giáo án ngữ văn 8 bài 1 tôi đi học 2

cặp báo: bị ở chung với những kẻ tầm thường, thấp kém--> nỗi bấtbình -> Tâm trạng của con hổ: căm thù,uất hận, nhục nhã - Nằm dài trông ngày tháng dần qua:không có gì thoát khỏi môi trư

HỌC KỲ II

TUẦN 20

Ngày soạn: 30/12/2015

Tiết 73 Văn bản: NHỚ RỪNG( T1) (Thế Lữ)

- Học sinh thấy được bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của nhà thơ

2 Kĩ năng:- Rèn kĩ năng đọc diễn cảm thơ.

- Giáo viên: ảnh chân dung Thế Lữ, tập thơ Mới

- Học sinh: tìm hiểu bài thơ

D Tổ chức các hoạt động

* Hoạt động 1: Khởi động

1 T ch cổ chức ức

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.

* Hoạt động 2: Đọc- hiểu văn bản

3 Bài mới

- Giới thiệu bài: Thơ Mới lúc đầu dùng để gọi tên 1 thể thơ: thơ tự do Nó ra đờikhoảng sau năm 1930, các thi sĩ trẻ xuất thân ''Tây học'' lên án thơ cũ (thơ Đường luậtkhuôn sáo, trói buộc) Sau thơ Mới không còn chỉ để gọi thể thơ tự do mà chủ yếudùng để gọi 1 phong trào thơ có tính chất lãng mạn tiểu tư sản bột phát (1932 - 1945).Thế Lữ là nhà thơ có công đầu đem lại chiến thắng cho thơ M i lúc ra quân B i thới lúc ra quân Bài thơ ài thơ ơ''Nh r ng'' có nh hới lúc ra quân Bài thơ ừng'' có ảnh hưởng vang dội một thời ảnh hưởng vang dội một thời ưởng vang dội một thời.ng vang d i m t th i.ội một thời ội một thời ời

- Thống nhất trong bàn về giọng điệu

khi đọc bài thơ?

2 Chú thích:

a Tác giả: - (1907 - 1989) tên thật

về Thế Lữ?

? Vị trí của bài thơ ''Nhớ rừng''

- Giáo viên giới thiệu: thể thơ 8 chữ là

một sáng tạo của thơ Mới trên cơ sở kế

thừa thơ 8 chữ (hay hát nói truyền

thống)

- Học sinh nhắc lại một số chú thích:

ngạo mạn, oai linh, sơn lâm, cả,

- Giáo viên kiểm tra việc đọc chú thích

của học sinh nhất là các từ Hán Việt, từ

cổ

? Bài thơ chia mấy phần?

? Ý mỗi phần ?

HS theo dõi đoạn thơ 1,4

? Tâm trạng của con hổ khi bị nhốt

trong cũi sắt được biểu hiện qua những

? Vì sao con hổ có tâm trạng ấy

Nguyễn Thứ Lễ, là người yêu cái

đẹp,đi tìm cái đẹp

- Là nhà thơ nổi tiếng của phong tràothơ mới Là người đầu tiên khẳngđịnh sự thắng lợi của thơ mới

b Tác phẩm :

- Đây là bài thơ tiêu biểu của tác giả,tác phẩm góp phần mở đường cho sựthẵng lợi của thơ Mới, được in trongtập “ Mấy vần thơ mới”

c Chú thích:

3 Bố cục:

- Bài thơ có 3 phần+ Đoạn 1 và đoạn 4: cảnh con hổ ởvườn bách thú

+ Đoạn 2 và đoạn 3: con hổ ở chốngiang sơn hùng vĩ

+ Đoạn 5: con hổ khao khát giấcmộng ngàn

II Phân tích văn bản:

1 Con hổ ở vườn bách thú (đoạn 1

và đoạn 4)

+ Gậm một khối căm hờn trong cũisắt

+ Bị nhục nhằn tù hãm+ Làm trò lạ mắt, đồ chơi+ Chịu ngang bầy bọn gấu cặp báo: bị ở chung với những

kẻ tầm thường, thấp kém > nỗi bấtbình

-> Tâm trạng của con hổ: căm thù,uất hận, nhục nhã

- Nằm dài trông ngày tháng dần qua:không có gì thoát khỏi môi trường tùtúng nên nó đành buông xuôi bất lực

- Khối căm hờn: cảm xúc hờn cămkết đọng trong tâm hồn, đè nặng,nhức nhối, không có cách nào giảithoát

+ Nghệ thuật: tương phản giữa hìnhảnh bên ngoài và nội tâm của con hổ

? Cảnh vườn bách thú hiện ra dưới cái

nhìn của con hổ như thế nào

? Nhận xét về giọng thơ, về nghệ thuật

sử dụng từ ngữ, nhịp thơ

? Tác dụng của những biện pháp ấy

? Vì sao cảnh đó lại ''không đời nào

thay đổi''

? Cảnh vườn bách thú và thái độ của

con hổ có gì giống với cuộc sống, thái

độ của người Việt Nam đương thời

- Vì nó chán ghét cuộc sống tù túng,khao khát tự do

- Hoa chăm, cỏ xén, lối phẳng, câytrồng

- Dải nước đen giả suối

- mô gò thấp kém; học đòi bắtchước : cảnh đáng chán, đángkhinh, đáng ghét

-> Giọng thơ giễu nhại, sử dụng mộtloạt từ ngữ liệt kê liên tiếp, ngắt nhịpngắn, dồn dập: thể hiện sự chánchường, khinh miệt

-> Tất cả chỉ là người tạo, do bàn taycon người sửa sang, tỉa tót nên nó rấtđơn điệu, nhàm tẻ, giả dối, tầmthường chứ không phải thế giới của

tự nhiên, mạnh mẽ, bí hiểm

=> Cảnh tù túng đó chính là thực tại

xã hội đương thời được cảm nhận bởinhững tâm hồn lãng mạn Thái độngao ngán, chán ghét cao độ đối vớicảnh vườn bách thú của con hổ cũngchính là thái độ của họ đối với xã hội

- Nắm được nội dung và nghệ thuật của 4 khổ thơ trên

E.Rút kinh nghiệm giờ dạy:

- Học sinh cảm nhận được niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cáithực tại tù túng, tầm thường, giả dối được thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt

- Giáo viên: giáo án, tìm hiểu về thơ Thế Lữ…

- Học sinh: tìm hiểu bài thơ

D Tổ chức các hoạt động

* Hoạt động 1: Khởi động

1 T ch cổ chức ức

2 Kiểm tra bài cũ:

? Nghệ thuật xây dựng hình ảnh giữa khổ 1, 4 bài thơ ''Nhớ rừng''

? Tác dụng của nghệ thuật ấy ? a

* Hoạt động 2: Đọc- hiểu văn bản

3 Bài mới:

- Học sinh đọc đoạn 2 và đoạn 3

? Cảnh sơn lâm được miêu tả qua

những chi tiết nào? Đó là cảnh có đặc

* Trên cái phông nền núi rừng hùng vĩ

đó, con hổ hiện ra với vẻ đẹp oai phong

lẫm liệt, vừa uy nghi dũng mãnh, vừa

mềm mại, uyển chuyển

? ở khổ 3, cảnh rừng ở đây là cảnh của

II Phân tích:(Tiếp)

2 Nỗi nhớ thời oanh liệt:

- Bóng cả, cây già, gió gào ngàn,nguồn hét núi, thét khúc trường ca dữdội

-> Điệp từ ''với'', các động từ chỉ đặcđiểm của hành động gợi tả sức sốngmãnh liệt của núi rừng đại ngàn, cái

gì cũng lớn lao phi thường, bí ẩn

- Ta bước chân lên dõng dạc, đườnghoàng, lượn tấm thân Vờn bóng

đều im hơi

-> Từ ngữ gợi hình dáng, tính cáchcon hổ (giàu chất tạo hình) diễn tảcảm xúc vẻ đẹp vừa uy nghi, dũngmãnh vừa mềm mại, uyển chuyểncủa chúa sơn lâm

- Nhịp thơ ngắn, thay đổi

- Những đêm, những ngày mưa,

những thời điểm nào?

? Cảnh sắc mỗi thời điểm đó có gì nổi

bật?

* Tác giả miêu tả bức tranh tứ bình đẹp

lộng lẫy, núi rừng hùng vĩ, tráng lệ

? Giữa thiên nhiên ấy con hổ đã sống

một cuộc sống như thế nào?

? Nhận xét về nghệ thuật của khổ thơ?

* Điệp ngữ, câu hỏi tu từ làm hiện

lên con hổ uy nghi, kiêu hùng, lẫm liệt

* Nghệ thuật tương phản giữa hiện thực

và hồi ức Đó cũng là tâm trạng của nhà

thơ, của nhân dân VN đương thời

- Học sinh đọc khổ 5 của bài

? Giấc mộng ngàn của con hổ hướng về

một không gian như thế nào?

* Giấc mộng của con hổ hướng về

không gian hùng vĩ Đó là nỗi nhớ tiếc

cuộc sống tự do Đó cũng là khát vọng

giải phóng của người dân mất nước

? Câu cảm thán mở đầu đoạn và kết

đoạn có có ý nghĩa gì?

? Từ đó giấc mộng ngàn của con hổ là

một giấc mộng như thế nào?

? Nỗi đau đó phản ánh khát vọng gì của

con hổ?

những bình minh, những chiều

- Đêm vàng, ngày mưa chuyển bốnphương ngàn, bình minh cây xanhbóng gội, chiều lênh láng máu saurừng

-> thiên nhiên rực rỡ, huy hoàng,tráng lệ

- Ta say mồi tan- Ta lặng ngắm

- Tiếng chim ca - Ta đợi chết -> điệp từ ''ta''; con hổ uy nghi làmchúa tể Cảnh thì chan hoà ánh sáng,rộn rã tiếng chim, cảnh thì dữ dội .cảnh nào cũng hùng vĩ, thơ mộng vàcon hổ cũng nổi bật, kiêu hùng, lẫmliệt

- Điệp ngữ, câu hỏi tu từ: nào đâu,đâu những,

 tất cả là dĩ vãng huy hoàng hiệnlên trong nỗi nhớ đau đớn của con hổ

và khép lại bằng tiếng than u uất''Than ôi !

