Hoạt động hình thành kiến thức - Hoạt động cá nhân làm các thí nghiệm đã chuẩn bị ở nhà SHD/153 - Gọi học sinh trả lời các câu hỏi - Thống nhất trong nhóm rồi ghi kết quả vào sổ nhóm - B
Trang 1Ngày soạn:22/2/2017
Ngày dạy: 1/3/2017
Tiết 20,21
Bài 18: ĐIỆN TÍCH SỰ NHIỄM ĐIỆN
I, Mục tiêu
Như sách hướng dẫn
II, Chuẩn bị
1, Giáo viên: Bóng bay, vải len, thước nhựa, thước thủy tinh, xốp, nilong
2, Học sinh: Bảng nhóm, bút dạ
III, Các hoạt động dạy và học
Hoạt động Định hướng hoạt động Dự kiến sản phẩm hoạt động/Nội dung
kiến thức trọng tâm
A Hoạt động
khởi động
B Hoạt động
hình thành kiến
thức
- Hoạt động cá nhân làm các thí nghiệm đã chuẩn bị
ở nhà SHD/153
- Gọi học sinh trả lời các câu hỏi
- Thống nhất trong nhóm rồi ghi kết quả vào sổ nhóm
- Báo cáo kết quả và tham gia thảo luận chung
- GV chốt kết quả
- Hoạt động cá nhân đọc thông tin và yêu cầu học sinh làm thí nghiệm 1 theo nhóm
- Quan sát hiện tượng
- Thảo luận nhóm -Quan sát và ghi kết quả ra
sổ nhóm
Kết quả thí nghiệm:
-Cọ sát quả bóng bay vào tóc khô rồi đưa lại gần phía đỉnh dầu hiện tượng quan sát được là quả bóng sẽ hút các sợ tóc lên
- Cọ sát hai quả bóng bay vào tóc khô rồi treo cạnh nhau thì hai quả bóng đẩy nhau
- Vì hai quả bóng đã bị nhiễm điện Quả bóng sau khi bị cị sát bị nhiễm điện các vật khác bị cọ xát thì có gây ra hiện tượng như thế
I, Sự nhiễm điện do cọ sát
Trang 2- Yêu cầu học sinh đọc ghi
nhớ SHD/153
- HĐ cá nhân gt hiện tượng
quan sát được trong thí
nghiệm khi Cọ sát quả
bóng bay vào tóc khô rồi
đưa lại gần phía đỉnh dầu
- Tổ chức cho học sinh đọc
và làm thí nghiệm
1,2,3/154 các nhóm lên lấy
thí nghiệm về làm sau đó
nêu kết luận
-GV uốn nắn cách làm thí
nghiệm để HS làm chuẩn
- Hoạt động cặp đôi trả lời
các câu hỏi
TN1
Vụn giấy
Vụn nilong
Vụn xốp Thước
nhựa
Hút nhau
Hút nhau
Hút nhau Thanh
thủy tinh
Hút nhau
Hút nhau
Hút nhau
Mảnh niloong
Hút nhau
Đẩy nhau
Hút nhau Vậy các vật bị cọ sát có thể hút hoặc đẩy lên các vụn giấy, nilong, xốp
Sau khi bị cọ sát các vật bị nhiễm điện khi Cọ sát quả bóng bay vào tóc khô thì những vật đó bị nhiễm điện hút ngọn tóc làm tóc dựng đứng và bám vào bóng
II, Hai loại điện tích
TN1: Chúng đẩy nhau TN2: Chúng đẩy nhau TN3: Chúng hút nhau Kết luận SHD/154 Các vật nhiễm điện cùng loại thì đẩy nhau, khác loại thì hút nhau
a , TN1 và TN2 các vật sau khi cọ xát với len đã mang điện tích cùng loại
TN3 các vật sau khi cọ xát với len đã mang điện tích khác loại
b , Khi cọ xát hai quả bóng bay vào tóc
Trang 3C Hoạt động
luyện tập
C Hoạt động
vận dụng
- Yêu cầu học sinh quan sát hình 18.3/154
- GV kiểm tra phần đọc hiểu của học sinh
- Hoạt động cá nhân sau đó tham gia thảo luận chung
- GV thống nhất đưa ra kết quả
- Hoạt động cá nhân
+, Mô tả hiện tượng +, Trả lời câu hỏi
khô rồi treo cạnh nhau thì chúng đẩy nhau vì các vật nhiễm điện cùng loại
c , Sau khi cọ xát thước đã nhận êlectron nên mang điện âm, vải mất eelectron nên nhiễm điện dương
1
