Tiêu hao oxy và ng ng oxy... và lên xu ng theo tri u.
Trang 2I CAM OAN
Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u c l p c a tác gi Các
li u và k t qu nêu trong lu n v n ch a t ng c công b trong b t kcông trình nghiên c u nào khác Các s li u trích d n trong quá trình nghiên
u u c ghi rõ ngu n g c
Trang 3Th ã t n tình h ng d n, giúp tôi hoàn thành lu n v n này.
Tôi c ng xin c c m n t t c các th y cô tr ng i h c LâmNghi p và i h c C n Th ã t n tình gi ng d y và giúp tôi trong su tquá trình h c t p
Có c k t qu này, tôi không th nói n công lao và s giúp c acác anh ch trong y ban nhân dân qu n Ô Môn, Liên tr m th y s n Ô Môn -
Th i Lai - C và t t c nh ng h nông dân ã c ng c p s li u, t li ukhách quan và chính xác giúp tôi a ra nh ng nh n nh úng n
Cu i cùng, xin c chân thành c m n nh ng ng i thân trong giaình, b n bè, ng nghi p ã giúp , ng viên, óng góp ý ki n quý báugiúp tôi trong su t th i gian h c và hoàn thành lu n v n này
n Th , tháng 4 n m 2012
Ng i vi t
Lê Ng c Khánh
Trang 4C L C
I CAM OAN i
I C M N ii
C L C iii
DANH M C CÁC T VI T T T vi
DANH M C CÁC B NG vii
1 Lý do ch n tài 1
2.M c tiêu c a tài 3
3 i t ng và ph m vi nghiên c u 3
4 N i dung nghiên c u 4
5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a tài 4
CH NG I: C S LÝ LU N VÀ TH C TI N C A V N NGHIÊN C U 5
1.1 C s lý lu n v v n nghiên c u 5
1.1.1 Khái ni m v nuôi tr ng th y s n 5
1.1.1.1 Khái ni m nuôi tr ng thu s n 5
1.1.1.2 Khái ni m thâm canh trong nuôi tr ng thu s n 5
1.1.2 Khái ni m v nông h và kinh t h 6
1.1.2.1 Khái ni m 6
1.1.2.2 c tr ng c a kinh t nông h 6
1.1.2.3 Vai trò c a kinh t h trong quá trình phát tri n ngày nay 8
1.1.3 Hi u qu kinh t 9
1.1.3.1 Quan m v hi u qu kinh t 9
1.1.3.2 Hi u qu kinh t và tiêu chu n ánh giá 12
1.1.3.3 Phân lo i hi u qu kinh t 13
1.2 Tình hình nghiên c u, gi i quy t v n nghiên c u 15
1.2.1 Gi i thi u v con cá tra 15
1.2.1.1 Phân lo i 15
1.2.1.2 Phân b 16
1.2.1.3 Hình thái, sinh lý 16
1.2.1.4 Ð c m dinh d ng 17
1.2.1.5 Ð c m sinh tr ng 17
1.2.1.6 Ð c m sinh s n 18
1.2.2 Tình hình nuôi cá tra trên th gi i 19
1.2.3 Tình hình nuôi cá tra trong n c 20
1.3 L c kh o tài li u 22
CH NG II: C M A BÀN NGHIÊN C U VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 25
2.1 c m c b n c a a bàn nghiên c u 25
2.1.1 c m t nhiên 25
Trang 52.1.1.1 Gi i thi u chung v qu n Ô Môn 25
2.1.1.2 V trí a lý 25
2.1.1.3 T ch c hành chính 26
2.1.1.4 Khí h u 27
2.1.1.5 Ch th y v n 27
2.1.1.6 Th nh ng: 28
2.1.1.7 Tài nguyên khoáng s n 28
2.1.2 Kinh t - xã h i n m 2011 29
2.1.2.1 Dân s 29
2.1.2.2 Tình hình kinh t 29
2.1.2.3 Nông nghi p 30
2.1.2.4 Công nghi p 31
2.2 Ph ng pháp nghiên c u 31
2.2.1 Ph ng pháp thu th p s li u, tài li u 31
2.2.2 Ph ng pháp phân tích 32
2.2.3 H th ng ch tiêu s d ng trong tài 36
2.2.3.1 Các y u t v chi phí 36
2.2.3.2 T ng doanh thu, t ng chi phí và l i nhu n 38
2.2.3.3 Các ch tiêu ánh giá hi u qu 38
2.2.3.4 Chi phí trung gian (IC) và giá tr gia t ng (VA): 39
2.2.4 Các nhân t nh h ng n vi c nuôi cá tra 39
2.2.4.1 Các nhân t nh h ng tr c ti p 39
2.2.4.2 Các nhân t nh h ng gián ti p 43
CH NG 3: PHÂN TÍCH TH C TR NG NUÔI CÁ TRA VÀ CÁC NHÂN T NH H NG N HI U QU NUÔI CÁ TRA T I QU N Ô MÔN - THÀNH PH C N TH 45
3.1 Phân tích th c tr ng nuôi cá tra t i qu n Ô Môn 45
3.1.1 Thông tin v h nuôi cá tra 46
3.1.2 C c u t 48
3.1.3 Lao ng tham gia nuôi cá tra 48
3.1.4 Th c n, thu c th y s n và hóa ch t 50
3.1.4.1 Th c n 50
3.1.4.2 Thu c th y s n và hóa ch t 52
3.1.5 Con gi ng 53
3.1.6 Thu ho ch 54
3.1.6.1 Th i gian nuôi và n ng su t thu ho ch 54
3.1.6.2 Giá bán và hình th c bán 54
3.1.6.2 Chi phí thu ho ch 55
3.1.7 T p hu n 55
Trang 63.1.8 Ngu n v n nuôi cá tra 56
3.2 Phân tích hi u qu s n xu t c a h nuôi cá tra t i a bàn 57
3.2.1 Chi phí s n xu t 57
3.2.2 T ng doanh thu, t ng chi phí và l i nhu n 59
3.2.3 Phân tích các ch s tài chính 60
3.2.4 Giá tr gia t ng c a mô hình nuôi cá tra 60
3.3 Phân tích các nhân t nh h ng n hi u qu s n xu t 61
3.4 Phân tích các nhân t nh h ng n l i nhu n c a các h nuôi 65
CH NG 4: CÁC GI I PHÁP NH M NÂNG CAO N NG SU T VÀ L I NHU N CHO CÁC NUÔI CÁ TRA 72
4.1 Nh ng thu n l i và khó kh n c a ngh nuôi cá tra 72
4.1.1 Thu n l i 72
4.1.2 Khó kh n 72
4.2 Gi i pháp nâng cao n ng su t và hi u qu kinh t cho h nuôi 73
4.2.1 Gi i pháp v th tr ng 73
4.2.2 Gi i pháp k thu t 74
4.2.3 H u c n d ch v 74
4.2.4 Phát tri n ngu n nhân l c 75
4.2.5 V n u t 75
T LU N VÀ KHUY N NGH 77
1 K t lu n 77
2 Khuy n ngh 78
TÀI LI U THAM KH O 80
PH L C 81
Trang 8DANH M C CÁC B NG
ng 3.1: Di n tích và s n l ng thu ho ch cá tra qu n Ô Môn 45
ng 3.2: C c u nuôi cá tra c a t ng ph ng 46
ng 3.3: Thông tin chung v h nuôi cá tra t i qu n Ô Môn 47
ng 3.4: C c u s d ng t 48
ng 3.5: Tình hình lao ng 49
ng 3.6: T l s d ng th c n 50
ng 3.7: Tiêu chí ánh giá hi u qu s d ng th c n 51
ng 3.8: T l s d ng th c n cho cá tra 52
ng 3.9: M t th con gi ng 53
ng 3.10: Th i gian nuôi và n ng su t thu ho ch 54
ng 3.11: giá bán cá tra 54
ng 3.12: Ngu n thông tin kinh t k thu t ti p thu c 56
ng 3.13: chi phí s n xu t tính trên công (1.000m2), ( n v tính: ng) 57
ng 3.14: Chi phí s n xu t trung bình tính trên 1 kg cá nguyên li u 58
ng 3.15: B ng phân tích t s tài chính 59
ng 3.16: Giá tr gia t ng d a trên hi u qu tài chính 60
ng 3.17: K t qu phân tích OLS c a mô hình hàm s n xu t 62
ng 3.18: B ng k t qu phân tích OLS c a mô hình hàm l i nhu n 67
Trang 9PH N M U
Ngh nuôi cá tra v n xu t phát t vùng bi n H , Campuchia, sau ó
nh ng ng i dân Vi t Nam h i h ng t ây ã áp d ng hình th c nuôi bè
u tiên Châu c và Tân Châu (An Giang) t th p niên 20 Cho n u
th p niên 90, m t s h dân ã t v t cá gi ng vùng u ngu n v nuôi, b t
u b ng vi c óng bè nh l n nay, ngh nuôi cá tra ã phát tri n r t cao
c nuôi r ng rãi nhi u t nh, thành trong c n c, và ã áp ng c nhu
u tiêu th n i a và c ng nh cung c p ngu n nguyên li u cá th ng ph mcho các nhà máy ch bi n ph c v cho vi c xu t kh u
Theo ánh giá c a ng i tiêu dùng và gi i chuyên môn, con cá tra c a
Vi t Nam là loài cá th t tr ng, giá r , giàu ch t dinh d ng và Omega-3, r t
th m ngon, an toàn cho s c kh e M cá chi m ¼ tr ng l ng c th v i m t
ng l n DHA r t có l i cho trí não l i không ch a Cholestorol ó là lý dochính t i sao cá tra l i c ng i tiêu dùng trên th gi i a chu ng
Hi n nay, cá tra là m t hàng ch l c trong t tr ng xu t kh u c a ngành
th y s n c a n c ta N m 2011, di n tích nuôi cá tra c n c t trên 5.430
ha, s n l ng c n m t kho ng 1.195.244 t n, n ng su t trung bình t trên
260 t n/ha/v Kim ng ch xu t kh u cá tra là h n 1,805 t USD, s n l ngtrên 600.000 t n Hi n cá tra c a Vi t Nam xu t kh u sang th tr ng 137
qu c gia và vùng lãnh th t t c các châu l c Trong ó, ng b ng Sông
u Long là vùng tr ng m nuôi cá tra c a c n c, s n l ng chi m trên95% s n l ng cá da tr n c a c n c
Trang 10n Th là m t trong nh ng tr ng m nuôi cá tra c a khu v c ng
ng sông C u Long Trong nh ng n m g n ây ngh nuôi cá tra C n Th
t c chú tr ng và ã t c nh ng k t qu r t t t Di n tích th nuôi
m 2011 là 900 ha, chi m 16,5% c a c n c; s n l ng t 157.400 t n,chi m 13,2 % c a c n c
Nuôi cá tra em l i hi u qu tài chính cho h nông dân thông qua vi c
u t vào nuôi cá V m t xã h i, vi c nuôi cá tra có nh ng tác ng tích c c
nh : gi i quy t công n vi c làm, chi phí lãi vay, t ng cao giá tr cá tra xu t
kh u,…
Bên c nh nh ng thành t u t c, trong s n xu t v n ti m n nhi u
i ro v d ch b nh, ô nhi m môi tr ng, th tr ng, giá c c a nguyên li u
u vào, các rào c n v k thu t,… M c dù có th tr ng tiêu th khá l n,
nh ng giá c th tr ng lên xu ng b p bênh, h u h t ng i nuôi b ng vgiá bán nên ch a yên tâm u t vào s n xu t T t c nh ng y u t ó làm
ng su t, ch t l ng cá tra không n nh, tính c nh tranh trên th tr ng
xu t kh u suy gi m, thu nh p c a h nông dân nuôi luôn b p bênh D n ntrong th i gian v a qua có r t nhi u h treo ao, chuy n sang mô hình s n xu tkhác Qua ó cho ta th y ngh nuôi cá tra hi n nay ch a th t s n nh, pháttri n ch a b n v ng Chính vì nh ng lí do trên, tài “Phân tích hi u qu
kinh t c a h nuôi cá tra t i qu n Ô Môn, thành ph C n Th ” c th c
hi n nh m ánh giá th c tr ng s n xu t c a mô hình nuôi cá tra t i a
ph ng, qua ó xu t nh ng bi n pháp nh m nâng cao hi u qu c a môhình nuôi cá tra
Trang 112 M c tiêu nghiên c u
2.1 M c tiêu t ng quát
Phân tích hi u qu kinh t c a h nuôi cá tra qu n Ô Môn, thành ph
n Th và xu t hi u qu kinh t cho h nuôi cá tra
2.2 M c tiêu c th
m c tiêu chung, tài xác nh các m c tiêu c th nh sau:
- M c tiêu 1: Phân tích th c tr ng nuôi cá tra qu n Ô Môn, thành ph
n Th
- M c tiêu 2: Phân tích các y u t nh h ng n hi u qu s n xu t cátra c a nông h qu n Ô Môn, thành ph C n Th
- M c tiêu 3: Phân tích các nhân t nh h ng n l i nhu n c a các hnuôi cá tra t i qu n Ô Môn, thành ph C n Th
- M c tiêu 4: xu t các gi i pháp nâng cao hi u qu s n xu t và thu
nh p cho các h nuôi cá tra
Trang 12- Thông tin th c p c thu th p t n m 2008 n n m 2011.
- Thông tin s c p c u tra tr c ti p trong n m 2012
- Th i gian th c hi n tài t tháng 12/2011 n tháng 4/2012
4 N i dung nghiên c u
tài t p trung nghiên c u nh ng v n sau:
- Th c tr ng nuôi cá tra c a các nông h t i qu n Ô Môn, thành ph
xu t và phân ph i s n ph m này M c khác, thông qua nghiên c u s giúp
ng i dân c i thi n k thu t nuôi, nâng cao ch t l ng và h giá thành s n
ph m
v i t ng th h ng
Sau khi hoàn thành và a tài vào th c t , tác gi mong i nh ngnghiên c u c a tài s em l i l i ích cho các h nông dân, giúp các hnông dân nâng cao c hi u qu s n xu t cá tra T ó nâng cao c m cthu nh p cho ng i dân
Trang 13Ch ng I
1.1.1 Khái ni m v nuôi tr ng th y s n
1.1.1.1 Khái ni m nuôi tr ng thu s n
Khái ni m v nuôi tr ng thu s n c T ch c Nông l ng Th gi ixem là t h p c a 3 y u t :
- Các công vi c nuôi tr ng các lo i s n ph m th y s n
- Quá trình phát tri n c a các i t ng này ch u s can thi p c a con
ng i
- Ph i c thu ho ch b i m t cá nhân hay t p th ng i lao ng
1.1.1.2 Khái ni m thâm canh trong nuôi tr ng thu s n
Thâm canh trong nuôi tr ng thu s n là hình th c nuôi c u t l n
c s v t ch t k thu t, òi h i ng i nuôi ph i có nhi u kinh nghi m,trình chuyên môn v k thu t và qu n lý trong nuôi tr ng thu s n ây làhình th c nuôi v i ngu n gi ng nhân t o, th c n công nghi p, u t c s
t ng t t, m b o u ki n h n ch tác ng c a môi tr ng t nhiêntrong vi c qu n lý, ch m sóc và phòng ch ng d ch b nh và thu ho ch,… t
c n ng su t cao
Trang 141.1.2 Khái ni m v nông h và kinh t h
có m i quan h g n bó v huy t th ng c ng nh v kinh t , cùng chung s ngtrong m t mái nhà, cùng ti n hành s n xu t và có chung m t ngu n thu nh p
Kinh t nông h là lo i hình kinh t trong ó các ho t ng s n xu t
ch y u d a vào lao ng gia ình và m c ích c a lo i hình kinh t này
nh m áp ng nhu c u c a h gia ình
1.1.2.2 c tr ng c a kinh t nông h
c tr ng c a kinh t nông h là các thành viên trong nông h làm vi c
t cách t ch , t nguy n vì l i ích kinh t c a b n thân và gia ình ây lànên kinh t s n xu t nh mang tính t c p, t túc ho c s n xu t hàng hóa v i
ng su t lao ng còn th p, nh ng kinh t nông h óng vai trò quan tr ngtrong quá trình phát tri n s n xu t nông nghi p c a n c ta
v Hình th c qu n lý
Ph n l n các h do ng i trong gia ình tr c ti p qu n lý Ng i ch
ng th i là ch gia ình cùng tham gia lao ng, cùng s n xu t kinhdoanh v i các thành viên trong gia ình ây m i nông h là m t ch thkinh t Ngoài ra, các nông h có th k t h p v i kinh t h p tác xã ti nhành s n xu t kinh doanh Nông h th c hi n các khâu s n xu t, còn h p tác
Trang 15xã th c hi n các khâu d ch v u ra, u vào Nông h và h p tác xã là hai
c hi u là, hi n nay loài ng i ch a có lo i t li u s n xu t nào có th thay
th ru ng t trên quy mô r ng l n
Hai là, i v i sinh v t, t ai không ch là môi tr ng s ng mà còn làngu n cung c p ch t dinh d ng cho cây tr ng Do ó, t nh h ng quan
tr ng n n ng su t và ch t l ng s n ph m Mà sinh v t là i t ng ch y u
a s n xu t nông nghi p
v c u s n xu t:
Tùy theo u ki n t nhiên, kinh t c a t ng vùng và t ng h nông dân
mà các nông h có c c u s n xu t khác nhau C c u s n xu t c a nông hmang tính ch t c tr ng, a d ng; có h mang tính ch t c canh, n ng vcây l ng th c ch y u là cây lúa; có h ngoài cây l ng th c còn tr ng m t
lo i rau màu, cây n trái, cây công nghi p; có h v a tr ng tr t v a ch nnuôi v a có ngành ngh …
Trang 16tài s n: Nhìn chung, các h ã trang b c nh ng nông c thông
th ng
v Lao ng:
Lao ng s n xu t c a h ch y u là do các thành viên trong gia ìnhlàm M t s h có di n tích t nông nghi p nhi u, a d ng cây tr ng thì cóthuê m n thêm lao ng ngoài
1.1.2.3 Vai trò c a kinh t h trong quá trình phát tri n ngày nay
Nông h là t bào kinh t xã h i, là hình th c t ch c kinh t c s c anông nghi p và nông thôn Các thành viên trong nông h g n bó v i nhau
ch t ch tr c tiên b ng quan h hôn nhân và dòng máu, d a trên c s huy t
th ng, ngoài ra còn do truy n th ng qua nhi u i, do phong t c t p quán,tâm lý o c gia ình, dòng h V kinh t , các thành viên trong nông h
n bó v i nhau trên các m t quan h s h u, quan h qu n lý và quan hphân ph i, mà c t lõi c a nó là quan h l i ích kinh t Các thành viên trongnông h có cùng m c ích và cùng l i ích chung là làm cho h ngày càngphát tri n, ngày càng giàu có Trong m i nông h th ng b m v a là ch, v a là ng i t ch c vi c h p tác và phân công lao ng trong gia ình,
a là ng i lao ng tr c ti p Các thành viên trong h cùng lao ng, g n
i nhau v kh n ng, trình , tình hình và hoàn c nh, t o u ki n thu n l icho vi c phân công và h p tác lao ng m t cách h p lý
Kinh t nông h t i Vi t Nam m c dù còn quy mô s n xu t nh vàphân tán, nh ng có vai trò h t s c quan tr ng phát tri n nông nghi p Kinh nông h ã cung c p cho xã h i r t nhi u s n ph m quan tr ng, góp ph n
ng nhanh s n l ng l ng th c, th c ph m, cây công nghi p và xu t kh u,góp ph n s d ng t t h n t ai, lao ng, ti n v n, t ng thêm vi c làm nông thôn và t ng thêm thu nh p cho nhân dân
Trang 17Xu t phát t giác nghiên c u khác nhau, các nhà kinh t a ranhi u quan m khác nhau v hi u qu kinh t
+ Quan m th nh t: Tr c ây, ng i ta coi hi u qu kinh t là k t