- Nghệ thuật tương phản đặc sắc,đoạn l gay gắt giữa thực tại và niềmkhao khát tự do mãnh liệt của nhânvật trữ tình Đó cũng là tâm trạng củanhà thơ lãng mạn và của người dânViệt Nam mất nước trong hoàn cảnh

nô lệ nhớ lại thời oanh liệt chốngngoại xâm của dân tộc

3.Khao khát giấc mộng ngàn(khổ5)

+ Oai linh, hùng vĩ, thênh thang+ Nhưng đó là không gian trongmộng (nơi ta không còn được thấybao giờ)

- Bộc lộ trực tiếp nỗi nhớ cuộc sốngchân thật tự do

- Mãnh liệt to lớn nhưng đau xót, bấtlực Đó là nỗi đau bi kịch

=> khát vọngđược sống chân thật,cuộc sống của chính mình, trong xứ

sở của chính mình Đó là khát vọnggiải phóng, khát vọng tự do

III Tổng kết:

? ''Nhớ rừng'' là một trong những bài

thơ tiêu biểu của thơ lãng mạn, em thấy

bài thơ có những đặc điểm mới nào so

với thơ Đường (gợi ý: về nhịp, hình ảnh

thơ, giọng thơ, cảm xúc)

* Bút pháp lãng mạn, đầy truyền cảm

? Nội dung văn bản?

- Gọi học sinh đọc ghi nhớ

1 Nghệ thuật: Bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng mạn, biểu tượng thích hợp, hình ảnh thơ giàu chất tạo hình, ngôn ngữ, nhạc điệu phong phú giàu sức biẻu cảm Nghệ thuật ẩn dụ, so sánh táo bạo câu hỏi tu từ, điệp từ hiệu quả 2 Nội dung: Mượn lời con hổ bị nhốt trong vườn bách thú để diễn tả sâu sắc nỗi chán ghét thực tại tầm thường tù túng và niềm khao khát tự do mãnh liệt,bài thơ khêu gợi lòng yêu nước thầm kín của người dân mất nước Hoạt động 3 Luyện tập: - Đọc diễn cảm bài thơ Hoạt động 4 Củng cố- Dặn dò - Trong bài thơ em thích nhất câu thơ nào ? vì sao? - Nhắc lại nội dung và nghệ thuật cơ bản của bài thơ? Học bài và học thuộc lòng bài thơ, soạn bài tiếp theo E Rút kinh nghiệm giờ dạy:

Ngày soạn: 31/12/2015

Tiết 75: CÂU NGHI VẤN

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Đặc điểm hình thức của câu nghi vấn

- Chức năng chính của câu nghi vấn

2 Kĩ năng:

- Nhận biết và hiểu được tác dụng của câu nghi vấn trong văn bản cụ thể

- Phân biệt câu nghi vấn với một số kiểu câu dễ lẫn.

- Giáo viên: Soạn giáo án, bảng phụ

- Học sinh: Đọc và soạn bài trước ở nhà

D Tổ chức các hoạt động

1 T ch cổ chức ức

2 Kiểm tra bài cũ

? Kể tên các kiểu câu phân loại theo mục đích nói mà em đã học ở tiểu học?

3 B i m i.ài thơ ới lúc ra quân Bài thơ

nào cho biết đó là câu nghi vấn?

- Nhóm 3: Chức năng của câu

HS đọc và xác định yêu cầu bài

tập 2/12

? Xét các câu và trả lời câu hỏi;

Căn cứ vào đâu để xác định

những câu trên là câu nghi vấn?

- Cho học sinh thay từ hoặc vào

- Giáo viên lưu ý học sinh phân

biệt từ phiếm định và từ nghi

vấn

Yêu cầu học sinh hoạt động

theo nhóm:

? Phân biệt hình thức và ý nghĩa

của hai câu:

+ Anh có khoẻ không ?

+ Anh đã khoẻ chưa ?

- Giáo viên cho học sinh 4 câu

sau và yêu cầu học sinh phân

3 Bài tập 3:

- Không vì đó không phải là câu nghi vấn + Câu a và b có các từ nghi vấn như: có không, tại sao nhưng những kết cấu chứanhững từ này chỉ làm chức năng bổ ngữtrong 1 câu

+ Trong câu c, d thì: nào (cũng), ai (cũng) lànhững từ phiếm định

* Lưu ý: Những cụm từ ai cũng, gì cũng, nàocũng, sao cũng, đâu cũng, bao giờ cũng,

 ý nghĩa khẳng định tuyệt đối, chứ khôngphải là câu nghi vấn

4 Bài tập 4

- Khác nhau về hình thức: có không, đã chưa

- Khác nhau về ý nghĩa: Câu thứ hai có giảđịnh là người được hỏi trước đó có vấn đềsức khoẻ, còn câu 1 thì không có giả địnhnày

+ Cái áo này có cũ lắm không ? (Đ)+ Cái áo này đã cũ lắm chưa ? (Đ)+ Cái áo này có mới lắm không ?(Đ)+ Cái áo này đã mới lắm chưa ? (S)

4 Củng cố:

- Nêu đặc điểm hình thức và chức năng chính của câu nghi vấn?

- Khi sử dụng câu nghi vấn cần chú ý điều gì? Lấy VD?

5 Dặn dò:- Học thuộc ghi nhớ.

- Làm bài tập 5, 6 SGK tr13

- Chuẩn bị bài TLV: “Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh”

E.Rút kinh nghiệm giờ dạy:

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức: Kiến thức về đoạn văn, bài văn thuyết minh, yêu cầu viết đoạn văn

thuyết minh

2 Kĩ năng: Xác định được chủ đề, sắp xếp và phát triển ý khi viết đoạn văn thuyết

minh diễn đạt rõ ràng, chính xác.Viết một đoạn văn thuyết minh có độ dài 90 chữ

3 Thái độ: Có thái độ xây dựng đoạn văn thuyết minh và biết sửa lỗi đoạn văn thuyết

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của học sinh.

* Thảo luận nhóm theo dãy:

? Đoạn văn gồm mấy câu?từ nào

được nhắc lại trong các câu đó?

Tác dụng?

? Chủ đề đoạn văn là gì?

? Tìm câu chủ đề trong đoạn?

? Vai trò của từng câu trong đoạn

văn

? Đv thuộc kiểu văn bản nào?trình

bày theo cách nào?

* GV cho thảo luận, nhận xét và

sửa lại các đoạn văn thuyết minh?

I Bài học:

1 Đoạn văn trong văn bản thuyết minh

a Nhận dạng đoạn văn thuyết minh

- Câu 1 là câu chủ đề: giới thiệu vấn đề

- Câu 2,3,4,5 giải thích, bổ sung, làm rõthông tin

+ Đv diễn dịch, thuyết minh 1 sự việc, hiệntượng tự nhiên xã hội

-> Đoạn văn thuyết minh về 1 danh nhân

b Sửa đoạn văn

+Đoạn a:

- Đoạn văn có nhược điểm gì?

- Đoạn văn trên mỗi đoạn viết lại

như thế nào?

* Hãy sửa và viết lại?

?Khi viết đoạn văn thuyết minh

cần viết và trình bày ntn?

- Mỗi đoạn nên viết ntn?

- Không rõ câu chủ đề,chưa có công dụng,các ý lộn xộn, thiếu mạch lạc

-> nên tách đoạn và mỗi ý lớn viết thànhmột đoạn

+Đoạn b: Lộn xộn, rắc rối phức tạp hoá

khi giới thiệu chiếc đèn, câu 1 gắn với câusau gượng gạo

c Kết luận

=> Khi viết đoạn văn thuyết minh nênx/định các ý lớn, mỗi ý viết thành mộtđoạn

- Cần trình bày rõ chủ đề của đoạn

- Các ý trong đoạn sắp xếp theo thứ tựcấu tạo của vật, thứ tự diễn biến sự trongthời gian trước sau hoạc thứ tự chính phụ

c - Kết bài: Trường tôi như thế đó! Giản dị,

mà siết bao gắn bó Chúng tôi yêu quí ngôitrường và những kỉ niêm về trường sẽ theosuốt cuộc đời

Bài 2:

- Năm sinh, năm mất, quê quán, gia đình;Đôi nét về quá trình hoạt động, sự nghiệp;Vai trò và những cống hiến

4 Củng cố: Đọc lại ghi nhớ

5 Dặn dò- Chọn 1 hoặc 2 chủ đề tự viết phần mở bài và kết luận.

- Soạn: Thuyết minh về một phương pháp

E Rút kinh nghiệm giờ dạy:

- Giáo dục các em lòng yêu lao động, yêu quê hương, yêu đất nước

B Phương pháp: Phân tích, bình giảng, đàm thoại.

C Chuẩn bị:

- Giáo viên: Nghiên cứu SGK, SGV, chân dung nhà thơ Tế Hanh

- Học sinh: Đọc SGK, soạn bài

D Tổ chức các hoạt động

* Hoạt động 1: Khởi động

1 T ch cổ chức ức

2 Kiểm tra bài cũ:

? Đọc thuộc lòng khổ thơ 2 và 3 trong bài “ Nhớ rừng” của Thế Lữ? Phân tích vẻ đẹp của bức tranh tứ bình trong khổ thơ thứ 3?

* Hoạt động 2: Đọc- hiểu văn bản

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài:

Quê hương, mỗi người chỉ một

Quê hương, nếu ai đi xa không nhớ

Sẽ không lớn nổi thành người!

Lời bài ca “Quê hương” làm ta nhớ tới một làng quê ven biển miền Trung Trung

Bộ từ hơn nửa thế kỉ nay đã in dấu ấn trong thơ Tế Thanh và trong lòng bạn đọc yêuthơ

? Hãy thống nhất cách đọc bài thơ?( đọc với

giọng đằm thắm, tự hào)

- GV đọc mẫu 1 đoạn – HS đọc tiếp -> Nhận

xét

? Dựa vào phần chú thích * / sgk em hãy

trình bày đôi nét về tác giả ?

- GV: giới thiệu chân dung nhà thơ Tế

Hanh

? Kể tên những tác phẩm tiêu biểu của tác

giả ?

?Bài thơ được viết vào thời điểm nào?

?Nhận xét về thể thơ và nhịp của bài thơ?

