Vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong dạy học nguyên hàm – tích phân và ứng dụng lớp 12 trung học phổ thông (tt)

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC TRẦN THỊ HUYỀN VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG DẠY HỌC NGUYÊN HÀM - TÍCH PHÂN VÀ ỨNG DỤNG LỚP 12 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LUẬN V

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRẦN THỊ HUYỀN

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG DẠY HỌC NGUYÊN HÀM - TÍCH PHÂN VÀ ỨNG DỤNG LỚP 12 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM TOÁN

HÀ NỘI – 2016

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

-

TRẦN THỊ HUYỀN

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG DẠY HỌC NGUYÊN HÀM - TÍCH PHÂN VÀ ỨNG DỤNG LỚP 12 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƯ PHẠM TOÁN

CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC

(BỘ MÔN TOÁN)

Mã số: 60 14 01 11

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Nhụy

HÀ NỘI – 2016

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 5

1 Lý do chọn đề tài 5

2 Lịch sử nghiên cứu 6

3 Mục đích nghiên cứu 7

4 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài 8

5 Phương pháp nghiên cứu của đề tài 8

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 8

7 Giả thuyết khoa học của đề tài 8

8 Đóng góp của luận văn 9

9 Cấu trúc luận văn 9

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 10

1.1 Phương pháp dạy học tích cực 10

1.1.1 Định hướng đổi mới phương pháp dạy học 10

1.1.2 Quan điểm về dạy học tích cực và phương pháp dạy học tích cực 10

1.1.3 Vì sao phải dạy học tích cực 11

1.1.4 Mối quan hệ giữa dạy và học, dạy học tích cực với dạy học lấy học sinh làm trung tâm 13

1.2 Đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực 14

1.2.1 Dạy và học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh 14

1.2.2 Dạy và học chú trọng rèn luyện cho hoc sinh phương pháp tự học 15

1.2.3 Tăng cường học tập cá thể phối hợp với học tập hợp tác 16

1.2.4 Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò 16

1.3 Một số phương pháp dạy học tích cực cần phát triển ở trường THPT 19

1.3.1 Phương pháp vấn đáp và quy trình thực hiện 19

1.3.2 Phương pháp dạy học nêu vấn đề, phát hiện và giải quyết vấn đề 23 1.3.3 Phương pháp hoạt động nhóm và dạy học dự án (phương pháp Project)

Error! Bookmark not defined 1.3.4 Phương pháp tự học Error! Bookmark not defined

1.3.5 Phương pháp đóng vai……… 31

1.3.6 Phương pháp động não Error! Bookmark not defined

1.4 Dạy và học toán nguyên hàm tích phân và ứng dụng ở trường trung học

phổ thông Error! Bookmark not defined 1.4.1 Chương trình học Error! Bookmark not defined

1.4.2 Thực trạng dạy và học toán Nguyên hàm – Tích phân và ứng dụng ở

trường trung học phổ thông Error! Bookmark not defined TÓM TẮT CHƯƠNG 1 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2 VẬN DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG DẠY HỌC TOÁN NGUYÊN HÀM - TÍCH PHÂNVÀ ỨNG

DỤNG LỚP 12 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Error! Bookmark not defined 2.1 Phương pháp nêu vấn đề, phát hiện và giải quyết vấn đề Error! Bookmark not defined

2.1.1 Dẫn dắt học sinh đào sâu bài toán, tổng quát bài toán Error! Bookmark not defined

2.1.2 Phát hiện và giải quyết vấn đề thông qua tìm sai lầm trong lời giải cho

trước và đưa ra lời giải đúng Error! Bookmark not defined 2.2 Vận dụng phương pháp dạy học tự học Error! Bookmark not defined 2.2.1 Học sinh tự học thông qua hướng dẫn của giáo viên Error! Bookmark not defined

2.2.2 Tự học thông qua phiếu học tập Error! Bookmark not defined 2.3.Vận dụng phương pháp hoạt động nhóm và dạy học dự án Error! Bookmark not defined

2.3.1 Giao và hướng dẫn học sinh làm bài tập lớn theo chủ đề Error! Bookmark not defined

2.3.2 Phân công và hướng dẫn học sinh làm bài tập theo chủ đề Error! Bookmark not defined

TÓM TẮT CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM Error! Bookmark not defined

3.1 Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm thực nghiệm Error! Bookmark not defined

3.2 Phương pháp thực nghiệm Error! Bookmark not defined 3.3 Tổ chức thực nghiệm Error! Bookmark not defined 3.4 Nội dung thực nghiệm sư phạm Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 26

