giải pháp khắc phục các hạn chế trong quá trình tuyển dụng tại ngân hàng VP bank

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC TẾWebsite: www.g r iggs .edu.vn Email: gamba@gr iggs .edu.vn Các bước thực hiện một quy trình tuyển chọn nhân viên hiệu quả đang đượ

B ài làm

Quản trị suy cho cùng là quản trị con người, quản lý con người để đạt được một mục tiêu nào đó mà tổ chức đặt ra Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF năm 1997)

đã coi nguồn nhân lực chất lượng cao (lao động được đào tạo có kỹ năng) là một trong tám yếu tố quan trọng xây dựng năng lực cạnh tranh tổng thể của nền kinh tế WEF coi nguồn nhân lực là yếu tố có trọng số lớn nhất trong các yếu tố quy định tính cạnh tranh của một quốc gia Hiện nay, tại nhiều tổ chức kinh tế, nguồn nhân lực cũng được coi là năng lực cốt lõi (core competencies) của các tổ chức Vì vậy quản trị nguồn nhân lực càng đóng vai trò quan trọng đối với bất cứ một tổ chức nào

Quản trị nguồn nhân lực hiệu quả giúp tổ chức tìm kiếm, phát triển và duy trì đội ngũ nhân viên và quản lý chất lượng Quản trị nguồn nhân lực gồm nhiều công việc trong đó có việc tuyển dụng, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, đánh giá thực hiện công việc, xây dựng, ban hành và ứng dụng các chế độ thù lao lao động

Theo số liệu thu thập của các công ty nghiên cứu thị trường thì trung bình các doanh nghiệp tại Việt Nam không sử dụng được quá 50% năng suất của nguồn nhân lực mà họ đang sở hữu Tại sao doanh nghiệp phải bỏ ra nhiều chi phí để tuyển dụng, duy trì và phát triển nhân viên của mình mà hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực lại thấp như vậy? Nguyên nhân nằm ở sự yếu kém trong công tác quản trị nguồn nhân lực của doanh nghiệp mà ở đó sự yếu kém trong công tác tuyển dụng là một vấn đề phổ biến Vậy tuyển dụng là gì và tại sao các doanh nghiệp lại hay mắc sai lầm trong công tác tuyển dụng? Để giải đáp câu hỏi này tôi sẽ tập trung vào phân tích hoạt động tuyển dụng, ứng dụng vào phân tích thực trạng, hạn chế và đề

xuất giải pháp khắc phục các hạn chế trong quá trình tuyển dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank)

Như chúng ta biết, tuyển dụng là quy trình thu hút các cá nhân có trình độ chuyên môn phù hợp một cách kịp thời, đủ về số lượng và khuyến khích họ nộp hồ

sơ xin tuyển vào làm các công việc ở một tổ chức từ đó lựa chọn ra cá nhân phù hợp

Một quy trình tuyển dụng luôn bao gồm các công việc chính là: Kế hoạch hóa Nguồn nhân lực, sử dụng các phương pháp thay thế cho Tuyển dụng và trưng dụng nhân viên Việc tuyển dụng của tổ chức cũng phải luôn được đặt trong bối cảnh của tổ chức và môi trường xung quanh tổ chức

Quá trình tuyển dụng nhân viên thường được thực hiện từ hai nguồn chính là nguồn từ nội bộ của tổ chức và nguồn bên ngoài Có tổ chức trú trọng việc trưng dụng nhân sự từ nội bộ cho các vị trí quản lý, vị trí chủ chốt nhằm ổn định tổ chức

và tạo động lực cống hiến cho người lao động Nhưng cũng có những tổ chức lại ưa thích hơn việc trưng dụng nhân sự từ nguồn bên ngoài cho các vị trí quản lý, vị trí chủ chốt để tạo ra cú hích phát triển nhanh chóng

3/ 9

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC TẾ

Website: www.g r iggs edu.vn Email: gamba@gr iggs edu.vn

Các bước thực hiện một quy trình tuyển chọn nhân viên hiệu quả đang được

áp dụng phổ biến hiện nay là:

Các bước trong một Quy trình tuyển dụng hoàn chỉnh

Ra quyết định tuyển dụng Bước 7

Giới thiệu sơ lược về VPBank:

- Tên tổ chức: Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng

- Hội sở chính: Số 8, Lê Thái Tổ, Hàng Trống, Hoàn Kiếm, Hà Nội

- Vốn điều lệ: 5.500 tỷ đồng

- Tổng số cán bộ công nhân viên: 3.500 người

- Hệ thống điểm giao dịch: hơn 200 điểm giao dịch

Thực trạng công tác tuyển dụng hiện nay của VPBank:

VPBank là một trong những ngân hàng thương mại cổ phần được thành lập sớm nhất tại Việt Nam Tiền thân với số vốn điều lệ ít ỏi Ngân hàng chủ yếu phục

vụ nhu cầu cho các doanh nghiệp ngoài quốc doanh vừa và nhỏ và khách hàng cá nhân Đến nay VPBank đã là một định chế tài chính lớn có quy mô tài sản, nguồn vốn và con người thuộc nhóm ngân hàng mạnh tại Việt Nam Năm 2011 VPBank rất vinh dự được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xếp vào nhóm 12 ngân hàng lớn nhất Việt Nam

Với tiền đề đó, cộng với sự chuyển mình nhanh chóng trong quá trình triển khai chuyển đổi từ mô hình ngân hàng truyền thống sang mô hình ngân hàng đa năng, hiện đại được tư vấn bởi Mckinsey, VPBank đang ngày một phát triển nhanh chóng Rất nhiều Phòng ban mới được thành lập, nhiều điểm giao dịch mới ra đời, cùng với đó là thông tin tuyển dụng nhân sự gần như được cập nhật hàng ngày trên các website tuyển dụng khiến VPBank trở thành một trong số các ngân hàng có biến động nhân sự mạnh nhất trong hệ thống ngân hàng những tháng gần đây Từ chỗ chỉ

là ngân hàng phục vụ khách hàng là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) và khách

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC TẾ

Website: www.g r iggs edu.vn Email: gamba@gr iggs edu.vn

khách hàng SME và khách hàng cá nhân và nhóm khách hàng doanh nghiệp lớn –

hệ thống ngân hàng bán buôn (whole sales) chuyên phục vụ các khách hàng là các doanh nghiệp lớn, các tổng công ty nhà nước và doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài Cùng với sự phát triển chung đó là cả một sự thay đổi đáng kể trong chính sách trả thù lao lao động, VPBank gần như thoát xác từ một ngân hàng nhỏ, trả công bèo bọt thành một ngân hàng lớn với chính sách đãi ngộ người lao động thỏa đáng

Chế độ đãi ngộ nhân viên đang áp dụng tại VPBank được xem là ở mức khá

so với toàn ngành ngân hàng VPBank không phải là đơn vị có thang bảng lương đột phá nhưng vẫn luôn biết cách bổ sung thu nhập cho nhân viên thông qua hệ thống lương kinh doanh và các đãi ngộ khác nhằm đảm bảo duy trì mức thu nhập khá cho nhân viên so với mức chung trong ngành ngân hàng Vì thế sức hút của VPBank đối với các ứng viên ngày một tăng lên

Về quy trình tuyển dụng hiện đang áp dụng tại VPBank:

Sau khi xây dựng kế hoạch kinh doanh hàng năm, Ban điều hành ngân hàng thường giao định biên nhân sự cho từng đơn vị kinh doanh và đơn vị hỗ trợ (gồm hỗ trợ kinh doanh và quản trị) Trên cơ sở định biên nhân sự được duyệt, Phòng Nhân

sự sẽ đăng tuyển rộng rãi qua hệ thống thông tin đại chúng, website của Ngân hàng (http://vpb a nk .c o m vn ) , cũng như thông báo rộng rãi tới toàn bộ cán bộ công nhân viên VPBank thông qua hệ thống thư điện tử nội bộ

Phòng Nhân sự VPBank cũng xây dựng hẳn một bộ quy trình tuyển dụng khá chi tiết và bài bản áp dụng cho từng đối tượng tuyển dụng và từng nhóm ứng viên khác nhau Quy trình tuyển dụng đang áp dụng tại VPBank gồm các bước:

Các bước trong Quy trình tuyển dụng tại VPBank

Quy trình này gồm 5 bước:

- Bước 1- Nhận hồ sơ xin việc: căn cứ vào định biên nhân sự được duyệt,

Phòng Nhân sự rà soát lại nhân sự của từng bộ phận, xác định số lượng thừa, thiếu

để xác định nhu cầu tuyển dụng Sau khi xác định được nhu cầu tuyển dụng, Phòng Nhân sự sẽ đăng tuyển rộng rãi và tiếp nhận hồ sơ xin việc của các ứng viên

5/ 9

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC TẾ

Website: www.g r iggs edu.vn Email: gamba@gr iggs edu.vn

- Bước 2- Sơ tuyển qua hồ sơ: căn cứ vào hồ sơ xin việc của các ứng viên

nộp vào các vị trí tuyển dụng, Phòng Nhân sự tiến hành kiểm tra, rà soát và loại ra các hồ sơ không phù hợp

Hiện tại Phòng Nhân sự VPBank đang áp dụng tiêu chuẩn dự tuyển cho tất

cả các ứng viên tham gia ứng tuyển vào VPBank như sau:

ª Yêu cầu về học vấn: tối thiểu tốt nghiệp Đại học đúng chuyên ngành (kinh tế và/hoặc kỹ thuật) và bằng tốt nghiệp phải xếp loại Khá trở lên;

ª Yêu cầu về kinh nghiệm: hầu hết các vị trí đều có yêu cầu về kinh nghiệm, các vị trí không có yêu cầu về kinh nghiệm thường là các vị trí ít quan trọng;

ª Yêu cầu về hình thức: ưa nhìn; Nữ từ 1,6m trở lên, Nam từ 1,65m trở lên

- Bước 3- Kiểm tra: sau khi kiểm tra và loại ra các hồ sơ dự tuyển không

phù hợp, Phòng Nhân sự sẽ thông báo tới các ứng viên đủ tiêu chuẩn dự tuyển và yêu cầu các ứng viên phải tham gia làm bài kiểm tra kiến thức, kiểm tra nghiệp vụ Tùy theo tính chất quan trọng hay ít quan trọng của các vị trí cần tuyển mà Phòng Nhân sự có thể đặt ra số lượng vòng thi kiểm tra kiến thức, kiểm tra nghiệp vụ

Các ứng viên đã có kinh nghiệm làm việc tại các định chế tài chính khác tham gia ứng tuyển vào VPBank sẽ không phải thực hiện thủ tục kiểm tra kiến thức

và kiểm tra nghiệp vụ này

- Bước 4- Phỏng vấn: mục đích là để lãnh đạo bộ phận hoặc đơn vị tuyển

dụng gặp gỡ trực tiếp từng ứng viên, kiểm tra nhận thức và ngoại hình của các ứng viên để lựa chọn ra ứng viên thích hợp nhất cho vị trí cần tuyển Bước này cũng được phân biệt giữa hai loại ứng viên:

Đối với các ứng viên chưa có kinh nghiệm, sau khi có kết quả kiểm tra ở Bước 3, Phòng Nhân sự sẽ thông báo cho các ứng viên đạt chuẩn tham gia vòng Phỏng vấn Các ứng viên này thường được phỏng vấn rất kỹ để kiểm tra nhận thức

và lối sống

Đối với các ứng viên đã có kinh nghiệm làm việc tại các định chế tài chính khác tham gia ứng tuyển vào VPBank, vòng Phỏng vấn này thường chỉ hay đề cập đến chế độ đãi ngộ mà các ứng viên đòi hỏi cho các vị trí ứng tuyển

- Bước 5- Ra quyết định tuyển dụng: các ứng viên lọt qua vòng Phỏng vấn

sẽ được Phòng Nhân sự gửi thông báo tiếp nhận, ứng viên chính thức được trưng dụng vào làm việc tại VPBank

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC TẾ

Website: www.g r iggs edu.vn Email: gamba@gr iggs edu.vn

Hiện tại việc tuyển dụng nhân viên tại VPBank cũng được thực hiện từ hai nguồn là nguồn bên trong ngân hàng và nguồn bên ngoài Việc tuyển dụng được Phòng Nhân sự thực hiện thường xuyên và bởi vì số lượng tuyển dụng là khá lớn trong thời gian vừa qua nên Phòng Nhân sự VPBank đang có dấu hiệu quá tải trong công việc Tuy làm việc nhiều như vậy nhưng hiệu quả công việc của Phòng Nhân

sự hiện không được đánh giá cao Tại sao vậy?

