đề cương môn luật hành chính việt nam

TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC Luật hành chính Việt Nam là môn khoa học pháp lí chuyênngành, cung cấp những kiến thức cơ bản về ngành luật hành chính;quản lí hành chính nhà nước; vi phạm hành

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA HÀNH CHÍNH - NHÀ NƯỚC

BỘ MÔN LUẬT HÀNH CHÍNH

HÀ NỘI - 2017

BẢNG TỪ VIẾT TẮT

Trang 2

BT Bài tập

GV Giảng viênGVC Giảng viên chínhKTĐG Kiểm tra đánh giá

Trang 3

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA HÀNH CHÍNH - NHÀ NƯỚC

BỘ MÔN LUẬT HÀNH CHÍNH

Hệ đào tạo: Chính quy - Cử nhân ngành Luật thương mại

quốc tế Tên môn học: Luật hành chính Việt Nam

Số tín chỉ: 02

Loại môn học: Bắt buộc

1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN

1 PGS.TS Bùi Thị Đào - GVC, Trưởng Bộ môn

Trang 4

Văn phòng Bộ môn luật hành chính

Phòng 501 nhà A - Trường Đại học Luật Hà Nội

Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội

Điện thoại: 04.37738327

Giờ làm việc: 8h00 - 17h00 các ngày trong tuần

2 MÔN HỌC TIÊN QUYẾT

- Lí luận nhà nước và pháp luật (CNBB 01)

3 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC

Luật hành chính Việt Nam là môn khoa học pháp lí chuyênngành, cung cấp những kiến thức cơ bản về ngành luật hành chính;quản lí hành chính nhà nước; vi phạm hành chính, xử lí vi phạm hànhchính và các biện pháp kiểm tra, giám sát đối với hoạt động quản líhành chính nhà nước Những kiến thức này cần thiết cho việc xâydựng, tổ chức thực hiện và hoàn thiện pháp luật trong quản lí hànhchính nhà nước; bảo đảm quản lí có hiệu quả và bảo hộ tích cực cácquyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức trong quản lí hành chínhnhà nước

Luật hành chính Việt Nam còn cung cấp những kiến thức nền tảngcho việc nghiên cứu các khoa học pháp lí chuyên ngành khác như:thanh tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo; luật tố tụng hành chính; xâydựng văn bản pháp luật; luật đất đai; luật tài chính; luật lao động; luậtmôi trường; luật hôn nhân và gia đình

Môn học được thiết kế giảng dạy cho sinh viên chuyên ngành luật, sau

Trang 5

khi sinh viên đã hoàn thành xong môn học tiên quyết: Lí luận nhànước và pháp luật

4 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC

Vấn đề 1 Những vấn đề chung của Luật hành chính

1.1 Quản lí và quản lí nhà nước

Vấn đề 2 Nguyên tắc và phương thức quản lí hành chính nhà nước

2.1 Các nguyên tắc cơ bản trong quản lí hành chính nhà nước

2.1.1 Khái niệm và hệ thống các nguyên tắc cơ bản trong quản líhành chính nhà nước

2.1.2 Các nguyên tắc cơ bản trong quản lí hành chính nhà nước2.2 Hình thức quản lí hành chính nhà nước

2.2.1 Khái niệm và phân loại hình thức quản lí hành chính nhà nước2.2.2 Các hình thức quản lí hành chính nhà nước

2.3 Phương pháp quản lí hành chính nhà nước

2.3.1 Khái niệm và các yêu cầu đối với phương pháp quản lí hànhchính nhà nước

2.3.2 Các phương pháp quản lí hành chính nhà nước

Vấn đề 3 Thủ tục hành chính và quyết định hành chính

3.1 Thủ tục hành chính

3.1.1 Khái niệm thủ tục hành chính, các nguyên tắc xây dựng và thực

Trang 6

3.2.1 Khái niệm và đặc điểm của quyết định hành chính

3.2.2 Trình tự xây dựng và ban hành quyết định hành chính quy phạm3.2.3 Yêu cầu về tính hợp pháp và hợp lí của quyết định hành chính

