Bài tập cá nhân môn quản trị nguồn nhân lực

Và làm thế nào để quản trị nguồn nhân lực có hiệu quả là một vấn đề khó khăn và thách thức vô cùng lớn đối với các doanh nghiệp Việt Nam trong nền kinh tế chuyển đổi hiện nay, khi mà môi

1 Một công ty hay bất kỳ một tổ chức nào dù có nguồn tài chính dồi dào, kỹ thuật công nghệ hiện đại đến đâu cũng trở nên vô nghĩa nếu không biết quản trị nhân sự, chính phương thức quản trị nhân sự sẽ tạo ra bộ mặt, bầu không khí vui tươi phấn khởi hay căng thẳng u ám trong công ty Chúng ta không phủ nhận vai trò của các lĩnh vực khác như quản trị tài chính, quản trị marketing, quản trị sản xuất…nhưng rõ ràng quản trị nguồn nhân lực đóng vai trò rất quan trọng trong mọi doanh nghiệp, tổ chức Vậy nguồn nhân lực là gì? Và làm thế nào để quản trị nguồn nhân lực có hiệu quả là một vấn đề khó khăn và thách thức vô cùng lớn đối với các doanh nghiệp Việt Nam trong nền kinh tế chuyển đổi hiện nay, khi mà môi trường kinh doanh đang biến động mạnh mẽ, tính chất khốc liệt của cạnh tranh và yêu cầu phải đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân viên trong nền kinh tế thị trường đã và đang tạo sức ép rất lớn cho doanh nghiệp Nguồn nhân lực của một tổ chức được hình thành trên cơ sở của các cá nhân có vai trò khác nhau và được liên kết với nhau theo những mục tiêu nhất định, quản trị nguồn nhân lực là sự phối hợp một cách tổng thể các hoạt động về hoạch định, tuyển

mộ, tuyển chọn, duy trì, phát triển, động viên và tạo điều kiện thuận lợi cho tài nguyên nhân

sự thông qua tổ chức, nhằm đạt được mục tiêu chiến lược và định hướng viễn cảnh của tổ chức Quản trị nguồn nhân lực tại các doanh nghiệp, tổ chức về cơ bản có hai mục tiêu: Thứ nhất là sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực nhằm tăng năng suất lao động và nâng cao tính hiệu quả của tổ chức, thứ hai là đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân viên, tạo điều kiện cho nhân viên được phát huy tối đa các năng lực cá nhân, được kích thích, động viên nhiều nhất tại nơi làm việc và trung thành, tận tâm với doanh nghiệp

Hoạt động quản trị nguồn nhân lực liên quan đến tất cả các vấn đề thuộc về quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm của nhân viên nhằm đạt được hiệu quả cao cho cả tổ chức lẫn nhân viên Trong thực tiễn, những hoạt động này rất đa dạng, phong phú và rất khác biệt tuỳ theo các đặc điểm về cơ cấu tổ chức, công nghệ kỹ thuật, nhân lực, tài chính, trình độ phát triển ở các tổ chức Hầu như tất cả các tổ chức đều phải thực hiện các hoạt động cơ bản như: Xác định nhu cầu nhân viên, lập kế hoạch tuyển dụng, bố trí nhân viên, đào tạo, khen thưởng kỷ luật nhân viên, trả công…Tuy nhiên có thể phân chia các hoạt động chủ yếu của quản trị nguồn nhân lực theo ba nhóm chức năng chủ yếu sau:

Thu hút nguồn nhân lực: Bao gồm lập kế hoạch, tuyển dụng và phân tích công việc Đào tạo, phát triển và hoạch định sự nghiệp

Duy trì nguồn nhân lực: Bao gồm thù lao lao động, trả công lao động và đánh giá thực hiện công việc

