Nghiên cứu về việc thực hiện chính sách dành cho trẻ khiếm thị tại trường PTCB nguyễn đình chiểu đà nẵng

Do đó, là sinh viên ngành Công tác xã hội, chúng tôi muốn tìm hiểu sâu hơn về những thiệt thòi, khó khăn của các em để góp phần cùng xã hội có những tác động tích cực để giúp đỡ các em.N

TÓM TẮT:

Hiện nay, nhóm người khuyết tật nói chung đang là nhóm người được

xã hội quan tâm do họ phải chịu nhiều thiệt thòi hơn những người bình thường khác Xã hội ngày càng phát triển là cơ hội để họ có thể hòa nhập hơn với cuộc sống, để họ có thể làm chủ cuộc sống của mình và ít phụ thuộc vào người khác Đặc biệt, trong nhóm người khuyết tật, trẻ em khiếm thị là một nhóm rất thiệt thòi Các em phải chịu nhiều thiệt thòi hơn những gì mà chúng ta vẫn thường thấy Do đó, là sinh viên ngành Công tác xã hội, chúng tôi muốn tìm hiểu sâu hơn về những thiệt thòi, khó khăn của các em để góp phần cùng xã hội có những tác động tích cực để giúp đỡ các em.Nhóm chúng tôi gồm Phan Thanh Tùng, Huỳnh Thị Hiếu, Alang An, Trần Văn

Mạnh đã tìm hiểu và chọn nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu về việc thực hiện chính sách dành cho trẻ khiếm thị tại Trường PTCB Nguyễn Đình Chiểu Đà Nẵng” với mong muốn hiểu rõ hơn về các chính sách hỗ trợ trẻ

khiếm thị cũng như công tác áp dụng các chính sách này vào nhóm đối tượng trong một trường Phổ thông chuyên biệt nổi tiếng trên địa bàn Tp Đà Nẵng, từ đó đưa ra những đề xuất góp phần làm hoàn thiện các chính sách trên

Để hiểu rõ hơn vấn đề trên, nhóm chúng tôi đã tiến hành khảo sát 45 em học sinh khiếm thị( gồm cả các em học chương trình tiểu học tại trường cũng như các em học tại các trường THPT, THCS trên địa bàn Tp.Đà Nẵng nhưng hiện đang cư trú tại KTX của trường PTCB Nguyễn Đình Chiểu) trên tổng số gần 70 em hiện nhà trường đang quản lí Thực hiện bằng phương pháp nghiên cứu tài liệu và điều tra bảng hỏi, chúng tôi nhận thầy có 45 học sinh (100%) thừa nhận rằng các em hài lòng với các chính sách xã hội và các chế độ trợ cấp đang được hưởng Với những con số trên, nhóm chúng tôi cho rằng chính quyền nhà nước cũng như các cấp quản lí có thẩm quyền đang đi đúng hướng trong việc hoạch định cũng như thực hiện các chính sách xã hội hỗ trợ cho nhóm trẻ khiếm thị

1.ĐẶT VẤN ĐỀ:

“Trẻ em là hạnh phúc của gia đình, là tương lai của đất nước”- Đó là tiêu chí mà các quốc gia và các cộng đồng quốc tế hướng tới nhằm mục đích chăm sóc, bảo vệ và phát triển trong tương lai của mỗi quốc gia và nhân loại Thế nhưng,nhiều trẻ khi sinh ra phải chịu những thiệt thòi khi mang trong mình những dị tật bẩm sinh vĩnh viễn, không được nhìn thấy ánh sáng của cuộc đời Đã vậy, các em còn phải đón nhận những cái nhìn không mấy thiện cảm từ người đời, có trường hợp các em bị bỏ rơi, bị xa lánh, miệt thị, không được học chung với các bạn bình thường, vốn đã thiệt thòi nay càng thiệt thòi hơn Điều này đã làm ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của đất nước trên mọi phương diện

Hiểu được những vấn đề trên, khi tiến hành xây dựng chế độ an sinh

xã hội của đất nước, Đảng và Nhà nước đã rất chú trọng và quan tâm đến việc xây dựng một hệ thống chính sách xã hội cho người khuyết tật và người khiếm thị( nói riêng) nhằm tạo nên sự công bằng xã hội cũng như thể hiện sự quan tâm của nhà nước đến vấn đề quyền con người Từ đó, hàng loạt các nghị định, chính sách về người khiếm thị được ban hành như: văn bản