Các hạn chế của hoạt động tuyển dụng của VPBank:

Một số vấn đề khiến hiệu quả của công tác tuyển dụng tại VPBank hiện nay không tốt, đó là:

- Việc xây dựng định biên nhân sự là đúng nhưng Phòng Nhân sự lại không xây dựng số lượng nhân sự cần tuyển dự phòng cho các trường hợp có biến động Do đó, kế hoạch tuyển dụng thường xuyên phải thay đổi, bổ sung khi có biến động nhân sự (thế chỗ cho các nhân viên nghỉ theo chế độ thai sản, bệnh tật hay xin thôi việc…);

- Trình độ nghiệp vụ, kỹ năng quản lý của người mới được tuyển vào làm việc nhiều khi không phù hợp với vị trí cần tuyển, đặc biệt là các nhân viên đã có kinh nghiệm được trưng dụng vào VPBank từ các định chế tài chính khác Nhiều ứng viên thật sự không phù hợp với vị trí được tuyển mặc dù hồ sơ có ghi rõ đã có kinh nghiệm tại các vị trí tương tự

- Việc tuyển dụng cán bộ quản lý cho các bộ phận và các đơn vị thường trú trọng hơn vào việc tìm kiếm các ứng viên mới, đặc biệt là các ứng viên đã có kinh nghiệm tại các định chế tài chính bên ngoài khiến nhiều nhân viên đang làm việc tại Ngân hàng tỏ ra bức xúc, thiếu động lực làm việc

Một số giải pháp khắc phục:

- Vấn đề thứ nhất thuộc về việc lập kế hoạch tuyển dụng Hàng năm, căn

cứ vào định biên nhân sự được duyệt, Phòng Nhân sự cần tính toán thêm các chỉ số

về biến động nhân sự bình quân của từng bộ phận để đưa thêm số lượng nhân sự cần tuyển dụng dự phòng nhằm đảm bảo đủ định biên nhân sự cho các bộ phận, đơn

vị theo phê duyệt của lãnh đạo, đáp ứng được nhu cầu công việc

- Vấn đề thứ hai nằm ở quy trình tuyển dụng

Phòng Nhân sự nên phối hợp với các bộ phận, đơn vị trong Ngân hàng để xây dựng bản mô tả công việc chi tiết cho từng bộ phận, từng vị trí công việc, từ đó đưa ra các yêu cầu cụ thể về chuyên môn và kinh nghiệm đối với các ứng viên;

7/ 9

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC TẾ

Website: www.g r iggs edu.vn Email: gamba@gr iggs edu.vn

Quy trình tuyển dụng đang áp dụng tại VPBank hiện nay đang thiếu hẳn bước thẩm tra hồ sơ ứng viên Tức là, các thông tin được ứng viên nêu trong bản thông tin ứng viên đều được coi là đúng sự thật Điều này dẫn tới hậu quả là VPBank đã trưng dụng nhiều nhân viên có kinh nghiệm trên hồ sơ nhưng lại không

có kinh nghiệm trên thực tế vì thực chất nhiều ứng viên chưa từng trải qua các công việc mà ứng viên nêu trong hồ sơ Hậu quả là Ngân hàng vừa không tìm được ứng viên thật sự phù hợp cho vị trí cần tuyển, vừa tốn kém nhiều chi phí cho quá trình tuyển dụng

Ngoài ra, quy trình tuyển dụng hiện nay cũng đang thực hiện ở mức hình thức bước kiểm tra sức khỏe trước khi trưng dụng nhân viên chính thức Các ứng viên thường chỉ phải nộp cho Ngân hàng một giấy chứng nhận sức khỏe do một bệnh viện hoặc cơ sở y tế tại khu vực xác nhận là được chấp nhận Điều này dẫn tới hậu quả là có những nhân viên được tuyển dụng vào làm việc nhưng không đủ sức khỏe để đáp ứng nhu cầu công việc

