Một vài kinh nghiệm tổ chức hướng dẫn trẻ hoạt động góc đạt hiệu quả cao

Từ những điều nhận thấy được hoạt động góc có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ nên tôi luôn trăn trở tìm những hình thức hướng dẫn phù hợp, đổi mới cách tổ chức, tìm

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN ĐÔNG SƠN

TRƯỜNG MẦM NON ĐÔNG ANH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Đề tài:

Một vài kinh nghiệm tổ chức hướng dẫn trẻ hoạt động góc đạt hiệu quả cao.

Họ và tên : Lê Thị Hường

Chức vụ : Giáo viên

Đơn vị : Trường mầm non Đông Anh

Năm học: 2010 - 2011

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Như chúng ta đã biết hoạt động giáo dục ở mầm non là một quá trình giáo dục có mục đích, có kế hoạch với nhiều hình thức khác nhau nhằm dẫn dắt trẻ vào hoạt động một cách tích cực để thực hiện việc hình thành và phát triển nhân cách của trẻ Dưới sự dẫn dắt, hướng dẫn của giáo viên trẻ được hoạt động một cách chủ động tích cực giúp trẻ phát triển mạnh về mặt trí tuệ, nhân cách và làm tiền đề cho trẻ bước vào lớp một

Chính vì thế các hoạt động ở trường mầm non diễn ra chủ yếu là học mà chơi, chơi mà học và học các kinh nghiệm cũng như tự phát tạo cho trẻ cảm giác thoải mái vui vẻ tự tin và hứng thú hoạt động Việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ chơi và hoạt động tư duy có tác dụng đối với sự phát triển của trẻ từ lứa tuổi từ 0 đến 6 tuổi.Hoạt động vui chơi và được chơi ở các góc là hình thức giáo dục thích hợp với tâm sinh lý trẻ nhỏ

Không phải ngẫu nhiên mà các nhà nghiên cứu định nghĩa trẻ ở lứa tuổi mầm non rằng: “học bằng chơi, chơi mà học” trẻ cần được chơi và hoạt động vui chơi

là môt nhu cầu không thể thiếu được của cuộc sống Vì thế hoạt đông vui chơi là một hoạt động không thể thiếu được và là một hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non Hoạt động vui chơi có tác dụng tích cực góp phần phát triển đầy đủ 5 mặt giáo dục như phát triển về thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ, thể chất, nhận thức của trẻ, tạo cơ sở cho việc hình thành và phát triển nhân cách con người Hoạt động vui chơi là tiền đề để giúp trẻ tiếp thu và lĩnh hội những kỹ năng, tái tạo lại cuộc sống bên ngoài của che mẹ, anh em, bạn bè và là một cách để học, là sự tìm tòi

và khám phá về thế giới xung quanh

Để thỏa mãn mong muốn trẻ được vui chơi tái tạo lại cuộc sống xung quanh mình và bộc lộ khả năng vốn có của trẻ Hoạt động vui chơi ở các góc, hình thức hoạt động này tạo cơ hội cho trẻ hoạt động một cách tích cực, phát triển theo trình độ và khả năng của mình Cũng thông qua hoạt động vui chơi nói chung và

hoạt động góc nói riêng giúp cho giáo viên có điều kiện để nắm bắt năng lực và

sự phát triển của trẻ và từ đó cũng nắm bắt được những tâm tư, nguyện vọng và

sự phát triển của trẻ để giáo dục trẻ phát triển một cách toàn diện

Từ những điều nhận thấy được hoạt động góc có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ nên tôi luôn trăn trở tìm những hình thức hướng dẫn phù hợp, đổi mới cách tổ chức, tìm tòi những đồ chơi gần gũi sẵn có từ thiên nhiên

để trẻ được học mà chơi, chơi mà học, trẻ được hoạt động một cách tích cực cùng các bạn trong lớp Tôi xin mạnh dạn trao đổi cùng các bạn đồng nghiệp một

số kinh nghiệm trong viêc tổ chức hướng dẫn trẻ hoạt động góc đạt hiệu quả cao tai lớp Mẫu Giáo Lớn 5 - 6 tuổi mà tôi đang thực hiện

II THỰC TRẠNG

Vui chơi là hoạt đông chủ đạo của trẻ mẫu giáo mà trẻ ở độ tuổi 5- 6 hoạt động vui chơi đã trở nên thành thạo thuần thục và là một nhu cầu không thể thiếu được trong các hoạt động hằng ngày của trẻ