28/2012/NĐ-CP ban hành ngày 10/4/2012, Luật người khuyết tật do bộ Thương binh - xã hội ban hành ngày 17/6/2010… Ngoài ra, qua một số tác giả cũng như các bộ ngành cũng đã cho chúng ta thấy một bức tranh về thực trạng người khuyết tật, kết quả thực hiện chính sách và đề xuất, kiến nghị các giải pháp tăng cường hệ thống thực thi các chính sách liên quan đến người khuyết tật Tuy vậy các nghiên cứu nêu trên đều tập trung vào tầm vĩ

mô trên phạm vi toàn quốc, chưa có đề cập đến tình hình chung của việc áp dụng chính sách cho người khiếm thị ở một địa phương cụ thể nào

Vậy, các chính sách dành cho người khiếm thị là gì? Như thế nào? Có thiết thực hay là không? Việc áp dụng vào có thuận lợi hay là gặp phải những khó khăn gì? Cần phải làm gì để bổ sung và hoàn thiện những chính sách đó? Bài nghiên cứu này của chúng tôi rút ra từ kết quả nghiên cứu về thực trạng thực hiện các chính sách dành cho trẻ khiếm thị tại trường Phổ thông chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu Tp Đà Nẵng hy vọng sẽ giúp các bạn

trả lời được các câu hỏi trên Qua đây, chúng tôi cũng mong muốn nghiên cứu này sẽ góp phần làm phong phú hơn những nghiên cứu thực địa mang tính bổ sung cho các nghiên cứu trên phạm vi toàn quốc, mang đến cho các bạn các nhìn đầy đủ và chi tiết nhất về vấn đề thực hiện các chính sách hỗ trợ cho trẻ khiếm thị

1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

1.1 Các khái niệm:

Trẻ em là người dưới 18 tuổi, trừ khi luật pháp ở các nước cụ thể quy định tuổi thành niên theo Công ước Quốc tế định nghĩa Còn theo Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em của Việt Nam thì trẻ

em là công dân dưới 16 tuổi; người chưa thanh niên là người dưới 18 tuổi

Chính sách xã hội là một hệ thống những quan điểm, chủ trương, phương hướng, biện pháp của nhà nước và các tổ chức chính trị-xã hội khác được chế hóa để giải quyết những vấn đề xã hội mà trước hết là những vấn đề xã hội gay cấn nhằm bảo đảm sự an toàn và phát triển xã hội

Người khuyết tật là người bị khiếm khuyết một hoặc nhiều bộ phận cơ thể hoặc chức năng làm suy giảm về thể chất, thần kinh, trí tuệ, giác quan trong một thời gian dài được biểu hiện dưới các dạng khuyết tật và do các rào cản xã hội, thiếu các điều kiện hỗ trợ phù hợp dẫn tới bị cản trở sự tham gia bình đẳng vào hoạt động xã hội

Khiếm thị hay còn gọi là triệu chứng mất khả năng cảm

nhận thị giác một phần hoặc hoàn toàn (mù, đui) Người khiếm thị là

người sau khi được điều trị hoặc điều chỉnh khúc xạ mà thị lực bên mắt tốt vẫn còn từ dưới 3/10 đến trên mức không nhận thức được sáng tối, và bệnh nhân vẫn còn khả năng tận dụng thị lực này để lên kế hoạch và thực thi các hoạt động hàng ngày Riêng mắt người bị mù

hoàn toàn không có khả năng nhận thức sáng tối, không thấy được những gì xung quanh Chứng mù mắt có thể do rối loạn bẩm sinh, sinh lý hay thần kinh

1.2Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp nghiên cứu chính được sử dụng là phương pháp nghiên cứu định lưỡng với kỹ thuật thu thập thông tin là khảo sát bằng bảng hỏi Bên cạnh đó, đề tài còn kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính với kỹ thuật thu thập thông tin là thông qua phỏng vấn sâu trẻ khiếm thị, phụ huynh trẻ khiếm thị, cô giáo tại trường PTCB Nguyễn Đình Chiểu:

