giáo án ngữ văn 8 bài 1 tôi đi học 39

- Thấy được đặc điểm của thể văn hồi kí qua ngịi bút Nguyên Hồng: Thấm đượm chất trữ tình, lời văn chân thành,dạt dào cảm xúc.. - Vận dụng kết hợp các PTBĐ trong văn bản tự sự để phân tí

Ngày soạn:16/8/2015

Tiết 5: Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

( Trích Những ngày thơ ấu )

( Ngu

yên Hồng)

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :

- Cĩ được những kiến thức sơ giản về thể văn hồi kí

- Thấy được đặc điểm của thể văn hồi kí qua ngịi bút Nguyên Hồng: Thấm đượm chất trữ tình, lời văn chân thành,dạt dào cảm xúc

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:

I/ Kiến thức: Giúp HS hiểu:

- Khái niệm thể loại hồi kí

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Trong lòng

mẹ.

- Ngôn ngữ thể hiện niềm khát khao tính cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vật

II/ Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng đọc, hiểu một văn bản hồi kí

- Vận dụng kết hợp các PTBĐ trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm truyện

-Tích hợp với TV: so sánh và TLV: Ngôi kể

- GD kĩ năng sống ( KN suy nghĩ sáng tạo và Kn giao tiếp):

Thảo luận nhĩm, viết sáng tạo

III/ Thái độ: - Tình cảm mẫu tử thiêng liêng, cao đẹp ko có

những thành kiến cổ hủ nào có thể làm khô héo được tình cảm ruột thịt

C CHUẨN BỊ:

- GV: Chân dung tác giả, tư liệu liên quan đến tác phẩm, nghiên cứu chuẩn KT-KN

- HS: Đọc tác phẩm và trả lời câu hỏi phần đọc hiểu văn bản

PHƯƠNG PHÁP:

Đàm thoại, phân tích, bình giảng, vấn đáp, gợi mở

D TIẾN TRÌNH DẠYÏØ HỌC:

I/ Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số :

II/ Kiểm tra bài cũ:

Câu 1 Văn bản “ Tôi đi học được viết theo thể loại nào? Vì

sao em biết? (3đ)

Câu 2 Tâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi trong

buổi tựu trường đầu tiên được diễn tả ra sao? Qua những chi tiết, hình ảnh nào tiêu biểu? (6đ)

III/ Bài mới:

* GV giới thiệu vào bài:

Ai chẳng có một tuổi thơ, một thời thơ ấu đã trôi qua và

không bao giờ trở lại Tuổi thơ cay đắng, tuổi thơ ngọt ngào,tuổi thơ dữ dội, tuổi thơ êm đềm Những ngày thơ ấu của nhà văn Nguyên Hồng đã được kể, tả, nhớ lại với rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại mà thấm đẫm tình yêu Mẹ

• Nội dung bài mới:

Hoạt động của thầy Hoạt động của

Hình thành& PTNL

Hoạt động 1: HDHS đọc

tìm hiểu chung

- HD thảo luận

N1: Giới thiệu về tác giả?

-Giảng giải: Do hồn cảnh

của mình, Nguyên Hồng sớm

thấm thía nỗi cơ cực và gần

gũi với những người nghèo

khổ Ơng được xem là nhà

văn của những người lao

động nghèo cùng khổ - một

lớp người “dưới đáy” xã hội

Nhân vật chính trong tác

phẩm của ơng đều bộc lộ

tình cảm sâu sắc, mãnh liệt

-Hướng dẫn HS cách đọc

văn bản (lưu ý giọng điệu

nhân vật khi đối thoại giữa

cơ, tơi, mẹ)

-Gv đọc mẫu, gọi HS đọc

theo

H: Nhận xét cách đọc của

bạn?

-Gv uốn nắn, sửa chữa

Làm việc nhĩm

Trình bày

- HS giới thiệu

- HS lắng nghe

- HS lắng nghe

- HS đọc văn bản

- HS nhận xét

- HS lắng

I Đọc,tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

Nguyên Hồng (1918

-1982), quê ở Nam Định

- Ngịi bút của ơng luơn hướng về những người nghèo

- Được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (1996)

2 Tác phẩm

NL phân tích,

NL tư duy logic

NL phân tích

so sánh

- Năng lực

hợp tác

- Năng lực thuyết trình

NL phân

Hoạt động của thầy Hoạt động của

Hình thành& PTNL

N2: Văn bản thuộc thể loại

gì? Em hiểu như thế nào về

thể loại trên?