Gv chốt: Không giống phần lớn các tác

phẩm đương thời, đây là một trong số ít bài

thơ lãng mạn ngân lên những giai điệu thật

là tha thiết đối với cuộc sống cần lao

? Ta có thể chia bố cục bài thơ như thế nào?

-> HS thảo luận, trao đổi

- GV: Có nhiều cách chia:

C1: 4 phần

- 2 câu đầu: Giới thiệu về làng

- 6 câu tiếp: Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh

cá

- 8 câu tiếp:Cảnh thuyền cá trở về

- Còn lại: Nỗi nhớ làng của tác giả

C2: Hai phần:

16 câu đầu: Hình ảnh con người và cuộc

sống làng chài quê hương

- 4 câu cuồi: Nỗi nhớ quê hương

? Mở đầu bài thơ tác giả đã giới thiệu về quê

hương của mình như thế nào?

( Vị trí địa lí, đặc điểm nghề nghiệp của làng

quê: Nghề chài lưới )

- GV: nói thêm về làng quê của tác

giả( Nằm giữa con sông Trà Bồng êm đềm

và xanh trong 4 mùa ) Tác giả từng nói về

con sông quê hương mình :

“ Trước khi đổ ra biển dòng sông lượn vòng

ôm trọn làng biển quê tôi”

? Em có nhận xét gì về 2 câu thơ giới thiệu

này ?( Giản dị, tự nhiên nhưng rất đầy đủ )

? Qua cách giới thiệu ấy em hiểu gì về quê

hương tác giả ?

- HS đọc 6 câu tiếp theo

? Cảnh thuyền chài ra khơi đánh cá được

miêu tả trong khung cảnh ntn ?

? Khung cảnh ấy gợi cho người đọc cảm

giác gì ?

? Hình ảnh con người và đoàn thuyền ra

khơi được miêu tả qua những từ ngữ và hình

Nước bao quanh …”

=> Một làng ven biển, dân làngsống bằng nghề chài lưới

b Cảnh dân chài bơi thuyền

ra khơi đánh cá :

- …trời trong, gió nhẹ, sớm mai hồng.-> Ngày đẹp trời.

- Không gian thoáng mát và rực

rỡ ánh bình minh Báo hiệu mộtngày ra khơi đầy hứa hẹn

- Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá

- Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã ,

- Phăng mái chèo … trường giang

tuấn mã -> Thể hiện trạng thái đầy phấn trấn

mạnh khoẻ, ẩn đằng sau là hình ảnh con

người: Thuyền nhẹ, trai tráng khoẻ mạnh ra

biển đầy khí thế sôi nổi và hào hứng

+ Nhân hoá: Cánh buồm …rướn thân trắng

-> Cánh buồm là biểu tượng những điều cao

quý, là linh hồn làng, là niềm tin, hy vọng

của người ra khơi và của người ở nhà.

* Thảo luận:

- Em hiểu gì về “ mảnh hồn làng” ?

(Nghĩa là một thứ hồn vía quê hương thân

thuộc đến bâng khuâng )

? Tác giả sử dụng các biện pháp nghệ thuật

đó nhằm mục đích gì ?

- GV: Cảnh đoàn thuyền ra khơi được miêu

tả rất tinh tế người đọc vừa nắm bắt được

cái hình vừa cảm nhận được cái hồn của sự

vật

- HS đọc 8 câu thơ tiếp theo :

? Những câu thơ tiếp theo miêu tả sự việc

gì ?

? Cảnh đón đoàn thuyền được miêu tả trong

những câu thơ nào ?

- HS đọc chú giải 4 / sgk

? Tại sao tác giả lại nói “ Nhờ ơn trời biển

lặng cá đầy ghe” ? Câu thơ thể hiện tâm

trạng gì của tác giả ?

( Tiếng reo vui, thở phào nhẹ nhõm, cảm tạ

thiên nhiên, trời đất đã giúp cho chuyến đi

biển bình yên )

- GV: Đặt những câu thơ vào bối cảnh nhọc

nhằn đầy hiểm nguy của việc ra khơi những

năm trước CM, khi trình độ và phương tiện

còn thấp kém, thô sơ (chưa có thông tin,

chưa có tàu thuyền đánh bắt xa bờ,…)còn

phụ thuộc rất nhiều vào may rủi, mới thấy

lời cầu nguyện trong thơ không phải là vô

nghĩa Vì vậy, con thuyền trở về là niềm vui

đầy ắp trong khoang Những con cá bằng

mồ hôi nước mắt – đôi khi phải đánh đổi

bằng cả tính mạng con người – được nhìn

bằng ánh mắt thân thương trìu mến

? Con người ở làng biển có gì đặc biệt ?

( Người LĐ làng chài, những đứa con của

- Cánh buồm…như mảnh hồn làng ,

- Rướn thân trắng …

-> So sánh, ẩn dụ, nhân hoá

=> Phong cảnh thiên nhiên tươisáng, bức tranh lao động đầyhứng khởi cùng với sự khoẻkhoắn, dạt dào sức sống của dânmiền biển

c Cảnh đoàn thuyền về bến :

- Ngày hôm sau ồn ào …

- …dân làng tấp nập đón ghe về

biển khơi với nước da ngăm nhuộm nắng,

nhuộm gió, thân hình vạm vỡ và thấm đậm

vị mặm mòi, nồng toả “ vị xa xăm”của biển

khơi Hình ảnh người dân chài được miêu tả

vừa chân thực vừa lãng mạn và trở nên tầm

vóc phi thường )

? Còn chiếc thuyền được tác giả nhắc đến

ntn sau chuyến đi biển đầy gian nan ?

? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì

trong 2 câu thơ này ?

( Nghệ thuật ẩn dụ, nhân hoá Hai câu thơ

là 1 sáng tạo nghệ thuật Tác giả không chỉ

thấy con thuyền nằm im trên bến mà còn

thấy “ sự mệt mỏi say sưa”của con thuyền,

cũng như người dân chài con thuyền LĐ ấy

cũng thấm đậm hương vị muối mặm của

biển khơi )

? Qua các biện pháp nghệ thuật trên đã bộc

lộ tình cảm gì của tác giả đối với làng quê ?

( Gắn bó sâu nặng với làng quê, có tâm hồn

nhạy cảm, tinh tế mới viết nên những câu

thơ chân thật và xúc động như thế về làng

quê của mình

- HS đọc khổ thơ còn lại và nêu nội dung

của đoạn:

? Tình cảm của nhà thơ với quê hương thể

hiện trong hoàn cảnh nào ? ( Xa quê )

? Những câu thơ nào cho biết điều đó ?

? Trong nỗi nhớ của tác giả có điều gì đặc

biệt ?( Nhớ những ấn tượng của làng chài )

? Nỗi nhớ ấy có phải chỉ xuất hiện trong

chốc lát không ?

? Để diễn tả tình cảm của mình đối với quê

hương, tác giả đã dụng biện pháp nghệ thuật

gì ?

? Em cảm nhận gì về tình cảm của tác giả

đối với cảnh vật, cuộc sống và con người

của quê hương ông?

- GV liên hệ tình cảm của mỗi người đối

với quê hương mình

? Với em, khi xa quê của mình em sẽ nhớ

đến điều gì trước tiên ?

? Hãy nêu những nét đặc sắc về nghệ thuật

- Cả thân hình nồng thở vị xa xăm

-> Vẻ đẹp giản dị nhưng cũngthật khoẻ khoắn, thơ mộng Cómàu sắc có hương vị đặc trưngrất riêng

- Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm,

- Nghe chất muối …thớ vỏ

-> Ẩn dụ, nhân hoá

=> Sự mãn nguyện thanh bìnhsau những ngày lao động

2 Tình cảm của tác giả đối với quê hương :

- Nay xa cách …

- Màu nước xanh …

- …con thuyền …

- …nhớ mùi nồng mặm…

-> Điệp ngữ, liệt kê, biểu cảm

=> Nỗi nhớ thường trực day dứt.Nhớ tất cả, đặc biệt là mùi vịriêng biệt, đặc trưng của làng

làm nên cái hay và sức truyền cảm của bài

thơ ?(- Sự sáng tạo hình ảnh thơ: Miêu tả rất

chân thực nhưng lại có những hình ảnh bay

- Tạo liên tưởng, so sánh độcđáo, lời thơ bay bổng, đầy cảmxúc

- Sử dụng thể thơ 8 chữ hiện đại

có những sáng tạo mới mẻ,phóng khoáng

2 Nội dung:

- Lời kể về quê hương làng biển

- Nỗi lòng của tác giả khôngnguôi nhớ về quê hương

=> Ghi nhớ: Sgk/ 18

*Hoạt động 3 Luyện tập:

* Giáo viên hướng dẫn học sinh luyện tập:

- Gv cho học sinh đọc lại bài thơ cho thật diễn cảm

- Sưu tầm một số đoạn thơ, bài thơ viết về quê hương?

+ Bài “ Quê hương” ( Giang Nam)

- Bài “ Quê Hương” ( Đỗ trung Quân)

- Bài “ Nắng quê nhà” ( Hoàng Minh Châu)

* Hoạt động 4 Củng cố-Dặn dò

? Bài thơ vun đắp cho em những tình cảm nào?

- Học thuộc lòng bài thơ

- Nắm được nội dung của bài

- Viết đoạn văn phân tích một vài chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong bài thơ

- Soạn : Khi con tu hú.

E Rút kinh nghiệm giờ dạy

- Có ý thức khi đặc câu hỏi phù hợp mục đích giao tiếp

- Tự hào về sự giàu đẹp của ngữ pháp tiếng Việt

B Phương pháp:

C.Chuẩn bị:

- Giáo viên: Nghiên cứu SGK, SGV, bảng phụ

- Học sinh: Đọc SGK, soạn bài theo định hướng SGK

D Tổ chức các hoạt động

1 T ch cổ chức ức

Ngày dạy Thứ Tiết Lớp Sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ:

? Trình bày đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn ? Cho ví dụ ?

3.Bài mới: Gv giới thiệu bài:

- GV treo bảng phụ các ngữ liệu trong

SGK.-> HS đọc

Yêu cầu học sinh hoạt động theo nhóm

Thảo luận các câu hỏi:

- Xác định câu nghi vấn trong các ngữ

liệu trên? ( HS lên bảng dùng bút gạch

dưới những câu nghi vấn )

- Những đặc điểm hình thức nào cho

biết đó là câu nghi vấn ?

