Bài tập phát triển khả năng lãnh đạo (14)

Điều đó cho thấy vai trò rất quan quan trọng của kỹ năng giao tiếp.. Kỹ năng giao tiếp cũng quan trọng để gây ảnh hưởng đối với người khác... Em xin trân thành cảm ơn

BÀI TẬP CÁ NHÂN

Môn học: Phát triển khả năng lãnh đạo Học viên: Phan Quang Phu

Lớp: GaMBA01.M0709

Đề bài:

Những tố chất và kỹ năng của một ông chủ lý tưởng theo ý kiến của bạn là gì? Vì sao? Không nhất thiết phải hạn chế những quan điểm của bạn theo các lý thuyết tố chất lãnh đạo bạn đã được biết

BÀI LÀM

Tố chất và kỹ năng là những từ thường được mọi người nói đến khi đề cập về một ông chủ hoặc một người lãnh đạo hoặc một nhà quản lý Những tố chất gì, những kỹ năng gì, mà một ông chủ cần có thì mỗi người có một cách nhìn nhận và đánh giá khác nhau, nhưng tất cả đều hướng đến mục đích chung đó là hiệu quả lãnh đạo, quản lý của ông chủ

Để hiểu một cách rõ nét về tố chất và kỹ năng của một ông chủ, trước hết chúng ta sẽ xem xét các khái niệm “Tố chất” là gì? “Kỹ năng” là gì? và như thế nào thì được gọi là

”Ông chủ”?

Như trong “Từ điển Tiếng Việt” định nghĩa: “Ông chủ” là danh từ dùng để chi

người sở hữu về một tài sản hoặc người quản lý các công việc hoặc người bỏ tiền thuê

Còn “Tố chất” là tính từ dùng để chi tính chất sẵn có của con người, thường là về

mặt trí tuệ (Trích “Từ điển Tiếng Việt”) Còn theo giáo trình của Griggs thì “Tố chất là

thuật ngữ nói đến đặc điểm cá nhân khác nhau, bao gồm các đặc điểm về cá tính, tính khí, nhu cầu và các giá trị Cá tính là những đặc điểm về tính khí khi thực hiện cách cư xử, ví dụ sự tự tin, sự hướng ngoại, sự chín chắn và mức độ nhiệt tình”

“Kỹ năng” là khả năng ứng dụng tri thức khoa học vào thực tiễn (Trích “Từ điển Tiếng Việt”), Còn theo giáo trình của Griggs thì “ Kỹ năng là một thuật ngữ nói đến khả

năng làm một việc gì đó theo một cách có hiệu quả , kỹ năng bị quy định bởi yếu tố di truyền và học hỏi”

Như vậy, Tố chất và Kỹ năng của một Ông chủ lý tưởng được hiểu là những tố chất và kỹ năng của một nhà lãnh đạo lý tưởng

Theo giá trình của Griggs: “Lãnh đạo là quá trình gây ảnh hưởng đối với người khác để hiểu, nhất trí về những việc cần phải làm và cách thức thực hiện hiệu quả, quá trình hỗ trợ nỗ lực tập thể, cá nhân để hoàn thành các mục tiêu chung” Điều đó có nghĩa là chúng ta sẽ nghiên cứu những tố chất và kỹ năng để hoạt động lãnh đạo đạt hiệu quả cao nhất

I Mô hình “ Năm Tố chất” của nhà lãnh đạo:

Trong suốt chiều dài của quá trình nghiên cứu tố chất lãnh đạo, các học giả đã đưa

ra nhiều lý thuyết về tố chất của nhà lãnh đạo, tuy nhiên mô hình “Năm Tố chất” được các học giả chú ý và quan tâm nhiều nhất

Có thể nói, việc miêu tả người lãnh đạo trên phương diện cá nhân thường dễ dàng hơn nếu có một khung khái niệm tổng hợp các phẩm chất phù hợp Nghiên cứu có tính phù hợp nhất đó là mô hình “ Năm Tố chất” Các phẩm chất được định nghĩa rộng rãi trong mô hình phân loại này đó là: 1.Tính sôi nổi, 2.Tính kỷ luật, 3.Tính nhất trí, 4.Tính ổn định tâm lý, 5.Tính mở

Với 5 nhóm phân loại phẩm chất tương ứng với các tố chất cụ thể của người lãnh đạo là sự xuất hiện, sự thăng tiến Cụ thể như sau:

Bảng 1: Sự tương ứng giữa mô hình 5 tố chất lớn tương ứng với các tố chất cụ thể

TT Mô hình 5 tố chất lớn Các tố chất cụ thê

1 Tính sôi nổi Hướng ngoại

Mức độ sinh lực và hoạt động Nhu cầu quyền lực (quyết đoán)

