Ngày nay không một ngành nào, lĩnh vực nào phát triển mà không dựa vào sự hỗ trợ của công nghệ thông tin – TT” Đối với ngành Giáo dục, việc vận dụng công nghệ thông tin vào quản lý và gi
Trang 1CÔNG TÁC CHỈ ĐẠO VÀ QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC
A ĐẶT VẤN ĐỀ
I Lời mở đầu:
Con người đang sinh sống trong biển cả thông tin Có thể khẳng định rằng công nghệ thông tin đang giữ một vai trò quan trọng trong sự phát triển của loài người nói chung và sự phát triển kinh tế, chính trị, xã hội của một đất nước nói riêng Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong xã hội lan truyền với tốc độ chóng mặt cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, với hơn ¼ dân số Việt Nam sử dụng Internet, gần ½ số hộ gia đình có điện thoại cố định
Tại cuộc họp “Tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị 58-CT/TW của Bộ Chính trị về triển khai Đề án đưa Việt Nam sớm trở thành nước mạnh về công nghệ thông tin và truyền thông” vào tháng 12 năm 2010, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân khẳng định “ Công nghệ thông tin không chỉ là ngành công nghiệp dịch vụ phát triển với tốc độ cao, đóng góp lớn vào nguồn thu cho đất nước mà còn là động lực phát triển hạ tầng quan trọng cho sự phát triển kinh tế, xã hội Ngày nay không một ngành nào, lĩnh vực nào phát triển mà không dựa vào sự hỗ trợ của công nghệ thông tin – TT”
Đối với ngành Giáo dục, việc vận dụng công nghệ thông tin vào quản lý
và giảng dạy đã đem lại hiệu quả thiết thực Thông tin được cập nhật nhanh chóng và chính xác, việc quản lý nhân sự, việc gửi nhận công văn, thông tin báo cáo hai chiều với cơ quan quản lý cấp trên nhẹ nhàng, khoa học hơn
Thực hiện Chỉ thị số 55/2008/CT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ GDĐT về tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-2012 Hoà nhập với xu thế chung của thời đại, nhằm thúc đẩy tiến trình đổi mới nhà trường theo hướng hội nhập, thực hiện tốt mục tiêu,
Trang 2đã áp dụng những ứng dụng của công nghệ thông tin vào quá trình quản lý, giảng dạy nhằm đổi mới quá trình quản lý và phương pháp dạy học Góp phần vào việc hoàn thiện, nâng cao hiệu quả chất lượng quản lý, giảng dạy của đơn vị
II Thực trạng của việc ứng dụng CNTT trong trường Tiểu học:
1/ Cơ sở lý luận:
Căn cứ vào Nghị định 64 của Chính phủ về ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, các văn bản chỉ đạo của Bộ và các Sở GDĐT nhằm xác định nhiệm vụ, trách nhiệm về công nghệ thông tin đối với các đơn vị, trường học và đối với mỗi cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, mỗi bộ phận tổ chức, cá nhân trong đơn vị phải cụ thể hoá nội dung các văn bản trên vào các hoạt động quản lý và chuyên môn của mình
Thực hiện tinh thần Chỉ thị số 55/2008/CT-BGDĐT ngày 30/9/2008 của
Bộ trưởng Bộ GDĐT về tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-2012
Thực hiện nhiệm vụ năm học 2010 - 2011 với chủ đề mà ngành giáo dục & đào tạo đã xác định: “Tiếp tục đổi mới công tác quản lý, nâng cao chất lượng giáo dục” Trên cơ sở cụ thể hoá nhiệm vụ năm học, phòng Giáo dục đào tạo Hoằng Hoá đã phát động và triển khai sâu rộng trong toàn ngành: “Mỗi một cán bộ, giáo viên, nhân viên thực hiện một nội dung đổi mới trong năm học”
2/ Thực trạng của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong trường Tiểu học hiện nay:
Kể từ thời điểm Bộ giáo dục đào tạo phát động: “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống trường học” đến nay đã 3 năm từ năm học 2008-2009 Song việc thực hiện trong hệ thống các trường Tiểu học trên địa bàn huyện Hoằng Hoá có lúc tưởng chừng như ỳ ạch, chậm chạm, chưa tập trung đầu