- Những câu nghi vấn trong các VD

trên có dùng để hỏi không ? Nếu không

( Không phải tất cả các câu nghi vấn

đều kết thúc bằng dấu chấm hỏi.Câu

nghi vấn thứ 2 ở (e) kết thúc bằng dấu

chấm than, chứ không phải là dấu chấm

a Ngữ liệu

b Nhận xétNhóm 1

a/ “ Những người muôn …cũ Hồn ở đâu bây giờ ?”

-> Bộc lộ tình cảm, cảm xúc( sự hoài niệm, tiếc nuối )b/ “Mày định nói cho cha mày ngheđấy à ?”-> Đe doạ

Nhóm 2

c/ Anh có thể ngồi lùi vào một tí đượckhông ?

-> Cầu khiến d/ “ Sao cụ lo xa quá thế ? Tội gì bâygiờ nhịn đói mà để tiền lại ?

Ăn mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì

mà lo liệu ?-> Phủ định Nhóm 3

đ/ “ Ai dám bảo thảo mộc tự nhiênkhông có tình mẫu tử?”

-> Khẳng định e/ Con gái tôi vẽ đây ư ? Chả lẽ lạiđúng là nó, cái con Mèo hay lục lọi

ấy !-> Bộc lộ cảm xúc (sự ngạc nhiên )

=> Không phải tất cả các câu nghivấn đều kết thúc bằng dấu chấm hỏi

c Kết luận:

* Ghi nhớ : sgk/ 22

* Hướng dẫn h/s nắm nội dung của các

b) Trừ câu “Than ôi!” còn lại là câunghi vấn

-> Bộc lộ cảm xúc, thái độ bất bình.

c) Sao ta nhẹ nhàng rơi?

-> Bộc lộ cảm xúc, thái độ cầu khiến.

d) Ôi, nếu thế quả bóng bay?

-> Bộc lộ cảm xúc, thể hiện thái độphủ định

* Tác dụng: Cả ba câu đều có ý nghĩa phủđịnh

- Có thể thay thế : + Cụ không phải lo xa quá như thế

+ Không nên nhịn đói mà để lại tiền

+ Ăn hết thì lúc chết không có tiề mà

lo liệu

b) Câu nghi vấn: Cả đàn bò làmsao?

* Về hình thức: Thể hiện bằng dấuchấm hỏi, các từ nghi vấn(làm sao)

* Tác dụng: tỏ ý băn khoăn, ngầnngại

* Thay: Giao cả đàn bò cho thìchẳng yên tâm chút nào

c) Câu nghi vấn:

- Ai dám bảo thảo mộc tự nhiênkhông có tình mẩu tử?

* Về hình thức: Thể hiện bằng dấuchấm hỏi và đại từ phiếm chỉ (ai)

* Tác dụng: Có ý nghĩa khẳng định

* Thay:

- Cũng như con người, thảo mộc tự

- Chia nhóm HS thảo luận.

- Gọi HS trả lời

nhiên luôn có tình mẩu tử

d) Các câu nghi vấn:

- Thằng bé kia, mày có việc gì?

- Sao lại đến đây mà khóc?

* Về hình thức: Thể hiện bằng dấuchấm hỏi và từ ngữ nghi vấn(gì, sao)

- Sao cuộc đời chi Dậu lại khốn khổđến vậy?

+ Tập đặt câu có sử dụng câu nghi vấn không có chức năng dùng để hỏi

- Tìm các văn bản đã học có chứa câu nghi vấn được sử dụng với chức năng khácchức năng chính, phân tích tác dụng

- Chuẩn bị bài mới : Thuyết minh về một phương pháp

* Rút kinh nghiệm giờ dạy:

- Sự đa dạng về đối tượng được giới thiệu trong văn bản thuyết minh

- Đặc điểm, cách làm bài văn thuyết minh

- Mục đích, yêu cầu, cách quan sát và cách làm bài văn thuyết minh về một phươngpháp (cách làm )

2 Kỹ năng:

- Quan sát đối tượng cần thuyết minh : một phương pháp (cách làm)

- Tạo lập được một văn bản thuyết minh theo yêu cầu : biết viết một bài văn thuyếtminh về một cách thức, phương pháp, cách làm có độ dài 300 chữ

3 Thái độ:

- Ý thức khi viết văn thuyết minh

- Giáo dục tư duy khoa học trong quá trình làm một bài văn

B Phương pháp: Nêu vấn đề, thực hành

C Chuẩn bị:

- Giáo viên: Giáo án, bảng phụ, phiếu học tập.

- Học sinh: Đọc SGK, soạn bài

D Tổ chức các hoạt động

1 T ch cổ chức ức

2 Kiểm tra bài cũ:

? Trình bày đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn ? Cho ví dụ ?

3 Bài mới: Gv gi i thi u b i:ới lúc ra quân Bài thơ ệu bài: ài thơ

GV yêu cầu học sinh đọc kĩ ngữ liệu a, b.

Yêu cầu học sinh hoạt động theo dãy:

Dãy 1, Ngữ liệu a

Dãy 2 Ngữ liệu b.

Câu hỏi thảo luận:

? Văn bản thuyết minh về cái gì ?

? Văn bản có những mục nào ?

? Cả 2 VB (a, b) có những mục nào chung ?

Và vì sao lại như thế ?

( Vì muốn làm 1 cái gì đều phải có nguyên

vật liệu, có cách làm và có yêu cầu thành

phẩm (tức là sản phẩm sẽ làm ra và chất

lượng ntn ?)

? Trong 3 mục trên, theo em mục nào là quan

trọng nhất ? ( Thuyết minh cách làm )

? Nhận xét phần Thuyết minh cách làm của 2

ngữ liệu trên ? ( Theo 1 thứ tự nhất định: Cái

nào làm trước, cái nào làm sau )

? Ở VB (b) phần nguyên vật liệu, cách làm,

yêu cầu thành phẩm được giới thiệu có gì

khác VB (a)? Vì sao ?

(+ Phần nguyên vật liệu: Ngoài loại gì còn

thêm phần định lượng bao nhiêu rau,

thịt( gam ), tuỳ theo số bát, số người ăn ,…

+ Phần cách làm: Đặc biệt chú ý đến trình

tự trước sau, đến thời gian của mỗi bước

( không được phép thay đổi tuỳ tiện nếu

không muốn làm thành phẩm kém chất

lượng )

+ Phần yêu cầu thành phẩm: Chú ý 3 mặt:

Trạng thái, màu sắc, mùi vị )

I Bài học: Giới thiệu một phương pháp cách làm):

- Yêu cầu thành phẩm(sảnphẩm khi đã hoàn thành )

? Vì sao phần yêu cầu thành phẩm của ngữ

liệu (b) phải chú ý 3 mặt mà ngữ liệu (a)

không có ? ( Vì đây là TM cách làm 1 móm

ăn nhất định phải khác cách làm 1 đồ chơi )

? Em có nhận xét gì về lời văn của 2 ngữ liệu

c Kết luậnNgười viết phải tìm hiểu, nắmchắc phương pháp

- Khi thuyết minh cần trình bày

rõ điều kiện, cách thức, trìnhtự

- Lời văn cần ngắn gọn, rõràng

- Số người chơi, dụng cụ chơi

- Luật chơi (thắng, thua, phạmluật )

- Yêu cầu đối với trò chơi

c Kết bài : Lợi ích của trò chơi(giúp chúng ta giải trí, vậnđộng, nhanh nhẹn)

- Kết bài: Đoạn còn lại

- Nêu số liệu, nêu ví dụ

4 Củng cố :

? Thế nào là thuyết minh về 1 phương pháp (cách làm)?

5 Dặn dò: - Học nắm được nội dung bài

- Lập dàn ý và viết bài giới thiệu 1 trò chơi mang bản sắc Việt Nam : Trò chơi thả diều ( độ dài 300 chữ)

- Sưu tầm bài văn thuyết minh về một phương pháp (cách làm) trong một số báo, tạp chí

- Soạn : Câu cầu khiến

E Rút kinh nghiệm giờ dạy:

_Ngày soạn: 07/01/2016

Tiết 80: CÂU CẦU KHIẾN

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức:

- Đặc điểm hình thức của câu cầu khiến

- Chức năng của câu cầu khiến

2 Kĩ năng:

- Nhận biết câu cầu khiến trong văn bản

- Sử dụng câu cầu khiến phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

3 Thái độ:

B Phương pháp: Qui nạp Thảo luận nhóm

C Chuẩn bị:

GV : soạn giáo án theo CKTKN, bảng phụ

HS : học bài, chuẩn bị bài

D Tổ chức các hoạt động

1 T ch cổ chức ức

2 Kiểm tra bài cũ:

? Trình bày đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn ? Cho ví dụ ?

3 Bài mới: Gv gi i thi u b i:ới lúc ra quân Bài thơ ệu bài: ài thơ

-Yêu cầu HS đọc thông tin sgk.

- Sử dụng bảng phụ.

* Ngữ liệu 1: Hướng dẫn HS thảo

luận:

? Trong những đoạn trích trên câu

nào là câu cầu khiến?

? Đặc điểm hình thức nào cho ta

- Đi thôi con.

*Có những từ cầu khiến: Đừng, đi, thôi.

* Chức năng: Khuyên bảo, yêu cầu

b Ngữ liệu 2

“Mở cửa”ở câu a) là câu trần thuật.

“Mở cửa” ở câu b) là câu cầu khiến (Phát

âm với giọng được nhấn mạnh)

- Em lấy cho cô cái bút.

? Câu cầu khiến thường được kết

thúc bằng dấu câu nào

- G/v kết luận và yêu cầu HS đọc

ghi nhớ sgk

- Yêu cầu hs đọc thông tin sgk

- GV: Hướng dẫn hs thảo luận theo

nhóm, trả lời câu hỏi sgk

HS: Thảo luận theo nhóm, cử đại

diện trả lời, nhận xét, bổ sung

=>G/v kết luận

-Yêu cầu hs đọc thông tin sgk

- GV: Hướng dẫn hs thảo luận theo

nhóm, trả lời câu hỏi sgk

- HS: Thảo luận theo nhóm, cử đại

diện trả lời, nhận xét, bổ sung

=> GV kết luận

- Yêu cầu hs đọc thông tin sgk

- Hướng dẫn hs thảo luận theo

* Ngữ liệu 3

- Đề nghị

- Yêu cầu

-> Câu cầu khiến kết thúc bằng dấu chấm

than, khi ý cầu khiến không được nhấnmạnh thì kết thúc bằng dấu chấm

2 Kết luận: sgk/ 31.

*Ghi nhớ sgk

II Luyện tập.

Bài tập 1.

a)Đặc điểm hình thức câu cầu khiến có

chứa từ cầu khiến:Hãyđi, đừng

b)Nhận xét về chủ ngữ trong những câutrên

- Câu a: Vắng chủ ngữ nhưng dựa vàovăn bản ta biết đó là Lang Liêu

- Câu b: Chủ ngữ là ông giáo, ngôi thứhai số ít

- Câu c: Chủ ngữ là chúng ta, ngôi thứnhất số nhiều

c)Nhận xét về ý nghĩa của các câu khithêm hoặc bớt hoặc thay đổi chủ ngữ:+Thêm CN: Ý nghĩa không thay đổinhưng tính chất yêu cầu nhẹ nhàng hơn.+Bớt CN:Ý nghĩa không thay đổi nhưngyêu cầu mang tính ra lệnh, có vẻ kémlịch sự

+Thay đổi CN: Ý nghĩa của câu thay đổi

Bài tập 2 Các câu cầu khiến:

a.Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt

- Câu a: Vắng CN, từ ngữ cầu khiến đi

- Câu b: CN các em, ngôi thứ hai số

nhiều, từ ngữ cầu khiến đừng

- Câu c: Vắng CN, không có từ ngữ cầukhiến, chỉ có ngữ điệu cầu khiến (biểu thịbằng dấu chấm than)

Bài tập 3.

a Hãy cố ngồi dậy húp ít cháo cho đỡ xót

nhóm, trả lời câu hỏi sgk.

- Tìm câu cầu khiến trong một vài văn bản đã học

- Biết phê phán cách sử dụng câu cầu khiến không văn hóa

- Chủ đề: Thơ ca Hồ Chí Minh:

E Rút kinh nghiệm giờ dạy:

Ngày… tháng….năm 2016

Kí duyệt của TCM

TUẦN 22

Ngày soạn: 12/01/2016

Tiết 81, 82, 83:

CHUYÊN ĐỀ: THƠ CA CÁCH MẠNG VIỆT NAM (1930-1945)

( Thời lượng 3 tiết)

A Mục tiêu của chuyên đề

1 Kiến thức:

- Những hiểu biết tác giả Hồ Chí Minh và nhà thơ Tố Hữu

- Nghệ thuật khắc họa hình ảnh( thiên nhiên, cái đẹp của cuộc đời tự do)

- Cuộc sống vật chất và tinh thần của người chiến sĩ trong những năm tháng hoạt độngcách mạng đầy khó khăn, gian khổ qua một bài thơ được sáng tác trong ngững ngàytháng cách mạng chưa thành công

- Tâm hồn giàu cảm xúc trước vẻ đẹp thiên nhiên và phong thái ung dung trong hoàncảnh ngục tù

- Niềm khao khát tự do và lí tưởng cách mạng, tinh thần thép của nhà thơ

- Nhận ra và phân tích được sự nhất quán về cảm xúc giữa hai phần của bài thơ Khicon tu hú; thấy được sự vận dụng tài tình thể thơ truyền thống của nhà thơ Tố Hữu.Tài năng của Hồ Chí Minh qua những vần thơ tứ tuyệt viết bằng chữ Hán, chữ quốcngữ.

3 Thái độ:

- Cảm nhận được vẽ đẹp tâm hồn, tinh thần lạc quan, phong thái ung dung của ngườichiến sĩ cách mạng

- Giáo dục lòng kính yêu những chiến sĩ cách mạng, biết ơn và yêu cuộc sống

- Biết trân trọng vẽ đẹp tâm hồn của một chiến sĩ cánh mạng vượt lên mọi hoàn cảnhkhó khăn để hoạt động cách mạng nhưng không thờ ơ trước vẽ đẹp của thiên nhiên

- Tự hào trước những trang thơ bất hủ và tâm hồn thanh cao của HCM

* Giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh

- Sự kết hợp hài hòa giữa tình yêu thiên nhiên, cuộc sống và bản lĩnh người chiến sĩCách Mạng Hồ Chí Minh

- Lòng lạc quan cách mạng, tâm hồn giản dị mà vô cùng cao đẹp của Bác Sống hòa

mình gắn bó với thiên nhiên

4 Các năng lực cần hướng tới:

a Năng lực chung:

- Giúp học sinh có năng lực tự học

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực sáng tạo

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin

- Năng lực hợp tác

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ

b Năng lực chuyên biệt:

- Năng lực giải quyết vấn đề: Phát hiện vấn đề, tiếp nhận, đánh giá

- Năng lực tư duy sáng tạo: Phát hiện những cái mới, tư duy sáng tạo

- Năng lực hợp tác: Phối hợp tương tác, chia sẻ ý tưởng, bày tỏ cảm xúc

- Năng lực giao tiếp: trao đổi thông tin

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ: cảm thụ được các hình ảnh, ngôn ngữ trong thơca

- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin: Tìm kiếm, tra cứu thông tin

- Năng lực thưởng thức văn hóa: Yêu vẻ đẹp của ngôn ngữ, giữ gìn sự trongsáng của Tiếng Việt

B Hình thức, phương pháp, kĩ thuật dạy học:

- Hình thức dạy học: trong giờ học trên lớp

- Phương pháp: Vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, thuyết trình, thảo luận

- Kĩ thuật DH: KT động não, dùng sơ đồ tư duy

C Chuẩn bị của giáo viên, học sinh, tổ chức lớp học:

- GV: Nội dung dạy học, tài liệu tham khảo: Thơ Tố Hữu, Tập thơ Nhật kí trong tùcủa HCM…Chân dung nhà thơ, bảng phụ

- HS: Đọc và soạn bài theo hướng dẫn các nội dung có liên quan

- Tổ chức: theo lớp học

D Tiến trình thực hiện

1 Ổn định tổ chức:

HĐ1: KHỞI ĐỘNG : GV nêu lí do mục đích học CĐ: Cùng với sự phát

triển của thơ ca lãng mạn, Thơ ca Cách mạng giai đoạn 1930-1945 cũng đạt đượcnhiều thành tựu đáng kể với những tác giả như Tố Hữu, Hồ Chí Minh Giữa nhữngsáng tác của họ có những nét tương đồng: đó là tình yêu thiên nhiên, tình yêu đấtnước, khát vọng tự do cháy bỏng và bản lĩnh cách mạng kiên cường, một tâm hồn hòaquyện giữa thi sữ và chiến sĩ

HĐ2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI.

Hoạt động của GV-HS Nội dung

- GV yêu cầu học sinh thảo luận theo

- GV yêu c u h c sinh th o lu nầu học sinh thảo luận ọc sinh thảo luận ảnh hưởng vang dội một thời ận

nhóm: ho n th nh b ng h th ngài thơ ài thơ ảnh hưởng vang dội một thời ệu bài: ống

Thể loại

Bố cục

- Nhóm 1: Văn bản Khi con tu hú

* Bài thơ Tức cảnh Pác Bó: Đọc giọngvui pha chút hóm hỉnh, nhẹ nhàng,thoải mái, nhịp thơ 4/3 hoặc 2/2/3

*Bài thơ Ngắm trăng:

Câu 1: nhịp 2/2/3(hoặc 2/5); giọngtương đối bình thản; câu 2, nhịp: 4/3,giọng bối rối; câu 3,4; nhịp 4/3, giọngđằm thắm, vui sảng khoái

* Bài thơ Đi đường: Chú ý đọc nhấnmạnh các điệp từ “tẩu lộ, trùng san”giọng chậm rãi, suy ngẫm

2 Tìm hiểu chú thích và bố cục.

->HS thảo luận trong nhóm

- Trình bày kết quả thảo luận->Nhậnxét, bổ sung

Lụcbát

- Sáu câu thơ đầu: Cảnh trờiđất vào hè

- Bốn câu thơ cuối: Tâm trạngngười tù CM

Thấtngôntứtuyệt

C1: Bố cục thơ thất ngôn tứtuyệt Đường luật: câu 1: khaiđề; câu 2: thừa đề; câu 3:chuyển đề; câu 4: hợp đề)C2:

- Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác (1, 2, 3)

Thấtngôntứtuyệt

Bố cục thơ thất ngôn tứ tuyệtĐường luật: câu 1: khai đề; câu2: thừa đề; câu 3: chuyển đề;câu 4: hợp đề)

*HS đọc 6 câu thơ đầu

? Hãy kể những sự vật mà tác giả

nhắc đến trong bức tranh mùa hè đó ?

GV: Tố Hữu sáng tác bài thơ khi bị

bắt giam trong tù Bức tranh thiên

nhiên mùa hè ấy là sản phẩm của trí

tưởng tượng phong phú và sự cảm

nhận tinh tế mãnh liệt của một tâm

hồn trẻ trung, yêu đời

? Hãy nhận xét về những biện pháp

nghệ thuật trong 6 câu thơ đầu và nêu

tác dụng của nó ?

? Tiếng chim tu hú làm thức dậy

trong hồn người chiến sĩ trẻ trong tù

một khung cảnh mùa hè như thế nào?

- Giáo viên liên hệ trong bài thơ ''Bếp

lửa'' của Bằng Việt:

II Đọc – hiểu chuyên đề

1 Thơ Tố Hữu: Khi con tu hú

=> Bức tranh thiên nhiên mùa hè đẹpvới âm thanh rực rỡ sắc màu, hương vịngọt ngào, bầu trời khoáng đạt tự do,trong cảm nhận của người tù Cuộcsống thanh bình đang sinh sôi, nảy nở,

* GV chuyển ý sang 4 câu thơ cuối

? Tâm trạng của người tù được thể

hiện ở những dòng thơ nào ?

thán (ôi, thôi, làm sao) đã thể hiện

tâm trạng cảm xúc của tác giả )

? Đó là tâm trạng gì ? Tâm trạng đó

được nhà thơ nói một cách trực tiếp

hay gián tiếp ? ( Trực tiếp )

? Tại sao tác giả lại ngột ngạt và uất

? Mở đầu và kết thúc bài thơ đều có

tiếng chim tu hú, em hãy chỉ ra tâm

trạng của người tù gắn với mỗi thời

điểm?

- Giáo viên yêu cầu báo cáo kết quả

- Gọi học sinh khác nhận xét

- Giáo viên đánh giá

* Tiếng chi tu hú khiến cho người

chiến sĩ đang bị giam cầm cảm thấy

hết sức đau khổ, bực bội  tâm hồn

ngọt ngào

=>Tác giả là người có sức cảm nhậnmãnh liệt, tinh tế của một tâm hồn trẻtrung, yêu đời nhưng đang mất tự do vàkhao khát tự do đến cháy lòng

2 Tâm trạng của người tù cách mạng:

…- Mà chân muốn đạp tan phòng, hè

ôi !

- Ngột làm sao, chết uất thôi

-> Nhịp 6/ 2 , 3/ 3, câu cảm thán, ĐTmạnh

-> Tâm trạng đau khổ, ngột ngạt, uấthận

- Ngột ngạt vì sự chật chội, tù túng,nóng bức của phòng giam mùa hè Uấthận vì sự vật thì tự do, cả vật vô tri nhưcánh diều cũng được bay lượn tự do,còn người chiến sĩ trẻ phải bị giamhãm, bị biệt lập cô đơn “ Cháy ruột mơnhững ngày hoạt động”

- Đập tan chế độ lao tù trở về với cuộcsống tự do

=>Thể hiện niềm khao khát cháy nỏngmuốn thoát khỏi cảnh tù ngục, trở về

với cuộc sống tự do bên ngoài.

* Giống: Âm thanh, tượng trưng cho

lòng yêu đời, khát vọng tự do

* Khác: Đầu bài là tiếng chim gọi bầy

báo hiệu mùa gặt, với tâm trạng bồnchồn của nhà thơ.Cuối bài là tâm trạng

và cảm giác u uất, bực bội, ngột ngạt,muốn tung phá để giành tự do

đang cháy lên khát vọng sống tự do.

* Học sinh đọc 3 câu thơ đầu

? Bài thơ giới thiệu hoạt động hằng

ngày của Bác bằng câu thơ nào?

? Cấu tạo câu thơ này có gì đặc biệt

Chỉ ra biện pháp đối đó?

- Giọng điệu của câu thơ như thế

nào?

? Nhận xét của em về câu thơ?

? Câu thơ thứ hai nói về việc gì trong

sinh hoạt của Bác Hồ ở Pác Bó? Cháo

bẹ, rau, măng là những thực phẩm

như thế nào?

?Từ đó em hiểu gì thêm về cuộc sống

của Chủ tịch Hồ Chí Minh?

? Trạng thái tâm hồn của nhà thơ như

thế nào.? Thể hiện điều gì ?

Giáo viên: Nguyễn Khuyến

“Đã bấy lâu …… đuổi gà.”

Nguyễn Bỉnh Khiêm

“Thu ăn măng trúc, đông ăn giá

Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao”

Vượt lên trên gian khổ ấy là nét

truyền thống lạc dạo vong bần của

không ít sĩ nhân bao đời

? Câu thơ thứ 3 cho biết Bác đã làm

việc trong hoàn cảnh như thế nào?

?Giải thích nghĩa từ“Chông chênh”?

a Cảnh sinh hoạt và làm việc của Bác ở Pác Bó.

“Sáng ra bờ suối, tối vào hang”

-> Phép đối: Sáng ra bờ suối / Tối vào hang.

+ Đối thời gian: Sáng - tối

+ Đối không gian: Suối - hang

+ Đối hiện tượng: Ra - vào

- Nhịp nhàng, thoải mái, phơi phới,

-> Nếp sinh hoạt khá đều đặn “sáng ra, tối vào” Đó là cuộc sống bí mật những

vẫn giữ được quy cũ, nề nếp

-> Cuộc sống hài hoà thư thái và có ýnghĩa của người CM luôn làm chủ hoàncảnh

“Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng”.

- Câu thơ nói về chuyện ăn của Bác

- Bác ăn uống đạm bạc và kham khổ

“cháo bẹ, rau măng”.

- Câu thơ được hiểu theo hai cách:+Cháo bẹ, rau măng lúc nào cũng cósẵn-> Đạm bạc, kham khổ, thiếu thốn,khó khăn mà vẫn thư thái vui tươi say

mê cuộc sống, hoà hợp với thiên nhiên.+Bác sống kham khổ nhưng tinh thầnvẫn cao, vẫn sẵn sàng đón nhận

? Phép đối cho em hiểu gì về tư tưởng

ý chí của một người chiến sĩ CM

? Như vậy con người CM hiện lên

trong 3 câu thơ trên như thế nào

Gv: Thời kỳ này CMVN đang ở giai

đoạn chuẩn bị lực lượng chờ thời cơ

lớn để giành độc lập, tự do

? Câu thơ cuối cùng thể hiện cảm

nhận của Bác về cuộc đời hoạt động

cách mạng của mình như thế nào?

? Em hiểu cái “sang”của cuộc đời

cách mạng trong bài thơ này như thế

nào?

Gv: Ngày xưa thường ca ngợi thú

lâm tuyền (tức là niềm vui thú được

sống với rừng suối, hoà hợp với thiên

nhiên, ẩn mình trong thiên nhiên

tránh xa cõi đời- Thơ Nguyễn Trãi)

? Theo em thú lâm tuyền ở Bác có gì

khác với người xưa

Gv: Niềm vui ấy còn được nhân đôi

vì Bác tin chắc rằng thời cơ giải

phóng dân tộc đang tới gần, điều mà

Bác chiến đấu suốt đời để đạt được

đang trở thành hiện thực

? Em hiểu gì về nhan đề của bài thơ

Ngắm trăng( Vọng nguyệt)?

Giải thích;

Vọng nguyệt( hay đối nguyệt, khán

minh nguyệt- ngắm trăng) là đề tài

phổ biến trong thơ cổ Nhà thơ gặp

cảnh trăng đẹp, thường đem rượu

uống, ngắm trăng, ngắm hoa và làm

thơ trong hoàn cảnh thư thái, thảnh

thơi Nhưng ở đây Bác Hồ ngắm

trăng trong hoàn cảnh đặc biệt trong

=> Con người CM yêu thiên nhiên, yêucông việc CM, luôn tìm thấy niềm vui,làm chủ cuộc sống, hoà hợp với thiênnhiên trong mọi hoàn cảnh

b Cuộc đời hoạt động của Bác

"Cuộc đời cách mạng thật là sang”

- Tính từ: sang: sang trọng, giầu có về

mặt tinh thần, lấy lý tưởng cứu nướclàm lẽ sống Không hề bị khó khănthiếu thốn khuất phục “Cái sang” củacon người tự thấy mình hữu ích chocách mạng

Kết thúc thật bất ngờ, đầy tự tin

- >Không phải thú ở ẩn lánh đời Mà làthú được sống hoà hợp với thiên nhiên,làm CM cứu nước, hoà niềm vui thiênnhiên với niềm vui được làm CM

2.2 Hình ảnh người chiến sĩ cách mạng trong chốn ngục tù:

* Bài thơ Ngắm trăng

a Hai câu đầu.

* Học sinh đọc 2 câu đầu.

? Người tù đã ngắm trăng như thế

nào?

? Biện pháp nghệ thuật nào được sử

dụng trong câu thơ? Tác dụng?

? Câu thơ kể và nhận xét về việc gì?

Ở đâu? (ở trong nhà tù, không có

rượu, không có hoa- sự thiếu thốn

trong nhà lao).

? Giọng điệu câu thơ này? ( Hé lộ sự

bực mình với từ cũng- diệc vì thiếu

thốn, song nhìn chung giọng thơ vẫn

tương đối bình thản).

? Trước cảnh đêm trăng đẹp Bác có

tâm trạng như thế nào?

* Thảo luận nhóm:

? Đối chiếu nguyên tác và bản dịch

nghĩa với bản dịch thơ, em thấy cái

hay của nguyên tác và sự chưa sát của

câu thơ dịch ở chỗ nào?

=> HS thảo luận-> Báo cáo

- Nhận xét

GV chốt

? Qua câu thơ 1-2,em thấy phẩm chất

gì của người tù HCM?

- GV: Tâm hồn nghệ sĩ đắm say

thiên nhiên rất muốn có một cuộc

thưởng trăng đầy đủ, tuy thiếu thốn

vật chất ( rượu, hoa) nhưng người tù

không hề vướng bận, tâm hồn tự do,

ung dung, vẫn thèm tận hưởng cảnh

trăng đẹp Nhưng càng vì thế , càng

khao khát, càng bối rối, càng bứt rứt.

* H Đọc 2 câu 3,4

- Hai câu thơ thể hiện mối quan hệ

tình cảm như thế nào giữa người và

trăng?

? Hãy chỉ ra nghệ thuật độc đáo của

hai câu thơ cuối? Tác dụng của nó?

Câu 1: Khai đề

Ngục trung, vô tửu diệc vô hoa, (Trong tù, không rượu cũng không hoa,)

- Nghệ thuật: Điệp từ nhấn mạnh sựthiếu thốn đến nghiệt ngã

-> Hoàn cảnh khó khăn thiếu thốn mọithứ, giam cầm, mất tự do: Trong tù

cảm, câu tả, kể, bỏ mất cái xốn xang,bối rối rất nghệ sĩ, rất nhạy cảm trước

vẻ đẹp tự nhiên của bác Hồ Khó hững

hờ thì hình như nhân vật trữ tình quá

bình thản, không rung động mạnh nhưnguyên tác Cách dịch như vậy chưa lột

tả hết tinh thần câu thơ chữ Hán

=> Người chiến sĩ- nghệ sĩ say mê,rung động trước cảnh trăng đẹp, mặc

dù đang trong cảnh tù đày thiếu thốn

vật chất rượu, hoa.

b Hai câu 3-4: chuyển đề- hợp đề.

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt

Nguyệt tòng song khích, khán thi gia ( Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ, Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ)

- Phép đối và nhân hoá được sử dụngthành công

? Hình ảnh song sắt gợi cho ta suy

nghĩ gì?

- G/v giảng: Hình ảnh cái song sắt

sừng sững ngăn cách giữa người tù và

trăng vừa có nghĩa đen và có nghĩa

tượng trưng Sức mạnh tàn bạo, lạnh

lùng của nhà tù vẫn bất lực trước tâm

hồn tự do của người tù cách mạng

? Có ý kiến cho rằng “Ngắm trăng là

cuộc vượt ngục về tinh thần” Em có

đồng ý với ý kiến trên không? Vì

-> HS thảo luận-> báo cáo, nhận xét

? Nghệ thuật được sử dụng trong câu

thơ? Tác dụng?

? Nhà thơ suy ngẫm điều gì? Nhờ đâu

ta biết được điều đó?

? Câu thơ không chỉ có nghĩa đen nỗi

gian truân của việc đi bộ trên đường

núi vậy còn có nghĩa gì nữa? Hãy tìm

trong thơ Đường có những câu thơ

nào nói đến điều đó?

=>Hai câu thơ thể hiện mối quan hệđặc biệt, sự giao hoà thắm thiết giữatrăng và người Người tù hướng rangoài cửa sổ say ngắm vầng trăng sáng,thầm thì tâm sự bằng trí tưởng tượngcùng chị Hằng Và vầng trăng cũng chủđộng vượt qua song sắt, qua khe cửahẹp của nhà tù để đến với tri âm đếnvới nhà thơ Cả hai đều chủ động tìmđến với nhau, giao hoà với nhau, ngắmnhau say đắm Đó là yình cảm songphương mãnh liệt của cả hai người.Điều đó chứng tỏ Bác Hồ yêu trăng vàsay trăng từ lâu

* Bác chủ động vượt lên hoàn cảnh đểngắm trăng Song sắt của nhà tù chỉgiam được thể xác còn không thể giamđược tâm hồn Bác

=>Hai câu thơ cho thấy sức mạnh tinhthần kì diệu của người chiến sĩ- thi sĩ

* Bài thơ Đi đường ( Tẩu lộ)

* Câu khai.

Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan

(Đi đường mới biết gian lao)

-> Chuyện đi đường khó khăn giankhổ

- Nghệ thuật: Điệp từ “tẩu lộ”.-> Nhấnmạnh sự trải nghiệm thực tế

- Suy ngẫm, thấm thía được đúc rút từbao cuộc chuyển lao, đi đường:

+Nghĩa thứ nhất: Hết đèo cao này lạiđến đèo cao, núi cao khác, khổ sở giannan vô cùng vất vã

+ Nghĩa thứ hai: Cuộc đời khó khăn,đường đời khó khăn

HS đọc câu 2.

? Câu thơ thứ hai nói lên điều gì?

? Biện pháp nghệ thuật được sử dụng

trong câu thơ là gì? Phân tích tác

? Câu thơ thứ ba nói lên điều gì?

? Câu thơ sử dụng nghệ thuật gì? Có

nhà thơ nào đã sử dụng nghệ thuật

này? (Sau phút chia li của Đoàn Thị

Điểm dịch Chinh phụ ngâm của

Đặng Trần Côn)

? Tác giả muốn khái quát quy luật gì

qua câu thơ trên?

* HS đọc câu 4

? Câu thơ tả tư thế nào của người đi

đường

?Nhận xét tư thế của người tù?

Giáo viên: Người tù dù trong tư thế

gò bó, khó chịu, có khi bị trói, bị

xiềng xích, bị giải đi, có khi bị trớ

trêu hơn: “lủng lẳng chân treo tựa

giải hình” Nhưng người luôn cảm

thấy tự do, tranh thủ say sưa thưởng

thức ngắm cảnh đẹp trên đường

? Tâm trạng của người tù khi đứng

trên đỉnh núi Vì sao người tù lại có

tâm trạng ấy?

? Qua phân tích hai bài thơ, em hiểu

*Câu 2- Câu thừa.

Trùng san chi ngoại hựu trùng san.(Núi cao rồi lại núi cao trập trùng)

- Nghệ thuật: Điệp ngữ: trùng san+ Nghĩa đen: Phải vượt qua rất nhiềunúi, hết dãy núi này đến dãy núi khác,liên miên bất tận

+ Nghĩa rộng: Gian truân này tiếp đếngian truân khác mà con người cáchmạng muốn thành công không thểkhông vượt qua

- Bài học: Cần nhìn thẳng vào khókhăn gian khổ mà vượt qua nó

- Càng nhiều thắng lợi càng nhiều giantruân, khép lại việc đi đường, mở ramột chặng đường mới, vị thế mới

* Câu thơ 4 (Hợp)

Vạn lí dư đồ cố miện gian

(Thu vào tầm mắt muôn trùng nướcnon)

- Từ tư thế người tù bị đày đoạ triềnmiên trên đường bị giải đi hết ngày nàyqua ngày khác đã trở thành ngườikhách du lịch đến được vị trí cao nhấttha hồ thưởng ngoạn phong cảnh núinon hùng vĩ bao la trải ra trước mắt

=> Tâm trạng sung sướng hân hoan

Đó là hình ảnh người chiến sĩ CM trênđỉnh cao của chiến thắng, trải qua baogian khổ hy sinh

gì về Hồ Chí Minh trong thời gian bị

giam trong nhà tù Tưởng Giới Thạch

cũng như trong cuộc đời cách mạng

của người?

H Tự bộc lộ suy nghĩ

GV Chốt: Bác Hồ là một người yêu

nước, suốt đời hi sinh cho sự nghiệp

giải phóng DT Trong bất cứ hoàn

cảnh nào Bác cũng giữ được phong

thái ung dung, tự tạo, bình thản trước

mọi khó khăn nguy hiểm, đặc biệt

người luôn chan hoà với thiên nhiên

ở mọi nơi, mọi lúc

- GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

thảo luận nhóm theo dãy bàn

-> GV nhận xét, chốt kiến thức

Dãy 1: Nêu những nét nghệ thuật

tiêu biểu của các bài thơ các mạng

Việt Nam giai đoạn 1930-1945(Về

thể thơ, các biện pháp tu từ… )?

Dãy 2: Nội dung chính của chuyên đề

“Thơ cách mạng Việt Nam(

- Thơ Tố Hữu: Thể thơ lục bát mềmmại, uyển chuyển, linh hoạt

* Biện pháp tu từ: Phép đối, nhân hóa,điệp ngữ

* Lời thơ giản dị, cô đọng, ý, lời chặtchẽ, lô gic, …

* Miêu tả, biểu cảm, tự sự mang triết lísâu sắc dung dị, tự nhiên và dễ hiểu,đầy sức thuyết phục

2 Nội dung:

- Tình yêu thiên nhiên – một tâm hồnnhạy cảm với cái đẹp Phong thái ungdung tự tại

- Lòng yêu cuộc sống và niềm khátkhao tự do cháy bỏng của người chiến

sĩ cách mạng trong cảnh tù đày

- Cốt cách tinh thần HCM luôn tràn

đầy niềm lạc quan, tin tưởng vào sựnghiệp CM

HĐ3: LUYỆN TẬP (Tổ chức thi giữa các nhóm)

Câu 1: Bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” được viết theo thể thơ nào?

A Thể thơ song thất lục bát B Thể thơ lục bát

C Thể thơ ngũ ngôn D Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt

Đáp án :

- Mức tối đa: đáp án : D

- Mức không đạt : Trả lời không phải đáp án D hoặc không trả lời.

Câu 2: Dòng nào nói đúng nhất về nội dung bài thơ “Khi con tu hú” (Tố Hữu) ?

A Thể hiện lòng yêu cuộc sống của nhà thơ

B Thể hiện lòng yêu thiên nhiên của nhà thơ

C Thể hiện lòng yêu cuộc sống và niềm khát khao tự do cháy bỏng của nhà thơ

D Thể hiện niềm khát khao tự do cháy bỏng của nhà thơ

Đáp án :

- Mức tối đa: đáp án : C

- Mức không đạt : Trả lời không phải đáp án C hoặc không trả lời.

Câu 3: Tập thơ “Nhật kí trong tù” được sáng tác trong hoàn cảnh nào ?

A Trong hoàn cảnh Bác Hổ bị giam trong nhà tù của Tưởng Giới Thạch ở Quảng Tây - Trung Quốc

B Trong hoàn cảnh Bác Hồ đang hoạt động cách mạng ở Pháp

C Trong thời gian Bác Hồ ở Việt Bắc để lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta

D Trong thời gian Bác Hồ ở Hà Nội để lãnh đạo nhân dân ta kháng chiến chống đế quốc Mĩ

Đáp án :

- Mức tối đa: đáp án : A

- Mức không đạt : Trả lời không phải đáp án A hoặc không trả lời.

Câu 4: Mục đích sáng tác bài thơ “Đi đường” của Hồ Chí Minh là gì ?

A Miêu tả việc đi đường núi

B Triết lí về đường đời và đường Cách mạng

C Bày tỏ cảm xúc về việc đi đường

D Kể chuyện việc đi đường núi

Đáp án :

- Mức tối đa: đáp án : B

- Mức không đạt : Trả lời không phải đáp án B hoặc không trả lời.

Câu 5: Hai câu thơ sau có ý nghĩa giống với bài thơ nào của Bác mà em đã được học

trong chương trình Ngữ văn THCS ?

“Nghĩ mình trong bước gian truân

Tai ương rèn luyện tinh thần thêm hăng”

* Mức chưa tối đa:

- HS trả lời chưa đầy đủ hoặc chỉ trả lời được một trong hai nội dung trên

* Không đạt:

- HS trả lời không đúng nội dung trên hoặc không trả lời

Câu 7: Bài thơ Tức cảnh Pác bó nói với chúng ta điều gì về những ngày Bác sống và

làm việc ở Pác Bó ? Bài thơ giúp em hiểu thêm điều cao quý nào ở con người Bác ? Gợi ý trả lời:

* Mức tối đa:

Qua bài thơ Tức cảnh Pác bó, ta thấy được :

- Cảnh sinh hoạt và làm việc đơn sơ nhưng mang nhiều ý nghĩa

- Niềm vui cách mạng, niềm vui được sống hòa hợp với thiên nhiên của Bác

Qua bài thơ giúp ta hiểu thêm về Bác : Một tâm hồn hòa hợp với thiên nhiên, tinhthần cách mạng kiên trì, luôn lạc quan trong cuộc sống

* Mức chưa tối đa:

- HS trả lời chưa đầy đủ hoặc chỉ trả lời được một trong ba nội dung trên

* Không đạt:

- HS trả lời không đúng nội dung trên hoặc không trả lời

Câu 8.( HS làm việc cá nhân) Cảm nhận của em về hình ảnh người chiến sĩ cách

mạng trong bài thơ “ Khi con tu hú” của Tố Hữu?