Với chức năng thu hút nguồn nhân lực: Đây là chức năng đảm bảo có đủ số lượng nhân

viên với các phẩm chất phù hợp cho công việc của doanh nghiệp Để có thể tuyển chọn được đúng người cho đúng việc, trước hết doanh nghiệp cần căn cứ vào kế hoạch sản xuất, kinh doanh và thực trạng sử dụng nhân viên trong doanh nghiệp nhằm xác định được những công việc nào cần tuyển thêm người Thực hiện phân tích công việc sẽ cho biết doanh nghiệp cần tuyển thêm bao nhiêu nhân viên và yêu cầu tiêu chuẩn đặt ra đối với các ứng viên là như thế nào Việc áp dụng các kỹ năng tuyển dụng như trắc nghiệm và phỏng vấn sẽ giúp doanh nghiệp chọn được ứng viên tốt nhất cho công việc Do đó, nhóm chức năng tuyển dụng thường có các hoạt động: Dự báo và hoạch định nguồn nhân lực, phân tích công việc, phỏng vấn trắc nghiệm, thu thập, lưu giữ và xử lý các thông tin về nguồn nhân lực của doanh nghiệp

Với chức năng đào tạo, phát triển: Nhóm chức năng này chú trọng việc nâng cao năng lực

của nhân viên, đảm bảo cho nhân viên trong doanh nghiệp có các kỹ năng, trình độ lành nghề cần thiết để hoàn thành tốt công việc được giao và tạo điều kiện cho nhân viên được phát triển tối đa các năng lực cá nhân Các doanh nghiệp áp dụng chương trình hướng nghiệp và đào tạo cho nhân viên mới nhằm xác định năng lực thực tế của nhân viên và giúp nhân viên làm quen với công việc của doanh nghiệp Đồng thời, các doanh nghiệp cũng thường lập các

kế hoạch đào tạo, huấn luyện và đào tạo lại nhân viên mỗi khi có sự thay đổi về nhu cầu sản xuất kinh doanh hoặc quy trình công nghệ Nhóm chức năng đào tạo, phát triển thường thực hiện các hoạt động như: Hướng nghiệp, huấn luyện, đào tạo kỹ năng thực hành cho công nhân, bồi dưỡng nâng cao trình độ và cập nhật kiến thức quản lý, kỹ thuật công nghệ cho cán

bộ quản lý và cán bộ chuyên môn nghiệp vụ

Nhóm chức năng duy trì nguồn nhân lực: Nhóm chức năng này chú trọng đến việc duy trì

và sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực trong doanh nghiệp Nó bao gồm việc kích thích

động viên nhân viên và duy trì, phát triển các mối quan hệ lao động tốt đẹp trong doanh nghiệp Chức năng kích thích, động viên liên quan đến các chính sách và các hoạt động nhằm khuyến khích, động viên nhân viên trong doanh nghiệp làm việc hăng say, tận tình, có ý thức trách nhiệm và hoàn thành công việc với chất lượng cao Giao cho nhân viên những công việc mang tính thách thức cao, cho nhân viên biết sự đánh giá của cán bộ lãnh đạo về mức độ hoàn thành và ý nghĩa của việc hoàn thành công việc của nhân viên đối với hoạt động của doanh nghiệp, trả lương cao và công bằng, kịp thời khen thưởng các cá nhân có sáng kiến cải tiến kỹ thuật, có đóng góp làm tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh và uy tín của doanh nghiệp… là những biện pháp hữu hiệu để thu hút và duy trì được đội ngũ lao động có trình

độ cho doanh nghiệp Do đó, xây dựng và quản lý hệ thống thang bảng lương, thiết lập và áp dụng các chính sách lương bổng, thăng tiến, kỷ luật, tiền thưởng, phúc lợi, phụ cấp , đánh giá năng lực thực hiện công việc của nhân viên là những hoạt động quan trọng nhất của chức năng kích thích động viên Chức năng quan hệ lao động liên quan đến các hoạt động nhằm hoàn thiện môi trường làm việc và các mối quan hệ trong công việc như: ký kết hợp đồng lao động, giải quyết khiếu nại, tranh chấp lao động, giao tế nhân viên, cải thiện môi trường làm việc, y tế, bảo hiểm và an toàn lao động Giải quyết tốt chức năng quan hệ lao động sẽ vừa giúp các doanh nghiệp tạo ra bầu không khí tâm lý tập thể và các giá trị truyền yhống tốt đẹp, vừa làm cho nhân viên được thoả mãn với công việc và doanh nghiệp