qu t c trong ho t ng kinh t Ngày nay, quan m này không cònphù h p, b i v y n u cùng m t k t qu nh ng hai m c chi phí khác nhau thìtheo quan m này chúng có cùng m t hi u qu
+ Quan m th hai: Hi u qu t c xác nh b ng nh p t ng
tr ng s n ph m xã h i ho c thu nh p qu c dân, hi u qu s cao khi các nh p
t ng c a các ch tiêu cao Nh ng chi phí ho c ngu n l c c s d ng t ngnhanh H n n a, u ki n s n xu t n m hi n t i khác v i n m tr c, các y u bên trong và bên ngoài c a n n kinh t có nh ng nh h ng c ng khácnhau
+ Quan m th ba: Hi u qu là m c h u ích c a s n ph m c
n xu t ra, t c là giá tr s d ng ch không ph i là giá tr
Trang 18+ Quan m th t : Hi u qu kinh t là ch tiêu so sánh m c ti t
ki m chi phí trong m t n v k t qu h u ích và m c t ng kh i l ng k t
qu h u ích c a ho t ng s n xu t v t ch t trong m t th i kì, góp ph n làm
ng thêm l i ích c a xã h i, c a n n kinh t qu c dân
Hi u qu s n xu t di n ra khi xã h i không th t ng s n l ng m t lo ihành hóa mà không c t s n l ng m t lo i hàng hóa nào khác M t n n kinh
có hi u qu n m trên ng gi i h n kh n ng s n xu t c a nó Gi i h n
kh n ng s n xu t c c tr ng b ng ch tiêu t ng s n ph m qu c dân cao
nh t có th t c, ó là m c s n l ng t ng ng v i t l th t nghi p nhiên
c a ngu n l c xã h i Các Mác cho r ng, quy lu t ti t ki m là quy lu t có
m quan tr ng c bi t, t n t i trong nhi u ph ng th c s n xu t M i ho t
ng c a con ng i u tuân theo quy lu t này, nó quy nh ng l c pháttri n c a ng l c s n xu t t o u ki n phát tri n xã h i và nâng cao i
ng c a con ng i qua m i th i i
Trang 19- Hai là, theo quan m c a lý thuy t h th ng thì n n s n xu t xã h i
là m t h th ng các y u t s n xu t và các quan h v t ch t hình thành gi acon ng i v i con ng i trong quá trình s n xu t H th ng s n xu t xã h ibao g m trong nó các quá trình s n xu t, các ph ng ti n b o t n và ti p t c
i s ng xã h i
Vi c b o t n và ti p t c i s ng, xã h i áp ng các nhu c u xã h i,nhu c u c a con ng i là nh ng y u t khách quan ph n ánh m i liên h nh t
nh c a con ng i i v i môi tr ng bên ngoài, ó là quá trình trao i v t
ch t, n ng l ng gi a s n xu t xã h i và môi tr ng
- Ba là, hi u qu kinh t là m c tiêu nh ng không ph i là m c tiêu cu i
cùng mà là m c tiêu, ph ng ti n xuyên su t m i ho t ng kinh t Trong k
ho ch, hi u qu là quan h so sánh t i u gi a u vào và u ra, là l i ích l n
nh t thu c v i m t ph n chi phí nh t nh ho c m t k t qu nh t nh v ichi phí nh nh t Trong phân tích kinh t , hi u qu kinh t c ph n ánhthông qua các ch tiêu c tr ng kinh t k thu t xác nh b ng các t l sosánh gi a u vào và u ra c a h th ng s n xu t xã h i, ph n ánh trình
d ng ngu n l c và vi c t o ra l i ích nh m t c m c tiêu kinh t -xãi
nh ng quan m khác nhau v hi u qu kinh t nh trên ta th y
ng hi u qu là m t ph m trù tr ng tâm và r t c b n c a hi u qu kinh t và
qu n lý H n n a vi c xác nh hi u qu kinh t là v n h t s c khó kh n và
ph c t p v lý lu n và c th c ti n B n ch t c a hi u qu xu t phát t m cích c s n xu t và phát tri n kinh t - xã h i là áp ng nhu c u ngày cànhcao v i s ng v t ch t và tinh th n c a m t thành viên trong xã h i Mu n
y s n xu t không ng ng phát tri n v c chi u r ng l n chi u sâu
Trang 20Quan m v hi u qu trong u ki n hi n nay là ph i th a mãn v n
ti t ki m th i gian, tài nguyên trong s n xu t mang l i l i ích xã h i và b o môi tr ng Chính vì v y mà hi u qu c a m t quá trình nào ó c n c
nh giá toàn di n c ba khía c nh: hi u qu kinh t , hi u qu xã h i và hi u
qu môi tr ng
1.1.3.2 Hi u qu kinh t và tiêu chu n ánh giá
Hi u qu kinh t là m t ph m trù kinh t chung nh t, có liên quan tr c
ti p n n n s n xu t hàng hóa và t t c các ph m trù, các quy lu t kinh tkhác
n nh t v chi phí và tiêu hao các tài nguyên
Tiêu chu n hi u qu kinh t là các quan m, nguyên tác ánh giá hi u
qu kinh t trong nh ng u ki n c th m t giai n nh t nh Vi c nângcao hi u qu kinh t là m c tiêu chung và ch y u xuyên su t m i th i k ,còn tiêu chu n là m c tiêu l a ch n các ch tiêu ánh giá b ng nh l ngtheo tiêu chu n ã l a ch n t ng giai n
t khác, tùy theo n i d ng c a hi u qu kinh t mà có tiêu chu nánh giá hi u qu kinh t qu c dân và hi u qu c a xí nghi p Vì v y, nhu c u
Trang 21thì a d ng, thay i theo th i gian và tùy thu c vào trình khoa h c kthu t áp d ng vào s n xu t Nhu c u c ng g m nhi u lo i: nhu c u t i thi u,nhu c u có kh n ng thanh toán và nhu c u theo c mu n chung Có th coithu nh p t i a trên m t n v chi phí là tiêu chu n ánh giá hi u qu kinh
o ra nhi u k t qu liên quan n i s ng kinh t - xã h i c a con ng i
Nh ng k t qu t c ó là: nâng cao cu c s ng, gi i quy t công n vi clàm, góp ph n n nh chính tr , xã h i, tr t t an ninh, xây d ng xã h i tiên
ti n, c i t o m i tr ng, nâng cao i s ng tinh th n và v n hóa cho nhân dân
c là t hi u qu v m t xã h i
c bi t v s n xu t nông nghi p, ngoài nh ng hi u qu chung v kinh
- xã h i, còn có hi u qu r t l n v môi tr ng mà ngành kinh t kháckhông th có c C ng có th m t ho t ng kinh t mang l i hi u qu cho
t cá nhân, m t n v , nh ng xét trên ph m vi toàn xã h i thì nó l i nh
Trang 22ng x u n l i ích và hi u qu chung Vì v y, khi ánh giá hi u qu c nphân lo i chúng có k t lu n chính xác.