4.2.2 Quy chế pháp lí hành chính của viên chức

4.3 Quy chế pháp lí hành chính của tổ chức xã hội

4.3.1 Khái niệm tổ chức xã hội

4.3.2 Các loại tổ chức xã hội

4.3.3 Các quyền và nghĩa vụ pháp lí hành chính của tổ chức xã hội4.4 Quy chế pháp lí hành chính của công dân, người nước ngoài

4.4.1 Quy chế pháp lí hành chính của công dân Việt Nam

4.4.2 Quy chế pháp lí hành chính của người nước ngoài cư trú ở Việt Nam

Vấn đề 5 Trách nhiệm hành chính và bảo đảm pháp chế trong quản lí hành chính nhà nước

Trang 7

5.2.1 Khái niệm trách nhiệm hành chính

5.2.2 Xử phạt vi phạm hành chính

5.3 Áp dụng các biện pháp xử lí hành chính

5.4 Khái niệm bảo đảm pháp chế trong quản lí hành chính nhà nước5.4.1 Yêu cầu bảo đảm pháp chế trong quản lí hành chính nhà nước5.4.2 Các biện pháp pháp lí bảo đảm pháp chế trong quản lí hànhchính nhà nước

5.4.3 Hoạt động giám sát của cơ quan quyền lực nhà nước

5.4.4 Hoạt động kiểm tra của cơ quan hành chính nhà nước

5.4.5 Hoạt động xét xử của toà án nhân dân

5.4.6 Hoạt động thanh tra nhà nước, thanh tra nhân dân

5.4.7 Hoạt động kiểm tra xã hội

5.4.8 Khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo

5 MỤC TIÊU CHUNG CỦA MÔN HỌC

5.1 Mục tiêu nhận thức

5.1.1 Về kiến thức

- Sinh viên sẽ nắm được những kiến thức cơ bản về lí luận và thựctiễn quản lí hành chính nhà nước và pháp luật về quản lí hànhchính nhà nước như địa vị pháp lí của các chủ thể trong quan hệpháp luật hành chính; thủ tục hành chính, quyết định hành chính;

vi phạm hành chính và xử lí vi phạm hành chính; các biện phápđảm bảo thực hiện pháp luật trong quản lí hành chính nhà nước.Sinh viên cũng sẽ hiểu được mối quan hệ giữa các cơ quan nhànước trong việc thực hiện hoạt động quản lí hành chính nhà nước;

- Sinh viên được trang bị những kiến thức cần thiết để vận dụng phápluật về quản lí hành chính nhà nước vào thực tiễn

Trang 8

- Biết cách bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp trong quản lí hànhchính nhà nước;

- Có khả năng đưa ra chính kiến, nhận xét của cá nhân về các hoạtđộng quản lí hành chính nhà nước đang diễn ra trên thực tế và những

ý kiến đề xuất để khắc phục những hạn chế, yếu kém đang tồn tại

5.1.3 Về thái độ

- Có ý thức tôn trọng pháp luật, đặc biệt là tôn trọng các quyết địnhcủa chủ thể có thẩm quyền trong quản lí hành chính nhà nước;

- Có quan điểm đúng về nền hành chính ở Việt Nam hiện nay;

- Tích cực đấu tranh bảo vệ công lí;

- Nghiêm túc, khách quan trong nghiên cứu khoa học và đánh giácác vấn đề lí luận, thực tiễn quản lí hành chính nhà nước;

- Có ý thức vận dụng các kiến thức và pháp luật đã học trong cuộc

sống và công tác

5.2 Các mục tiêu khác

- Phát triển kĩ năng cộng tác, LVN;

- Phát triển kĩ năng tư duy sáng tạo, khám phá tìm tòi;

- Trau dồi, phát triển năng lực đánh giá và tự đánh giá;