Ba nhóm chức năng này có tầm quan trọng như nhau, có mối quan hệ chặt chẽ và ảnh hưởng trực tiếp lẫn nhau, phục vụ cho mục tiêu của quản trị nguồn nhân lực Tuy nhiên, trong khuôn khổ, phạm vi của đề tài chúng ta sẽ đề cập đến các hoạt động về tuyển dụng và đào tạo, phát triển tại công ty cổ phần Thép Việt Ý

2 Công ty cổ phần thép Việt Ý, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh các sản phẩm thép cán nóng phục vụ cho ngành xây dựng mang thương hiệu VIS Là đơn vị thành viên của Tổng công ty Sông Đà (nay là Tập đoàn Sông Đà), có trụ sở tại khu công nghiệp Phố Nối A, tỉnh Hưng Yên, các chi nhánh của công ty tại ba miền trong cả nước và văn phòng đại diện thương mại tại Hà Nội Được đầu tư xây dựng vào năm 2001, chính thức sản xuất ra sản phẩm thép đầu tiên vào cuối năm 2002 Đến nay, sau 8 năm tham gia trên thị trường cung cấp thép, VIS đã từng bước khẳng định vị thế của mình bằng việc cung cấp ra

thị trường các sản phẩm đa dạng về chủng loại với chất lượng cao, thoả mãn theo tiêu chuẩn Việt Nam và Quốc tế cùng với các dịch vụ chăm sóc, hỗ trợ, tư vấn tin cậy và hoàn hảo Hiện tại thị phần của VIS đang chiếm trên 10% tổng sản lượng tiêu thụ thép trên toàn miền Bắc, sản phẩm của VIS đã và đang có mặt trên các công trình với quy mô lớn trên cả nước và đã xuất khẩu ra nước ngoài Được tiến hành cổ phần hoá năm 2004 và cuối năm 2006, cổ phiếu của công ty đã được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh với

mã chứng khoán là VIS

Vào thời điểm mới gia nhập thị trường với lợi thế công nghệ vượt trội được đánh giá

là hiện đại nhất Việt Nam, thiết bị được nhập khẩu đồng bộ 100% và chuyển giao công nghệ bởi tập đoàn Danieli - Nước cộng hoà Italy dựa trên việc áp dụng các thành tựu khoa học kĩ thuật hiện đại trong lĩnh vực tự động hoá tối đa các hoạt động nhằm tối ưu hoá sản xuất và đảm bảo sự ổn định, Được áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn Quốc tế ISO 9001:2000 nhằm chuẩn hoá các hoạt động và hệ thống quản lý chất lượng hợp chuẩn ISO

17025 đối với hệ thống kiểm tra chất lượng sản phẩm nên ngay từ những ngày đầu đi vào sản xuất, sản phẩm của công ty đã tự hào có mặt tại hầu hết các công trình trọng điểm, các dự án

có quy mô quốc gia như: thuỷ điện Tuyên Quang, thuỷ điện Yaly, Sêsan…đặc biệt thép Việt

Ý đã được lựa chọn là nhà cung cấp duy nhất cho thuỷ điện Sơn La, công trình thuỷ điện lớn nhất Đông Nam châu Á Ngoài ra VIS cũng vinh dự có mặt tại Trung tâm Hội nghị Quốc Gia, đường cao tốc Sài Gòn – Trung Lương, cầu Bãi Cháy, Yên Lệnh, Thanh Trì, các toà nhà cao tầng trong các khu đô thị lớn trên phạm vi cả nước… Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh của công ty tăng trưởng đều đặn qua các năm, thương hiệu ngày một uy tín trên thị trường đã khẳng định việc hoạch định chiến lược tổng thể trong đó có chiến lược nguồn nhân lực của công ty là hoàn toàn đúng đắn