Việc nắm bắt tâm lý của trẻ ở lứa tuổi này cũng như viêc tổ chức buổi chơi cho trẻ gặp rất nhiều khó khăn, quá trình tổ chức cho trẻ hoạt động góc tôi gặp một

số thuận lợi và khó khăn sau

1 Thuận lơi:

Trường mầm non Đông Anh là một ngôi trường mới được xây dựng và vừa được công nhận là trường mầm non đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 1 nên đươc đầu

tư nhiều cơ sở vật chất và trang thiêt bị day và học, đội ngũ giáo viên trong trường 100 % có trình độ chuẩn và trên chuẩn, các giáo viên trong nhà trường hầu như trẻ tuổi, có năng lực tốt nên tôi cũng học tập được ít nhiều kinh nghiệm của các bạn đồng nghiệp

Năm học 2010 - 2011 phòng GD huyện tổ chức sinh hoạt cụm chuyên môn

từ tháng 10/ 2010 tại 21 trường trong huyện, được tham dự các giờ dạy, các hoạt động góc, hoạt động ngoài trời đầy đủ, đươc nhận xét đánh giá rút kinh nghiệm

sau mỗi buổi sinh hoạt tôi có thêm nhiều kinh nghiệm và học tập được nhiều giờ dạy và phương pháp hay của các bạn đồng nghiệp trong huyện Chính vì thế mà những kinh nghiệm của tôi cũng bắt nguồn từ những giờ quan sát thực tế

Ban giám hiệu nhà trường luôn cung cấp kịp thời các tài liệu, tập san, tạp chí giáo dục Mầm Non về hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ, nhà trường có giàn máy vi tính kết nối internet tạo điều kiện cho giáo viên được cập nhật thông tin mới một cách nhanh chóng và thuận tiện Lớp tôi có 27 cháu cùng độ tuổi và tôi đươc nhà trường phân công dạy xuyên suốt các cháu từ năm 2009 nên cháu, phụ huynh và gia đình trẻ trong lớp tôi hiểu rất rõ khả năng của từng trẻ và điều kiện từng gia đình Qua đó cũng giúp tôi thành công hơn trong việc tổ chức hoạt động góc cho trẻ

2 Khó khăn

Đông Anh là địa phương thuần nông nên đa số phụ huynh không có điều kiện để quan tâm đến trẻ Nhiều gia đình nhận thức hoạt động vui chơi của trẻ là hoạt động không cần thiết: họ cho rằng trẻ đến trường chỉ để học chứ chơi thì cần gì? vì thế việc vận động phụ huynh góp tiền mua sắm trang thiết bị đồ dung

đồ chơi cho trẻ gặp rất nhiều khó khăn

Mặc dù Trường Mầm non Đông Anh được đầu tư và xây dựng mới theo chuẩn quốc gia nhưng đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động chung cũng như hoạt động góc còn it ỏi chưa đa dang, chưa đầy đủ , các giá đựng đồ chơi của cho trẻ còn thiếu nhiều, các vách ngăn góc chưa có… Vì thế hoạt động chơi của chưa đạt hiệu quả cao

Lớp tôi có 27 cháu cùng độ tuổi nhưng tháng tuổi không đồng đều, có 7 cháu năm nay mới bắt đầu đi học và làm quen với môi trường mầm non nên việc tiếp thu và hoạt động của trẻ chưa được đồng đều cùng với những bạn đi học từ những năm trước Chính vì thế mà bản thân tôi gặp rất nhiều khó khăn khi tổ chức sắp xếp tổ chức hướng dẫn trẻ chơi ở các góc đạt hiệu quả cao

3 Kết quả khảo sát đầu năm

Qua 3 tháng (tháng 8 ,9, 10) quan sát hoạt động góc của trẻ tại lớp mẫu giáo lớn A với các lĩnh vực; kỹ năng phân vai và nhận vai chơi; kỹ năng sử dụng

đồ chơi, nguyên vật liệu; Mức độ hứng thú, giao tiếp khi hoạt động cùng bạn đã cho được kết quả sau:

Nội dung khảo sát Mức độ đạt được Số trẻ Tỉ lệ

+ Kỹ năng sử dụng

đồ chơi nguyên vật

liệu

+Kỹ năng phân vai

và nhận vai chơi

- Chưa biết , lúng túng 6 22,2%

+ Hứng thú khi hoạt

động

+ Giao tiếp khi chơi

cùng bạn

-Giao tiếp trung bình 12 44,4%

- Giao tiếp ít, không

Theo quan sát của mình tôi thấy rằng trẻ lớp tôi rất hiếu động, thích chơi một mình chưa biết hợp tác cùng bạn , nhiều trẻ còn hay tranh giành đồ chơi của nhau nhất là các bạn nam thich chơi ở góc xây dựng lắp ghép, các bạn nữ thích chơi ở góc bán hàng nấu ăn nhiều buổi tôi phải phân sử các cháu rất là khó khăn , hiệu quả chơi của các cháu con rất kém nhất là góc học tập và góc tạo hình

Chính vì thế mà hứng thú chơi của trẻ bị giảm đi khi hoạt động và sản phẩm chơi của trẻ còn nghèo nàn, buổi chơi rời rạc ngắn thời gian

Trước tình hình như vậy tôi luôn trăn trở suy nghĩ phải tổ chức buổi chơi làm sao thu hút được tất cả trẻ trong lớp cùng chơi ở tất cả các góc trong lớp, chơi hứng thú, chơi đạt hiệu quả và có sản phẩm chơi phong phú đạt theo yêu

cầu đặt ra Tôi đã tìm ra và sử dụng những biện pháp có hiệu quả khi tổ chức và cho trẻ chơi ở hoạt động góc Tôi xin mạnh dạn trao đổi cùng các bạn đồng nghiệp một vài kinh nghiệm trong việc hướng dẫn tổ chức cho trẻ Mẫu giáo hoạt động góc đạt hiệu quả cao bằng một số biện pháp sau:

III BIỆN PHÁP THỰC HIỆN

- Sử dụng sản phẩm tạo hình của trẻ vào hoạt động vui chơi.

- Thiết kế xây dựng hoạt động góc theo hướng mở bằng các góc mở

- Mạnh dạn sử dụng nhiều nguyên vật liệu thiên nhiên vào hoạt động góc

- Phối kết hợp giữa hoạt động góc và hoạt động chung.

1 Biện pháp 1: Sử dụng sản phẩm tạo hình của trẻ vào hoạt động vui chơi : Sản phẩm tạo hình của trẻ là những sản phẩm do tự tay trẻ làm ra trong giờ hoạt động chung hoặc hoạt động tạo hình theo nhóm ở các góc chơi, đó là kết quả của quá trình học tập và lao động sáng tạo của trẻ dưới sự hướng dẫn gợi ý của cô giáo

Do tính chất phong phú đa dạng phù hợp với đặc điểm tâm lý của trẻ mẫu giáo và được trẻ vô cùng yêu thích những sản phẩm tạo hình này khi được đưa vào các hoạt động khác nhau thể trở thành những đồ dùng học tập đồ chơi có giá trị và phát huy được vai trò của chúng Mặt khác nó còn giúp trẻ có được lòng tự hào, say sưa với tác dụng mới của những sản phẩm do chính trẻ làm ra, nó là nguồn khích lê động viên trẻ tạo ra nhiều sản phẩm đẹp hơn sáng tạo hơn, đóng góp cho hoạt động vui chơi cua trẻ thêm sinh đông và tạo ra nguồn sản phẩm vui chơi có ích Ở tất các chủ điểm trong năm học tôi đều tận dụng và sử dụng hiệu quả các sản phẩm tạo hình của trẻ để làm phong phú buổi chơi đồ dùng thêm hấp dẫn cho trẻ khich lệ cho trẻ hoạt động

Ví Dụ :

Triển khai chủ điểm “ Trường mầm non” trẻ được hoạt động ở nhiều hình

thức khác nhau cô giáo cùng trẻ vẽ đề tài trường mầm non của bé, với đề tài này

trẻ sẽ vẽ những ngôi trường khác nhau và tôi sử dụng những bức tranh đó vào góc học tập - sách để trẻ cắt những ngôi trường đẹp vào bộ sách “ những mái trường mến yêu”

Khi học ở chủ điểm “ Gia đình”