2 Tính kỷ luật Có thể tin cậy

Tính liêm trực Nhu cầu thành tích

3 Tính nhất trí Vui tươi lạc quan

Cảm thông, giúp đơ Nhu cầu phụ thuộc

4 Tâm lý Sự ổn định về tâm lý

Tự trọng Tự chủ

5 Tính mở Tò mò và ham học hỏi

Tư duy mở

Luôn có tư duy học hỏi

Tuy nhiên, nếu bất kỳ một nhân tố nào trong năm nhân tố nêu trên không đồng nhất hoặc tố chất không cùng mối quan hệ với hành vi thì việc đánh giá, giải thích hiệu quả của nhà lãnh đạo cũng không chính xác, đó chính là mặt hạn chế của mô hình nêu trên

II Ba nhóm kỹ năng của nhà lãnh đạo:

Phương pháp phân loại kỹ năng lãnh đạo, quản lý được các học giả chấp nhận rộng rãi nhất dựa trên nguyên tắc phân loại 03 kỹ năng là: 1.Kỹ năng chuyên môn nghiệp

Kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ: Kỹ năng này bao gồm kiến thức về phương pháp,

các quá trình và thiết bị để thực hiện các hoạt động chuyên môn của đơn vị tổ chức Kỹ năng chuyên môn cũng bao gồm sự hiểu biết về tổ chức (các qui định, qui tắc, hệ thống quản lý, đặc điểm của nhân viên), hiểu biết về sản phẩm và dịch vụ của tổ chức (đặc tính kỹ thuật, những ưu và nhược điểm) Kiến thức này có thể thu được thông qua sự kết hợp giữa đào tạo chính quy và từ kinh nghiệm trong quá trình làm việc

Việc tiếp thu kiến thức nghiệp vụ tốt đòi hỏi phải có trí nhớ tốt các chi tiết và khả năng học hỏi tài liệu kỹ thuật nhanh Người lãnh đạo và quản lý thành công phải có khả năng thu thập thông tin và ý tưởng từ nhiều nguồn khác nhau và lưu trữ trong trí nhớ để huy động và sử dụng bất kỳ lúc nào cần

Việc hiểu biết và nắm bắt rõ nét những đặc thù chuyên môn nghiệp vụ là cơ hội và lợi thế của nhà lãnh đạo khi xây dựng chiến lược về lĩnh vực, sản phẩm của mình kinh doanh và thực hiện, bởi khi đó người lãnh đạo hiểu rất rõ về điểm mạnh điểm yếu của mình cũng như các đối thủ Và như Tôn Tử nói “ biết mình, biết người, trăm trận không thua”

Kỹ năng nhận thức (hay tư duy): bao gồm khả năng phân tích, tư duy logic, xây

dựng khái niệm, tư duy quy nạp, tư duy suy diễn Nhìn chung, kỹ năng nhận thức bao gồm khả năng đánh giá sáng suốt, có tầm nhìn xa trông rộng, có khả năng trực giác, có tính sáng tạo và khả năng hiểu được ý nghĩa và trận tự trong các dữ liệu mập mờ, không chắc chắn

Kỹ năng nhận thức được đánh giá bằng nhiều phương pháp khác nhau bao gồm các bài kiểm tra năng khiếu, các bài kiểm tra tình huống khác nhau

Một người tư duy ít phức tạp thường nhìn nhận mọi việc dưới hai mầu đen và trắng và thường gập khó khăn khi tìm hiểu các yếu tố kết hợp lại với nhau như thế nào để tạo thành một tổng thể có ý nghĩa Ngược lại, một người có tính phức tạp trong tư duy cao có khả năng nhìn nhận sự việc với nhiều mầu sắc khác nhau và họ có khả năng xác

định các mối quan hệ phức tạp và dự báo các sự kiện trong tương lai dựa trên xu hướng hiện tại

Các kỹ năng về nhận thức là cần thiết trong lập kế hoạch, tổ chức và giải quyết vấn đề Trách nhiệm của nhà quản lý là biết cách phối hợp các bộ phận chuyên môn trong tổ chức Để phối hợp hiểu quả thì nàh lãnh đạo phải hiểu rõ mối liên hệ giữa các bộ phận và kết quả tương tác giữa các bộ phận với nhau

Người lãnh đạo và quản lý hiệu quả thường kết hợp trực giác và tư duy phù hợp với hoàn cảnh để đưa ra các quyết định Trực giác là một quá trình bên trong con người có thể diễn ra đột ngột mà không có tư duy nhận thức, đó là kết quả của kinh nghiệm liên quan đến việc giải quyết các vấn đề tương tự Trực giác là đặc biệt hữu ích khi đưa ra các quyết định trong hoàn cảnh mơ hồ, không rõ ràng, thông tin hạn chế và nhiều yếu tố không chắc chắn