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ngày nay, giáo dục đóng vai trò rất quan trọng, là nhân tố chìa khóa, là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội Không chỉ ở Việt Nam mà ở hầu hết các quốc gia trên thế giới đều coi giáo dục là quốc sách hàng đầu Giáo dục không chỉ có chức năng chuyển tải những tri thức, mà còn trang bị cho mỗi người phương pháp học tập, cách thức phát triển năng lực nội sinh,

tư duy nội tại, thích ứng được với một xã hội học tập thường xuyên, học tập suốt đời Một trong những khâu then chốt để thực hiện điều này là đổi mới nội dung và phương pháp dạy học Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần

thứ IX của Đảng Cộng sản Việt Nam đã chỉ rõ: “Đổi mới phương pháp dạy và học, phát huy tư tưởng sáng tạo và năng lực tự đào tạo của người học, coi trọng thực hành, thực nghiệm ngoại khóa, làm chủ kiến thức, tránh nhồi nhét, học vẹt, học chay” (1)

Quan điểm chung về đổi mới phương pháp dạy học môn Toán ở trường THPT là làm cho học sinh học tập tích cực, chủ động, sáng tạo, tránh thói quen học tập thụ động thiếu tính tích cực đồng thời tăng cường sự tự học, tự nghiên cứu, khả năng khái quát hóa, phân tích và tổng hợp nhằm nâng cao hiệu quả học tập và phát triển tư duy của học sinh Khi học toán, việc tìm tòi những lời giải khác nhau hoặc sáng tạo ra bài toán mới là cách thể hiện tư duy sáng tạo Điều đó không chỉ giúp học sinh hiểu sâu sắc kiến thức Toán học

mà còn khơi dậy niềm đam mê, hứng thú, tích cực học tập ở học sinh

Chính vì vậy, với lượng kiến thức và thời gian được phân phối cho môn Toán ở bậc THPT, mỗi giáo viên phải có một phương pháp giảng dạy phù hợp thì mới có thể truyền tải được tối đa kiến thức cho học sinh, mới phát huy được tư duy sáng tạo của học sinh không những đáp ứng cho môn học mà còn

áp dụng được kiến thức đã học vào các khoa học khác và chuyển tiếp ở bậc học cao hơn sau này

(1)

Đảng Cộng sản Việt Nam, http://www.dangcongsan.vn

Qua thực tế giảng dạy, tác giả nhận thấy chủ đề Nguyên hàm – Tích phân

và ứng dụng lớp 12 đối với học sinh lớp 12 ở trường phổ thông được coi là

một phần khó, chưa gây được nhiều hứng thú trong học tập của học sinh và là một phần rất quan trọng vì nó thường xuyên xuất hiện trong các đề thi tốt nghiệp và tuyển sinh vào các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp Nhiều học sinh với tâm lý ngại học và sợ học phần này dẫn đến hiệu quả dạy và học không cao Để cải thiện tình hình nói trên giáo viên cần có những biện pháp phù hợp, trong đó việc thay đổi phương pháp dạy học theo hướng tích cực là cấp thiết Thay đổi phương pháp dạy học như thế nào là bài toán rất khó; cần nhiều thời gian và công sức tìm tòi của giáo viên, tuy nhiên quan trọng hơn cả vẫn là sử dụng phương pháp dạy học như thế nào để đạt được hiệu quả cao trong quá trình dạy học Với tất cả những lý do trên, tác giả

đã lựa chọn đề tài nghiên cứu luận văn là: “Vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong dạy học Nguyên hàm – Tích phân và ứng dụng lớp 12 trung

nước ở Châu Âu

Ở Pháp, ngay sau đại chiến thế giới thứ 2, đã ra đời những lớp học mới tại một số trường trung học thí điểm Điểm xuất phát của mỗi hoạt động đều tùy thuộc vào sáng kiến, hứng thú, lợi ích, nhu cầu của học sinh, hướng vào sự phát triển nhân cách của trẻ Tiếc rằng thí điểm này chỉ duy trì được 7 năm, tuy đã có những gợi ý rất hay Các thông tư, chỉ thị của Bộ Giáo dục Pháp suốt trong những năm 1970 – 1980 đều khuyến khích tăng cường vai trò chủ động tích cực của học sinh, chỉ đạo áp dụng phương pháp tích cực từ bậc tiểu học lên trung học