Sau khi trẻ được vẽ chân dung người, chân dung gia đình, ngôi trường mà trẻ đang sống ở đó, về sinh hoạt về sinh hoạt gia đình cần… Tôi để lựa chọn những bức tranh của trẻ để xếp thành bộ minh họa cho câu chuyện “ gia đình của trẻ ”

sử dụng vào góc học tập - sách để trẻ kể chuyện và trong câu chuyện này trẻ không chỉ biết được số lượng thành viên trong gia đình mình, những đồ dùng cần thiết trong gia đình mà trẻ còn biết mô tả các mối quan hệ, tâm tư tình cảm của các thành viên trong gia đình, từ đó giúp trẻ sớm hình thành những nhận thức về vai trò của gia đình, về trách nhiệm của các thành viên trong gia đình Như vậy qua hình thức vui chơi trẻ để phát triển được những tình cảm xã hội và nhận thức được trách nhiệm của bản thân mình

Khi thực hiện ở chủ điểm “ Thế giới thực vật ” trẻ được hoạt động ở nhiều

hình thức khác nhau trẻ được nặn các loại quả, xé dán các loại hoa, vẽ loại cây ăn quả Trẻ sẽ tạo ra rất nhiều sản phẩm đẹp và tôi đã sử dụng chúng rất hiệu quả Với các sản phẩm nặn, các loại quả của trẻ tôi sử dụng vào trò chơi bán hàng, với các sản phẩm “xé, dán các loại hoa”, “vẽ hoa”, “vẽ cây” “ vẽ vườn ăn quả” tôi

sử dụng làm tranh cho trẻ cắt dán làm sách về các loại hoa, sách các loại rau củ, sách cây xanh, sách cây ăn quả

Như vậy tôi không mất công làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ mà trẻ vẫn hứng thú học và sản phẩm của trẻ được sử dụng hiệu quả với các chức năng khác nhau

Ở chủ điểm giao thông tôi sử dụng những sản phẩm nặn của trẻ tạo thành quầy bán hàng, xây dựng ngã tư đường phố ở góc xây dựng giúp trẻ có thêm đồ dùng đồ chơi và trẻ hứng thú khi thực hiện

Tôi thấy trẻ rất thích và ham thích hoạt động khi tôi cho trẻ đưa xe về bến

và sắp xếp theo nhóm các loại xe có cùng một chức năng, đặc điểm

Ngoài ra tôi còn sử dụng tất cả các sản phẩm tạo hình của trẻ vào việc trang trí lớp học có một khung cảnh đẹp, sinh động

Với những sản phẩm tạo hình của trẻ nếu ta biết khai thác và sử dụng linh hoạt khéo léo kết hợp có sáng tạo với mọi đồ dùng trực quan khác Nếu biết cách chọn lọc, tận dụng ta sẽ có một “kho” đồ dùng, đồ chơi cho trẻ hết sức bổ ích

2 Biện pháp 2: Thiết kế xây dựng hoạt động góc theo hướng mở bằng các góc mở

Xây dựng các góc hoạt động của trẻ trong lớp mẫu giáo đòi hỏi phải thay đổi cách thức bố trí phòng lớp, thiết kế ra các góc hoạt động khác nhau trong lớp

để triển khai hướng dẫn tổ chức cho trẻ chơi linh hoạt đạt hiệu quả cao Hoạt động của trẻ ở các góc là hoạt động học hoặc chơi theo sở thích của cá nhân hoặc một nhóm trẻ trong một khu vực Việc thiết kế xây dựng góc hoạt động phải đạt được mục đích tạo ra cho trẻ một môi trường học tập theo hướng mở, thỏa mãn nhu cầu phát triển các mặt giáo dục của trẻ Vai trò của giáo viên trong tổ chức hoạt động ở các góc là rất lớn

-Như vậy dựa vào những yêu cầu trên và điều kiện của lớp học, đồ dùng trong lớp, số lượng trẻ tôi đã quyết định xây dựng các góc hoạt động sau:

1 Góc phân vai

2 Góc xây dựng.

3 Góc nghệ thuật ( góc âm nhạc + góc tạo hình)

4 Góc học tập - sách

5 Góc thiên nhiên

Trên đây là 5 góc chơi chính, và tôi thay đổi tên góc cho phù hợp với trẻ

1 Góc phân vai đổi thành góc “bé làm nội chợ hay bé đi siêu thị”

2 Góc xây dựng- lắp ghép tôi thay bằng “bé chơi xây dựng”

3 Góc nghệ thuật tôi thay bằng “Bé làm nghệ sĩ”

4 Góc thi ên nhiên tôi thay bằng góc “Khám phá khoa học”

5 Góc học tập sách tôi thay bằng góc “Bé tập làm cô giáo”

Từ góc chính đó dựa vào mục tiêu chủ điểm tôi mở ra mỗi góc một số góc chơi

mở, bằng những mảng bạt treo trên tường hay mặt sau của các giá đựng đồ chơi Mỗi ngày hoạt động tôi chỉ chọn 3, 4 góc chơi cho trẻ cho trẻ chơi để tập trung trẻ lại