Kỹ năng giao tiếp (kỹ năng xã hội): bao gồm các kiến thức về hành vi của con

người và các quá trình của nhóm, khả năng hiểu cảm xúc, thái độ và động cơ của người khác, khả năng truyền đạt rõ ràng và thuyết phục

Kỹ năng giao tiếp có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả quản lý và sự thăng tiến Các điểm yếu về kỹ năng giao tiếp chính là lý do khiến nhiều nhà quản lý đi đến thất bại Kỹ năng này có thể nói sẽ phân biệt những nhà lãnh đạo và quản lý thành công với nhà quản lý không thành công trong bất kỳ hoàn cảnh nào Điều đó cho thấy vai trò rất quan quan trọng của kỹ năng giao tiếp

Kỹ năng giao tiếp có thể hiểu đó là những kỹ năng về sự đồng cảm, sức lôi cuốn, hiểu biết xã hội, tế nhị, sự khéo léo trong ngoại giao, tính thuyết phục và khả năng giao tiếp bằng lời nói Đó là những yếu tố cần thiết để phát triển và duy trì các mối quan hệ hợp tác với cấp dưới, cấp trên, đồng sự và người bên ngoài tổ chức Một người quản lý cần hiểu rõ mọi người, có sức lôi cuốn, tế nhị, có tài ngoại giao thường có nhiều mối quna hệ hợp tác hơn những người thiếu nhạy cảm và thiếu tế nhị

Kỹ năng giao tiếp cũng quan trọng để gây ảnh hưởng đối với người khác Sự đồng

người khác Hiểu rõ những gì người khác mong muốn và cách họ nhìn nhận vấn đề là yếu tố cần thiết để lựa chọn và áp dụng chiến lược gây ảnh hưởng phù hợp khi giao tiếp với

họ Tính thuyết phục và kỹ năng giao tiếp giúp cho người lãnh đạo, quản lý thực hiện chiến lược gây ảnh hưởng của mình một cách hiệu quả hơn

Kỹ năng giao tiếp giúp tăng tính hiệu quả cảu các hành vi định hướng mối quan hệ Kỹ năng giao tiếp giỏi giúp cho nhà quản lý lắng nghe một cách chăm chú, thông cảm những vấn đề các nhân, sự phàn nà, sự phê bình của người khác Sự thông cảm và hiểu biết xã hội có ý nghĩa quan trọng giúp hiểu rõ cảm xúc và quan điểm của người khác và giúp giải quyết các xung đột mang tính chất xây dựng

Kỹ năng thực sự khi làm việc với người khác phải là hành động tự nhiên, liên tục vì nó liên quan đến sự nhạy cảm không chi ở thời điểm đưa ra quyết định mà còn trong hành vi hàng ngày của các nhân Bởi một nhà lãnh đạo nói và làm có tác động nhất định đối với cộng sự của mình, nên bản chất của người đó cũng sẽ được nhìn thấu Vì vậy, để thành công, kỹ năng này phải được phát triển tự nhiên và không có sự kiểm soát của ý thức, được thể hiện nhất quán và liên tục trong mọi hành động của cá nhân đó

Tầm quan trọng của các kỹ năng nói trên trong các tình huống cụ thể được biểu hiện thông qua hình ảnh dưới đây:

III Phẩm chất và kỹ năng giữa người lãnh đạo và người không phải là lãnh đạo:

Nhà nghiên cứu Slogdill cho rằng: “ Một người không thể trở thành lãnh đạo nếu chi có sự kết hợp của một số tố chất ” Điều đó có nghĩa là không xác định bất kỳ tố chất cụ thể nào cần và đủ để đảm bảo cho sự lãnh đạo thành công, nhưng nó vẫn có những tố chất có ảnh hưởng đến hiệu quả lãnh đạo, quản lý

Khi kết hợp một số tố chất có ảnh hưởng đến hiệu quả lãnh đạo và một số kỹ năng của một nhà lãnh đạo sẽ làm tăng khả năng thành công chứ không đảm bảo chắc chắn sự thành công đó Một người lãnh đạo có một số tố chất nhất định có thể thành công trong hoàn cảnh này nhưng lại không thành công trong hoàn cảnh khác

Dưới đây là bảng miêu tả những “Tố chất” và “Kỹ năng” của một nhà lãnh đạo để phân biệt với người không phải là lãnh đạo

Bảng 2: Phẩm chất của nhà lãnh đạo để phân biệt với người không phải là lãnh đạo

Thích ứng tốt với tình hình

Tinh táo trong môi trường xã hội

Tham vọng, định hướng mục tiêu

Quyết đoán

Hợp tác

Có thể tin cậy

Thể hiện quyền lực

Năng động

Kiên trì

Tự tin

Chịu được áp lực, căng thẳng

Sẵn sàng chịu trách nhiệm

Thông minh (lanh lợi) Có kỹ năng dựa trên khái niệm Sáng tạo

Giỏi ngoại giao và tế nhị

Nói năng lưu loát Hiểu biết công việc Có đầu óc tổ chức Có sức thuyết phục Có kỹ năng giao tiếp