n c theo n i dung và b n ch t có th phân bi t thành 3 ph m trù:
hi u qu kinh t , hi u qu xã h i và hi u qu kinh t - xã h i Ba ph m trù nàytuy khác nhau v n i dung nh ng l i có m i quan h tác ng qua l i l nnhau Hi u qu kinh t c bi u hi u là m i t ng quan so sánh gi a l ng
t qu t c v m t kinh t và chi phí b ra t c k t qu n ó
t qu kinh t ây c bi u hi n b ng giá tr t ng s n ph m, t ngthu nh p, l i nhu n và t su t l i nhu n
u nh hi u qu kinh t là m i t ng quan so sánh gi a l ng k t qukinh t t c và l ng chi phí b ra, thì hi u qu xã h i là t ng quan sosánh gi a k t qu xã h i và t ng chi phí b ra
nh t ó th y rõ c n i dung nghiên c u c a các lo i hi u qu kinh t Xét trong ph m vi và i t ng các ho t ng kinh t , có th phân chia
ph m trù hi u qu kinh t thành:
- Hi u qu kinh t theo ngành là hi u qu kinh t tính riêng cho t ngngành s n xu t v t ch t nh công nghi p, nông nghi p, th ng m i, d ch,… trong t ng ngành l n có lúc ph i phân b hi u qu kinh t cho nh ngngành h p h n
Trang 23- Hi u qu kinh t qu c dân là hi u qu kinh t tính chung toàn b n n
qu c a qu c gia C ng vì th mà nhà n c s có các chính sách liên k t v
mô v i doanh nghi p
- Hi u qu kinh t khu v c s n xu t v t ch t và s n xu t d ch v
n c vào các y u t c b n c a s n xu t và ph ng h ng tác ngvào s n xu t thì có th phân chia hi u qu kinh t thành t ng lo i:
1.2.1 Gi i thi u v con cá tra
1.2.1.1 Phân lo i
Cá tra m t trong s 11 loài thu c h cá tra (Pangasiidae) ã c xác
nh sông C u long Tài li u phân lo i g n ây nh t c a tác gi W.Rainboth
p cá tra n m trong gi ng cá tra d u Cá tra d u r t ít g p n c ta và còn
ng sót r t ít Thái lan và Campuchia, ã c x p vào danh sách cá c n
Trang 24c b o v nghiêm ng t (sách ) Cá tra và basa c a ta c ng khác hoàn toàn
i loài cá nheo M (Ictalurus punctatus) thu c h Ictaluridae.
Cá tr ng thành ch th y trong ao nuôi, r t ít g p trong t nhiên a
ph n Vi t nam, do cá có t p tính di c ng c dòng sông Mê Kông sinh
ng và tìm n i sinh s n t nhiên Kh o sát chu k di c c a cá tra a ph nCampuchia cho th y cá ng c dòng t tháng 10 n tháng 5 và di c v h
u t tháng 5 n tháng 9 hàng n m
1.2.1.3 Hình thái, sinh lý
Cá tra là cá da tr n (không v y), thân dài, l ng xám en, b ng h i b c,
mi ng r ng, có 2 ôi râu dài Cá tra s ng ch y u trong n c ng t, có th
ng c vùng n c h i l (n ng mu i 7 - 10), có th ch u ng c
c phèn v i pH > 5, d ch t nhi t th p d i 15oC, nh ng ch u nóng
i 390C Cá tra có s l ng h ng c u trong máu nhi u h n các loài cá khác
Cá có c quan hô h p ph và còn có th hô h p b ng bóng khí và da nên ch u
ng c môi tr ng n c thi u oxy hòa tan Tiêu hao oxy và ng ng oxy
Trang 25a cá tra th p h n 3 l n so v i cá mè tr ng.
1.2.1.4 Ð c m dinh d ng
Cá tra khi h t noãn hoàn thì thích n m i t i s ng, vì v y chúng n
th t l n nhau ngay trong b p và chúng v n ti p t c n nhau n u cá ngkhông c cho n y , th m chí cá v t trên sông v n th y chúng n nhautrong áy v t cá b t Ngoài ra khi kh o sát cá b t v t trên sông, còn th ytrong d dày c a chúng có r t nhi u ph n c th và m t cá con các loài cákhác D dày c a cá phình to hình ch U và co giãn c, ru t cá tra ng n,không g p khúc lên nhau mà dính vào màng treo ru t ngay d i bóng khí vàtuy n sinh d c D dày to và ru t ng n là c m c a cá thiên v n th t.Ngay khi v a h t noãn hoàn cá th hi n rõ tính n th t và n l n nhau, do ó tránh hao h t do n nhau trong b p, c n nhanh chóng chuy n cá ra ao
ng Trong quá trình ng nuôi thành cá gi ng trong ao, chúng n các lo iphù du ng v t có kích th c v a c mi ng c a chúng và các th c n nhân
o Khi cá l n th hi n tính n r ng, n áy và n t p thiên v ng v t
nh ng d chuy n i lo i th c n Trong u ki n thi u th c n, cá có th s
ng các l ai th c n b t bu c khác nh mùn bã h u c , th c n có ngu n
c ng v t Trong ao nuôi cá tra có kh n ng thích nghi v i nhi u lo i th c
n khác nhau nh cám, rau, ng v t áy
1.2.1.5 Ð c m sinh tr ng
Cá tra có t c t ng tr ng t ng i nhanh, còn nh cá t ng nhanh vchi u dài Cá ng trong ao sau 2 tháng ã t chi u dài 10 - 12 cm (14 - 15gam) T kho ng 2,5 kg tr i, m c t ng tr ng l ng nhanh h n so v i t ngchi u dài c th C cá trên 10 tu i trong t nhiên ( Campuchia) t ng tr ng
t ít Cá tra trong t nhiên có th s ng trên 20 n m Ðã g p c cá trong tnhiên 18 kg ho c có m u cá dài t i 1,8 m Trong ao nuôi v , cá b m cho
Trang 26t t i 25 kg cá 10 n m tu i Nuôi trong ao 1 n m cá t 1 - 1,5 kg/con(n m u tiên), nh ng n m v sau cá t ng tr ng nhanh h n, có khi t t i 5 -
6 kg/n m tùy thu c môi tr ng s ng và s cung c p th c n c ng nh lo i
th c n có hàm l ng m nhi u hay ít Ð béo Fulton c a cá t ng d n theo
tr ng l ng và nhanh nh t nh ng n m u, cá c th ng có béo cao
n cá cái và béo th ng gi m i khi vào mùa sinh s n
1.2.1.6 Ð c m sinh s n
Tu i thành th c c a cá c là 2 tu i và cá cái 3 tu i, tr ng l ng cáthành th c l n u t 2,5 - 3 kg Trong t nhiên ch g p cá thành th c trênsông a ph n c a Campuchia và Thái lan Ngay t n m 1966, Thái lan ã
t cá tra thành th c trên sông (trong m Bung Borapet) và kích thích sinh
n nhân t o thành công Sau ó h nghiên c u nuôi v cá tra trong ao Ð n
m 1972, Thái lan công b quy trình sinh s n nhân t o cá tra v i ph ngpháp nuôi v cá b m thành th c trong ao t
Cá tra không có c quan sinh d c ph (sinh d c th c p), nên n u chnhìn hình dáng bên ngoài thì khó phân bi t c cá c, cái th i k thành
th c, tuy n sinh d c cá c phát tri n l n g i là bu ng tinh hay tinh sào,
cá cái g i là bu ng tr ng hay noãn sào Tuy n sinh d c c a cá tra b t uphân bi t c c cái t giai an II tuy màu s c ch a khác nhau nhi u Cácgiai an sau, bu ng tr ng t ng v kích th c, h t tr ng màu vàng, tinh sào
có hình d ng phân nhánh, màu h ng chuy n d n sang màu tr ng s a H sthành th c c a cá tra kh o sát c trong t nhiên t 1,76 - 12,94 (cá cái) và 0,83 - 2,1 (cá c) cá ánh b t t nhiên trên sông c t 8 - 11kg (Nguy n
n Tr ng, 1989) Trong ao nuôi v , h s thành th c cá tra cái có th t t i19,5%
Mùa v thành th c c a cá trong t nhiên b t u t tháng 5 - 6 d ng
Trang 27ch, cá có t p tính di c t nhiên trên nh ng khúc sông có u ki n sinhthái phù h p thu c a ph n Campuchia và Thái lan, không t nhiên
ph n sông c a Vi t Nam Bãi c a cá n m t khu v c ngã t giao ti p 2 consông Mêkông và Tonlesap, t th xã Kratie (Campuchia) tr lên n thácKhone, n i giáp biên gi i Campuchia và Lào Nh ng t p trung nh t tKampi n h t Koh Rongiev thu c a gi i 2 t nh Kratie và Stung Treng T i
ây có th b t c nh ng cá tra n ng t i 15 kg v i bu ng tr ng ã thành
th c Cá tr ng dính vào giá th th ng là r c a loài cây s ng ven sôngGimenila asiatica, sau 24 gi thì tr ng n thành cá b t và trôi v h ngu n
Trong sinh s n nhân t o, ta có th nuôi thành th c s m và cho s m
n trong t nhiên (t tháng 3 d ng l ch hàng n m), cá tra có th tái phát
c 1 - 3 l n trong m t n m
l ng tr ng m c trong bu ng tr ng c a cá g i là s c sinh s ntuy t i S c sinh s n tuy t i c a cá tra t 200 ngàn n vài tri u tr ng
c sinh s n t ng i có th t i 135 ngàn tr ng/kg cá cái Kích th c c a
tr ng cá tra t ng i nh và có tính dính Tr ng s p có ng kính trungbình 1mm Sau khi ra và hút n c ng kính tr ng khi tr ng n c có
th t i 1,5 - 1,6 mm
1.2.2 Tình hình nuôi cá tra trên th gi i
Cá tra phân b m t s n c ông Nam Á nh Campuchia, Thái Lan,
In ônêxia và Vi t Nam ây là loài cá c nuôi u h t các n c ôngNam Á và là m t trong các loài cá nuôi quan tr ng c a khu v c này ( c bi t
Vi t Nam) B n n c trong khu v c h l u sông Mê Kông ã có ngh nuôi
cá tra truy n th ng là Thái Lan, Campuchia, Lào và Vi t Nam do có ngu n cá
gi ng t nhiên khá phong phú Campuchia, t l cá tra th nuôi chi m 98%trong 3 loài thu c h cá tra, ch có 2% là cá basa và cá v ém, s n l ng cá
Trang 28tra nuôi chi m m t n a t ng s n l ng các loài cá nuôi a n c T i TháiLan, trong s 8 t nh nuôi cá nhi u nh t, có n 50% s tr i nuôi cá tra M t s
c trong khu v c nh Malaysia, In ônêxia c ng ã nuôi cá tra có hi u qu
nh ng th p niên 70 - 80 c a th k tr c
1.2.3 Tình hình nuôi cá tra trong n c
Nuôi cá tra Vi t Nam ã có t nh ng n m 50 c a th k tr cBSCL, ban u ch nuôi qui mô nh , cung c p th c ph m ph c tiêudùng t i ch ; các hình th c nuôi ch y u là t n d ng ao, m ng v n vàngu n th c n s n có Vào nh ng n m cu i c a th p niên 90 th k tr c, tìnhhình nuôi cá tra ã có nh ng b c ti n tri n m nh; các doanh nghi p ch bi n
ã tìm c th tr ng xu t kh u, các Vi n nghiên c u ã thành công trong
vi c a ra qui trình s n xu t con gi ng và qui trình nuôi thâm canh t n ng
su t cao,… ngay sau ó i t ng nuôi này c lan t a và a vào nuôi nhi u vùng mi n trên c n c
Trong giai n phát tri n này, ã có r t nhi u các công trình nghiên
u v cá tra: Nghiên c u c m sinh h c sinh s n, tình hình d ch b nh,
kh n ng thích ng v i các u ki n môi tr ng, các lo i th c n và thành
ph n th c n liên quan n t l s ng và t c t ng tr ng,… ây là nh ngnghiên c u r t có giá tr , là c s ngh nuôi cá tra phát tri n m nh, t
c nh ng k t qu nh ngày nay
Vi c ch ng s n xu t gi ng cá tra nhân t o, áp ng nhu c u nuôi
ã ra kh n ng s n xu t hàng hóa t p trung ph c v cho xu t kh u và tiêudùng n i a
Vi t Nam là n c duy nh t trên th gi i nuôi thành công cá tra trên ao, Hi n nay, h n 90 % cá tra th ng ph m trên th gi i do Vi t Nam cung
p Trên th tr ng th gi i, cá tra v n là m t hàng ch a có “ i th ” c nh
Trang 29tranh tr c ti p v i m t lo i cá nào khác, vì môi tr ng n c, khí h u, th i ti t
i Vi t Nam c bi t thích h p và thu n l i cho cá tra sinh s ng, phát tri n
Vi t Nam luôn có s n l ng cung c p ra th tr ng, không b nh
ng b i y u t mùa v do cá tra có th nuôi quanh n m H n n a, giá thànhnuôi cá tra Vi t Nam r h n t 20 - 30% so v i các lo i cá khác Trên th
gi i, cá tra là m t trong sáu lo i th c ph m không th thi u và c ng là m ttrong nh ng loài cá có giá tr kinh t cao Cá tra c a Vi t Nam c nhi u th
tr ng trên th gi i a chu ng vì th t tr ng, th m ngon h n so v i các loài cá
da tr n khác
Hi n nay, cá tra là m t hàng ch l c trong t tr ng xu t kh u c a ngành
th y s n c a n c ta Trong nh ng n m qua ngành xu t kh u cá tra ã t
c nh ng thành tích r t áng t hào N m 2011, di n tích nuôi cá tra c
c t trên 5.430 ha, s n l ng c n m t kho ng 1.195.244 t n, n ng su ttrung bình t trên 260 t n/ha/v Kim ng ch xu t kh u cá tra là h n 1,805 tUSD, s n l ng trên 600.000 t n Hi n cá tra c a Vi t Nam xu t kh u sang