a , Vì khi đó tóc khô cọ xát với lược nhựa làm tóc và lược bị nhiễm điện tích khác dấu vì vậy, chúng hút nhau do đó những sợi tóc bị khéo thẳng
b , Vì khi đó bàn tay và lông mèo bị cọ xát vào nhau nên chúng bị nhiễm điện
c , Vì khi đó thanh nhựa và mảnh vải cọ xát tạo ra 2 vật nhiễm điện tích khác dấu nên chúng hút nhau
1 Cánh quạt điện khi quay cọ sát mạnh với không khí và bị nhiễm điện vì thế cánh quạt hút các hạt bụi có trong không khí ở gần nó Lực hút của cánh quạt lên bụi mạnh hơn nhiều lực đẩy của gió lên hạt bụi nên hạt bụi bám vào cánh
quạt.Đặc biệt mép cánh quạt được cọ xát mạnh nhất nên nhiễm điện nhiều nhất
Do đó, chỗ mép cánh quạt hút bụi mạnh nhất và bụi bám ở mép cánh quạt nhiều nhất
2 Khi lau chùi gương soi, kính cửa sổ hay màn hình tivi bằng khăn bông khô, chúng cọ xát với khăn bông khô và bị nhiễm điện Vì thế chúng hút các hạt bụi
Trang 43 vào những ngày thời tiết khô ráo hay những hanh khô, mặc áo len và cử động
sẽ có sự cọ xát giữa không khí và áo len nên đã làm cho các loại áo này bị nhiễm điện Vì vậy khi cởi áo tạo ra sự phóng điện tia lửa điện giữa các lớp áo, làm không khí nóng lên, giãn nở nên phát ra tiếng kêu nhỏ và chớp sáng
Nhiệm vụ về nhà:
+ Ôn lại các kiến thức đã học
+ Thực hiện hoạt động E Tìm tòi mởi rộng
Ngày soạn:07/3/2017
Ngày dạy: /3/2017
Trang 5Tiết 22,23,24
Bài 19: DÒNG ĐIỆN, NGUỒN ĐIỆN
I, Mục tiêu
Như sách hướng dẫn
II, Chuẩn bị
1, Giáo viên: Bút thử điện, tấm phim
2, Học sinh: Bảng nhóm, bút dạ
III, Các hoạt động dạy và học
Hoạt động Định hướng hoạt động Dự kiến sản phẩm hoạt động/Nội dung
kiến thức trọng tâm
A Hoạt động
khởi động - Hoạt động cá nhân làm
các thí nghiệm đã chuẩn bị
ở nhà SHD/157
- Gọi học sinh trả lời các câu hỏi
- Thống nhất trong nhóm rồi ghi kết quả vào sổ nhóm
- Báo cáo kết quả và tham gia thảo luận chung
- GV chốt kết quả
- Hoạt động cá nhân đọc thông tin và yêu cầu học
Kết quả thí nghiệm:
-Khi tấm phim được tích điện, chạm lại bút thử điện vào mảnh tôn thì thấy đèn lóe sáng vì điện tích dịch chuyển từ mảnh phim nhựa qua bút thử điện đến bóng đèn
- Điện tích dịch chuyển từ mảnh phim nhựa qua bóng đèn nên bóng đèn bút thử điện sáng khi các điện tích chạy qua nó
mà chỉ có 1 dòng điện tích chạy qua bóng đèn chứ không liên tục chạy qua bóng đèn nên đèn lóe sáng rồi tắt
- Vì dòng điện ở đèn pin và bóng đèn điện thắp sáng có dòng điện chạy qua liên tục chứ không chỉ có 1 dòng điện chạy qua như ở bút thử điện
I, Dòng Điện
(1) Được tích điện
Trang 6B Hoạt động
hình thành kiến
thức
sinh điền từ thích hợp vào dấu … theo nhóm
- Thảo luận nhóm -Quan sát và ghi kết quả ra
sổ nhóm
- Yêu cầu học sinh đọc ghi nhớ SHD/158
- HĐ cá nhân hs quan sát hình 19.2 a và 19.2 b giải thích hiện tượng quan sát được trong thí nghiệm
- Hoạt động cặp đôi trả lời các câu hỏi
- Yêu cầu học sinh quan sát hình 19.3/160
- GV kiểm tra phần đọc hiểu của học sinh
(2) Không còn dòng điện nữa (3) Dòng các điện tích dịch chuyển (4) Hai đầu dây bóng đèn
(5) Dòng các điện tích dịch chuyển (6) Hai đầu dây bóng đèn
