giáo án tổng hợp vật lý 10 tuần 12 (2)

MỤC TIÊU: 1.Về kiến thức: - Hiểu được khái niệm chuyển động ném ngang và nêu được một số đặc điểm chính của chuyển động ném ngang - Hiểu và diễn đạt được các khái niệm phân tích chuyển

TUẦN 12 NGÀY SOẠN: 10/11/2015

BÀI 15: BÀI TOÁN VỀ CHUYỂN ĐỘNG NÉM NGANG

I MỤC TIÊU:

1.Về kiến thức:

- Hiểu được khái niệm chuyển động ném ngang và nêu được một số đặc điểm chính của chuyển động ném ngang

- Hiểu và diễn đạt được các khái niệm phân tích chuyển động,chuyển động thành phần, chuyển động tổng hợp

- Viết được các phương trình của hai chuyển động thành phần của chuyển động ném ngang

và nêu được tính chất của mỗi chuyển động thành phần đó

- Viết được phương trình quỹ đạo của chuyển động ném ngang, các công thức tính thời gian chuyển động và tầm ném xa

2.Về kỹ năng và năng lực:

a Kĩ năng:

- Bước đầu biết dùng phương pháp toạ độ để khảo sát những chuyển động phức tạp, cụ thể trong bài là chuyển động ném ngang

- Biết cách chọn hệ toạ độ thích hợp và biết phân tích chuyển động ném ngangtrong hệ toạ

độ đó thành các chuyển động thành phần (bước đầu biết chiếu các vectơ lên các trục toạ độ), biết tổng hợp hai chuyển động thành phần thành chuyển động tổng hợp (chuyển động thực của vật)

- Biết áp dụng định luật II Newton để lập công thức cho các chuyển động thành phần của chuyển động ném ngang

- Biết suy ra dạng quỹ đạo từ phương trình quỹ đạo của vật

- Vẽ được một cách định tính quỹ đạo của một vật ném ngang

b Năng lực:

- Kiến thức : K1, K2, K3, K4

- Phương pháp: P1, P2, P5,P4,P6, P8

-Trao đổi thông tin: X1, X4, X5, X6, X8

- Cá thể: C1

3 Thái độ:

- Yêu thích môn học và vận dụng vào thực tế

II CHUẨN BỊ:

1.Giáo viên:

- Ống bơm nước, dụng cụ TN kiểm chứng (thay thế bằng thí nghiệm ảo)

2.Học sinh:

- Ôn lại các công thức, phương trình của CĐTBĐĐ, CĐ rơi tự do, định luật II Newton

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:

- Phương pháp tìm tòi,điều tra, nêu vấn đề, giải quyết vấn đề, dạy học tương tác

- Diễn giảng, truyền thụ kiến thức một chiều, dạy học tích cực

IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động 1( 5 phút) : Ổn định lớp

- Kiểm tra sĩ số

- Kiểm tra bài cũ

- Bài mới :

Hoạt động 2( 5 phút): Khái quát về lực hướng tâm

Các năng lực cần

đặt Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kết quả cần đạt

* K1 –P1: Đặt câu

hỏi về các vấn đề

thường gặp xung

quanh như: làm thế

nào ném bĩng vào

trúng rổ? Để súng

chếch một gĩc bằng

bao nhiêu để đạn

trúng đích?

- Chuyển động ném

thường cĩ dạng thế

nào?

Đặt vấn đề: chúng ta chắc

hẳn đã đặt rất nhiều câu hỏi liên quan đến chuyển động ném như: làm thế nào ném bĩng vào trúng rổ? Để súng chếch một gĩc bằng bao nhiêu để đạn trúng đích?

- Chuyển động ném thường

cĩ dạng thế nào?