Gợi ý trả lời:

* Mức tối đa: Học sinh viết được bài văn hoàn chỉnh, bố cục rõ ràng, có cảm xúc

* Mức chưa tối đa:

- HS trình bày chưa đầy đủ hoặc chỉ trả lời sơ sài, chưa rõ ý

* Không đạt:

- HS trình bày không đúng nội dung trên, bố cục không rõ ràng, diễn đạt yếu hoặc

không trả lời

Câu 9: Cảm nhận bài thơ Ngắm trăng, Đi đường của Hồ Chí Minh để thấy phong thái

ung dung, tinh thần lạc quan của người chiến sĩ cách mạng

Gợi ý trả lời:

* Mức tối đa: Học sinh viết được bài văn hoàn chỉnh, bố cục rõ ràng, có cảm xúc

* Mức chưa tối đa:

- HS trình bày chưa đầy đủ hoặc chỉ trả lời sơ sài, chưa rõ ý

* Không đạt:

- HS trình bày không đúng nội dung trên, bố cục không rõ ràng, diễn đạt yếu hoặc

không trả lời

HĐ5: TÌM TÒI MỞ RỘNG (Giao bài tập về nhà- Dành cho học sinh khá- giỏi)

Bằng sự hiểu biết của em về thơ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, em hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ của em về nhận định “Thơ Bác đầy ánh trăng”?

Gợi ý :

- HS về nhà tìm hiểu về thơ Bác với những bài thơ viết về trăng (ngoài hai bàithơ “Cảnh khuya”, “Rằm thàng giêng”, “Ngắm trăng” đã học.

- Viết thành bài văn hoàn chỉnh, nộp về giáo viên

E Kết thúc chuyên đề

1 Củng cố:

- GV khái quát nội dung của chuyên đề:

+ Tình yêu nước gắn liền với tình yêu thiên nhiên; tinh thần lạc quan cách mạng + Khát vọng tự do, ý chí chiến đấu, tinh thần thép

2 Hướng dẫn về nhà:

- Học bài, nắm chắc các kiến thức, làm các bài tập được giao, bài tập trong SGK

- Soạn bài: Câu cảm thán

3 Rút kinh nghiệm chuyên đề

- Sự đa dạng về đối tượng được giới thiệu trong văn thuyết minh

- Đặc điểm, cách làm bài tập làm văn thuyết minh về danh lam thắng cảnh

- Mục đích, yêu cầu, cách quan sát và cách làm bài văn giới thiệu danh lam thắngcảnh

2 Kĩ năng :

- Quan sát danh lam thắng cảnh

- Đọc tài liệu, tra cứu….những tri thức khách quan về đối tượng sử dụng trong bài vănthuyết minh về danh lam thắng cảnh

- Tạo lập được văn bản thuyết minh theo yêu cầu

3 Thái độ: Ý thức khi viết văn thuyết minh

- Giáo dục tư duy khoa học trong quá trình làm một bài văn, trình bày cảm nghĩ cánhân theo nguyên tắc tiếng Việt

B Phương pháp: Nêu vấn đề, thảo luận

2 Kiểm tra bài cũ:

? Khi thuyết minh một phương pháp, cách làm người ta viết phải làm gì? Cần trình bày bố cục và lời văn ntn?

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài:

? Em hiểu thế nào là danh lam thắng cảnh? Cho ví dụ về danh lam thắng cảnh, di tích

- Bài viết cung cấp những gì về Hồ

Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn?

- Muốn viết bài về danh lam thắng

cảnh như vậy cần phải có những

kiến thức gì?

- Làm sao để có được?

- Bài viết còn thiếu những gì? Có

thể bổ sung thế nào cho đầy đủ?

? Nhan đề của văn bản có thể đổi lại

không

I Bài học:

1 Giới thiệu một danh lam thắng cảnh.

* Văn bản: sgk trang 33,34

a Bài viết cung cấp kiến thức về lịch sử

(Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn):

+ Tên hồ: Lục Thủy, Hoàn Kiếm + Tháp Rùa

+ Chùa Ngọc Sơn + Tháp Bút, đài Nghiên + Cầu Thê Húc

+ Đền Ngọc Sơn

b Muốn viết bài về danh lam thắng cảnhcần có kiến thức về lịch sử, địa lí: vị trí,nơi chốn, sự kiện, nhân vật lịch sử liênquan, huyền thoại lịch sử… phải đọc,tích lũy

c Để có kiến thức về danh lam thắngcảnh cần: đọc sách tích lũy kiến thức, ghinhớ, hỏi han, tham quan thực tế để bổsung cho kiến thức sách vởCần

+ Đọc sách báo tài liệu

+ Xem phim, ảnh, Tranh, băng….tốt nhất

là đến trực tiếp nhiều lần để xem xét,quan sát, nhìn, nghe, hỏi han, tìm hiểutrực tiếp

d Bài văn chưa hoàn chỉnh:

- Thiếu phần mở bài

- Chưa miêu tả, giới thiệu vị trí

- Độ rộng của hồ, vị trí tháp rùa, cầuthê húc …

- Quang cảnh xung quanh, cây cối…

* Bổ sung mở bài: Giới thiệu dẫn khách

có cái nhìn bao quát về quần thể danhlam thắng cảnh

- Kết bài: ý nghĩa, lịch sử xã hội văn hoácủa danh lam thắng cảnh, bàn bạc về giữgìn, tôn trọng nó

- Thân bài: Nêu bổ sung xắp xếp lại mộtcách khoa học hơn Ví dụ về vị trí, diệntích, độ sâu qua các mùa Cầu Thê Húcnói kĩ hơn về Tháp Rùa, về Hồ Gươm,quang cảnh đường phố quanh hồ

-> Quần thể Hồ Gươm

? Khi chuẩn bị để viết bài thuyết

minh người viết cần làm gì

? Yêu cầu bố cục bài viết phải như

thế nào

? Yêu cầu lời văn phải như thế nào

- Từ bài tập trên, em hãy cho biết,

muốn viết được bài giới thiệu danh

lam thắng cảnh phải đảm bảo những

yêu cầu gì?

Bài 1: ? Nêu yêu cầu của bài ?

- Lập lại bố cục bài giới thiệu Hồ

Hoàn Kiếm, đền Ngọc Sơn

Học sinh làm bài – Giáo viên nhận

? Yêu cầu ? Sắp xếp thứ tự giới

thiệu giới thiệu hồ HK và đền Ngọc

Sơn từ xa đến gần , từ ngoài vào

trong?

*Hướng dẫn: Đây là trình tự đòi hỏi

người viết phải có cái nhìn bao quát

về đối tượng

Gv nêu yêu cầu : Chọn những chi

tiết tiêu biểu nào để làm nổi bật giá

trị lịch sử và văn hóa của thắng

cảnh ?

Lưu ý: Đủ 3 phần: Mở, thân, kết

? Nêu yêu cầu bài tập 2

- HS làm vào phiếu học tập của

“chiếc lẵng hoa xinh đẹp giữa lòng HàNội”)

b Thân bài:

- Giới thiệu xuất xứ của hồ, tên hồ, độrộng, hẹp, vị trí của tháp rùa, của đềnNgọc Sơn, cầu Thê Húc

- Miêu tả quang cảnh xung quanh, câycối, màu nước, thỉnh thoảng cụ rùa lạinổi lên…

c Kết bài: Vị trí của hồ Hoàn Kiếm vàđền Ngọc Sơn trong lòng người Hà Nội

và tình cảm của người Hà Nội đối với 2thắng cảnh này

Bài tập 2:

- Từ xa: thấy hồ rộng, có tháp rùa, giữa

hồ có đền Ngọc Sơn

- Đến gần: Cổng đền có tháp bút, cầuThê Húc dẫn vào đền Đền Ngọc Sơn có

hồ bao bọc quanh đền, xung quan hồ cónhiều cây to…

Bài tập 3:

a Mở bài: Giới thiệu khái quát về di tíchlịch sử Hồ Gươm

b Thân bài:

- Giới thiệu về sự tích lịch sử Hồ Gươm

- Giới thiệu về Hồ Gươm ngày nay: diện

tích, sinh vật, thực vật tiêu biểu trong hồ.

- Tác dụng của Hồ Gươm đối với môitrường sinh thái, môi trường du lịch củathủ đô

c Kết bài: Khẳng định lại giá trị HồGươm (lịch sử và môi trường)

4 Củng cố: - Lập dàn bài cho một danh lam thắng cảnh mà em yêu thích

5 Dặn dò: Tham khảo một số bài văn t/m vận dung vào việc lập dàn bài giới thiệu về

ngôi trường em đang học

E.Rút kinh nghiệm giờ dạy:

- Về thực hành: Củng cố và rèn luyện các kỹ năng nhận thức đề bài, lập dàn ý, bố cục,viết đoạn văn thuyết minh, viết bài văn thuyết minh (ở nhà)

2 Kĩ năng:

- Khái quát những kiến thức đã học

- Đọc- hiểu yêu cầu đề bài văn t/m q/s đối tượng t/m

- Lập dàn ý, viết đoạn văn và bài văn t/m

3 Thái độ:

- Ý thức khi viết văn thuyết minh

- Giáo dục tư duy khoa học trong quá trình làm một bài văn

B Phương pháp: Đàm thoại, nêu vấn đề.

2 Kiểm tra bài cũ:

Kiểm tra việc chuẩn bị của HS

3 Bài mới: Gv giới thiệu bài:

* Thảo luận:

- GV yêu cầu học sinh thảo luận

I Ôn tập lí thuyết.