Xác định của ban lãnh đạo công ty, trong tất cả các nhiệm vụ của quản trị, quản trị nguồn nhân lực là nhiệm vụ trung tâm và quan trọng nhất vì tất cả các vấn đề khác đều phụ thuộc vào mức độ thành công của quản trị con người Trong những năm qua, mặc dù địa bàn hoạt động của công ty nằm rải rác ở nhiều nơi, trụ sở chính lại ở Hưng Yên cách xa trung tâm văn hoá, nhưng nhờ làm tương đối tốt công tác quản trị nguồn nhân lực nên cơ bản đáp ứng được yêu cầu về nhân lực Hiện nay công ty có bộ phận chuyên trách về công tác nhân sự,

tuy nhiên hoạt động của bộ phận này thực sự chưa phát huy hết được nhiệm vụ và tiềm năng nhân lực sẵn có của công ty

Về công tác tuyển dụng của công ty: Xác định công tác tuyển dụng là một trong

những nhiệm vụ hàng đầu và liên tục nhằm đảm bảo có đủ nhân sự cần thiết cho hoạt động của doanh nghiệp, làm tốt công tác này nghĩa là tuyển dụng được nhân sự tốt là bước khởi đầu và là nền tảng cho công ty trong tương lai, thách thức cho công ty là làm sao tuyển được đúng người phù hợp cho công việc Nên công ty đã thiết lập quy trình tuyển dụng bao gồm

11 bước được quy định trong hệ thống văn bản chất lượng như sau:

1 Xác định nhu cầu tuyển dụng

2 Tìm kiếm thu hút ứng viên

3 Thu nhận và sàng lọc hồ sơ ứng viên

4 Sơ tuyển

5 Thi

6 Phỏng vấn chuyên môn

7 Đánh giá, quyết định tuyển dụng

8 Tiếp nhận

9 Ký hợp đồng lao động thử việc

10 Đánh giá kết quả thử việc

11 Ký hợp đồng lao động chính thức

Trong các hoạt động trên, mặc dù công ty đã thực hiện phân tích công việc, đã có bản mô tả công việc và tiêu chuẩn công việc để thực hiện hoạt động tuyển dụng, đã liệt kê các chức năng nhiệm vụ, các mối quan hệ trong công việc, các điều kiện làm việc, các yêu cầu kiểm tra, giám sát và các tiêu chuẩn cần đạt được khi thực hiện công việc, các yêu cầu về năng lực

cá nhân như trình độ học vấn, kinh nghiệm công tác, khả năng giải quyết vấn đề và các kỹ

năng đặc điểm cá nhân thích hợp nhất cho công việc Tuy nhiên, hoạt động tuyển dụng của công ty trong những năm qua cũng chưa đạt được hiệu quả tốt nhất mà nguyên nhân chính là việc áp dụng quy trình còn chưa nghiêm túc, triệt để, cán bộ thực hiện việc tuyển dụng chưa đạt đến trình độ bài bản, chuyên nghiệp, nhận thức về vai trò then chốt của nguồn nhân lực

và quản trị nguồn nhân lực chưa đúng đắn Hiện nay việc tuyển dụng các đối tượng là lao động trực tiếp của công ty như công nhân lao động tại các xưởng sản xuất không gặp nhiều khó khăn, nhưng với đối tượng là các chuyên gia về kỹ thuật và quản lý cũng có nhiều vướng mắc liên quan đến chính sách cán bộ, thù lao và môi trường làm việc (văn hoá doanh nghiệp, địa điểm làm việc…) chưa được tốt nên ít chọn được những ứng viên giỏi vào những vị trí quan trọng cần tuyển dụng, thậm chí có nhân viên, cán bộ chuyển đến làm việc tại nơi khác

Về đào tạo và phát triển: Xác định việc đào tạo và phát triển năng lực cho người lao động

là yếu tố cơ bản để thực hiện các mục tiêu chiến lược của tổ chức, chất lượng của đội ngũ nhân viên là một trong những lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất của công ty Thông qua việc định hướng nghề nghiệp, dưới các loại hình đào tạo khác nhau, công ty thực hiện mục đích:

• Trực tiếp giúp nhân viên thực hiện công việc tốt hơn, đặc biệt khi nhân viên thực hiện công việc không đáp ứng được các tiêu chuẩn mẫu, hoặc khi nhân viên tiếp nhận công việc mới

• Cập nhật các kỹ năng, kiến thức mới cho nhân viên, giúp nhân viên có thể thành công các thay đổi công nghệ, kỹ thuật