- Khi nghiên cứu dạng CĐ này, người ta thường dùng phương pháp toạ độ

Dựa vào kinh nghiệm bản thân,

HS cĩ thể trả lời:

- Đường cong

- Đường thẳng

Hoạt động 3: ( 10 phút) Tìm hiểu CĐ thành phần của CĐ ném ngang

Các năng lực cần

đặt

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kết quả cần đạt

*P4 – P5 : Chọn hệ

toạ độ thích hợp,

dùng phép chiếu CĐ

xuống các trục toạ

độ đã chọn

- Nghiên cứu các

CĐ thành phần

- Phối hợp các lời

giải riêng rẽ thành

lời giải đầy đủ cho

CĐ thực

*P5- X6: Đưa ra bài

tốn :khảo sát CĐ

của 1 vật ném ngang

từ O ở độ cao h với

VTBĐ là v0 với sức

cản của khơng khí

khơng đáng kể

*P1:-X6: chọn hệ

toạ độ thế nào? Vì

sao?

- Chọn hệ toạ độ thích hợp, dùng phép chiếu CĐ xuống các trục toạ

độ đã chọn

- Nghiên cứu các

CĐ thành phần

- Phối hợp các lời giải riêng rẽ thành lời giải đầy đủ cho

CĐ thực

- Đưa ra bài tốn :khảo sát CĐ của 1 vật ném ngang

từ O ở độ cao h với VTBĐ là v0 với sức cản của khơng khí khơng đáng kể

- Nên chọn hệ toạ độ thế nào? Vì sao?

Gợi ý: chọn sao cho khi chiếu, các CĐ thành phần là một trong những CĐ ta

đã nghiên cứu

Cá nhân tiếp thu, ghi nhận ý nghĩa và các bước tiến hành của phương pháp toạ độ

Nên chọn hệ toạ độ Đêcác vì khi phân tích

sẽ được CĐ theo phương ngang và phương thẳng đứng

Thảo luận nhĩm:

-Theo Ox: Fx = max =

0 => ax= 0

Vx = v0x = v0

; x = v0t -Theo Oy: rơi tự do

ay=g ; vy= v0y + gt

I.Khảo sát chuyển động ném ngang:

1.Chọn hệ toạ độ:

Chọn hệ toạ độ Đềcác cĩ:

- Gốc tại O

- Ox hướng theo v 0

- Oy hướng theo P

2.Phân tích chuyển đợng ném ngang:

CĐ của các hình chiếu MX và My là các CĐ thành phần của M

3.Xác định các CĐ thành phần:

 Theo Ox: Mx CĐ thẳng đều

ax = 0

vx = vo

x = vot

 Theo Oy: My rơi

tự do

ay = g

vy = gt

Các năng lực cần

đặt Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kết quả cần đạt

Yêu cầu HS hoàn

thành C1 Yêu cầu HS hoàn

thành C1

= gt; gt 2

2

1

y  gt 2

2

1

y 

Hoạt động 4: (12 phút) Xác định CĐ của vật ném ngang

Các năng lực

cần đặt Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kết quả cần đạt

*P1 – P5: Để xác

định CĐ thực của

vật ta phải tổng

hợp 2 CĐ thành

phần bằng cách

nào? Tìm PT quỹ

đạo như thế nào?

*P1: Hãy xác định

thời gian rơi của

vật? khi vật chạm

đất thì vật đi hết độ

cao h

t có phụ thuộc vào

v0 không?v0 có vai

trò gì đối với CĐ

của vật?

*X6: L = xmax =

v0t

=

v0 g

h

2

Để xác định CĐ thực của vật ta phải tổng hợp 2 CĐ thành phần bằng cách nào?

Tìm PT quỹ đạo như thế nào?

Gợi ý: PT quỹ đạo

là PT nêu lên sự phụ thuộc của y vào x

Hãy xác định thời gian rơi của vật?

Gợi ý:khi vật chạm đất thì vật đi hết độ cao h

t có phụ thuộc vào v0

không?v0 có vai trò

gì đối với CĐ của vật?