Ở Hoa Kỳ, ý tưởng dạy học cá nhân hóa ra đời trong những năm 1970 đã được thử nghiệm gần 200 trường Giáo viên xác định mục tiêu cung cấp các phiếu hướng dẫn để học sinh tiến hành công việc độc lập theo nhịp độ phù hợp với năng lực

2.2 Ở Việt Nam

Vấn đề phát huy tính tích cực, tự lực, chủ động của học sinh đặt ra trong ngành giáo dục ở nước ta đã có từ cuối thập kỷ 60 của thế kỷ XX Tại thời điểm này, các trường sư phạm đã có khẩu hiệu: “biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo” Trong cuộc cải cách giáo dục lần thứ 2 – năm 1980, phát huy tính tích cực đã là một trong những phương hướng cải cách, nhằm đào tạo những người lao động sáng tạo, làm chủ đất nước Từ đó, trong ngành giáo dục xuất hiện ngày càng nhiều tiết dạy tốt của giáo viên giỏi, theo hướng

tổ chức cho học sinh hoạt động, tự chiếm lĩnh tri thức mới Tuy vậy, phương pháp dạy học ở trường phổ thông và phương pháp đào tạo giáo viên ở trường

sư phạm phổ biến vẫn là cách dạy truyền thụ kiến thức “đọc – chép” hay còn gọi là truyền thụ một chiều Gần đây, đã có nhiều công trình nghiên cứu áp dụng phương pháp dạy học này theo những phạm vi, chủ đề nội dung cho những đối tượng khác nhau Điển hình là công trình nghiên cứu của Nguyễn Hữu Châu, Nguyễn Bá Kim và nhiều tác giả khác

3 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu một số phương pháp dạy học nhằm hướng tới hoạt động hóa, tích cực hoạt động nhận thức của người học, hay nói cách khác là phát huy tính tích cực nhận thức của người học (Ví dụ: phương pháp vấn đáp, phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề, phương pháp hoạt động nhóm, phương pháp dạy học khám phá…)

Đề xuất một số kịch bản dạy học về việc vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực; rèn luyện kỹ năng giải toán Nguyên hàm – Tích phân và ứng dụng lớp 12 THPT

4 Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

- Nghiên cứu cơ sở lý luận của phương pháp dạy học tích cực

- Nghiên cứu nội dung phần bài tập Nguyên hàm – Tích phân trong chương trình môn toán lớp 12 ban cơ bản

- Tìm hiểu thực trạng dạy và học và học chương Nguyên hàm – Tích phân

và ứng dụng lớp 12 ở một số trường THPT tại Hà Nội

- Đề xuất phương án dạy học chương Nguyên hàm – Tích phân và ứng dụng lớp 12 bằng phương pháp dạy học tích cực nhằm nâng cao hiệu quả dạy

và học

- Tiến hành thực nghiệm sư phạm với phương án đề ra

5 Phương pháp nghiên cứu của đề tài

- Phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phân tích, tổng hợp và hệ thống hóa các vấn đề liên quan đến đề tài

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Quan sát, điều tra, phỏng vấn, thực nghiệm

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về thời gian: Từ tháng 12 năm 2015 đến tháng 10 năm 2016

- Phạm vi về nội dung: Hoạt động dạy học Nguyên hàm – Tích phân và ứng dụng lớp 12 cơ bản

Khảo sát tại trường THPT Tây Đô phường Minh Khai – quận Bắc Từ Liêm

– thành phố Hà Nội

7 Giả thuyết khoa học của đề tài

Trên cơ sở lý luận của phương pháp dạy học tích cực và thực tiễn giảng dạy Nguyên hàm – Tích phân và ứng dụng lớp 12 ở trường trung học phổ thông Nếu khai thác và vận dụng được quá trình dạy học tích cực trong dạy học Nguyên hàm – Tích phân và ứng dụng lớp 12 ở trường trung học phổ thông sẽ phát huy được tối đa tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh trong việc học tập bộ môn toán ở trường THPT

8 Đóng góp của luận văn

– Tổng quan về cơ sở lý luận của phương pháp dạy học tích cực

– Cở sở lý luận về phương pháp dạy học tích cực được minh họa qua một

số ví dụ cho dạy học môn toán ở trường THPT

– Khai thác và vận dụng được phương pháp dạy học tích cực trong dạy học Chương 3 Nguyên hàm – Tích phân và ứng dụng trong trường THPT

– Đề xuất giáo án được kiểm nghiệm qua thực nghiệm sư phạm chứng tỏ tính khả thi của biện pháp đã được thực hiện

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, luận văn dự kiến được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn

Chương 2: Vận dụng quy trình dạy học tích cực trong dạy học Nguyên

hàm – Tích phân và ứng dụng lớp 12 ở trường THPT

Chương 3: Thực nghiệm sư phạm

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1.1 Phương pháp dạy học tích cực

1.1.1 Định hướng đổi mới phương pháp dạy học

Định hướng đổi mới phương pháp dạy học đã được xác định trong Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII (01/19930), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII (12/1996), được thể chế hóa trong Luật Giáo dục Luật Giáo dục Điều 28

đã quy định: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực,

tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”

Có thể nói cốt lõi của đổi mới phương pháp dạy và học là hướng tới việc học tập chủ động, tích cực chống lại thói quen học tập thụ động, không tích cực Như vậy đổi mới phương pháp dạy học không có nghĩa là gạt bỏ các phương pháp truyền thống mà phải vận dụng một cách hiệu quả các phương pháp dạy học theo quan diểm dạy học tích cực, kết hợp với các phương pháp dạy học không truyền thống Vậy phương pháp dạy học tích cực là gì?

1.1.2 Quan điểm về dạy học tích cực và phương pháp dạy học tích cực

Bản chất của dạy học tích cực là đề cao chủ thể nhận thức, chính là phát huy tính tự giác, chủ động cả dạy học người học Tính tích cực là một phần

của tính cách, theo Kharlamop: “Tích cực trong học tập có nghĩa là hoàn thành một cách chủ động, tự giác có nghị lực, có hướng đích rõ rệt, có sáng kiến và đầy hào hứng, những hành động trí óc và tay chân nhằm nâng cao kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo, vận dụng chúng vào học tập và thực tiễn” Như vậy

tính tích cực là một đức tính cần thiết cho mọi quá trình nhận thức, là nhân tố quan trọng tạo nên hiệu quả dạy học

Phương pháp dạy học tích cực là một thuật ngữ để chỉ những phương pháp

giáo dục, dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học PPDHTC hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, nghĩa là tập trung vào phát huy tính tích cực của người học chứ không phải là tập trung vào phát huy tính tích cực của người dạy; trên hết người dạy phải tạo điều kiện về phương tiện, là người hướng dẫn, điều khiển, là trọng tài chứ không phải là nhân vật trung tâm của bài học, tiết học hay một đơn vị kiến thức, vì vậy để dạy học theo phương pháp tích cực thì giáo viên cần phải nỗ lực nhiều so với dạy theo phương pháp thụ

động “Tích cực” trong PPDHTC được dùng với nghĩa là hoạt động và chủ động, trái nghĩa với không hoạt động và thụ động chứ không dùng theo nghĩa

trái với tiêu cực

Giữa cách dạy của người thầy và cách học của học sinh có một mối quan

hệ khăng khít, hai chiều Chẳng hạn, có trường hợp học sinh đòi hỏi cách dạy tích cực hoạt động nhưng giáo viên chưa đáp ứng được, hoặc có trường hợp giáo viên hăng hái áp dụng PPTDTC nhưng không thành công vì học sinh chưa thích ứng, vẫn quen với lối tập học thụ động Vì vậy giáo viên phải kiên trì dùng các cách dạy hoạt động để dần xây dựng cho học sinh phương pháp học tập chủ động một cách vừa sức, từ thấp lên cao Trong đổi mới phương pháp dạy học phải có sự hợp tác của thầy và trò, sự phối hợp nhịp nhàng hoạt động dạy với hoạt động học thì mới thành công Như vậy, việc dùng thuật ngữ “dạy và học tích cực” để phân biệt với “dạy và học thụ động”

1.1.3 Vì sao phải dạy học tích cực

Quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, sự thách thức của quá trình hội nhập kinh tế toàn cầu đòi hỏi phải có nguồn nhân lực, người lao động có đủ năng lực và phẩm chất đáp ứng nhu cầu của xã hội trong thời kỳ mới Chính vì vậy yêu cầu đặt ra là phải đổi mới giáo dục, trong đó có đổi mới phương pháp dạy và học tích cực Vậy người dạy và người học sẽ được

gì khi áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực?