(7) Có hướng
II, Nguồn Điện
(1) Các cục pin (2) Pin
(3) Không sáng nữa (4) Pin lâu hết điện (5) Điện dẫn đến ổ cắm (6) Mất điện
(7) Không sáng nữa (8) Mất điện
(9) pin (7) Điện dẫn đến ổ cắm Kết Luận: Các cục pin ở đèn pin, điện ở ổ cắm trong nhà là các nguồn điện
Nguồn điện có khả năng cung cấp năng lượng điện, nói đơn giản hơn là cung cấp dòng điện
- Một số nguồn điện có trong hình 19.3/160: Pin và ắc quy
- Một số nguồn điện khác: pin mặt trời, máy phát điện, cơ thể con người, sấm sét
- Chúng có đặc điểm chung: Đều có dạng
Trang 7
- Hoạt động cá nhân sau đó tham gia thảo luận chung
- GV thống nhất đưa ra kết quả
- Hoạt động cá nhân +, Mô tả hiện tượng +, Trả lời câu hỏi điền từ vào dấu …
+, GV chốt ý kiến
- Học sinh hoạt động nhóm quan sát mạch điện kín hình 19.5
- Trao đổi thảo luận nhóm
- Nhóm trưởng báo cáo kết quả
- Hoạt động cá nhân sau đó tham gia thảo luận chung
hình khối (1) Cung cấp điện (2) có 2 cực , dương và âm
III, Mạch Điện Có Nguồn Điện Và Dụng Cụ Điện
1, Mạch điện hở (1) Một đầu (2) Chưa được nối (3) Chưa có
(4) Chưa hoạt động
2, Mạch điện kín (1) Các đầu (2) Đã được nối (3) Đang có (4) Đang hoạt động
3, Cách chuyển từ mạch điện hở sang mạch điện kín và ngược lại
Để chuyển mạch điện hở sang mạch điện kín ta phải gỡ bỏ lớp vỏ dây điện ( nếu có) ở hai đầu tiếp theo ta nối dây đồng lại với nhau quấn xung quanh là 1 lớp băng dính để đảm bảo an toàn
Để chuyển mạch điện kín sang mạch điện hở
C1:Ngắt nguồn điện C2 : Nhổ ổ cắm điện của dụng cụ
C3: Cắt dây dẫn điện Tên ba dụng
cụ điện ở nhà
Loại nguồn điện cung cấp
Cách chuyển
từ mạch điện
Trang 8C Hoạt động
luyện tập
C Hoạt động
vận dụng
hoàn thành bảng 19.1/162
- GV thống nhất đưa ra kết quả
- Hoạt động nhóm
+, Mô tả hiện tượng +, Trả lời câu hỏi
em thường dùng
cho dụng cụ hoạt động
hở sang kín
đồng, cắm
ổ điện
tắc đèn
Bảng 19.2
Dự đoán các nguyên nhân làm đèn không sáng
Cách kiểm tra
dự đoán
Kiểm tra kết quả
dự đoán
Cách khắc phục và kết quả khắc phục để đèn sáng
Do nguồn điện bị ngắt
Mở lại công tắc
Đúng Mở lại
công tắc
và đèn sáng
Do pin
bị hết điện
Thay pin mới
Đúng Thay
pin mới
và đèn sáng
Do bóng đèn bị hỏng
Thay bóng đèn mới
Đúng Thay
bóng đèn thì đèn sáng
Trang 9nhầm cực của pin
hiện và đổi chiều của pin
pin và đèn sáng
Do dây đẫn bị hở
Quan sát và phát hiện chỗ hở
Đúng Chuyển
từ mạch điện hở sang mạch điện kín
và đèn sáng
Nhiệm vụ về nhà:
+ Ôn lại các kiến thức đã học
+ Thực hiện hoạt động E Tìm tòi mởi rộng
Ngày soạn: 28/3/2017
Ngày dạy: /04/2017
Tiết 25,26,27
Bài 20: CHẤT DẪN ĐIỆN VÀ CHẤT CÁCH ĐIỆN
DÒNG ĐIỆN TRONG KIM LOẠI
I, Mục tiêu
Như sách hướng dẫn
Trang 10II, Chuẩn bị
1, Giáo viên: Kính có gọng bằng nhựa, bút bi nhựa, vòng đeo tay bằng bạc
2, Học sinh: Bảng nhóm, bút dạ
III, Các hoạt động dạy và học
Hoạt động Định hướng hoạt động Dự kiến sản phẩm hoạt động/Nội dung
kiến thức trọng tâm
A Hoạt động
khởi động
B Hoạt động
hình thành kiến
thức
- Hoạt động cá nhân làm các câu hỏi đã chuẩn bị ở nhà SHD/164