IV Quan điêm về “Tố chất” và “Kỹ năng” của một Ông chủ lý tưởng

Trên đây là những kết quả nghiên cứu của một số học thuyết nổi tiếng về tố chất và kỹ năng của một nhà lãnh đạo nói chung, mang tính lý luận cơ bản Tuy nhiên để vận dụng các học thuyết nêu trên vào thực tiễn là cả một nghệ thuật, tùy vào sự khôn ngoan và khéo léo của mỗi nhà lãnh đạo cũng như tùy vào những hoàn cảnh khác nhau

Với thực tế và kinh nghiệm trong công việc, em cho rằng một ông chủ lý tưởng thông thường sẽ có những tố chất và kỹ năng cơ bản sau đây:

1 Mức độ sinh lực và sức chịu đựng áp lực:

Sức khỏe luôn là tài sản quý giá nhất của mỗi con người Là một ông chủ thì áp lực rất nhiều so với một người không phải là ông chủ, không phải là một nhà lãnh đạo, vì thế sức khỏe và khả năng chịu đựng áp lực sẽ làm cho nhà lãnh đạo có bản lĩnh và nghị lực để đạt thành công lớn

2 Sự tự tin:

Con người mất niềm tin là mất tất cả, là ông chủ, là một nhà lãnh đạo mà mất niềm tin thì những người đi theo (nhân viên) sẽ không có động lực, không có khí phách vươn lên trong công việc cũng như trong những lúc khó khăn, không có khả năng cạnh tranh

3 Biết tập trung vào vấn đề cần giải quyết:

Một ông chủ, một nhà lãnh đạo sẽ rất thành công khi biết tập trung lựa chọn giải quyết vấn đề, biết việc gì quan trọng, biết việc gì cần giải quyết trước, việc gì sau

4 Ổn định về mặt tâm lý:

Trong kinh doanh, nếu tâm lý không ổn định, cảm xúc luôn dao động, thiếu tự tin thì sẽ rất dễ dàng mắc sai lầm Vì vậy tâm lý của một ông chủ cần thiết phải ổn định, luôn bình tâm trước mọi biến động mới có thể đưa ra cách giải quyết sáng suốt, khôn ngoan nhất

5 Động cơ quyền lực cao:

Không có mong muốn quyền lực thì không thể là ông chủ, một nhà lãnh đạo tốt được, đó là một tố chất không thể thiết của một ông chủ lý tưởng được Hầu như tất cả các tỷ phú trên thế giới đều có đặc điểm này

6 Tính liêm chính:

Là ông chủ, là người lãnh đạo mà không liêm chính thì không thể bảo nhân viên trung thực được, chắc chắn nhân viên dưới quyền cũng là những người như vậy, khó có thể bền vững và lâu dài được Vì vậy đã là ông chủ thực sự thì không thể không liêm chính

7 Kỹ năng giao tiếp tốt:

Từ ngàn đời nay, kỹ năng này luôn luôn là quan trọng Từ cá nhân cho đến tổ chức lớn nhỏ đều cần phải có kỹ năng này Lãnh đạo giỏi cũng phân biệt cơ bản qua kỹ năng này, đó thực sự là một lợi thế rất lớn

Tư duy sẽ phân biệt đẳng cấp, thứ bậc giữa người này và người khác, giữa ông chủ này và ông chủ khác Một kỹ năng nhận thức, tư duy xuất sắc sẽ là kỹ năng của một ông chủ lý tưởng

9 Khả năng truyền cảm hứng xuất sắc:

Lãnh đạo khác quản lý cơ bản chính ở yếu tố này, người lãnh đạo giỏi là người có trong mình ngọn lửa nhiệt huyết có khả nanwg lan tỏa và “sưởi ấm” những người xung quanh Họ có tài thuyết phục, thu phục nhân nhân tâm khiến mọi người làm việc hết mình vì mục tiêu của ông chủ, của nhà lãnh đạo

Kết luận: Với những “Tố chất” và “Kỹ năng” của một Ông chủ, một nhà Lãnh đạo nói

chung và quan điểm về một Ông chủ lý tưởng nói riêng, thực sự đây là nội dung có ý nghĩa và có giá trị khi em ứng dụng vào công việc của mình

Em xin trân thành cảm ơn Thầy Cô giáo và chương trình MBA.

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

- Tài liệu phát triển khả năng lãnh đạo của Chương trình MBA

- Slide bài giảng

- Một số thông tin trên các Web diễn đàn tài chính như saga.vn; vtv.vn; neu.edu.vn; doanhnhan360; Nguoilanhdao; vnexpress.net; vneconomy;