2 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:

Sau khi tiến hành khảo sát các học sinh trên địa bàn trường PTCB

Nguyễn Đình Chiểu, đa số các em đều đồng ý rằng mình đã và đang được thừa hưởng các chính sách dành cho người khiếm thị tại trường và địa phương (100% số học sinh khảo sát) Khi được hỏi về mức độ hài lòng về các chính sách được hưởng, chỉ có 33,3% học sinh dừng lại ở mức hài lòng, còn 66,6% còn lại cảm thấy rất hài lòng với các chính sách mình được hưởng

1: Bảng thể hiện mức độ hài lòng của trẻ khiếm thị về các chế độ chăm sóc sức khỏe

Biểu thống kê số liệu trên cho thấy phần đông số học sinh khiếm thị được khảo sát đồng ý với những điều khoản chính sách mà chúng tôi đem ra khảo sát, nhưng phần lớn các em chỉ dừng lại ở mức độ hài lòng, số học sinh cảm thấy rất hài lòng với các chính sách đang được hưởng thì rất ít Ngoài ra, vẫn còn một số em học sinh vẫn chưa hài lòng với các chính sách nêu trên dù rằng tỷ lệ không hài lòng rất thấp Nhìn chung các chế độ chăm sóc về sức khỏe mà trường và các cấp chính quyền dành cho các

em được hầu hết các trẻ khiếm thị hài lòng

Nội dung Không hài Hài lòng Rất hài long

NỘI DUNG

MỨC ĐỘ Không

hài lòng Hài long

Rất hài long Tuyên truyền kiến thức

phổ thông về y tế miễn

phí

Hướng dẫn cách phòng

bệnh, tự chăm sóc sức

khỏe và phục hồi chức

năng miễn phí

Được thiết lập hồ sơ

theo dõi, quản lý về sức

khỏe miễn phí

Ưu tiên về bảo hiểm y tế

theo quy định của nhà

nước

Được sử dụng các dịch

vụ y tế phù hợp

Được khám và chữa

bệnh miễn phí theo một

số chương trình của các

tổ chức nhân đạo thực

hiện

Được thừa hưởng trợ

cấp xã hội hằng tháng

long Được học tập phù

hợp với nhu cầu và

khả năng

Được giáo dục hòa

nhập

Được ưu tiên khi

tuyển sinh đại học

cao đẳng

Được xét cấp học

bổng, hỗ trợ phương

tiện đồ dụng học tập

Được miễn giảm học

phí chi phí đào tạo,

và một số chi phí

khác

Được miễn giảm

một số môn học, nội

dung hoặc hoạt động

giáo duc mà khả

năng không thể đáp

ứng

Được cung cấp

phương tiện, tài liệu

học tập phù hợp, cần

thiết với bản thân:

bảng chữ nổi Braille

theo chuẩn quốc gia

Bảng 2 : Bảng thể hiện mức độ hài lòng của trẻ em khiếm thị ở Trường PTCB Nguyễn Đình Chiểu về các chế độ về vấn đề học tập:

Có thể nói vấn đề học tập của các em khiếm thị rất khó khăn vì các em vừa phải học kiến thức phổ thông nhu bao bạn khác, vừa phải tập thành thạo bảng chứ Braille( bảng chữ nổi) Theo khảo sát , trong tổng số 45 em được tiến hành khảo sát, có rất ít em không đồng ý với những chính sách mà nhóm đưa ra khảo sát, đại

đa số tất cả các em đều hài lòng và rất hài lòng tới các chính sách hỗ trợ trong quá trình học tập của chính mình Điều này chính tỏ, chính quyền địa phương cũng

như nhà trường đã tiến hành áp dụng rất tốt các chính sách hỗ trợ các em trong quá trình học tập

Không hài lòng Hài lòng Rất hài lòng Được mọi người quan

tâm và giúp đỡ

Được bạn bè, mọi người

xung quanh yêu mến, đối

xử bình đẳng

Bảng 3: Bảng thể thể hiện mức độ hài lòng của các em khiếm thị ở Trường PTCB Nguyễn Đình Chiểu về vấn đề được mọi người xung quanh và bạn bè quan tâm giúp đỡ

