biểu về

gia tốc của vật?

- Giảng về sự khái quát của Niu- tơn thành nội dung định luật II

- Nếu nhiều lực tác dụng lên vật thì ĐL II được áp dụng như thế nào?

- Ở lớp 6 em hiểu khối lượng là gì?

- Qua nội dung

ĐL II, khối lượng còn có ý nghĩa gì khác?

-Trả lời câu C2 (SGK)?

- Nhận xét câu trả lời của hs

- Thông báo tính

- HS trả lời

+ m càng lớn thì a càng nhỏ

+ a và F cùng hướng

- HS phát biểu:

gia tốc của vật tỉ

lệ thuận với lực tác dụng và tỉ lệ nghịch với khối lượng của vật

- F lúc này là hợp lực

1 2 3

F F Fr = + + +r r Fr

- Là đại lượng chỉ lượng vật chất của một vật

- HS trả lời

- Lắng nghe và ghi nhận

- HS trrả lời

II Định luật II Niu-tơn

1 Định luật II Niu-tơn

Gia tốc của một vật cùng hướng với lực tác dụng lên vật Độ lớn của gia tốc tỉ lệ thuận với độ lớn của lực và

tỉ lệ nghịch với khối lượng của vật

m

F a





= hay

a m

F= 

- Trong đó: a: là gia tốc của vật (m/s2)

+ F: là lực tác dụng (N) + m: khối lượng của vật (kg)

Trường hợp vật chịu nhiều lực tác dụng r F F Fr r r1 ; ; 2 3 thì

F là hợp lực của tất cả các lực đó

F=F1 +F2 +F3 +

2 Khối lượng và mức quán tính

a Định nghĩa

Khối lượng là đại lượng đặc trưng cho mức quán tính của vật

b Tính chất của khối lượng.

- Khối lượng là một đại

học tập vật lí

của mình (nghe

giảng, tìm kiếm

thông tin, thí

nghiệm, làm

việc nhóm… )

chất của khối lượng (2 tính chất)

- Trả lời câu C3(SGK)?

lượng vô hướng, dương và không đổi đối với mọi vật

- Khối lượng có tính chất cộng

Hoạt động 3 (5 phút) : Củng cố, giao nhiệm vụ về nhà.

Các năng lực cần đạt Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

C1: Xác định được trình độ

hiện có về kiến thức vật lý

 Tóm tắt lại kiến thức

K3: Sử dụng được kiến thức

vật lí để thực hiện các

nhiệm vụ học tập  Làm

bài tập vận dụng

X5- X6: Ghi lại được các

kết quả từ các hoạt động

học tập vật lí của mình

(nghe giảng, tìm kiếm

thông tin, thí nlàm việc

nhóm… )

Trình bày các kết quả từ các

hoạt động học tập vật lí của

mình (nghe giảng, tìm kiếm

thông tin, thí nghiệm, làm

việc nhóm… ) một cách

phù hợp  Để hoàn thành

bài tập vận dụng

+ GV yêu cầu HS tóm tắt lại nội dung chính của bài

+ Yêu cầu HS về nhà làm các bài tập SGK và ghi các BT do GV đưa ra

+ Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau

Lĩnh hội kiến thức và thực hiện các yêu cầu của GV:

- Tóm tắt những kiến thức cơ bản

- Làm bài tập

- Ghi các bài tập về nhà

- Chuẩn bị bài mới.(ĐL III Niu Tơn)

V PHỤ LỤC

Câu 1: Một vật đang chuyển động với vận tốc 3m/s Nếu bỗng nhiên các lực tác dụng lên

nó mất đi thì

A Vật dừng lại ngay B Vật đổi hướng chuyển động

C Vật chuyển động chậm dần rồi mới dừng lại D Vật tiếp tục chuyển động theo hướng

cũ với vận tốc 3m/s

Chọn câu đúng

Câu 2: Câu nào đúng.

A Nếu không chịu lực nào tác dụng thì mọi vật phải đứng yên

B Khi không còn lực nào tác dụng lên vật nữa, thì vật đang chuyển động sẽ lập tức dừng lại

C Vật chuyển động được là nhờ có lực tác dụng lên nó

D Khi thấy vận tốc của vật thay đổi thì chắc chắn là đã có lực tác dụng lên vật

VI RÚT KINH NGHIỆM:

………

………

………