th tr ng 137 qu c gia và vùng lãnh th t t c các châu l c
BSCL là vùng nuôi tr ng m cá tra, chi m h n 95% s n c a c
c BSCL bao g m 13 t nh thành (An Giang, B n Tre, B c Liêu, Cà Mau,Thành ph C n Th , ng Tháp, H u Giang, Kiên Giang, Long An, Sóc
Tr ng, Ti n Giang, Trà Vinh, V nh Long) v i g n 4 tri u ha t t nhiên.BSCL là vùng t phù sa màu m , có di n tích m t n c r ng l n và a
ng v h sinh thái
BSCL v n có truy n th ng nuôi cá tra t lâu Tr c ây, a s cá tra
c nuôi trong ao, ng qu ng, bãi b i và l ng bè các con sông l n thu ccác t nh An Giang, ng Tháp… n nay cá tra ã c nuôi h u h t các
nh, thành trong khu v c, áp ng nhu c u tiêu th n i a và cung c p
Trang 30nguyên li u cho ch bi n xu t kh u, thúc y s phát tri n c a ngành côngnghi p ch bi n cá tra c bi t, t khi Vi t Nam m r ng xu t kh u và s n
ph m t cá tra tìm c th tr ng thì ngành ch bi n cá tra nh b c sang
t trang m i
Cùng v i s thành công v nuôi tr ng, ngành ch bi n cá tra c ng có sphát tri n v t b c N m 2005, toàn vùng BSCL ch có 103 nhà máy ch
bi n ông l nh v i t ng công su t thi t k t trên 638 ngàn t n, trong ó có
36 nhà máy có ch bi n cá tra và cá basa, t ng công su t thi t k t g n 273ngàn t n/n m n nay, s l ng nhà máy ch bi n cá tra ã t ng lên h n 100nhà máy v i t ng công su t t h n 1,2 tri u t n/n m, t p trung ch y u t icác a ph ng nh An Giang, ng Tháp, C n Th , V nh Long, Ti n Giang
Nh ng n m g n ây ngành công nghi p ch bi n cá tra, basa phát tri n m nh
i t c t ng tr ng nhanh và ang có ti m n ng l n H u h t các nhà máy
ch bi n cá tra trong vùng u c quan tâm u t và nâng c p v i côngngh , thi t b khá hi n i, t o ra các s n ph m m b o tiêu chu n qu c t(nh ISO, HACCP, code EU, Halal,…)
- Nguy n Th Minh Châu - Tác ng c a m t s y u t chính n thu
nh p c a h s n xu t h tiêu Vi t Nam - tr ng h p n hình ông Nam B(2008) Trong bài vi t tác gi s d ng mô hình d ng hàm s n xu t Cobb -Douglas, m t hàm ph bi n trong phân tích kinh t l ng dùng cho h i quy
a bi n v i t ng quan phi tuy n tính gi a các bi n c l p và bi n ph thu c phân tích nh l ng m c nh h ng c a các y u t l a ch n n thu
nh p c a các h s n xu t h tiêu t i Vùng ông Nam B ng th i tìm racác gi i pháp nâng cao hi u qu kinh t cho các h s n xu t h tiêu
Trang 31- Hu nh V n Th nh - ánh giá hi n tr ng s n xu t và xu t các gi ipháp phát tri n cá thác lác Còm t nh H u Giang (2007) Tác gi s d ng
ph ng pháp hàm n ng su t biên ng u nhiên ánh giá nh h ng c a các
u t u vào n n ng su t nuôi cá thác lác Còm c a h nông dân ng
th i phân tích SWOT phân tích m m nh, m y u, c h i và nguy ccho ngành cá thác lác Còm t nh H u Giang Qua ó a ra nh ng chi n
c thích ng phù h p v i phát huy t i a l i th c nh tranh, tranh th t t
nh t các c h i, ng th i h n ch các m y u, phân tán r i ro góp ph nphát tri n b n v ng ngành cá thác lác Còm t nh H u Giang
- Phân vi n quy ho ch th y s n phía Nam - Quy ho ch phát tri n s n
xu t và tiêu th cá tra vùng ng b ng sông C u Long n n m 2010 và nh
ng n n m 2020 (2008) Trong bài vi t tác gi ã rà soát, hoàn ch nh quy
ho ch c xây d ng theo ph ng pháp ti p c n logic có h th ng trong utra t ng h p và xây d ng m c tiêu; s d ng các ph ng pháp ph i h p liênngành; ph ng pháp chuyên gia (tham ki n di n h p và di n r ng); ph ngpháp thu th p s li u, thông tin theo b ng h i c u trúc; ng d ng ph n m mMap Info trong xây d ng b n ánh giá úng các ngu n l c, hi n tr ng s n
xu t cá tra vùng ng b ng sông C u Long, phân tích m m nh m y u;
th i c , nguy c và thách th c Xây d ng các m c tiêu phát tri n n n m
2010 và nh h ng n n m 2020 trên c s khoa h c, phù h p v i u ki n nhiên và nhu c u phát tri n chung cho toàn vùng và c n c
- Châu Thanh B o, V n Xê - Phân tích th tr ng ng i nuôi cá da
tr n ng b ng sông C u Long (2010) Trong bài vi t các tác gi s d ng
mô hình lo i b b n tr ng i 4R c a Mc Carthy áp d ng i v i tr ng h pphân tích th tr ng ng i nuôi cá da tr n BSCL ch ra r ng: r i ro gây racho ng i nuôi cá da tr n BSCL có th n y sinh t b n nhân t bao g m:cung c p s n ph m không úng nhu c u th tr ng, không úng cách th c
Trang 32phân ph i, không úng n i c n bán, không úng lúc c n bán T t c nh ng tr
ng i này n u c gi i quy t t t s t o ra c h i kinh doanh m i, m t kháctránh c r i ro trong quá trình nuôi cá da tr n c a nông h BSCL
Ph ng pháp nghiên c u là u tra th c a b ng 100 m u kh o sát d a theo
ng câu h i ã c so n tr c ph ng v n nông h cá da tr n trong vùng
kh o sát Ngoài ra, ph ng pháp th ng kê mô t , so sánh, tr ng c u ý ki nchuyên gia trong các vi n nghiên c u, tr ng i h c, cán b qu n lý c adoanh nghi p - s ngành, nh ng ng i nuôi cá da tr n có kinh nghi m nhi u
m trong ngh c ng c s d ng trong nghiên c u Nghiên c u phân tích
Trang 332.1.1.1 Gi i thi u chung v qu n Ô Môn
Qu n Ô Môn c thành l p trên c s tách ra t huy n Ô Môn thành
Qu n Ô Môn có t ng chu vi ng ranh gi i là 67,1 km
- B c giáp huy n Th t N t, nam giáp qu n Bình Th y, huy n Phong n
- ông giáp huy n Lai Vung, t nh ông Pháp, tây giáp huy n C
Ô Môn là m t vùng t có v trí quan tr ng, n m án ng phía B c thành
ph C n Th , cách trung tâm thành ph C n Th 21 km có ng giao thông