- Gọi học sinh trả lời các câu hỏi
- Thống nhất trong nhóm rồi ghi kết quả vào sổ nhóm
- Báo cáo kết quả và tham gia thảo luận chung
- GV chốt kết quả
- Hoạt động cá nhân đọc thông tin và quan sát hình 20.1 yêu cầu học sinh điền
từ thích hợp vào dấu …
theo nhóm
- Thảo luận nhóm -Quan sát và ghi kết quả ra
sổ nhóm
- Yêu cầu học sinh đọc ghi nhớ SHD/165
- Hoạt động cặp đôi cho biết : Chất thế nào là chất
Kết quả thí nghiệm:
- Vì vỏ dây dẫn được làm từ các chất liệu không dẫn điện như: Nhựa, cao su,… Để đảm bảo an toàn khi sử dụng điện còn lõi dây điện phải làm bằng chất dẫn điện như: Đồng, kẽm để làm cho dụng cụ điện hoạt động
- Dòng điện chạy trong dây dẫn điện được làm bằng các chất đó có bản chất
bề, cứng, dẫn điện tốt thường được làm bằng kim loại
I, Chất dần điện và chất cách điện
(1) Vỏ bọc (2) Lõi (3) Lõi (4) Đồng (5) Vỏ (6) Nhựa
- Chất dẫn điện là chất cho dòng điện
Trang 11dẫn điện, chất thế nào là
chất cách điện
- HĐ cá nhân hs đọc nội
dung và quan sát hình 20.2
trả lời các câu hỏi của giáo
viên
- Quan sát hình 20.3 và đọc
các thông tin hoạt động cặp
đôi hoàn thành điền vào
dấu…
- Thảo luận
- Đại diện cặp đôi lên trình
bày
- Quan sát hình 18.2 hoạt
động cá nhân sau đó trao
đổi với bạn bè về mạch
điện của chiếc đèn
-
- Hoạt động cặp đôi trao
chạy qua
- Chất cách điện là chất không cho dòng
điện chạy qua
II, Dòng điện trong kim loại
1, Eelectron tự do trong kim loại
- Cấu tạo của kim loại gồm các nguyên
tử, có hạt nhân mang điện dương và các electron mang điện âm
- Trong kim loại có các electron thoát ra khỏi nguyên tử và chuyển động tự do trong kim loại chúng được gọi là các electron tự do
2, Dòng điện trong kim loại (1) electron tự do
(2) Kim loại (3) electron dịch chuyển có hướng
III, Sơ đồ mạch điện
Trang 12
C Hoạt động
luyện tập
C Hoạt động
luyện tập
đổi thảo luận , điền từ vào dấu …
- Đại diện cặp đôi lên trình bày
- Yêu cầu học sinh quan sát Bảng 20.1/167
- GV kiểm tra phần đọc hiểu của học sinh
- Hoạt động cả lớp đọc phần 1/168
- Hoạt động cá nhân sau đó tham gia thảo luận chung
- GV thống nhất đưa ra kết quả phần 2
- Hoạt động cá nhân
- Hoạt động cá nhân sau đó tham gia thảo luận chung hoàn thành hình 20.4/168
1) Một cách đơn giản và thống nhất (2) Dùng lời hay hình vẽ
(3) Dùng các kí hiệu (4) Ứng với
2, Mạch điện kín
IV, Chiều dòng điện
- Chiều của dòng điện là chiều chuyển động của các điện tích dương Ở bên ngoài nguồn điện, dòng điện có chiều từ cực dương của nguồn điện, qua dây dẫn
và các dụng cụ điện, tới cực âm của nguồn điện
- Chiều chuyển động của electron trong mạch điện không phải là chiều của dòng điện trong mạch điện vì electron bị cực
âm của dòng điện đẩy đi và bị cực âm của dòng điện hút vào nhưng chiều của dòng điện thì ngược lại Vậy chiều chuyển động của electron là về cực dương nhưng chiều dòng điện là từ cực dương về cực âm nên chiều dòng điện khác chiều chuyển động của electron
1
Trang 13D Hoạt động
vận dụng
- GV thống nhất đưa ra kết quả