- Rèn kĩ năng bình luận, thuyết trình trước công chúng;

- Rèn kĩ năng lập kế hoạch, tổ chức, quản lí, điều khiển, theo dõikiểm tra hoạt động, LVN, lập mục tiêu, phân tích chương trình

6 M C TIÊU NH N TH C CHI TI T ỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT ẬN THỨC CHI TIẾT ỨC CHI TIẾT ẾT

1A1 Nêu được các

khái niệm quản lí;

1B2 Phân tích được

1C1 Phân biệt

được quản líhành chính nhànước với hoạtđộng lập pháp vàhoạt động tưpháp

Trang 9

yêu cầu của hoạt

1B3 Lấy được ít

nhất 2 ví dụ cho từngnhóm đối tượng điềuchỉnh của luật hànhchính

1B4 Giải thích được

vì sao luật hànhchính sử dụngphương pháp mệnhlệnh đơn phương

1B5 Phân biệt được

luật hành chính vớimột số ngành luậtkhác

1B6 Xác định được

những khó khăn,thuận lợi trong côngtác hệ thống hoánguồn của luật hànhchính

hình thức áp dụngquy phạm pháp luậthành chính với cáchình thức khác củathực hiện quy phạmpháp luật hành chính

1C2 Kết luận được

về các điều kiện đểvăn bản pháp luậtđược coi là nguồncủa luật hành chính

1C3 Đưa ra được

quan điểm của cánhân về giải pháphợp lí cho hoạtđộng hệ thống hoánguồn của luậthành chính

1C4 Nhận xét

được về thựctrạng thực hiệnquy phạm phápluật hành chính ởViệt Nam tronggiai đoạn hiệnnay

được quan hệpháp luật hànhchính với quan

hệ pháp luậtkhác

1C6 Giải thích

được sự khác biệtgiữa năng lựcchủ thể của cánhân với nănglực chủ thể của

Trang 10

điều kiện để cá nhân,

tổ chức trở thành chủthể của quan hệ phápluật hành chính Lấy

ví dụ minh hoạ

1B10 Phân tích

được nội dung cácyếu tố là cơ sở làmphát sinh, thay đổi,chấm dứt các quan

hệ pháp luật hànhchính

cơ quan, tổ chức

và cán bộ, côngchức

biểu hiện của từng

2A4 Kể tên và nêu

được nội dung của

các biểu hiện của cácnguyên tắc cơ bảntrong quản lí hànhchính nhà nước Lấyđược ví dụ minh hoạ

sự cần thiết phải kếthợp quản lí theo ngành,quản lí theo chứcnăng, quản lí theođịa phương với nhau

các hình thức quản líhành chính nhà nướcmang tính pháp lí với

2C1 Đánh giá

được thực trạng

về phân cấp quản

lí hành chính nhànước ở Việt Namhiện nay

2C2 Đưa rađược ít nhất 02 ví

dụ liên quan đếnnguyên tắc quản

lí theo ngành,chức năng kếthợp với quản lítheo địa phương

Trang 11

các hình thức quản

lí hành chính nhà

nước

2A5 Nêu được

khái niệm và yêu

cầu đối với phương

pháp quản lí hành

chính nhà nước

2A6 Kể tên và nêu

được nội dung của

các phương pháp

quản lí hành chính

nhà nước

các hình thức quản líhành chính nhà nướckhông mang tínhpháp lí

2B4 Lấy được ví dụ

về từng hình thứcquản lí hành chínhnhà nước

các hình thức quản líhành chính nhà nướcmang tính chất pháp

lí với nhau

2B6 Lấy được ví dụ

về từng phương phápquản lí hành chínhnhà nước

2C3 Đưa rađược ít nhất 02 ví

dụ liên quan đếnnguyên tắc quản

lí theo ngành kếthợp với quản lítheo chức năng

2C5 Nhận xét

được về những ưuđiểm và hạn chếcủa từng phươngpháp quản lí hànhchính nhà nước

3C2 Chỉ ra được

mối liên hệ giữacác giai đoạn của

Trang 12

giai đoạn của thủ

nội dung, ý nghĩa củacác giai đoạn trongthủ tục hành chính

3B5 Lí giải được sự

cần thiết phải cảicách thủ tục hànhchính

quyết định hành chínhvới các loại văn bản

có giá trị pháp lí kháctrong quản lí hànhchính nhà nước (giấyphép, biên bản, vănbằng, chứng chỉ );