Bảng4: Thể hiện mức độ hài lòng của trẻ khiếm thị khi tham gia các phương tiện giao thông công cộng Đối với người khiếm thị thì quá trình học tập, vui chơi giải trí cũng

NỘI DUNG

MỨC ĐỘ Không

hài lòng Hài lòng

Rất hài lòng

Có chỗ ưu tiên hoặc

được ưu tiên trong các

phương tiện giao thông

công cộng

Được hỗ trợ phương

tiện giao thông đảm bảo

quy chuẩn kỹ thuật quốc

gia

Được ưu tiên mua vé,

được giúp đỡ, sắp xếp

chỗ ngồi thuận tiện khi

sử dụng các phương tiện

giao thông công cộng

8,9%

53,3%

68,9%

46,7%

2,2%

Được giúp đỡ khi tham

gia các hoạt động xã

hội, tới các nơi công

cộng như siêu thị, công

viên

như quá trình hòa nhập, sinh hoạt ở những nơi công cộng rất khó khăn vì thế sự quan tâm, giúp đỡ của mọi người xung quanh rất quan trọng Theo khảo sát của nhóm chúng tôi, đa phần các học sinh khiếm thị trong trường PTCB Nguyễn Đình Chiểu đều cảm thấy hài lòng đối với sự quan tâm và giúp đỡ của cộng đồng nói chung cũng như bạn bè, thầy cô, cán bộ trong trường nói riêng( hơn 80%) Nhưng bên cạnh đó vẫn còn tình trạng phân biệt đối xử đối với các em bị khiếm thị, may mắn thay tình trạng đó diễn ra rất ít( gần 20%) Nhìn chung, cộng đồng đang có một suy nghĩ tích cực, yêu thương đồng cảm hơn đối với những hoàn cảnh bất hạnh, thiếu may mắn trong cuộc sống

Các mức độ ảnh hưởng của những chính sách xã hội tới các lĩnh vực

1

Tiếp cận kiến thức dễ dàng

hơn

2 Dễ dàng phát huy khả năng

của bản thân

Bảng4: Sự hài lòng của của trẻ khiếm thị về sụ ảnh hưởng của các chính sách xã hội tới học tập

1

Dễ dàng hơn

2 Tham gia tốt các hoạt động

vui chơi và các hoạt động xã

hội tại trường và nơi ở

Bảng 5: Sự hài lòng của của trẻ khiếm thị về sụ ảnh hưởng của các chính sách xã hội tới các hoạt động hằng ngày

Bảng 6: Sự hài lòng của của trẻ khiếm thị về sụ ảnh hưởng của các chính sách xã hội tới học tập

Theo như số liệu thống kê từ hoạt động khảo sát của nhóm như trên, các chính sách xã hội đã và đang ảnh hưởng một cách tích cực đến các học sinh khiếm thị tới các lĩnh vực trong cuộc sống như học tập, hoạt động thường ngày, sức khỏe… Theo khảo sát, có hơn 85% các em thừa nhận các chính sách xã hội đã hỗ trợ cho mình học tập tốt hơn, gần 100% các

em nghĩ các hoạt động thường ngày của mình được hỗ trợ tốt hơn nhờ các chính sách xã hội, 95% các em cho rằng các chính sách xã hội đã quan tâm và giúp đỡ các em trong quá trình chăm sóc sức khỏe Nhìn chung, những chính sách hiện tại đã ảnh hưởng tích cực đến các học sinh trong trường PTCB Nguyễn Đình Chiểu

3.KẾT LUẬN:

Qua tìm hiểu thực trạng thực hiện các chính sách dành cho trẻ khiếm thị tại trường PTCB Nguyễn Đình Chiểu Tp Đà Nẵng, chúng tôi nhận thấy:

1

Cải thiện tốt hơn

2 Tham gia tốt các hoạt động

vui chơi và các hoạt động xã

hội tại trường và nơi ở

Hiện nay chất lượng của các chính sách hỗ trợ cho trẻ khiếm thị được đánh giá là khá tốt Tuy nhiên, mức độ hiệu quả của các chính sách này thì

đa số còn nằm ở mức trung bình khá Như vậy, việc áp dụng các chính sách này còn chưa có hiệu quả cao và điều kiện tiếp cận những chính sách giúp