Hãy xác định tầm ném xa

Từ x = v0t suy ra t và thế vào PT gt 2

2

1

y 

Thay y = h vào

2 gt 2

1

y 

Không phụ thuộc

Ném càng mạnh thì vật bay càng xa

L = xmax = v0t = v0 g

h 2

II.Xác định CĐ của vật:

1.Dạng của quỹ đạo:

2 2 0

x v 2

g

y 

2.Thời gian chuyển động:

t  gh

3.Tầm ném xa:

L = xmax = v0t = v0 g

h 2

Hoạt động 5: (5 phút) Nghiên cứu thí nghiệm kiểm chứng

Các năng lực

cần đặt Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kết quả cần đạt

*P2 - P5: Dùng

bảng phụ hình vẽ

15.3 và 15.4

Tại các thời điểm

khác nhau thì hai

viên bi ở những độ

Dùng bảng phụ hình

vẽ 15.3 và 15.4

Tại các thời điểm khác nhau thì hai viên bi ở những độ cao như thế nào?

Tại các thời điểm khác nhau, hai bi luôn ở cùng độ cao

III Thí nghiệm kiểm chứng:

- Sau khi búa đập vào thanh thép, bi A chuyển động ném ngang, còn bi

B rơi tự do

- Cả hai đều chạm đất cùng một lúc

Các năng lực

cần đặt Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kết quả cần đạt

cao như thế nào?

Hoạt động 6: (8 phút) H ng d n, giao nhi m v h c t p nhà.ướng dẫn, giao nhiệm vụ học tập ở nhà ẫn, giao nhiệm vụ học tập ở nhà ệm vụ học tập ở nhà ụ học tập ở nhà ọc tập ở nhà ập ở nhà ở nhà

Hoạt động điểu khiển của

- Đặc điểm của chuyển động

ném ngang, đặc biệt là thời gian

rơi trong chuyển động ném

ngang bằng thời gian rơi tự do ở

cùng độ cao, không phụ thuộc

vào vận tốc ném ngang

Bài tập : Một vật được ném

ngang ở độ cao h=80m với vận

tốc đầu V0=20m/s Lấy g=10m/

s2

a Tính thời gian chuyển động

và tầm bay xa

b Lập phương trình quỹ đạo của

vật

- Ôn lại quy tắc hình bình hành,

điều kiện cân bằng của một chất

điểm

- Xem bài mới:" Cân bằng của

một vật chịu tác dụng hai lực, ba

lực không song song"

+ Cho biết trọng tâm của một số

dạng hình học đối xứng ?

- Ghi nhận và trả lời câu hỏi của GV

Tóm tắt

h = 80m V0=20m/s

g = 10m/s2

a t = ?; L = ?

b Lập PTQĐ của vật?

- Ghi nhận nhiệm vụ

về nhà

Giải Thời gian chuyển động của vật là

= 4 (s)

Tầm bay xa của vật là

L = V0t =20.4 = 80(m) PTQĐ của vật

= =

Đáp số: a t=4s; L = 80m

b,

V PHẦN PHỤ LỤC:

CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM

Câu 1: Một vật được ném ngang ở độ cao h = 80 m với vận tốc đầu v0 = 20 m/s Lấy

g = 10 m/s2 Thời gian và tầm bay xa của vật là

A 1s và 20m B 2s và 40m C 3s và 60m D 4s và 80m

Câu 2: Một máy bay bay theo phương ngang ở độ cao 10000m với tốc độ 200m/s Viên

phi công thả quả bom từ xa cách mục tiêu là bao nhiêu để quả bom rơi trúng mục tiêu? Biết g = 10m/s2

A 8000m B 8900m C 9000m D.10000m

Câu 3: Trong chuyển động ném ngang, chuyển động của vật được mô tả là

A thẳng đều

B thẳng biến đổi đều

C rơi tự do

D thẳng đều theo chiều ngang, rơi tự do theo phương thẳng đứng

VI RÚT KINH NGHIỆM:

g

h

10

80 2

2 2 0

2V x

g

2 20 2

10

80

1

x

2 80

1

x

y 