Tìm hợp lực theo quy tắc hình bình hành... Hai lực cùng đợ lớn... Ba lực đó phải vuông góc với nhau từng đôi một.
Trang 1Chương III:CÂN BẰNG VÀ CHUYỂN ĐỘNG CỦA VẬT RẮN
Bài 17: CÂN BẰNG CỦA MỘT VẬT CHỊU TÁC DỤNG CỦA HAI LỰC VÀ
CỦA BA LỰC KHÔNG SONG SONG ( tiết 2)
I MỤC TIÊU:
1 Về kiến thức:
- Nêu được định nghĩa của vật rắn và giá của lực Phát biểu được quy tắc tổng hợp 2 lực có giá đồng quy
- Phát biểu được điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của 2 lực và của 3 lực không song song
- Nêu được cách xác định trọng tâm của vật mỏng, phẳng bằng phương pháp thực nghiệm
2 Về kỹ năng và năng lực:
a Kĩ năng:
- Vận dụng được các điều kiện cân bằng và quy tắc tổng hợp 2 lực có giá đồng quy để giải các bài tập đơn giản
b Năng lực:
- Kiến thức : K1,K3,
- Phương pháp: P1, P3, P5,P4,
-Trao đổi thông tin: X1,X6, X3
- Cá thể: C1
3 Thái độ:
- Yêu thích môn học và vận dụng vào thực tế
4 Trọng tâm
- Điều kiện cân bằng của một vật chịu tác dụng của ba lực không song song
II CHUẨN BỊ:
1.Giáo viên: - Chuẩn bị dụng cụ TN hình 17.6; bảng nhỏ vẽ sẵn hình 17.8 SGK
2.Học sinh: - Ôn lại quy tắc hình bình hành, điều kiện cân bằng của một chất điểm.
III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
- Phương pháp tìm tòi,điều tra, nêu vấn đề, giải quyết vấn đề, dạy học tương tác
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Hoạt động 1( 5 phút) : Ổn định lớp
- Kiểm tra sĩ số
- Kiểm tra bài cũ :
- Phát biểu điều kiện cân bằng của vật rắn chịu tác dụng của 2 lực? Cho biết trọng tâm của một số vật đồng chất và có dạng hình học đối xứng
- Bài mới :
Hoạt động 2( 15 phút): Tìm hiểu thí nghiệm cân bằng của một vật rắn chịu tác dụng của
3 lực không song song
Các năng lực cần
đặt
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kết quả cần đạt
*P1-K1-X1-C1:
Các em hãy xác - Các em hãy xácđịnh trọng lượng P - Quan sát TN rồitrả lời các câu hỏi II Cân bằng của một vật chịu tác dụng của
Trang 21
F
uur
2
F
uur
P
ur
2
F
uur 1
F
uur uur ur F12 = − P
P
ur
đặt
định trọng lượng P
của vật và trọng
tâm của vật
*P1: Có những lực
nào tác dụng lên
vật?
- Có nhận xét gì về
giá của 3 lực?
*P5-P1-X6-K1:Lựa chọn và sử
dụng công cụ toán
học
- Các em có nhận
xét gì về đặc điểm
của hệ 3 lực này?
của vật và trọng tâm của vật
- Bố trí TN như hình 17.5 SGK
- Có những lực nào tác dụng lên vật?
- Có nhận xét gì về
giá của 3 lực?
- Treo hình (vẽ 3 đường thẳng biểu diễn giá của 3 lực)
Ta nhận thấy kết quả gì?
- Đánh dấu kết quả
của các lực, rồi biểu diễn các lực theo đúng tỉ lệ
xích
- Ta được hệ 3 lực không song song tác dụng lên vật rắn mà vật vẫn đứng yên, đó là hệ 3 lực cân bằng
- Các em có nhận xét gì về đặc điểm của hệ 3 lực này?
của gv
- Lực F1 và F2 và
trọng lực Pr
- Giá của 3 lực cùng nằm trong một mặt phẳng, đồng quy tại một điểm O
- Thảo luận nhóm để đưa ra câu trả
lời (3 lực không song song tác dụng lên vật rắn cần bằng có giá đồng phẳng và đồng quy)
ba lực không song song
1 Thí nghiệm
Hoạt động 3: ( 10 phút) Tìm hiểu quy tắc hợp lực đồng quy.
