giáo án ngữ văn 8 bài 1 tôi đi học 46

- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống bản thân 3.Thái độ - Giáo dục cho học sinh ý thức tự giác trong học tập, yêu mến bạn bè thầy cô.. Tìm những hình ảnh,

Trang 1

Ngày soạn : 20/8/2013 Ngày dạy : 22/8/2013 Lớp 8A 24/8/2013 Lớp 8B

Tiết 1 Tiếng việt CỦNG CỐ KIẾN THỨC VỀ DẤU CÂU VÀ CÁC KIỂU CÂU ĐƠN

- Lập bảng sơ đồ hệ thống hoá kiến thức

- Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng các dâu câu và các kiểu câu đơn đã học

3.Thái độ :

- Bồi dưỡng cho h/s có ý thức sử dụng câu đơn và dấu câu trong khi tạo lập vănbản

II.CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:

1.Thầy : Soạn giáo án, Hệ thống kiến thức về dấu câu và các kiểu câu đơn

2.Trò: Ôn lại nội dung ôn tập theo yêu cầu.

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1.Kiểm tra bài cũ : Không kiểm tra

* Giới thiệu bài mới ( 1 p ) : Các giờ học trước các em đã được học câu đơn và

các dấu câu ở chương trình lớp 7 Vậy để củng cố lại hệ thống kiến thức đó cô tròchúng ta sẽ đi vào bài học hôm nay

( GV ghi tên bài học – sgk/ 132)

2.Dạy nội dung bài mới

Hoạt động của thầy và trò Phần ghi bảng

Hỏi: Có mấy kiểu câu đã học ?

I.Ôn tập các kiểu câu: ( 12 )

1.Câu phân loại theo mục đích nói :

a.Câu nghi vấn dùng để hỏi.

b.Câu trần thuật : Dùng để nêu nhậnđịnh,có thể đánh giá theo tiêu chuẩn( đúng , sai )

VD : Sáng nay, mẹ cho em đi chợmua quần áo

Trang 2

Hỏi: Công dụng của câu cầu khiến?

Hỏi: Cấu tạo của câu bình thường?

Hỏi: Cấu tạo của câu đặc biệt? VD?

d.Câu cảm thán : Dùng để bộc lộcảm xúc một cách trực tiếp

VD: Ôi, bông hoa này đẹp quá!

2.Phân loại theo cấu tạo :

a.Câu bình thường: cấu tạo theo môhình cụm C-V

b.Câu đặc biệt : Câu không có cấutạo theo mô hình cụm C – V

Trang 3

Viết 1 đoạn văn từ 8-10 câu trong đó

có sử dụng các dấu câu và các kiểucâu đơn đã học

3.Củng cố luyện tập : ( 2 p)

GV : Nhắc lại nội dung cần nhớ trong giờ ôn tập này

4.Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà: ( 1 )

- Nắm chắc khái niệm liên quan đến dấu câu, các kiểu câu đơn

- Nhận biết các dấu câu, các kiểu câu đơn phân theo mục đích nói và phân theo cấutạo trong văn bản

- Xác định được mục đích sử dụng các dấu câu, các kiểu câu

- Phân tích tác dụng của việc sử dụng các kiểu câu đơn trong văn bản

- Chuẩn bị bài : Tôi đi học

- Phân tích những chi tiết, hình ảnh đặc sắc trong tác phẩm

- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống bản thân

3.Thái độ

- Giáo dục cho học sinh ý thức tự giác trong học tập, yêu mến bạn bè thầy cô

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Giáo viên : Soạn giáo án, chuẩn bị đồ dùng dạy học với đặc trưng bộ môn.

2 Học sinh : Soạn bài theo hệ thống câu hỏi trong sách giáo khoa.

1 Kiểm tra bài cũ (3’)

( Kiểm tra vở soạn của học sinh )

Trang 4

* Đặt vấn đề (1’)

Văn bản Tôi đi học là những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường qua hồitưởng của nhân vật tôi Vậy để củng cố hơn nữa về kiến thức của văn bản chúng tacùng đi vào bài học hôm nay

( Giáo viên ghi đầu bài lên bảng.)

2 Dạy nội dung bài mới

? Qua truyện ngắn Tôi đi học em thấy những kỉ

niệm này được nhà văn diễn tả theo trình tự

như thế nào?

HS: Nêu

Gv: Nhận xét, chốt

? Tìm những hình ảnh, chi tiết thể hiện tâm

trạng của nhân vật tôi trong văn bản?

HS: - Con đường, cảnh vật xung quanh vốn quen

nhưng lần này tự nhiên lòng mình

- Cảm thấy trang trọng, đứng đắn với bộ quần áo

mới, mấy quyển vở mới trên tay

- Cẩn thận, nâng niu mấy quyển vở, vừa lúng túng

vừa muốn thử sức, muốn khẳng định mình

-Sân trường hôm nay dày đặc người, ai cũng quần

áo sạch sẽ, gương mặt vui tươi, sáng sửa

? Từ đó thể hiện tâm trạng của nhân vật như

-Tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi trên con đường cùng mẹ đến trường

-Tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi khi nhìn ngôi trường

-Tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi lúc ngồi vào chỗcủa mình và đón nhận giờ học đầu tiên

2 Tâm trạng của nhân vật tôi trong buổi tựu trường (5’)

-Tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi

3 Thái độ, cử chỉ của những người lớn đối với

Trang 5

? Các bậc phụ huynh có thái độ, cử chỉ như thế

nào đối với con em mình trong lần đầu tiên đến

trường?

HS: - Các phụ huynh chuẩn bị chu đáo cho con em

mình, đều trân trọng tham dự buổi lễ này, cũng hồi

hộp lo lắng cùng con em mình

? Thái độ, cử chỉ của những người thầy như thế

nào?

HS: - Ông đốc: từ tốn, bao dung

- Thầy giáo trẻ dạy học sinh lớp mới vui tính, giàu

tình thương yêu

? Qua đó em thấy gia đình, nhà trường có vai

trò như thế nào trong giáo dục thế hệ trẻ?

HS:

? Tìm các hình ảnh so sánh được nhà văn sử

dụng trong văn bản?

HS: - Tôi quên thế nào được những cảm giác trong

sáng ấy nảy nở bầu trời quang đãng”

- Ý nghĩ ấy thoáng qua trên ngon núi

- Họ như con chin non trong cảnh lạ

-Gia đình, nhà trường có vai trò rất lớn trong giáo dục giáo dục Một môi trường giáo dục ấm áp, là nguồn nuôi dưỡng các em trưởng thành

4 Hình ảnh so sánh hay trong văn bản (6’)

- So sánh giàu hình ảnh, giàusức gợi cảm được gắn với những cảnh sắc thiên nhiên tươi sáng, trữ tình Nhờ đó

mà cảm giác, ý nghĩ của nhân vật tôi cụ thể hơn, rõ ràng hơn

5 Viết đoạn văn ngắn ghi lại ấn tượng của em trong buổi đến trường khai giảng lần đầu tiên (15’)

Trang 6

HS nhận xét

Gv nhận xét

3 Củng cố luyện tập (3’)

Hỏi : Sức cuốn hút của tác phẩm theo em được tạo nên từ đâu?

HS: - Bản thân tình huống truyện (buổi tựu trường đầu tiên trong đời đã chứa đựng cảm xúc thiết tha, mang bao ki niệm mới là

- Tình cảm ấm áp, trìu mến của người lớn đối với các em nhỏ

- Hình ảnh thiên nhiên, ngôi trường và các từ so sánh giàu sức gợi cảm của tác giả

4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (2’)

- Học bài cũ , chọn một đoạn văn mà em thích học thuộc

- Chuẩn bị trước bài Trong lòng mẹ

- Phân tích những chi tiết, hình ảnh đặc sắc trong tác phẩm

- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống bản thân

3.Thái độ

- Giáo dục cho các em lòng thương yêu quý trọng tình mẫu tử, biết vượt lên trênmọi hoàn cảnh để chiến thắng

1.Giáo viên : Soạn giáo án, chuẩn bị đồ dùng dạy học với đặc trưng bộ môn 2.Học sinh : Soạn bài theo hệ thống câu hỏi trong sách giáo khoa.

( Kiểm tra vở soạn của học sinh )

Những ngày thơ ấu là tập hồi kí về tuổi thơ cay đắng của tác giả Từ cảnh ngộ vàtâm sự của bé Hồng tác giả còn cho chúng ta thấy bộ mặt lạnh lùng của xã hội đòng

Trang 7

thời thể hiện tình yêu mãnh liệt của chú bé Hồng đối với mẹ Co trò chúng ta cùng

đi tìm hiểu trong tiết học hôm nay

GV:Mở đầu đoạn trích tác giả cho người đọc thấy

cảnh ngộ của bé Hồng mồ côi cha, mẹ đi tha

phương cầu thực, hai anh em sống nhờ ở nhà bà cô

giàu có

? Tìm những chi tiết về lời nói, cử chỉ, hành

động của bà cô đối với bé Hồng?

HS: Hành động: Cười hỏi, giọng ngọt, vỗ vai cười

mà nói rằng, hai tiếng em bé ngân thật dài, cô tôi

vẫn cứ tươi cười kể các chuyện cho tôi nghe

? Vì sao những lời lẽ của bà ta đã kiến lòng chú

bé “thăt lại”, “nước mắt ròng ròng”?

HS: - Chú bé nhận ra những ý nghĩ cay độc trong

giọng nói và trên nét mặt rất kịch của người cô

Giọng của bà ta mới giả dối và cay nghiệt

? Từ đó em thấy bà cô là người thế nào?

HS:=>

? Phản ứng của bé Hồng khi nghe những lời giả

dối, thâm độc, xúc phạm sâu sắc đối với mẹ

chú?

HS: - Mới đầu nghe người cô hỏi chú cúi đầu

không đáp Bởi chú nhận ra những ý ngĩ cay độc

trong lời nói và trên nét mặt

- Sau lời thứ hai, lòng chú thắt lại, khoé mắt cay

cay, cười dài trong tiếng khóc

- Khi nghe kể về tình cảnh tội nghiệp của mẹ mình

cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng

? Tâm trạng của bé Hồng thể hiện như thế nào

khi ở trong lòng mẹ?

HS: - Hành động đuổi theo xe với cử chỉ vội vã,

bối rối, lập cập, oà lên rồi cớ thế khóc nức nở

- Cảm giác sung sướng của bé Hồng đến cực điểm

khi ở trong lòng mẹ Đó là một không gian của

ánh sáng, màu sắc, hương thơm

2 Nhân vật bé Hồng (7’)

Trang 8

? Hãy chứng minh văn bản giàu chất trữ tình?

HS: Chất trữ tình thấm đượm ở nội dung câu

chuyện được kể, ở những cảm xúc căm giận, xót

xa và yêu thương đều thống nhất đến cao độ và ở

cách thể hiện (giọng điệu, lời văn ) của tác giả

-Tình huống và nội dung của câu chuyện: Hoàn

cảnh đáng thương của chú bé; câu chuyện về một

người mẹ phải âm thầm chịu đựng nhiều cay đắng,

nhiều thành kiến tàn ác; lòng yêu thương cùng sự

tin cậy mà chú bé dành cho người mẹ của mình

-Dòng cảm xúc phong phú của bé Hồng: xót xa,

tủi cực, lòng căm giận sâu sắc, quyết liệt, tình yêu

thương nồng nàn thắm thiết

- Cách thể hiện của tác giả:

+Kết hợp nhuần nhuyễn giữa kê với bộc lộ cảm

xúc

+Các hình ảnh thể hiện tâm trạng, các so sánh ấn

tượng, giàu gợi cảm

+Lời văn: như được viết trong trong dòng cảm xúc

mơn man dạt dào

Hỏi: Có nhà nghiên cứu đã nhận định Nguyên

Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng Em

hiểu như thế nào về nhận định đó? Hãy chứng

minh qua đoạn trích?

HS: Nguyên Hồng là nhà văn viết nhiều về phụ nữ

và nhi đồng Đây là những con người xuất hiện

nhiều trong thế giới nhân vật của ông

Nguyên Hồng dành cho phụ nữ và nhi đồng tấm

lòng chan chứa thương yêu và thái độ trân trọng

nâng niu:

- Nhà văn diễn tả thấm thía

những nỗi cơ cực, tủi nhục mà phụ nữ và nhi đồng

phải gánh chịu thời trước

- Nhà văn thấu hiểu, vô cùng trân trọng vẻ đẹp tâm

hồn, đức tình cao quý của phụ nữ và nhi đồng

- Bé Hồng có tình cảm yêu thương mãnh liệt đối với

mẹ Đoạn văn là bài ca chân thành và cảm động về tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt

3 Chất trữ tình (7’)

Chất trữ tình thấm đượm ở nội dung câu chuyện được

kể, ở những cảm xúc căm giận, xót xa và yêu thương đều thống nhất đến cao độ

và ở cách thể hiện (giọng điệu, lời văn ) của tác giả-Tình huống và nội dung củacâu chuyện

-Dòng cảm xúc phong phú của bé Hồng

- Cách thể hiện của tác giả

Tâm trạng hồi hộp, cảm giác

bỡ ngỡ của nhân vật tôi

5 Viết đoạn văn ngắn phát

Trang 9

Hỏi:Em hiểu hồi kí là gì?

HS: là thể văn ghi chép, kể lại những biến cố đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả đồng thời là người kể, người tham gia hoặc chứng kiến

- Chuẩn bị trước bài Ngô Tất Tố và tác phẩm Tắt đèn

- Giá trị hiện thực và nhân đạo qua một đoạn trích trong tác phẩm Tắt đèn

- Thành công của nhà văn trong việc tạo tình huống truyện, miêu tả, kể truyện vàxây dựng nhân vật

2.Kĩ năng:

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự

để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực

3.Thái độ:

- Giáo dục học sinh lòng thương yêu, đồng cảm, biết chia sẽ những khó khănhoạn nạn Căm thù nhưng cái xấu xa, độc ác

1.Giáo viên : Soạn giáo án, chuẩn bị đồ dùng dạy học với đặc trưng bộ môn 2.Học sinh : Soạn bài theo hệ thống câu hỏi trong sách giáo khoa.

Hỏi: Có nhà nghiên cứu đã nhận định Nguyên Hồng là nhà văn của phụ

nữ và nhi đồng Em hiểu như thế nào về nhận định đó?

Trang 10

HS: Nguyên Hồng là nhà văn viết nhiều về phụ nữ và nhi đồng Đây là những

con người xuất hiện nhiều trong thế giới nhân vật của ông

Nguyên Hồng dành cho phụ nữ và nhi đồng tấm lòng chan chứa thương yêu và thái độ trân trọng nâng niu

- Nhà văn diễn tả thấm thía những nỗi cơ cực, tủi nhục mà phụ nữ và nhi đồng phải gánh chịu thời trước

- Nhà văn thấu hiểu, vô cùng trân trọng vẻ đẹp tâm hồn, đức tình cao quý của phụ nữ và nhi đồng

Tắt đèn là một bức tranh thu nhỏ của nông thôn Việt Nam trước cách mạng,đồng thời cũng là bản án đanh thép đối với trật tự xã hội tàn bạo Chỉ bằng vài nétchấm phá các nhân vật đã hiện lên một cách sinh động Cụ thể tính cách từng nhânvật trong đoạn trích như thế nào chúng ta cùng đi tìm hiểu bài hôm nay

Em hiểu gì về cai lệ?

HS: Cai lệ là viên cai chỉ huy một tốp lính lệ

GV:Trong phần truyện này, cai lệ cùng với người

nhà lí trưởng kéo đến nhà chị Dậu để tróc thuế

sưu

GV: Đây là tên tai sai chuyên nghiệp, tiêu biểu

trọn vẹn nhất cho hàng tay sai Hắn là công cụ

bằng sắt đắc lực của xã hội thực dân phong kiến

đương thời

? Em hiểu thuế sưu là thứ thuế gì ?

HS: Thứ thuế nộp bằng tiền mà người đàn ông là

dân thường từ 18 đến 60 tuổi (dân đinh) hằng năm

phải nộp cho nhà nước phong kiến thực dân; sưu

còn có nghĩa là công việc lao động nặng nhọc mà

dân đinh phải làm cho nhà nước phong kiến

? Tìm những chi tiết miêu tả về nhân vật cai lệ?

HS: Hành động: Sầm sập tiến vào, trợn ngược hai

mắt, đùng đùng giật phắt cái dây thừng, bịch luôn

vào ngực chị Dậu, tát vào mặt chị đánh bốp

Ngôn ngữ: quát, thét, hầm hè, nham nhảm

? Em có nhận xét gì về hành động và ngôn ngữ

trên?

HS: - Hành động hung bạo, dã thú

Ngôn ngữ: không phải là ngôn ngữ của con người

? Cai lệ có thái độ hành động như thế nào trước

những lời lẽ của chị Dậu?

1 Nhân vật cai lệ (12’)

Trang 11

HS: Bỏ ngoài tai mọi lời van xin, trình bày tha

thiết, lễ phép, có lí có tình của chị Dậu Hắn đạp

lại băbgf những lời chửi thô tục, những hành động

đểu cáng, hung hãn, tán tận lương tâm tới rợn

người

? Cai lệ đại diện cho tầng lớp nào trong xã hội

phong kiến đương thời?

HS: - Điển hình cho giai cấp thống trị lúc bấy giờ.

? Từ đó bản chất của nhân vật cai lệ bộc lộ như

thế nào?

HS:

? Chị Dậu đã đối phó với bọn tay sai để bảo vệ

chồng bằng cách nào?

HS:Ban đầu, chị van xin tha thiết Nhưng đến khi

tên cai lệ không thèm nghe lấy chị nửa lời, đáp lại

chị bằng những quả bịch thì chị Dậu “hình như tức

qua không chịu được”, “ đã liều mạng cự lại”

Đầu tiên chị cự lại bằng lí lẽ: Đổi cách xưng

hô( Cháu-ông, tôi- ông, bằng sự thay đổi đó chị đã

đứng thẳng lên, có vị thế của kẻ ngang hàng, nhìn

thẳng vào mặt đối thủ

Đến khi cai lệ vẫn khong thèm trả lời còn tát vào

mặt chị rồi nhảy vào cạnh anh Dậu thì chị đã vùng

dậy: “Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày

xem” Lần này chị xưng “bà-mày”

? Do đâu mà chị Dậu có sức mạnh lạnh lùng

khi quật ngã hai tên tay sai như vậy?

HS: Sức mạnh của lòng yêu thương Hành động

quyết liệt, dữ dội và sức mạnh bất ngờ xuất phát từ

động cơ bảo vệ anh Dậu Khối căm thù ngùn ngụt

đã bùng lên như núi lửa chính là biểu hiện của một

trạng thái của lòng yêu thương mãnh liệt của

người phụ nữ lao động dường như sinh ra để yêu

thương, nhường nhin, hi sinh

Hỏi: Qua đó em thấy chị Dậu là một người phụ

nữ có tính cách như thế nào?

HS:

-là tên tay sai mạt hạng, mang tính cách dã thú, là hiện thân của trật tự phong kiến đương thời

2 Nhân vật chị Dậu (7’)

- Mộc mạc, dịu hiền, đầy vị tha, sống khiêm nhường,biếtnhẫn nhục,chịu đựng nhưng

Trang 12

mẽ, một tinh thần phản kháng tiềm tàng.

3 Viết đoạn văn ngắn phát biểu cảm nghĩ của em về một trong hai nhân vật trên (15’)

? Giải thích nhan đề “Tức nước vỡ bờ”

- Học sinh : Người nông dân lao động vốn hiền lành, nhẫn nhục nhưng nếu bịđẩy đến cùng Tức nước vỡ bờ, họ sẽ vùng lên kháng cự, không chút run sợ Hànhđộng vùng lên đánh bại cai lệ và người nhà lí trưởng thể hiện sức mạnh tiềm tàng,tinh thần kiên cường bất khuất của người nông dân Hành động ấy phản ánh mộtquy luật xã hội ở đâu có áp bức ở đó có chiến tranh

- Chuẩn bị trước bài Lão Hạc

.

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	228,5 KB