3B7 So sánh được

các loại quyết địnhhành chính theo từngtiêu chí phân loại

tính hợp lí và hợppháp của quyết địnhhành chính Lấyđược ví dụ minh hoạ

thủ tục hành chính

3C3 Nhận xét

được về tình hìnhxây dựng và thựchiện thủ tục hànhchính trong một

số lĩnh vực cụthể: xử phạt hànhchính; giải quyếtkhiếu nại, tố cáov.v

3C4 Nhận xét

được về cải cáchthủ tục hành chínhtrong thời gianqua

được quyết địnhhành chính vớiquyết định của cơquan hành chínhnhà nước

3C6 Đánh giá

được các quyđịnh của phápluật hiện hành vềtrình tự xâydựng, ban hànhquyết định hànhchính quy phạm

và đề xuất nộidung cần hoàn

Trang 13

khái niệm cơ quan

hành chính nhà

nước

cách phân loại cơ

những dấu hiệu cơbản để nhận biết cán

bộ, công chức, viênchức

bầu cử, phê chuẩn,tuyển dụng, bổnhiệm cán bộ, côngchức, viên chức vớinhau

các dạng trách nhiệmpháp lí của cán bộ,công chức, viênchức

các đặc điểm cơ bảncủa tổ chức xã hội

các nhóm quyền vànghĩa vụ pháp líhành chính của côngdân Việt Nam vàngười nước ngoài cưtrú ở Việt Nam Lấyđược ví dụ minh họa

được cơ quan hànhchính nhà nước cóthẩm quyền chungvới cơ quan hànhchính nhà nước cóthẩm quyềnchuyên môn

4C2 Nhận xét

được các quy địnhcủa pháp luật hiệnhành về trách nhiệmvật chất và tráchnhiệm kỉ luật củacán bộ, công chức,viên chức

được tổ chức xãhội với cơ quannhà nước

4C4 Đưa rađược quan điểmcủa cá nhân vềvai trò của tổchức xã hội trongquản lí hànhchính nhà nước

4C5 So sánh

được quy chếpháp lí hành chínhcủa công dân Việt

Trang 14

loại tổ chức xã hội.

khái niệm công dân

Việt Nam, người

nước ngoài cư trú ở

Việt Nam theo quy

định của Luật quốc

tịch Việt Nam

Nam với quy chếpháp lí hành chínhcủa người nướcngoài cư trú ở ViệtNam

4C6 Giải thích

được vì sao quychế pháp lí hànhchính của ngườinước ngoài cư trú

ở Việt Nam hạnchế hơn so với côngdân Việt Nam

5A3 Nêu các dấu

được 4 yếu tố cấu

4 yếu tố cấu thành viphạm hành chính vàlấy được ví dụ minhhoạ

5B3 Lí giải được cơ

sở của việc phân chia

độ tuổi của chủ thể viphạm hành chính theopháp luật hiện hành

vi phạm hành chínhvới tội phạm, lấyđược ví dụ minh hoạ

các nguyên tắc xử

5C1 Đưa rađược nhận xét cánhân về thựctrạng vi phạmhành chính vàviệc xử lí viphạm hành chính