Lợi ích của người dạy

Khi áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, giờ giảng của mỗi giáo viên trở nên sinh động, hấp dẫn và có ý nghĩa Người học là trung tâm nhưng vai trò, uy tín của người thầy được đề cao hơn Bên cạnh đó khả năng chuyên môn của người thầy sẽ tăng lên nhờ áp lực của phương pháp, bởi nội dung kiến thức của từng giờ giảng phải được cập nhật liên tục để đáp ứng các câu hỏi của người học trong thời đại thông tin rộng mở

Dạy học là quá trình trao đổi kiến thức giữa thầy – trò Nếu thầy chỉ thuyết trình, có gì nói đấy thì những gì thầy giảng chỉ là kiến thức một chiều Có thể người học đã biết những kiến thức ấy, hay đó là những nội dung không hữu ích đối với cuộc sống hiện tại và tương lai của họ Người thầy phải luôn đổi mới bài giảng cũng như phong cách đứng lớp Như vậy, người dạy sẽ học được từ học trò của mình rất nhiều kiến thức và kinh nghiệm thực tế Mối quan hệ thầy – trò sẽ trở nên gần gũi tốt đẹp qua việc giải quyết các tình huống liên quan đến nội dung bài học và cuộc sống của người học

Lợi ích của người học

Khi giáo viên dạy học bằng phương pháp giảng dạy tích cực người học thấy họ được học chứ không bị học, người học được chia sẻ những kiến thức

và kinh nghiệm của mình đồng thời với việc bổ sung những kiến thức, kinh nghiệm không chỉ từ người thầy mà còn từ chính các bạn trong lớp Họ hạnh phúc khi được học, được sáng tạo, được làm, được thể hiện Nhờ học theo hướng tích cực mà họ ghi nhớ sâu kiến thức và tăng khả năng áp dụng vào thực tế lên gấp 3 – 4 lần so với cách học thụ động một chiều

Dạy bằng phương pháp giảng dạy tích cực chính là giúp người học được chủ động trong việc học, cho họ được làm việc, được khám phá chính tiềm năng của chính mình Người dạy cần giúp người học có được sự tự tin, có trách nhiệm với bản thân để từ đó chia sẻ trách nhiệm với cộng đồng

Charles Handy, nhà triết lý kinh doanh nổi tiếng người Anh, đã nói: “Để làm cho tương lai trở thành hiện thực chúng ta cần phải tự tin và tin tưởng vào giá trị của chính mình Đó là điều mà các trường học phải dạy cho mọi

người” Và muốn người học có được sự tự tin và tin tưởng vào giá trị của chính mình, họ cần được học theo phương pháp chủ động Chỉ khi người học

tự khám phá kiến thức, tự học, tự làm và tự bổ sung cho nhau thì kiến thức mới trở thành tri thức của người học, chuyển thành hành động, thành thói quen hằng ngày của họ Mối quan hệ thầy – trò trong việc dạy và học với cách dạy đọc – chép, giáo viên là người rót kiến thức vào đầu học sinh và người dạy giữ vai trò trung tâm Nhưng kiến thức từ thầy có thể trở thành kiến thức của trò không? Chắc chắn là không nhiều Theo nhiều nghiên cứu của khoa học về giáo dục thì cách dạy đọc – chép chỉ giúp người học tiếp thu được 10 đến 20% kiến thức khi áp dụng phương pháp giáo dục chủ động người học giữ vai trò trung tâm, người thầy chỉ đóng vai trò hướng dẫn, giúp đỡ Người học chủ động tìm kiếm tri thức và có thể thu nhận kiến thức không chỉ từ thầy

mà còn từ rất nhiều nguồn khác nhau

Như vậy, vai trò của người thầy không những không giảm đi mà ngày càng trở nên quan trọng Giữa biển thông tin mênh mông, điều gì cần gạn lọc, cách

sử dụng ra sao và ứng dụng chúng như thế nào…Tất cả những điều ấy đều cần đến sự chỉ dẫn của người thầy

1.1.4 Mối quan hệ giữa dạy và học, dạy học tích cực với dạy học lấy học sinh làm trung tâm

Từ thập kỷ cuối cùng của thế kỷ XX, các tài liệu giáo dục của nước ngoài

và trong nước, một số văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo thường nói tới việc cần thiết phải chuyển dạy học lấy giáo viên làm trung tâm sang dạy học lấy học sinh làm trung tâm

Dạy học lấy học sinh làm trung tâm còn có một số thuật ngữ tương đương như: dạy học tập trung vào người học, dạy học căn cứ vào người học, dạy học hướng vào người học… các thuật ngữ này có chung một nội hàm là nhấn mạnh hoạt động học và vai trò của học sinh trong quá trình dạy học, khác với cách tiếp cận truyền thống lâu nay là nhấn mạnh hoạt động dạy và vai trò của giáo viên Lịch sử phát triển giáo dục cho thấy trong nhà trường một thầy dạy