- Vấn đề thứ ba liên quan đến chính sách trưng dụng nhân viên mà Ngân hàng đang ưa thích hơn Thực sự đây là một vấn đề phức tạp Khi xây dựng chính sách tuyển dụng nhân viên, đặc biệt là cho các vị trí quản lý, vị trí chủ chốt Phòng Nhân sự nhận thức rằng các ứng viên đã có kinh nghiệm tại các vị trí tương tự tại các định chế tài chính khác thường sẽ đảm trách công việc nhanh và tốt hơn do họ không mất thời gian học việc Tuy nhiên, điều này chỉ đúng đối với các ứng viên thật sự có kinh nghiệm và đã từng đảm trách tốt nhiệm vụ tại các định chế tài chính

cũ Còn lại nhiều ứng viên không phù hợp do chưa có kinh nghiệm thực sự hoặc đã

bị tổ chức cũ đào thải do không thực hiện tốt công việc

Do quá trú trọng vào tuyển mới từ nguồn bên ngoài đối với các vị trí quản lý,

vị trí chủ chốt nên đã phát sinh những tác động không tốt đối với các nhân viên đang làm việc tại VPBank Thay vì phải cống hiến nhiều hơn để có cơ hội được thăng tiến, tăng thu nhập, các nhân viên rơi vào trạng thái chán nản, không trú tâm vào công việc làm giảm năng suất lao động

Để giải quyết thỏa đáng vấn đề này, Phòng Nhân sự nên xây dựng một chính sách tuyển dụng nhân sự linh hoạt kết hợp cả việc tuyển dụng từ bên ngoài và tuyển dụng từ nguồn nội bộ thông qua việc xây dựng nhóm nhân sự nguồn Định kỳ hàng năm, căn cứ vào yêu cầu tuyển dụng và số lượng nhân viên hiện có, Phòng Nhân sự

và cán bộ quản lý tại các bộ phận, các đơn vị đề xuất một số nhân sự nguồn để đào tạo, nâng cao trình độ chuyên môn, trình độ quản lý cho các đối tượng này nhằm bồi dưỡng họ trưởng thành, có khả năng đảm nhận các vị trí quản lý, vị trí chủ chốt trong Ngân hàng

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH QUỐC TẾ

Website: www.g r iggs edu.vn Email: gamba@gr iggs edu.vn

Nói chung, tuyển dụng thực sự là một công việc khó khăn và đòi hỏi các cán

bộ tuyển dụng phải thật sự tâm huyết, làm việc vì lợi ích của Ngân hàng, tận tâm với Ngân hàng Bên cạnh đó, Ngân hàng cũng phải thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo cho đội ngũ cán bộ tuyển dụng của mình, giúp họ nâng cao về chuyên môn

và nhận thức, tăng cường đạo đức nghề nghiệp Có như thế thì hoạt động tuyển dụng mới thực sự hiệu quả và đem lại nhiều lợi ích cho Ngân hàng

Trên đây là toàn bộ nội dung báo cáo của Tôi về đề tài nghiên cứu hoạt động tuyển dụng, thực trạng hoạt động tuyển dụng tại VPBank, các hạn chế và đề xuất giải pháp khắc phục trong môn học Quản trị Nhân sự Rất mong sẽ nhận được ý kiến đóng góp của giáo viên hướng dẫn và các bạn học viên trong lớp

Trân trọng cảm ơn!

DANH MỤC TÀI L IỆ U T HAM KHẢO

1 Chương trình đào tạo Thạc sĩ Quản trị kinh doanh Quốc tế, 2012, Quản trị Nguồn nhân lực, Hà Nội.

2 Chương trình đào tạo Thạc sĩ Quản trị kinh doanh Quốc tế, 2012, Quản trị Nguồn nhân lực 2, Hà Nội.

3 Trần, D 2010, Quản trị Nguồn nhân lực, Tái bản lần thứ 8, NXB Tổng hợp

Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh

9/ 9