5C2 Đưa rađược quan điểm

cá nhân về vấn

đề lỗi đối với chủthể vi phạm hànhchính là tổ chức

5C3 Bình luận

được về nguyêntắc xác định thẩmquyền xử phạttrong tình hìnhhiện nay

Trang 15

khái niệm hoạt

động giám sát của

Quốc hội và hội

đồng nhân dân

khái niệm hoạt

động kiểm tra của

nguyên tắc xác địnhthẩm quyền xử phạt

vi phạm hành chính

hoạt động thanh tranhà nước

kiểm tra xã hội vàkiểm tra của cơ quanhành chính nhà nước

5B10 Phân biệt

được giải quyếtkhiếu nại và giảiquyết tố cáo trongquản lí hành chínhnhà nước

5C4 Bình luận

được về việc quyđịnh và áp dụngcác biện phápngăn chặn viphạm hành chính

và bảo đảm việc

xử lí vi phạm hànhchính trong tìnhhình hiện nay

5C5 Nhận xét

được hiệu quảcủa hoạt độngthanh tra nhànước trong giaiđoạn hiện nay

Trang 16

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật hành chính Việt

Nam, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2017;

2 Khoa luật, Đại học quốc gia Hà Nội, Giáo trình luật hành chính

Việt Nam, Nxb Đại học quốc gia, Hà Nội, 2005;

3 Học viện hành chính quốc gia, Giáo trình luật hành chính và tài

phán hành chính, Nxb Giáo dục, Hà Nội, 2005.

B TÀI LIỆU THAM KHẢO BẮT BUỘC

* Giáo trình

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình thanh tra và giải quyết

khiếu nại tố cáo, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội, 2008;

2 Trường đại học kinh tế quốc dân, Giáo trình quản lí xã hội, Nxb.

Khoa học và kĩ thuật, Hà Nội, 2000;

3 Học viện hành chính quốc gia, Giáo trình thủ tục hành chính,

3 Thang Văn Phúc, Nguyễn Minh Phương, Nguyễn Thu Huyền, Hệ

thống công vụ và xu hướng cải cách của một số nước trên thế giới, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2004;

4 S Chiavo-Campo và P.S.A Sundaram, Phục vụ và duy trì: Cải

Trang 17

thiện hành chính công trong một thế giới cạnh tranh, Nxb Chính

trị quốc gia, Hà Nội, 2003;

5 Phạm Hồng Thái, Công vụ, công chức nhà nước, Nxb Tư pháp,

Hà Nội, 2004;

6 Vũ Thư, Chế tài hành chính - Lí luận và thực tiễn, Nxb Chính trị

quốc gia, Hà Nội, 2000;

7 Viện khoa học pháp lí, Luật hành chính một số nước trên thế

giới, Phạm Văn Lợi và Hoàng Thị Ngân (dịch), Nxb Tư pháp,

Hà Nội, 2004

* Văn bản quy phạm pháp luật

1 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015;

2 Luật khiếu nại năm 2011 ;

3 Luật tố cáo năm 2011;

4 Luật quốc tịch Việt Nam năm 2008;

5 Luật Xử lí vi phạm hành chính năm 2012 ;

6 Luật cán bộ, công chức năm 2008;

7 Luật viên chức năm 2010;

8 Nghị định của Chính phủ số 36/2012/NĐ-CP ngày 18/04/2012quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của

bộ, cơ quan ngang bộ;

9 Nghị định của Chính phủ số 81/2013/NĐ-CP ngày 19/7/2013 chitiết thi hành một số điều và biện pháp thi hành Luật xử lí vi phạmhành chính năm 2012;

10 Nghị định của Chính phủ số 34/2011/NĐ-CP ngày 17/05/2011quy định về việc xử lí kỉ luật đối với công chức;

C TÀI LIỆU THAM KHẢO LỰA CHỌN

* Sách

1 Đường lối, chủ trương của Đảng cộng sản Việt Nam về cải cáchhành chính - Nghị quyết Đại hội Đảng VI đến Đại hội Đảng X;

2 Nguyễn Duy Gia, Nâng cao quyền lực, năng lực, hiệu lực quản lí

nhà nước - Nâng cao hiệu lực pháp luật, Nxb Lao động, Hà Nội,

1994;

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	305,5 KB