Bài 17Ảnh hưởng của môi trường đến sự biểu hiện của gen

Ngày soạn:Tiết 17: Bài 17: ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG LÊN SỰ BIỂU HIỆN CỦA GEN I.Mục tiêu: HS: - Nêu được mối quan hệ giữa kiểu gen , môi trường trong sự hình thành tính trạng của cơ thể

Ngày soạn:

Tiết 17: Bài 17: ẢNH HƯỞNG CỦA MÔI TRƯỜNG

LÊN SỰ BIỂU HIỆN CỦA GEN I.Mục tiêu: HS:

- Nêu được mối quan hệ giữa kiểu gen , môi trường trong sự hình thành tính trạng của cơ thể sinh vật và

ý nghĩa của mối quan hệ đó trong sản xuất và đời sống

- Nêu được khái niệm thường biến và những tính chất của thường biến

- Hình thành khái niệm về mức phản ứng, sự mềm dẻo về kiểu hình và ý nghĩa của chúng

- Thấy được vai trò của kiểu gen và vai trò cua môi trường đối với kiểu hình

- Hình thành năng lực khái quát hoá

* Trọng tâm : Mối quan hệ giữa kiểu gen , môi trường và KH

II Phương tiện :

- Hình 17 SGK phóng to

III Tiến trình tổ chức dạy học:

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ:

Thế nào là dt qua TBC? Đặc điểm dt của gen trong TBC?Vì sao sự dt này thuộc dạng dt theo dòng mẹ?

3 Bài mới:

* Mở bài: Đặc điểm chung của các dạng đột biến ?

( ĐB gen, Đb NST : là sự biến đổi VCDT nên dt được còn gọi là bdị dt) Có loại bdị nào không dt?

VIÊN

HOẠT ĐỘNG

-Trong cơ thể sv, tt do yếu tố

nào quy định?

- Tuy nhiên sự biểu hiện của 1

tt ra ngoài thành KH ngoài phụ

thuộc vào KG còn phụ thuộc

vào yếu tố nào nữa hay không?

Từ TN trên có thể rút ra nhận

xét gì?

- Khi cho cây hoa đỏ t/c AA

trồng ở 350C và ở 200C thì thu

được kết quả gì? Rút ra kết luận

gì?

Từ (1) và (2) =>KL?

-Phản ứng của cây có KG AA

và cây aa trước sự thay đổi

nhiệt độ mt? KL?

-Do gen qđ

Tính trạng này di truyền theo ql phân

li của Menđen:

Được qui định bởi 1 cặp gen

+ 350C: Cho htrắng + 200C: Cho hoa đỏ

=>KG không đổi nhưng KH thay đổi phụ thuộc nhiệt độ

MT

- khác nhau

I Mối quan hệ giữa KG-MT-KH:

1 Thí nghiệm: Ở hoa anh thảo:

* PT/C: Hoa đỏ x Hoa trắng

F1: Toàn đỏ

F2: 3đỏ: 1 trắng

=> Tính trạng này do 1 cặp gen chi phối, trong đó đỏ là tt trội (A), trắng là tt lặn(a) + Cây hoả đỏ t/c có KG: AA

+ Cây hoả trắng t/c có KG: aa (1)

*TN đối với cây hoa đỏ AA:

Cây có KG AA Hoa trắng

Hoa đỏ

=>Cùng 1 KG nhưng trong các mt khác nhau thì có những biểu hiện KH khác nhau

(2)

Từ (1) và (2) =>Sự biểu hiện 1 tt ra ngoài thành KH ngoài phụ thuộc KG còn phụ thuộc mt

* TN đối với cây hoa trắng aa:

Cây có KG aa Hoa trắng

Hoa trắng

=>KG khác nhau có khả năng phản ứng

20 0

C

35 0 C

200

C

35 0 C

- KG AA cho hoa trắng ở 350C

nhưng màu hoa này lại không

biểu hiện ở thế hệ sau khi sống

ở 200C chứng tỏ điều gì?

-KG AA ở 350C: Cho htrắng , ở

200C: Cho hoa đỏ chứng tỏ điều

gì?