Ở mỗi chủ điểm tôi luôn đầu tư vào các góc mở cho trẻ chơi bấm lỗ, gài tranh

ở trong góc mở khiến trẻ rất thích thú và chơi được rất nhiều lần

Ví dụ: ở chủ điểm “bản thân” với chủ đề “cơ thể tôi “

Góc phân vai tôi thực hiện góc mở :

Cửa hàng đồ dùng của bé

Dép đi trong nhà

Khăn len

Găng tay

Ở các ô trong bảng tôi sử dụng hộp bóng kính hoặc gim gài cho trẻ thực hiện

Bảng góc mở trên khi sang chủ điểm chủ đề khác tôi vẫn sử dụng được và vẫn thu hút trẻ

Tôi thay đổi liên tục theo từng chủ đề khác nhau để tập trung trẻ khám phá

và đạt được mục tiêu về các mặt giáo dục trong chủ đề, chủ điểm

Ví Dụ: Vẫn ở chủ điểm bản thân nhưng với chủ đề “ Tôi cần gì để lớn lên khỏe

mạnh ” tôi lại thay góc mở ở góc phân vai bằng tên gọi “Bé ăn gì hôm nay?” trẻ

sẽ tự lựa chọn thực phẩm mà mình ưa thích và qua đó trẻ sẽ phân loại được 4

nhóm thực phẩm có lợi cho sức khỏe và nhận thức được phải ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng để cơ thể khỏe mạnh

Mỗi ngày hoạt động tôi chỉ chọn 3 góc để trẻ chơi và giúp trẻ đăng ký vào góc chơi mà mình định chơi trong ngày Tôi cho trẻ chơi và và luôn mở ra cho trẻ những trò chơi mới, và qua những trò chơi đó trẻ bổ xung cho mình những kiến thức còn thiếu và được học tập ,vui chơi đúng theo phương châm độc đáo “học bằng chơi, chơi bằng học” Góc nào trong lớp tôi cũng sử dụng góc mở

Ví dụ: Như góc xây dựng - lắp ghép có góc mở “ Công trình bé xây dựng ”giúp

trẻ hình dung khái quát lại công việc của mình làm, trẻ hiểu hơn khi xây dựng

cần có nguyên vật liệu gì, xây dựng từ đâu trước, và kết quả là gì? như góc học

tập – sách có góc mở “Bé xem gì hôm nay?” giúp trẻ cũng cố những gì đã xem,

quan sát trong tủ sách và bao quát lại trong góc mở, để từ đó trẻ nhận thức sâu

sắc hơn về những gì trẻ vừa tìm hiểu Góc Học tập – sách, tôi còn có thể khai

thác thêm nội dung tích hợp Toán vào cho trẻ hoạt động Bé xếp đúng số lượng

đồ dùng tương ứng trẻ sẽ củng cố về số và đếm số lượng trong nhóm

Như Góc thiên nhiên tôi mở ra góc mở “ Bé khám phá khoa học” ở bảng

góc mở này trẻ được chơi đo nước, chơi vật chìm nổi, chơi tìm hiểu sự phát triển của cây, chơi vật nặng vật nhẹ….và thực hiện vào bảng góc mở bằng các hình ảnh để trẻ cũng cố và ghi nhớ sâu sắc hơn những gì mà trẻ vừa được khám phá Với mỗi chủ điểm chủ đề khác nhau tôi luôn suy nghĩ và làm mới các hình thức chơi của trẻ từ những mảng bạt tôi khai thác triệt để và linh động thay đổi sao cho đỡ mất công, tiền của mà vẫn gây được hiệu quả và hứng thú của trẻ bằng việc thường xuyên lên mạng tìm hiểu, đọc tạp chí GD Mầm Non, nghiên cứu tài liệu, dự giờ của các bạn đồng nghiệp … Tôi đã thực hiện được những yêu cầu và được trẻ tiếp thu trên kết quả chơi của trẻ