đỡ trẻ khiếm thị ở Việt Nam nhìn chung còn nhiều hạn chế Điều này gây cản trở cho quá trình hỗ trợ các em

Tuy còn nhiều hạn chế nhưng người khiếm thị ở Việt Nam nói chung

và trẻ khiếm thị ở trường phổ thông chuyên biệt Nguyễn Đình Chiểu nói riêng đang ngày được nhà nướcquan tâm nhiều hơn , trẻ khiếm thị được hưởng các quyền lợi của mình theo quy định chung của pháp luật, các em được học các kĩ năng để tự phục vụ bản thân như kĩ năng sinh hoạt, kĩ năng

di chyển, kĩ năng học tập… Đây là những kĩ năng vô cùng cần thiết đối với các em khiếm thị Nó sẽ quyết định rất nhiều đến cuộc sống của các em sau này, được trang bị tốt những kĩ năng đó các em có thể tự tin hòa nhập với môi trường phổ thông Qua khảo sát tại trường chúng tôi rút ra kết luận rằng các chính sách hỗ trợ này đạt hiệu quả tương đối tốt Trường không chỉ tập trung dạy những kĩ năng cho các em một cách rất nghiêm túc, rất có hệ thống chuyên môn, thường xuyên ôn tập, nhắc các em thực hành để rèn luyện kĩ năng, có nền tảng tốt để hòa nhập mà còn quan tâm đến miếng ăn, giấc ngủ , sinh hoạt hằng ngày của các em Bên cạnh đó, Trường cũng cung cấp tài liệu cho phụ huynh trẻ khiếm thị để họ cùng hỗ trợ các em tại gia đình để việc hỗ trợ có hiệu quả cao hơn

Mặc dù còn gặp nhiều khó khăn trong trong các chính sách cũng như những quyền lợi chính đáng của bản thân các em nhưng những khó khăn đó đang càng ngày càng được cải thiện hơn đem lại cuộc sống cho các em tốt hơn và có cơ hội để hòa nhập với cộng đồng cũng như đảm bảo những quyền cơ bản cho các em Hy vọng rằng Đảng và Nhà nước có những chính

sách thiết thực hơn nữa để giúp đỡ hỗ trợ các em hòa nhập cộng đồng và được học tập và phát huy hết tiềm năng của bản thân, và còn cần phải có sự kết hợp giữa nhà trường và gia đình để cho kết quả tình hình học tập cũng như rèn luyện của các em được nâng cao và hiệu quả hơn cũng như để cho tâm lý của các em được ổn định và thỏa mái để có thể rèn luyện và học tập 4.KHUYẾN NGHỊ:

Kết quả nghiên cứu cho thấy các chính sách và chế độ mà các em được hưởng ở đây là một chính sách thiết thực và có tính cấp thiết, ảnh hưởng đến quá trình phát triển bản thân của trẻ sau này Do đó cần tăng cường quan tâm các em nhiều hơn, để các em có động lực mà cố gắng học tập Muốn thực hiện được điều này thì cần có sự phối hợp, hợp tác của nhiều thành phần, trong đó có chính quyền, trung tâm khiếm thị, gia đình và bản thân trẻ khiếm thị

4.1.Về phía chính quyền:

- Nhà nước cần có những quy định cụ thể về việc trẻ khiếm thị nói riêng

và trẻ khuyết tật nói chung được đi học , được hưởng các quyền lợi vốn sẽ được hưởng để trẻ không gặp rào cản từ phía xã hội

- Khuyến khích báo chí và truyền thông truyền tải những thông tin thân thiện, đưa những nội dung hỗ trợ người khiếm thị đến gần với mọi người hơn.Trong thời đại bùng nổ thông tin như hiện nay, những kênh thông tin truyền thông có vai trò hết sức quan trọng Nếu những kênh này thường xuyên đưa những thông tin giúp đỡ về người khiếm thị thì trẻ em khiếm thị

sẽ được phát hiện sớm và có những can thiệp kịp thời Đây cũng là nguồn cung cấp cho xã hội các kiến thức và kĩ năng để chăm sóc trẻ khiếm thị được tốt hơn Mặt khác nó phá vỡ những rào cản giúp cho xã hội thay đổi cách nhìn nhận về những người khiếm thị theo hướng tích cực