• Giải quyết các vấn đề về mâu thuẫn, xung đột các mối quan hệ trong công ty, đề ra các chính sách để quản lý nguồn nhân lực hiệu quả hơn

• Hướng dẫn công việc cho nhân viên mới do nhân viên mới thường gặp nhiều khó khăn, bỡ ngỡ trong những ngày đầu làm việc trong công ty Các chương trình định hướng công việc đối với nhân viên mới sẽ giúp họ mau chóng thích ứng với môi trường làm việc trong doanh nghiệp

• Chuẩn bị đội ngũ cán bộ quản lý, chuyên môn kế cận Đào tạo và phát triển giúp cho nhân viên có được những kỹ năng cần thiết cho các cơ hội thăng tiến và thay thế cho các cán bộ quản lý, chuyên môn khi cần thiết

• Thoả mãn nhu cầu phát triển cho nhân viên, được trang bị những kỹ năng chuyên môn cần thiết sẽ kích thích nhân viên thưcj hiện công việc tốt hơn, đạt được nhiều thành tích tốt hơn, muốn được trao nhiệm vụ có tính thách thức cao hơn và có nhièu cơ hội thăng tiến hơn

Mọi quá trình đào tạo, phát triển dù diễn ra ở đâu, tại nơi làm việc hay bên ngoài, đào tạo mới hay đào tạo lại, ở bất kỳ hình thức đào tạo nào, công ty cũng đã làm tốt được công tác kích thích, cung cấp các thông tin phản hồi và tổ chức học tập Khi bắt đầu một quá trình đào tạo Việt Ý thường cung cấp cho cấp cho học viên các kiến thức chung về các vấn đề sẽ học, tuyên truyền cho học viên thấy được lợi ích của khoá học đối với việc thực hiện các mục tiêu của công ty và mục tiêu của các cá nhân như thế nào Những mục tiêu này có thể là nâng cao chất lượng thực hiện công việc hoặc chuẩn bị tạo cơ hội thăng tién cho nhân viên Điều này kích thích học viên có động cơ rõ ràng trong học tập, hiểu được nội dung của các bước trong quá trình đào tạo và tích cực, chủ động tham gia vào trong quá trình đào tạo

Tóm lại: Quản trị nguồn nhân lực là một lĩnh vực đầy phức tạp và khó khăn Nó bao

gồm nhiều vấn đề như tâm sinh lý, xã hội, đạo đức…Nó là sự trộn lẫn giữa khoa học và nghệ thuật, đó là nghệ thuật quản trị con người Công việc quản trị không hề dễ dàng khiến cho vai trò của nhà quản trị trở nên quan trọng hơn bao giờ hết Một nhà quản trị giỏi cần biết phân tích và nắm vững các yếu tố môi trường có ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp đến công tác quản trị nguồn nhân lực Muốn lãnh đạo nhân viên thành công, muốn nhân viên an tâm nhiệt tình công tác thì các nhà quản trị phải có những kiến thức, kinh nghiệm về quản trị nguồn nhân lực Trong quá trình công tác, chắc hẳn không có một cấp quản trị nào lại thuận buồm xuôi gió chèo lái nhân viên của mình trong sóng biển yên lặng Mâu thuẫn giữa các nhân viên với nhau, mâu thuẫn giữa các nhân viên với cấp quản trị, mâu thuẫn giữa nhân viên với chính sách của công ty có thể thường xuyên xuất hiện Nhà quản trị phải khôn ngoan, khéo léo giải quyết các vấn đề một cách khoa học nhưng nên uyển chuyển, tránh để xảy ra các cuộc xô xát, đình công hay bãi công Và tốt nhất vẫn là nhà quản trị biết giao tế nhân sự giỏi,

biết thu phục và biết động viên nhân viên để họ làm việc một cách hăng hái, đưa công ty đến đỉnh thành công

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình bài giảng

2 Sách của trường Griggs.

3 Nguyễn Hữu Thân, “Quản trị nhân sự”, NXB Lao động - Xã hội, 2008.

4 Các văn bản, quy trình quản lý nội bộ của VIS.