GV giới thiệu thêm: Sự biểu

hiện của 1 tt ra ngoài thành KH

ngoài phụ thuộc KG còn phụ

thuộc:

+ mt trong : mối quan hệ giữa

các gen alen , gen không alen,

gen trong nhân , gen trong tế

bào chất, giới tính( Ở người :

KG Bb: Hói đầu ở nam còn ở

nữ thì không biểu hiện; Ở

cừu:Hh: có sừng ở cừu đực ,

không sừng ở cừu cái……)

+ mt ngoài:nhiệt độ, chế độ

dinh dưỡng( Mỡ vàng ở thỏ do

2 yếu tố: KG yy và thức ăn giàu

caroten, nếu thiếu caroten thì

mỡ vàng không xuất hiện)

+ Loại tính trạng: tt chất lượng

phụ thuộc chủ yếu vào KG, tt

số lượng thường là tt đa gen ,

chịu ảnh hưởng nhiều của mt

-Cho ví dụ để chứng tỏ rằng sự

biểu hiện của 1 tt ngoài phụ

thuộc KG còn phụ thuộc mt

GV cho thênm vd: Thằn lằn, tắc

kè, còng thay đổi màu theo nền

mt;ở nhà da trắng, đi nắng thì

đen; lên vùng núi cao sinh

sống, số lượng hồng cầu tăng;

bàng, xoan rụng lá vào mùa

đông

- TB là gì?

-Gà tam hoàng: Tăng trọng

nhanh, thịt không ngon nhưng

nếu nuôi thả vườn?

Đi biển?

Ý nghĩa của thuờng biến?

-Bố mẹ không truyền cho con những tính trạng có sẵn mà chỉ truyền cho con 1 KG

-KG quy định khả năng phản ứng của

cơ thể trước mt

HS tự tìm ví dụ

- Tăng trọng chậm, thịt ngon

Da đen

khác nhau trước mt

2 Kết luận:

-Bố mẹ truyền cho con 1 KG

-KG quy định khả năng phản ứng của cơ thể trước mt

-KH là kết quả tương tác giữa KG với mt

KG mt KH

Sự biểu hiện của 1 tt ra ngoài thành KH ngoài phụ thuộc KG còn phụ thuộc: mt trong , mt ngoài, loại tính trạng

II Thường biến:

1 Ví dụ:

-Lá cây rau mác trong 3 mt cho 3 dạng lá khác nhau

- Tỏ, chồn cáo ở xứ lạnh: Mùa đông: lông trắng, dày; hè: vàng , thưa

2 Khái niệm: Là những biến đổi về KH

của cùng 1 KG, phát sinh trong qt phát triển cá thể dưới ảnh hưởng của mt sống

3 Đặc điểm, tính chất:

- Biến đổi đồng loạt theo1 hướng xác định

- Không liên quan đến KG nên không dt

4 Ý nghĩa: Giúp cơ thể phản ứng linh hoạt

về KH để tồn tại trước mt luôn thay đổi(có

ý nghĩa gián tiếp đối với qt tiến hoá)

N/c SGK cho biết thế nào là

mức phản ứng

-1 Người Việt nam: Đi nắng

nhiều da sẽ đen nhưng không

thể đen như người da đen, ít đi

nắng da sẽ trắng nhưng không

thể trắng như người da trắng

=> 1 KG trong những đk mt

khác nhau có thể phản ứng

thành nhiều KH khác nhau

nhưng sự biểu hiện đó bao giờ

cũng có 1 giới hạn

Giới hạn phản ứng của 1 KG

trước những mt khác nhau( Tập

hợp những KH của 1 KG trong

những đk mt khác nhau gọi là

mức phản ứng

- Thế nào là sự mềm dẻo KH?

Do đâu mà có? Có ý nghĩa?

Được xác định ntn?

-Mối qhệ giữa giống –bpkt –

ns?

N/c sgk trả lời

N/c sgk trả lời

Do có sự điều chỉnh của của KG giúp sv thích nghi, được xđ bằng số KH có thể

có của KG đó

III Mức phản ứng:

1.Khái niệm: Tập hợp các KH khác nhau

của 1 KG tương ứng với các mt khác nhau được gọ là mức phản ứng

Sự phản ứng thành những KH khác nhau của 1 KG trước những mt khác nhau gọi là

sự mềm dẻo KH

2.Tính chất:

- Do KG qđ nên dt

- Trong cùng 1 KG mỗi gen có mức phản ứng riêng

- Mức phản ứng phụthuộc vào loại tt: + TT số lượng :Sản lượng sữa: Mức phản ứng rộng

+ TT chất lượng: Tỉ lệ bơ sữa: Mức phản ứng hẹp

* Quan hệ giữa giống- bpkt – Năng suất

4 Củng cố: -Mối qhệ giữa KG-MT-KH

-So sánh thường biến và đột biến

- Mức phản ứng là gì? Vì sao mức phản ứng lại dt? Thế nào là sự mềm dẻo KH? Ý nghĩa

5 Bài tập về nhà: Giải các bài tập sgk phần bài tập chương