th y b quan tr ng, là huy t m ch n i li n thành ph C n Th i các t nh AnGiang, Kiên Giang, ng Tháp và n c b n Campuchia
Qu n Ô Môn n m trong gi i h n:
- 105o33’26’’ – 105o42’22’’ kinh ông
- 10o02’37’’ – 10o12’14’’ v B c
Trang 35Dòng ch y chính trên a bàn là sông H u, ch y qua 15,4 km chi u dài
a bàn qu n, n m trong khu v c trung chuy n gi a ngu n và tri u, trong ótính ch t ngu n chi m u th ; l u l ng n c trong th i kì nh l ng v i
n su t 50% vào kho ng 12.800m3/s Các kênh r ch n i ng chia làm 2 h
th ng
- H th ng kênh r ch nh h ng l là chính: bao g m kênh Ô Môn
-Th i là tuy n kênh chính chuy n n c t sông H u v bi n Tây và cáckênh r ch phía Tây, m t trung bình (2,02 km/km2)
- H th ng các kênh r ch nh h ng tri u là chính: bao g m các kênh
ch phía ông tr c Ô Môn - Th i, m t cao (4,15 km/km2)
Vào mùa l (tháng 7 - 11), a bàn qu n Ô Môn ch u nh h ng c adòng l t sông H u và T giác Long Xuyên ng p gi m d n theo h ngTây B c - ông Nam; khu v c g n sông H u ng p sau nh ng th i gian ng p
ng n nh tác ng c a tri u; khu v c nh h ng tri u trong n i a ng p nông
Trang 36và lên xu ng theo tri u Tùy vào các bi n ng h ng n m c a l , khu v c
ng p sâu (> 80cm) chi m 26 - 35% di n tích, còn l i là khu v c ng p trungbình (30 - 80cm)
2.1.1.6 Th nh ng:
Trên a bàn qu n Ô Môn có hai nhóm t chính: nhóm t phù sa(chi m 99% di n tích t nhiên) và nhóm t phèn (chi m ch a n 1% di ntích t nhiên)
Nhìn chung t có thành ph n c gi i n ng, mùn và m t khá ngiàu, lân và kali trung bình, ít ho c không có c t
2.1.1.7 Tài nguyên khoáng s n
Tài nguyên khoáng s n trên a bàn qu n Ô Môn không d i dào, chbao g m m t s t sét có kh n ng làm g ch và sét d o
c ng m t ng Pleistocene, Polioncen, Miocen có cung l ng khá d idào, ch t l ng t t
Tóm l i, v ki n t nhiên, a bàn qu n Ô Môn có nh ng l i th sau:
- Tài nguyên t ai khá a d ng v i h u h t các nhóm t phù sa có phì t khá n cao, ph thích nghi khá r ng
- Ngu n n c m t ng t quanh n m
- a hình b ng ph ng, thu n l i cho vi c b trí h th ng canh tác nôngnghi p theo h ng a d ng hóa cây tr ng và v t nuôi c bi t dãy t caoven sông H u thu n l i cho vi c b trí các công trình xây d ng c b n theo
ng ô th hóa và công nghi p hóa
Trang 37- M ng l i sông ngòi ch ng ch t nh : R ch T c Ông Th c, Ba Rích,Cam My, Bà S , T m Vu, R ch B ng T ng, … r t thu n l i vi c i l i, v nchuy n trên a bàn và cung c p ngu n n c ph c v nông nghi p.
Tuy nhiên, u ki n t nhiên c ng có m t s h n ch sau:
- a bàn b nh h ng l l t hàng n m, trong ó có kho ng g n 35% di ntích b ng p ng n h n làm nh h ng n s n xu t nông nghi p
- chia c t a hình do sông r ch n i ng r t l n gây tr ng i cho giaothông ng b
- Tài nguyên sinh v t ang có khuynh h ng gi m sút
2.1.2 Kinh t - xã h i n m 2011
2.1.2.1 Dân s
Dân s toàn qu n Ô Môn có 132.000 ng i, bao g m các dân t c Kinh,Hoa, Khmer M t dân s 1.016 ng i/km2 T l t ng t nhiên kho ng1,08% Dân s t ng gi m c h c không áng k , ch y u là i làm công n ikhác nh ng không c t h kh u t i a ph ng
2.1.2.2 Tình hình kinh t
c t ng tr ng kinh t c a qu n t 15,85% C c u kinh t ti p
c chuy n d ch úng h ng, giá tr s n xu t công nghi p - ti u th côngnghi p th c hi n trên 4.348 t ng t 135% k ho ch, t ng 45% so cùng Th ng m i - d ch v ti p t c phát tri n, ch t l ng ho t ng c a các
lo i hình d ch v ngày càng c nâng cao, toàn qu n có 4.896 c s th ng
i d ch v thu hút 9.790 lao ng N m qua, t ng doanh thu bán l hàng hóa
và d ch v trên a bàn 1.657 t ng t ng 16% so v i n m 2010 Thu nh pbình quân u ng i 24,7 tri u ng; thu thu c t 108% ch tiêu ph n
Trang 38u T ng thu ngân sách t ng 12% so v i n m tr c, công tác ch m lo hnghèo, gia ình chính sách c th c hi n b o m an sinh xã h i.
2.1.2.3 Nông nghi p
v Tr ng tr t
Cây lúa: t ng di n tích th c hi n là 16.473 ha, t ng 190 ha so v i n m
2010, t 102% k ho ch T ng s n l ng lúa c n m là 90.538 t n, t ng3.655 t n so v i n m 2010, t 107% k ho ch, n ng su t bình quân 5,5n/ha, t ng 0,2 t n/ha, t 100% so v i k ho ch
Cây màu, th c ph m, cây công nghi p: di n tích th c hi n c n m t2.230,5 ha, t 100,9% so v i k ho ch ra
V n cây n trái: di n tích hi n có 2.693,8 ha, trong ó v n mang l i
hi u qu 1.629,9 ha, v n ch a cho trái 701,41 ha và di n tích v n khôi
ph c và c i t o l i t u n m là 362,5 ha
v Ch n nuôi Thú y
ng àn gia súc, gia c m hi n có là 257.883 con Trong ó: àn bò
169 con, àn heo 14.563 con, àn gia c m 243.151 con
Tình hình ki m soát d ch b nh r t t t
v Th y s n
ng di n tích nuôi là 635,8 ha Trong ó:
- Di n tích nuôi tôm là 2,8ha
- Di n tích cá nuôi thâm canh là 478,8 ha
- Di n tích cá nuôi bán thâm canh 138,8 ha
- Di n tích cá nuôi trên ru ng là 15,4 ha
Trang 40v li u th c p
Th ng kê các d li u th c p c thu th p thông qua các t p chí, niêngiám th ng kê, s nông nghi p, phòng nông nghi p qu n, các nghiên c ukhoa h c liên quan tr c ó, các trang web,…
k i i
∑
= 1
- l ch chu n: l ch chu n xác nh m c n nh c a s li u
th ng kê xoay quanh giá tr trung bình Giá tr c a l ch chu n càng th p thì
c n nh c a s li u càng l n, dao ng quanh giá tr trung bình càng
nh Giá tr l ch chu n càng cao thì m c n nh c a s li u càng nh ,dao ng quanh giá tr trung bình càng l n