- GV bổ sung: Hồi ký là tác

phẩm văn học thuộc phương

thức tự sự do tác giả tự viết

về cuộc đời mình Tác giả

thành nhân vật người kể

chuyện (ngơi thứ nhất số ít)

và trực tiếp biểu lộ cảm nghĩ

về những ngày thơ ấu

H: Văn bản cĩ xuất xứ như

thế nào?

N3: Xác định phương thức

biểu đạt của văn bản?

N4: Văn bản cĩ thể chia

làm mấy phần? Nội dung

chính của từng phần là gì?

• Chuyển ý dựa trên

bố cục

Hoạt động 2:HDHS

đọc-hiểu văn bản:

GV cho HS đọc lại

đoạn văn trong

ngoặc đầu tiên và

cho biết đoạn văn

này nêu lên điều

gì?

? Tình cảnh của bé

Hồng có gì đặc

biệt?

? Từ tình cảnh ấy em

có nhận xét gì về

tuổi thơ của cậu

bé?

HS: Trả lời

LH- GD: Những trẻ em

đáng thương trong c/s XH

hiện nay cần được

nghe

-N2- Trình bày

- HS xác định thể loại và nêu hiểu biết của bản thân

- HS lắng nghe

- HS nêu vị trí của đ/trích trong v/bản

N3 trình bày

- HS xác định

N4 trình bày

- HS xác định

bố cục văn bản

- Hồng và cơ nĩi chuyện

- Hồng và mẹ gặp nhau

- HS quan sát

- HS xác định

HS: Phát hiện, trình bày

- HS phân tích

Thể loại:

Hồi ký (tự truyện)

b Vị trí đoạn trích:

Văn bản trích từ chương

IV của tác phẩm “Những ngày thơ ấu”

c Phương thức biểu đạt:

Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm

d Bố cục: 2 phần.

P1: Từ đầu -> “

đến chứ?”: cuộc đối thoại giữa bà cô và chú bé Hồng; ý nghĩ, cảm xúc của chú về người mẹ bất hạnh

P2: còn lại: Cuộc

gặp gỡ bất ngờ và cảm giác vui sướng khi gặp mẹ

II Tìm hiểu văn bản:

1 Tình cảnh và nỗi đau của bé Hồng:

- Mồâcôi cha, xa mẹ

- Sống giữa sự ghẻ lạnh, cay nghiệt của họ hàng

-> Cô đơn, buồn

tích,

NL tư duy logic

- Năng lực

hợp tác

- Năng lực thuyết trình

Phát triển năng lực hợp tác qua thảo luân nhĩm

NL phân tích,

NL phân tích

so sánh

- Năng lực

hợp tác

- Năng lực thuyết trình

Hoạt động của thầy Hoạt động của

Hình thành& PTNL

thông cảm và chia sẻ. tủi, thèm khát

tình yêu thương

IV/ Củng cố:

- Gọi HS hát một đoạn ( bài) ca về mẹ

- Tình cảnh và lỗi đau của bé Hồng

V/ Hướng dẫn về nhà:

- Soạn kỹ phần 2 : Tâm trạng của bé Hồng khi đối thoại với bà cơ và khi ở trong lịng mẹ

………

Ngày soạn:16/8/2015

Tiết 6: Văn bản: TRONG LÒNG MẸ

( Trích Những ngày thơ ấu )

( Ngu

yên Hồng)

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :

- Cĩ được những kiến thức sơ giản về thể văn hồi kí

- Thấy được đặc điểm của thể văn hồi kí qua ngịi bút Nguyên Hồng: Thấm đượm chất trữ tình, lời văn chân thành,dạt dào cảm xúc

TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG:

I/ Kiến thức: Giúp HS hiểu:

- Khái niệm thể loại hồi kí

- Cốt truyện ,nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Trong lòng

mẹ.

- Ngôn ngữ thể hiện niềm khát khao tính cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vật

II/ Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng đọc, hiểu một văn bản hồi kí

- Vận dụng kết hợp các PTBĐ trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm truyện

-Tích hợp với TV: so sánh và TLV: Ngôi kể

- GD kĩ năng sống ( KN suy nghĩ sáng tạo và Kn giao tiếp):Thảo luận nhĩm, viết sáng tạo

III/Thái độ: - Tình cảm mẫu tử thiêng liêng, cao đẹp ko có

những thành kiến cổ hủ nào có thể làm khô héo được tình cảm ruột thịt

B CHUẨN BỊ:

- GV: Chân dung tác giả,tư liệu liên quan đến tác phẩm,nghiên cứu chuẩn KT-KN

- HS: Đọc tác phẩm và trả lời câu hỏi phần đọc hiểu văn bản

C PHƯƠNG PHÁP:

Đàm thoại, phân tích, bình giảng, vấn đáp,gợi mở

D TIẾN TRÌNH DẠYÏØ HỌC:

I/ Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số :

II/ Kiểm tra bài cũ:

III/ Bài mới:

* GV giới thiệu vào bài:

* Nội dung bài mới:

Hoạt động của thầy Hoạt động của

Hình thành& PTNL

Hoạt động 1: HDHS đọc

tìm hiểu chung

Hoạt động 2:HDHS

đọc-hiểu văn bản:

? Theo em, cuộc đối

thoại giữa người cô

và chú bé Hồng là

sự vô tình hay cố ý

tạo ra của người

cô?

? Mục đích của bà

cô là gì?

? Cử chỉ đầu tiên

của bà cô khi nói

chuyện và có lời

nói như thế nào?

HS: Trả lời

? Bé Hồng đã có

thái độ như thế

nào trước câu hỏi

của bà cô?

? Vì sao H lại cúi đầu

im lặng và cười

đáp “ không! cũng

về” thể hiện tình

- HS quan sát

- HS xác định

HS: Phát hiện, trình bày

- HS phân tích

HS: trao đổi, trình bày

HS: cố ý

I Đọc,tìm hiểu chung:

II Tìm hiểu văn bản:

1 Tình cảnh và nỗi đau của bé Hồng:

2 Ý nghĩ và tình cảm của bé Hồng đối với mẹ trong cuộc đối thoại với bà cô.

- Bà cô hỏi (rất

kịch) -> giả dối

- Bé Hồng:

+ cúi đầu im lặng

-> Hiểu ý đồ của

cô + cười đáp: “ không! cũng về”

-> Rất tin tưởng

NL phân tích,

NL tư duy logic

NL phân tích

so sánh

- Năng lực

hợp tác

Hoạt động của thầy Hoạt động của

Hình thành& PTNL

cảm gì của bé H

đối với mẹ?

? Tâm địa của bà

cô tiếp tục được

bộc lộ như thế

nào? Và những lời

nói, cử chỉ ấy thể

hiện thái độ gì của

bà cô ( đặc biệt là

câu nói với giọng nói

ngân dài ra thật ngọt

ngào hai tiếng “ em

bé”) ?

? Trước tâm địa ấy

của bà cô thì H có

những tâm trạng, ý

nghĩ như thế nào?

HS: Trình bày

? Em hãy phân tích

chi tiết bé H “cổ

họng… mới thôi”?

TH: Câu văn đã sử

dụng BPNT gì và tác

dụng của nó khi

miêu tả tâm trạng

của bé H?

? Qua những ý nghĩ

ấy, em cảm nhận

được tình cảm bé H

dành cho mẹ như thế

nào?

LH- GD: tình yêu thương,

kính trọng mẹ.

? Em có nhận xét gì

về tính cách của

bà cô và hình ảnh

này đại diện cho

tưởng nào trong xã

hội PK?

-> Đây là hình ảnh mang ý nghĩa

tố cáo hạng người sống tàn nhẫn,

khơ héo tình ruột thịt trong xã hội

thực dân nửa phong kiến.

? Chú bé Hồng

nhận ra mẹ trong

hoàn cảnh nào?Và

chú đã có những

hành động nào?

? Khi thấy mẹ, bé H

gieo rắc vào đầu bé Hồng sự khinh miệt về mẹ.

HS:Trình bày

HS: Trao đổi, trình bay

HS: Phát hiện, trình bày

- HS Cm bằng hiểu biết và cảm nhân của mình.

HS:Trình bày

HS: Trao đổi, trình bay

HS: Phát hiện, trình bày

HS:Trình bày

HS: Trao đổi, trình bay

mẹ

- Bà cô giọng vẫn ngọt, vỗ vai cười

-> mỉa mai, châm

chọc, nhục mạ

- Bé Hồng:

+ lòng thắt lại, khoé mắt cay cay

+ nước mắt ròng ròng, cười dài trong tiếng khóc

 đau đớn, phẫn uất

+ khi nghe kể về

mẹ ->đau đớn, uất

ức lên tới cực điểm, căm tức XHPK đã đày đoạ mẹ

=> TC trong sáng,

tràn ngập tình yêu thương đối với mẹ

3 Cảm giác khi được ở trong lòng mẹ

* Thấy mẹ:

- Đuổi theo và gọu bối rối,

- “ Nếu người quay

lại…sa mạc”-> so sánh

độc đáo

-> Khao khát tình mẹ.

* Gặp mẹ:

- Năng lực thuyết trình

NL phân tích,

NL tư duy logic

- Năng lực

hợp tác

- Năng lực thuyết trình

Phát triển năng lực hợp tác qua thảo luân nhĩm

NL phân tích,

NL tư duy logic

Hoạt động của thầy Hoạt động của

Hình thành& PTNL

có ý nghĩ gì? Ýù

kiến của em về

đoạn văn này?

Bình – chốt: Một hình

ảnh ss độc đáo thể

hiện thật sâu sắc nỗi

khắc khoải nhớ mong

mẹ của chú bé ->

giống như người bộ

hành ngã ngục giữa sa

mạc mà trước mắt

hiện lên dòng nước

trong suốt…

? Cử chỉ và tâm

trạng của H khi bất

ngờ gặp đúng mẹ?

? Xe chạy chầm

chậm, tại sao chú

bé lại thở hồng

hộc, trán đẫm mồ

hôi, ríu cả chân khi

trèo lên xe? Và vì

sao H lại oà lên

khóc?

Bình chốt:Biết bao

nỗi mong nhớ, đau khổ,

tủi hờn đã dồn nén

trong lòng chú bé nay

đã vỡ oà -> xúc

động lòng người

? Trong lòng mẹ H có

những cảm giác gì?

? Hình ảnh người mẹ

được hiện lên qua

cảm xúc của người

con như thế nào?

- HS: Đem nhiều quà

bánh, tươi sáng, da mịn,

hơi thở thơm tho…=>

Đầy tình thương yêu

đối với con.

LH –TH: Ca dao – tục

ngữ.

? Em có nhận xét gì

về t/cảm mà chú

bé Hồng dành cho

mẹ?

?* Học xong văn bản

em hãy chứng minh NH

là nhà văn của phụ

nữ và trẻ em?

- GV chốt ý.

Hoạt động 3:

HS: Phát hiện, trình bày

- Vội vã, hồng hộc, ríu chân, oà khóc vì sung sướng.

-> xúc động mạnh.

* Trong lòng mẹ:

- Aám áp, mơn man, hơi thở thơm tho và rạo rực.

-> cảm giác sung

sướng đến cực điểm.

=> Tình yêu thương mẹ

mãnh liệt, sự sung sướng được ở trong lòng mẹ.

IV Tổng kết ( ghi

nhớ- sgkT21)

Nội dung : Cảnh ngộ đáng

thương và nỗi cơ đơn niềm khát khao tình mẹ.Tình mẫu tử là nguồn tình cảm trong con người

Nghệ thuật : Tạo dựng mạch

truyện, cảm xúc trong đoạn trích tự nhiên, chân thực

NL phân tích

so sánh

NL phân tích

so sánh

-NL khái quát VĐ

Hoạt động của thầy Hoạt động của

Hình thành& PTNL (5phút) HD tổng kết

GV: Cảm nghĩ của em

về nhân vật bé H và

qua văn bản em cảm

nhận được điều gì sâu

sắc nhất về NT và

ND?

HS: Trao đổi, trình bày

IV/ Củng cố:

- Gọi HS hát một đoạn ( bài) ca về mẹ

- Nêu nội dung và nghệ thuật của bài văn?

V/ Hướng dẫn về nhà:

-Học bài: Phần ghi nhớ sgk T21

- Học bài cũ: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.

- Chuẩn bị: Trường từ vựng