Các năng lực
cần đặt
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kết quả cần đạt
*P5-P1-K1:
Lựa chọn và
sử dụng công
cụ toán học để
tìm các lực tác
dụng lên vật
có thể đặt tại
các điểm khác
nhau, với 2 lực
có giá đồng
quy ta là cách
nào để tìm hợp
lực Xét 2 lực
- Vì vật rắn có kích thước, các lực tác dụng lên vật có thể đặt tại các điểm khác nhau, với 2 lực có giá đồng quy ta là
cách nào để tìm hợp lực
Xét 2 lực F1 và F2; tìm hợp lực Fr = +Fr1 Fr2
- Trượt các vectơ trên giá của chúng đến điểm đồng quy O Tìm hợp lực theo quy tắc hình bình hành
- Chúng ta tiến hành
- Quan sát các bước tiến hành tìm hợp lực mà gv tiến hành
- Thảo luận để đưa ra các bước thực hiện
(Chúng ta phải trượt 2 lực trên giá của chúng đến điểm đồng quy, rồi áp dụng quy tắc hình bình hành để tìm hợp lực)
- Muốn tổng hợp 2 lực có giá đồng quy tác dụng lên một vật rắn,
2 Quy tắc tổng hợp 2 lực có giá đồng quy.
Muốn tổng hợp 2 lực có giá đồng quy tác dụng lên một vật rắn, trước hết ta phải trượt 2 vectơ lực đó trên giá của chúng đến điểm đồng quy, rồi áp dụng quy tắc hình bình hành để tìm hợp lực
Trang 3cần đặt
F1 và F2; tìm
1 2
Fr = +Fr Fr
tởng hợp 2 lực đờng quy, hãy nêu các bước thực hiện?
- Mợt em đọc quy tắc tởng hợp 2 lực có giá
đờng quy
trước hết ta phải trượt 2 vectơ lực đó trên giá
của chúng đến điểm đờng quy, rời áp dụng quy tắc hình bình hành để tìm hợp lực
Hoạt động 4: (10 phút) Tìm hiểu điều kiện cân bằng của vật rắn chịu tác dụng của 3 lực
khơng song song
Các năng lực
cần đặt Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kết quả cần đạt
*P4-K3-K1:Vận
dụng sự tương tự
để xây dựng kiến
thức Nhắc lại
đặc điểm của hệ 3
lực cân bằng ơ
chất điểm?
*P4-K1:Vận
dụng sự tương tự
để xây dựng kiến
thức hãy nêu điều
kiện cân bằng của
mợt vật chịu tác
dụng của 3 lực
khơng song song
- Nhắc lại đặc điểm của hệ 3 lực cân bằng
ơ chất điểm?
- Chúng ta trượt Pr trên giá của nó đến điểm đờng qui O Hệ
lực chúng ta xét trơ thành hệ lực cân bằng giống như ơ chất điểm
- Nhận xét về hệ 3 lực tác dụng lên vật ta xét trọng TN
- Gọi 1 hs lên bảng đo đợ dài của Fr
và Pr
- Hãy nêu điều kiện cân bằng của mợt vật chịu tác dụng của 3 lực khơng song song
- TL nhóm để trả lời
- Nhận xét Prcùng giá, ngược chiều Fr
- Mợt hs dùng thước
đo đợ dài của Fr
và
Pr
rút ra nhận xét
Hai lực cùng đợ lớn
- Ba lực phải có giá
đờng phẳng và đờng quy, hợp lực của 2 lực phải cân bằng với lực thứ 3
3 Điều kiện cân bằng của mợt vật chịu tác dụng của 3 lực khơng song song.
Ba lực đó phải có giá đờng phẳng và đờng quy
Hợp lực của 2 lực đó phải cân bằng với lực thứ 3
1 2 3
Fr +Fr = −Fr
Hoạt động 5: (5 phút) Hướng dẫn về nhà, củng cố và dặn dị
- Các em đọc phần ghi nhớ, cho hs làm ví dụ
hình 17.7
- Về nhà trả lời các câu hỏi và làm BT trong
SGK và SBT, chuẩn bị bài tiếp theo.Các em đọc
phần ghi nhớ, cho hs làm ví dụ hình 17.7
- Về nhà trả lời các câu hỏi và làm BT trong
SGK và SBT, chuẩn bị bài tiếp theo
- Ghi nhận và trả lời câu hỏi của GV
- Ghi nhận nhiệm vụ về nhà
V PHẦN PHỤ LỤC:
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
1 Mợt vật cân bằng chịu tác dụng của hai lực thì hai lực đó sẽ :
A Cùng giá, cùng chiều, cùng đợ lớn.
B Cùng giá, ngược chiều, cùng đợ lớn.
C Có giá vuơng góc với nhau và cùng đợ lớn.
Trang 4A Hợp lực của hai lực phải cân bằng với lực thứ ba.
B Ba lực đó có độ lớn bằng nhau.
C Ba lực đó phải vuông góc với nhau từng đôi một.
D Ba lực đó không nằm trong một mặt phẵng.
3 Hai lực cân bằng là hai lực :
A Cùng tác dụng lên một vật B Là hai lực trực đối.
C Có tổng độ lớn bằng không D Cùng tác dụng lên một vật và trực đối.
VI RÚT KINH NGHIỆM: