Một số biện pháp quản lý và sử dụng nguyên vật liệu tại Công ty TNHH Mạnh Quang

Một số biện pháp quản lý và sử dụng nguyên vật liệu tại Công ty TNHH Mạnh Quang

LỜI NÓI ĐẦU

Hiện nay, trong cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước, các Doanh

nghiệp ra đời và không ngừng lớn mạnh Để có thể tồn tại và phát triển trong môi

trường cạnh tranh gay gắt của thị trường, các Doanh nghiệp cần phải xác định các

yếu tố đầu vào hợp lý sao cho kết quả đầu ra là cao nhất với giá cả và chất lượng

sản phẩm có sức thu hút đối với người tiêu dùng Một Doanh nghiệp sản xuất kinh

doanh, yếu tố cơ bản để đảm bảo quá trình sản xuất được tiến hành liên tục đó là

vật liệu - yếu tố đầu vào, là cơ sở tạo nên hình thái vật chất của sản phẩm Vì vậy

vấn đề đặt ra cho các Doanh nghiệp là phải quản lý và sử dụng nguyên vật liệu

trong các Doanh nghiệp chặt chẽ, không có sự thất thoát, gây lãng phí vốn để từ đó

giảm giá thành sản phẩm tăng lợi nhuận cho Doanh nghiệp

Thực tế, tại Công ty TNHH Mạnh Quang vấn đề quản lý và sử dụng nguyên

vật liệu đã được Công ty TNHH Mạnh Quang quan tâm đặc biệt song bên cạnh đó

vẫn còn một số tồn tại cần được khắc phục

Xuất phát từ lý luận và thực tiễn đó, sau một thời gian kiến tập tại Công ty

TNHH Mạnh Quang, được sự giúp đỡ nhiệt tình của Cô giáo trực tiếp hướng dẫn

và các cán bộ công nhân viên các phòng ban, nhất là Phòng tài chính kế toán Đề án

kiến tập của tôi đi vào nghiên cứu đề tài: "Một số biện pháp quản lý và sử dụng

nguyên vật liệu tại Công ty TNHH Mạnh Quang”

Kết cấu đề án được chia làm 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận của đề tài quản lý và sử dụng nguyên vật

liệu

Chương 2: Thực trạng của đề tài quản lý và sử dụng nguyên vật liệu

Chương 3: Giải pháp và kiến nghị

CHƯƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG CỦA ĐỀ TÀI

I Khái quát chung về tình hình quản lý và sử dụng nguyên vật liệu trong các

Doanh nghiệp

1.1 Khái quát chung về nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất:

a) Nguyên vật liệu là gì?

Nguyên vật liệu là đối tượng lao động được biểu hiện bằng hình thái vật

chất khi tham gia vào quá trình sản xuất, trị giá nguyên vật liệu được chuyển một

lần vào sản xuất kinh doanh

b) Đặc điểm:

+ Nguyên vật liệu cùng với các yếu tố: vốn, lao động, công nghệ là các yếu

tố không cần thiết để tạo ra sản phẩm vật chất

+ Là bộ phận thuộc tài sản lưu động, nguyên vật liệu là các yếu tố không thể

thiếu trong quá trình sản xuất ra sản phẩm

+ Chất lượng nguyên vật liệu ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm

+ Việc cung ứng nguyên vật liệu đúng số lượng, chủng loại chất lượng và

đúng lúc sẽ đáp ứng được chiến lược sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp: tung

ra thị trường đúng loại sản phẩm, đúng thời điểm sẽ tạo ra ưu thế cạnh tranh cho

doanh nghiệp

Chính vì vậy, việc quản lý chặt chẽ nguyên vật liệu, quy định mức dự trữ

nguyên vật liệu hợp lý trong mỗi giai đoạn sản xuất kinh doanh là việc làm rất cần

thiết

Như trên đã nói: chi phí nguyên vật liệu thường chiếm tỷ trọng rất lớn trong

tổng chi phí sản xuất Việc quản lý, sử dụng hợp lý, tiết kiệm, bảo quản tốt nguyên

vật liệu tồn kho, góp phần giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm doanh

nghiệp không những nâng cao được khả năng cạnh tranh mà còn có cơ hội thu

được lợi nhuận cao

c) Phân loại nguyên vật liệu:

Như chúng ta biết, một trong điều kiện cần thiết để tiến hành sản xuất là

những đối tượng lao động đã được thay đổi do lao động có ích của người lao động

tác động vào

Trong quá trình sản xuất để tạo ra sản phẩm mới, nguyên vật liệu chỉ tham ra

vào một chu kỳ sản xuất nhất định và khi tham gia vào quá trình sản xuất dưới tác

động của người lao động chúng sẽ bị tiêu hao dần dần và thay đổi hình thái vật chất

ban đầu để tạo ra hình thái vật chất của sản phẩm Vì vậy, dưới hình thái hiện vật,

nguyên vật liệu biểu hiện thành vốn lưu động Và việc quản lý và sử dụng nguyên

vật liệu chính là việc quản lý vốn sản xuất kinh doanh và tài sản của Doanh nghiệp

Xét về mặt kinh doanh giá trị vật liệu chiếm một tỷ trọng rất lớn trong chi

phí sản xuất và giá thành sản phẩm Chính vì vậy phương hướng và giải pháp nhằm

hạ giá thành được tập trung trước tiên vào việc quản lý và sử dụng tiết kiệm

nguyên vật liệu

Căn cứ vào vai trò và tác dụng của nguyên vật liệu trong sản xuất, vật liệu

được chia làm các loại như sau:

+ Nguyên, vật liệu chính: là những thứ mà sau quá gia công, chế biến sẽ

thành thực thể vật chất chủ yếu của sản phẩm

+Vật liệu phụ: là vật liệu chỉ có tác động phụ trợ trong sản xuất, được sử

dụng kết hợp với vật liệu chính để làm thay đổi màu sắc, hình dáng, mùi vị hoặc

dùng để bảo quản, phục vụ hoạt động của các tư liệu lao động hay phục vụ cho nhu

cầu (dầu nhờn, hoá chất…)

+Nhiên liệu : là những thứ dùng để cung cấp nhiệt lượng trong quá trình sản

xuất, kinh doanh như than, dầu

+Phụ tùng thay thế: là các chi tiết, phụ tùng dùng để sửa chữa và thay thế

cho máy móc, thiết bị …

+Vật liệu và thiết bị XDCB: bao gồm các vật liệu và thiết bị mà Doanh

nghiệp mua vào nhằm mục đích đầu tư cho XDCB

+Phế liệu : là loại vật liệu thu được trong quá trình sản xuất hay thanh lý tài

sản, có thể sử dụng hay bán ra ngoài

Căn cứ theo nguồn hình thành:

+Vật liệu tự sản xuất:Là vật liệu mà trong quá trình sản xuất sản phẩm đơn

vị tự tạo ra để sản xuất kinh doanh

+Vật liệu mua ngoài:là những vật liệu doanh nghiệp không tự sản xuất ra mà

do mua ngoài đem về nhập kho để sản xuất

Căn cứ theo quyền sở hữu:

+ Vật liệu tự có

+ Vật liệu giữ hộ

1.2 Biện pháp quản trị

1.2.1 Xác định yêu cầu

Việc quản lý nguyên vật liệu là cần thiết khách quan của mọi nền sản xuất xã

hội và phương pháp quản lý nguyên vật liệu cũng khác nhau Phương pháp quản lý

ngày càng hoàn thiện và khoa học thì việc sử dụng nguyên vật liệu sao cho có thể

sản xuất ra càng nhiều sản phẩm thoả mãn nhu cầu ngày càng cao của khách hàng

càng dễ dàng để quản lý nguyên liệu có hiệu quả có thể xem xét các khía cạnh sau:

+ Quản lý thu mua nguyên vật liệu sao cho có hiệu quả về các mặt số lượng

chất lượng giá cả và thời hạn cung cấp…

+ Bảo nội dung vật chất của nguyên vật liệu trong quá trình sử dụng Thực

hiện tiết kiệm vật tư trong sản xuất, hạn chết những hao hụt mất mát trong quá trình

sản xuất

+ Tính toán đầy đủ, chính xác, kịp thời giá trị vật tư tiêu hao cho sản phẩm…

+ Do tính lý hoá của nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất bị tiêu dùng

toàn bộ, nó luôn bị biến động thường xuyên nên việc dự trữ nguyên vật liệu như thế

nào để đáp ứng yêu cầu sản xuất kinh doanh hiện tại là điều hết sức quan trọng

Mục đích dự trữ đảm bảo cho nhu cầu sản xuất không quá nhiều gây ứ đọng vốn,

không quá ít làm gián đoạn quá trình sản xuất Phải có đầy đủ kho tàng phương tiện

vận chuyển phù hợp với từng tính chất, đặc điểm của nguyên vật liệu nhằm hạn chế

những hao hụt hư hỏng mất mát xảy ra trong quá trình bảo quản và vận chuyển

+ Quản lý việc sử dụng nguyên vật liệu phải quán triệt nguyên tắc: sử dụng

đúng định mức quy định đúng quy trình sản xuất đảm bảo tích kiệm chi phí nguyên

vật liệu trong giá thành

1.2.2 Nội dung quản trị nguyên vật liệu trong doanh nghiệp

Bao gồm 3 nội dung sau:

a) Tổ chức tiếp nhận nguyên vật liệu

Trước hết tiếp nhận nguyên vật liệu là một khâu quan trọng và là khâu mở

đầu của việc quản lý Nó là bước chuyển giao trách nhiệm trực tiếp bảo quản và

đưa vật liệu vào sản xuất từ bên cung ứng sang bên tiêu dùng Việc thực hiện tốt

khâu này sẽ tạo điều kiện cho người quản lý kho nắm chắc số lượng, chất lượng ,

chủng loại theo dõi kịp thời tình trạng nguyên vật liệu trong kho từ đó làm giảm

những thiệt hại đáng kể do hỏng hóc, đổ vỡ hay biến chất của nguyên vật liệu Do

vậy tổ chức tiếp nhận nguyên vật liệu phải thực hiện tốt hai nhiệm vụ:

+Một là :phải tiếp nhận một cách chính xác về chất lượng, số lượng chủng

loại nguyên vật liệu theo đúng nội quy, điều khoản đã ký kết trong hợp đồng kinh

tế, hoá đơn, phiếu giao hàng, phiếu vận chuyển thời gian thực hiện

+Hai là : phải vận chuyển một cách nhanh chóng nhất để đưa nguyên vật

liệu từ địa điểm tiếp nhận vào kho của Doanh nghiệp tránh hư hỏng, mất mát và

đảm bảo sẵn sàng cấp phát kịp thời cho quá trình sản xuất Để thực hiện tốt những

nhiệm vụ này công tác tiếp nhận phải tuân thủ những yêu cầu sau:

Nguyên vật liệu khi tiếp nhận phải có đầy đủ giấy tờ hợp lệ tuỳ theo nguồn

tiếp nhận khác nhau: trong nghành nội bộ Doanh nghiệp

Nguyên vật liệu khi nhập phải đủ thủ tục kiểm nhận và kiểm nhận, xác định

chính xác số lượng chất lượng, chủng loại hoặc phải làm thủ tục đánh giá…

Nguyên vật liệu sau khi tiếp nhận sẽ được thủ kho ghi số thực nhập vào

người giao hàng cùng với thủ kho ký vào phiếu nhập kho Phiếu nhập kho sẽ được

chuyển cho bộ phận kế toán ký nhận vào sổ giao nhận chứng từ

b) Tiến hành tổ chức quản lý kho

Như chúng ta đã biết, nguyên vật liệu rất đa dạng và phức tạp nên hệ thống

kho của Doanh nghiệp cần phải có nhiều loại khác nhau phù hợp với nhiều loại

nguyên vật liệu khác nhau Do đó trong kho có thiết bị bảo quản , thiết bị cân đo,

kiểm nghiệm, thiết bị phòng cháy và để làm được điều đó thì tổ chức quản lý kho

phải thực hiện những nhiệm vụ sau:

+Bảo quản toàn bộ số lượng, chất lượng nguyên vật liệu, ngăn ngừa hạn chế

hư hỏng, mất mát đến mức tối thiểu

+Nắm chắc tình hình nguyên vật liệu vào bất cứ thời điểm nào nhằm đáp ứng

một cách nhanh nhất cho sản xuất

+ Bảo đảm cho thuận tiện cho việc xuất, nhập kiểm tra bất cứ lúc nào

+ Bảo đảm hạ thấp chi phí bảo quản, sử dụng hợp lý và tiết kiệm diện tích

kho

Để thực hiện những nhiệm vụ trên công tác quản lý kho bao gồm những nội

dung chủ yếu sau:

+ Công tác sắp xếp nguyên vật liệu: dựa vào tính chất đặc điểm nguyên vật

liệu và tình hình cụ thể của hệ thống kho để sắp xếp nguyên vật liệu một cách hợp

lý, khoa học, đảm bảo tích kiệm diện tích kho…

+ Bảo quản nguyên vật liệu phải thực hiện theo đúng quy trình quy định của

nhà nước ban hành để đảm bảo an toàn chất lượng nguyên vật liệu

c) Tổ chức cấp phát nguyên vật liệu

Cấp phát nguyên vật liệu là hình thức chuyển nguyên vật liệu từ kho đến bộ

phận sản xuất Việc cấp phát một cách kịp thời, chính xác, khoa học sẽ tạo điều

kiện thuận lợi cho việc tận dụng có hiệu quả năng suất lao động của công nhân, của

máy móc thiết bị làm cho sản xuất được tiến hành liên tục Việc cấp phát có thể

tiến hành theo các hình thức sau:

- Cấp phát theo tiến độ kế hoạch đây là hình thức cấp phát quy định cả số

lượng và thời gian nhằm tạo ra sự chủ động cho cả bộ phận sử dụng và bộ phận cấp

phát

- Cấp phát theo yêu cầu của bộ phận sản xuất: căn cứ vào yêu cầu nguyên vật

liệu của từng phân xưởng đã báo trước cho bộ phận cấp phát của kho Số lượng

nguyên vật liệu yêu cầu được tính toán dựa trên nhiệm vụ sản xuất và hệ thống định

mức tiêu dùng nguyên vật liệu mà doanh nghiệp đã xây dựng

1.2.3 Chỉ tiêu đánh giá nguyên vật liệu

Đánh giá nguyên vật liệu là việc xác định giá trị để ghi sổ của chúng theo

nguyên tắc nhất định đảm bảo yêu cầu chân thực, thống nhất đáp ứng yêu cầu quản

lý nguyên vật liệu và về nguyên tắc nguyên vật liệu phải được tính theo giá thực tế

( giá mua và chi phí thu mua) nên trong kế toán nguyên vật liệu còn có thể được

đánh giá theo hoạch toán

A) Đánh giá vật liệu theo giá thực tế

a) Đánh giá thực tế nguyên vật liệu nhập kho

+ đối với vật liệu nhập kho do mua ngoài: thì giá thực tế nhập kho bao gồm

giá mua theo hoá đơn, chi phí thu mua thực tế (chi phí vận chuyển, bảo quản, bốc

xếp…) đối với vật liệu nhập kho do các đơn vị khác, các cá nhân góp vốn kinh

doanh thì giá thực tế là giá trị vật liệu được các bên tham gia liên doanh đánh giá và

chấp nhận

+ Đối với vật liệu nhập kho do tự gia công chế biến thì giá thực tế gồm: giá

thực tế xuất của vật liệu để gia công chế biến và chi phí gia công chế biến

+ Đối với phế liệu thu hồi thì giá thực tế nhập kho là giá ước tính

+Đối với vật liệu nhận vốn góp liên doanh của đơn vị khác giá thực tế là giá

do bên liên doanh thoả thuận

+Đối với vật liệu được cấp phát, biếu tặng,viện trợ: Trị giá thực tế của

nguyên vật liệu được xác định theo giá thị trường

+Nếu vật liệu dùng để sản xuất sản phẩm thuộc đối tượng chịu VAT theo

phương pháp khấu trừ thuế thì giá mua ghi tên hoá đơn và giá chưa thuế và chi phí

thu mua là chưa có VAT

+Nếuvật liệu dùng để sản xuất sản phẩm thuộc đối tượng chịu VAT theo

phương pháp trực tiếp hoặc không thuộc đối tượng chịu VAT thì giá mua và chi phí

thu mua là giá bao gồm cả thuế VAT

b) Giá thực tế nguyên vật liệu xuất kho

Nguyên vật liệu được thu mua nhập kho thường xuyên từ nhiều nguồn khác

nhau, do vậy thực tế của từng lần nhập không hoàn toàn giống nhau Vì thế khi

xuất kho kế toán phải xác định giá thực tế xuất kho theo phương hướng đã áp dụng

đảm baỏ tính nhất quán trong niên độ kế toán cho từng nhu cầu, đối tượng sử dụng

Doanh nghiệp có thể sử dụng theo phương pháp sau:

+tính theo giá thực tế tồn đầu kỳ: giá thực tế vật liệu xuất kho được tính trên

cơ sở số lượng vật liệu xuất kho và đơn giá thực tế vật liệu tồn đầu kỳ

+Tính theo phương pháp nhập trước xuất trước: theo phương pháp này vật

liệu được tính giá xuất trên cơ sở giả định là vật liệu nào nhập kho trước thì sẽ được

dùng trước, lượng vật liệu xuất kho thuộc lần nào thì tính theo giá của lần đó

+Tính theo phương pháp nhập sau xuất trước:phương pháp này tính giá trên

cơ sở giả định lô vật liệu nào nhập kho sau thì được xuất trước Sau đó căn cứ vào

số lượng xuất kho tính ra giá thực tế xuất kho theo nguyên tắc tính theo đơn giá

thực tế của các lần nhập sau cùng, số còn lại tính theo đơn giá thực tế của các lần

nhập trước đó

c) Tính theo pháp đích danh:

Áp dụng với các doanh nghiệp có điều kiện bảo quản riêng từng lô vật liệu

nhập kho Vì vậy khi xuất lô nào sẽ tính giá theo giá đích danh của lô ấy

B) Đánh giá vật liệu theo giá hạch toán

Gía hạch toán là giá quy định của doanh nghiệp được sử dụng cho cả kỳ

hạch toán.Khi sử dụng giá hạch toán đến cuối kỳ ghi sổ kế toán tổng hợp ta phải

điều chỉnh giá hạch toán sang giá thực tế của vật liệu xuất dùng thông qua hệ số giá

vật liệu

KILOBOOKS.COM

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CỦA ĐỀ TÀI NGUYÊN VẬT LIỆU

2.1 Khái quát về công ty

2.1.1 Qúa trình hình thành và phát triển của Công ty cơ khí Mạnh Quang

Tiền thân của công ty cơ khí Mạnh Quang là Hợp tác xã công nghiệp cổ

phần Mạnh Quang, chuyên sản xuất gia công chế tạo cơ khí thuộc Hợp tác xã kỹ

nghệ sơn mài Cho đến năm 1996, xưởng cỏ khí này mới tách ra khỏi Hợp tác xã

sơn mài để thành lập nên Hợp tác xã công nghiệp cổ phần Mạnh Quang.Trải qua 17

năm hình thành và phát triển,lịch sử của Hợp tác xã công nghiệp cổ phần Mạnh

Quang có thể chia ra làm các giai đoạn chính :

+Từ năm 1986 đến năm 1992 : là giai đoạn hình thành nền móng ban đầu

cho Hợp tác xã công nghiệp cổ phần Mạnh Quang sau này Năm 1985 đánh dấu sự

ra đơì của Hợp tác xã kỹ nghệ Sơn mài lấy ngành tiểu thủ công làm lĩnh vực kinh

doanh chủ yếu.Chỉ sau đó ,Hợp tác xã quyết định thành lập nên xưởng gia công chế

tạo cơ khí.Và như vậy cơ sở của hợp tác xã bao gồm:

- Xưởng thủ công kỹ nghệ sơn mài

- Xưởng gia công chế tạo cơ khí

Trong thời kỳ này, xưởng cơ khí có quy mô khá nhỏ, hoạt động sản xuất chính

là nhận gia công chế tạo các chi tiêts phụ tùng cho máy nông nghiệp, công

nghiệp…Toàn bộ số lao động của xưởng là 16 công nhân, trong đó có 2 kỹ sư còn

lại là công nhân tốt nghiệp từ trường công nhân kỹ thuật Về trình độ công nghệ

chế tạo sản phẩm cũng như tình trạngchung của nghành cơ khí Việt Nam, trình độ

công nghệ của xưởng rất lạc hậu, hầu hết là thiết bị không đồng bộ và không có

chuyển giao công nghệ, nguyên vật liệu không đa dạng …Xưởng chỉ có 11 máy

công cụ độ chính xác kém, phần lớn là máy vạn năng Các thiết bị đã lạc hậu về kỹ

thuật lại qua nhiều năm trong điều kiện thiếu phụ tùng, thiếu sự chú ý bảo dưỡng

sửa chữa định kỳ nên các thiết bị hư hỏng nhanh.Đây là lý do chính giải thích cho

thời kỳ sản xuất kinh doanh thua lỗ, kém hiệu quả kéo dài trong nhiều năm của

Công ty này

+Từ năm 1992-1996 :Đây là giai đoạn quan trọng nhất trong lịch sử phát

triển của Công ty bởi nó đánh dấu về sự chuyển biến về định hướng sản xuất kinh

doanh Nhận thấy nhu cầu về phụ tùng thay thế cho xe gắn máy rất lớn trong khi

đó chưa có một cơ sở nào cung cấp,Ban chủ nhiệm Hợp tác xã đã quyết định

chuyển hướng kinh doanh theo cách này Từ việc trước đây chỉ nhận gia công chế

tạo các loại cơ khí, chi tiết thay thế cho máy móc nông công nghiệp Hợp tác xã

chuyển sang sản xuất phụ tùng thay thế cho xe gắn máy Tuy nhiên cũng không thể

chuyển hướng sản xuất dựa trên cơ sở vật chất kỹ thuật máy móc thiết bị kỹ thuật

lạc hậu như vậy.Cuối năm 1992,Hợp tác xã đã đầu tư tiền vốn mua thêm trang

thiết bị, máy móc mới, nguyên vật liệu tốt hơn trong nước cũng như ở nước ngoài

cần thiết cho chế tạo phụ tùng xe máy

+Từ năm 1996 đến nay : Xưởng thủ công mỹ nghệ sơn mài gần như không

họat động do không tìm được hướng đi thích hợp Thêm vào đó là việc đóng góp

của xã viên không đồng đều dẫn tới Hợp tác xã sơn mài buộc phải giải thể vào cuối

năm 1995 Tuy vậy một số xã viên cũng đã cùng nhau đóng góp và thành lập Hợp

tác xã công nghiệp cổ phần Mạnh Quang trên nền tảng là xưởng cơ khí vốn có

Tháng 1/1996, Hợp tác xã Mạnh Quang được chính thức cấp giấy phép thành lập

và giấy phép kinh doanh với ngành nghề thủ công, mặt hàng sản xuất kinh doanh là

sản xuất, gia công chế tạo cơ khí phụ tùng xe máy Về quy mô vốn và lao động của

hợp tác xã tại thời điểm thành lập là:

_ Tổng vốn :2.784.238.500 +Vốn cố định:1.807.094.500 +Vốn lưu động:977.144.000