- Hoạt động nhóm/ thảo luận / lên bảng biểu diễn chiều mũi tên
-Hoạt động cá nhân sau đó tham gia thảo luận chung hoàn thành bài 3, 4/169
- Học sinh hoạt động nhóm làm thí nghiệm như hướng dẫn trong sách trang 169
- Các bộ phận dẫn điện là : Hai đầu dây đèn, dây trục, dây tóc, dây dẫn điện, vật dẫn điện, thanh kim laoij gắn vào nút đóng ngắt điện
- Các bộ phận cách điện: thủy tinh đen, trụ thủy tinh, nút- đóng ngắt điện, vít bắt giữ dây điện vào vật dẫn đện, vỏ nhựa 2
3 Dòng điện do pin và ắcquy cung cấp
có chiều từ cực dương đến cực âm Chiều của dòng điện không thay đổi
4 Dòng điện được cung cấp từ ổ cắm có chiều từ cực dương đến cực âm cho dù cực thay đổi liên tục
1
- Đầu tiên làm 1 mạch điện hoàn chỉnh tiếp theo thay 1 đoạn dây dân điện lần lượt bằng các bút, mắt kính, vòng đeo
Trang 14tay, thắt lưng gia vào khi đèn sáng là vật
đó dẫn điện, đèn không sáng thì vật đó không dẫn điện
- Kết quả:
Đèn sáng: vòng bạc Đèn không sáng : các vật còn lại 2
a, nguồn điện ở đèn pin gồm 2 cái pin
b, Kí hiệu ứng với nguồn điện này ( ổ cắm)
Nhiệm vụ về nhà:
+ Ôn lại các kiến thức đã học
+ Thực hiện hoạt động E Tìm tòi mởi rộng
Ngày soạn: 19/04/2017
Ngày dạy: /04/2017
Tiết 28,29
Bài 21: CÁC TÁC DỤNG CỦA DÒNG ĐIỆN
I, Mục tiêu
Như sách hướng dẫn
II, Chuẩn bị
Trang 151, Giáo viên: Sơ đồ mạch điện của chuông điện , bảng nhiệt độ nóng chảy của một số chất
2, Học sinh: Bảng nhóm, bút dạ
III, Các hoạt động dạy và học
Hoạt động Định hướng hoạt động Dự kiến sản phẩm hoạt động/Nội dung
kiến thức trọng tâm
A Hoạt động
khởi động - Hoạt động cá nhân làm
các câu hỏi đã chuẩn bị ở nhà SHD/171
- Gọi học sinh trả lời các câu hỏi
- Thống nhất trong nhóm rồi ghi kết quả vào sổ nhóm
- Báo cáo kết quả và tham gia thảo luận chung
- GV chốt kết quả
Kết quả thí nghiệm Tên dụng
cụ điện được dùng
Mục đích dùng dụng cụ
HĐ của dụng cụ điện này dựa trên tái dụng sau đây của dòng điện Bóng đèn
tròn
Thắp sáng Tác dụng
nhiệt ,phát quang Nồi cơm
điện
Làm chín thức ăn
Tác dụng nhiệt Bếp điện có
dây mayso
Tỏa nhiệt Tác dụng
nhiệt Chuông
điện
Báo hiệu Tác dụng từ
Thiết bị mạ đồng cho các vật
Làm cho vật có màu đẹp
Nối 1 thỏi đồng với cực dườn của nguồn điện và nối hợp với cực
âm cảu
Trang 16B Hoạt động
hình thành kiến
thức
- Hoạt động cá nhân đọc thông tin và quan sát hình 21.1 yêu cầu học sinh làm thí nghiệm sau đó điền từ thích hợp vào dấu … theo nhóm
- Thảo luận nhóm -Quan sát và ghi kết quả ra
sổ nhóm
- Hoạt động cặp đôi làm thí nghiệm 2 sau đó điền từ vào dấu …
- HĐ cá nhân hs đọc nội dung và quan sát thí nghiệm 1 và thí nghiệm 2 trả lời các câu hỏi của giáo
nguồn điện rồi nhúng thỏi đồngvà hợp ngập trong dung dịch muối bạc để cho dòng điện chạy qua dung dịch này
1 Tác dụng nhiệt của dòng điện
TN1 (1) Dây tóc (2) Đui (3) Tác dụng nhiệt TN2
(1) Dây mayso bếp (2) Tất cả các bộ phận của bếp (3) Tác dụng nhiệt
2 Tác dụng từ của dòng điện
(1) Cũng làm quay kim nam châm (2)Cũng hút sắt
(3) Có tính chất giống như kim nam châm
(4) Tác dụng từ (5) Dòng điện chạy qua