tư nhiều cho vấn đề này … Bên cạnh đó, còn có nguyên nhân khách quan đem lại đó là cơ sở vật chất của các trường còn hạn chế, số lượng máy tính, thiết bị tin
Trang 3học chưa đáp ứng được nhu cầu của cán bộ, giáo viên Nhưng xuất phát từ thực
tế đối với công tác quản lý giáo dục tại nhà trường, việc vận dụng công nghệ thông tin đã tạo ra một phương thức nhẹ nhàng trong việc thiết lập hồ sơ và báo cáo, thông tin liên lạc với gia đình học sinh Trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học nếu các thầy cô có sự cân nhắc và lựa chọn nội dung kiến thức cần truyền thụ cho học sinh hợp lý thì giáo án điện tử là một trong những hình thức đổi mới hiệu quả nhất Trước thực trạng đó tôi đã chọn nội dung đổi mới cho bản thân và áp dụng ở đơn vị mình quản lý đó là nội dung “Công tác chỉ đạo và quản
lý ứng dụng công nghệ thông tin trong trường Tiểu học Lê Tất Đắc”
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
I/ Các giải pháp thực hiện:
1.Nâng cao nhận thức, trách nhiệm và kỹ năng công nghệ thông tin cho cán
bộ quản lý, giáo viên, nhân viên:
Ngay từ đầu năm học, Ban giám hiệu nhà trường đã tìm hiểu luật công nghệ thông tin để tuyên truyền, phổ biến luật công nghệ thông tin, Nghị địng 64 của Chính phủ về ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của các cơ quan Nhà nước, các văn bản chỉ đạo của Bộ và Sở GD-ĐT nhằm xác định nhiệm vụ, trách nhiệm về công nghệ thông tin đối với các đơn vị trường học, và đối với mỗi cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên đến toàn thể hội đồng nhà trường trong buổi học nhiệm vụ năm học Để từ đó mỗi tổ, khối, cá nhân trong trường phải tự
cụ thể hoá các nội dung đó để áp dụng vào hoạt động quản lý và chuyên môn của mình
Ban giám hiệu nhà trường đã mời trung tâm IAI về giảng dạy kiến thức tin học cho toàn thể hội đồng chủ yếu tập trung nhiều vào các nội dung (soạn thảo văn bản bằng Microsoft Office, Microsoft Power Point, Microsoft Excel) Qua các lớp tập huấn này, trình độ tin học phương pháp quản lý và giảng dạy của đội ngũ cán bộ giáo viên đã từng bước được nâng lên rõ rệt Tất cả đều nhận thấy việc áp dụng những thành tựu công nghệ thông tin vào quá trình thực hiện nhiệm
vụ giáo dục là một việc làm vô cùng cần thiết và hợp lý
Trang 42 Vận dụng công nghệ thông tin vào quá trình chỉ đạo và quản lý nhà trường:
Sau khi tất cả cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường đã được học tập chương trình cơ bản về tin học, Ban giám hiệu nhà trường quán triệt tinh thần làm việc tới đội ngũ của mình: Mọi bộ phận cần ứng dụng những kỹ năng đã được tập huấn về công nghệ thông tin để thực hiện hiệu quả công tác của mình, bắt đầu từ cán bộ quản lý Ngay trong các buổi họp hội đồng Ban giám hiệu sử dụng hình thức trình chiếu để triển khai những nội dung trọng tâm của tháng
Các tổ trưởng chuyên môn gửi kế hoạch hoạt động của tổ cho Ban giám hiệu duyệt đều phải thông qua địa chỉ email sau đó ban giám hiệu điều chỉnh bổ sung duyệt kế hoạch và gửi trả lại các tổ để tổ chức thực hiện
Ban giám hiệu tổ chức cuộc thi “Giáo án tốt-Giờ học hay” tới toàn thể giáo viên trong nhà trường (với yêu cầu có sử dụng phương tiện hỗ trợ dạy học trong đó có CNTT) nhân dịp chào mừng ngày nhà giáo Việt nam 20/11 Đồng thời khuyến khích động viên cả về tinh thần lẫn vật chất giúp cho giáo viên tự xây dựng bài giảng điện tử và các phần mềm giảng dạy Qua cuộc thi tay nghề của các thầy cô về việc soạn giáo án điện tử được nâng lên rõ rệt Kết quả BGH nhà trường đã tổ chức trao thưởng cho 1 giáo án đạt giải Nhất, 1 giải Nhì, 2 giải
Ba và 3 giải khuyến khích cụ thể:
giải
1 Mỹ thuật 5A1 Trang trí đầu báo tường Đỗ Xuân Hùng Nhất
2 Toán 4A1 T/C giao hoán của phép cộng Mai Thị Thao Nhì
4 Khoa học 4A2 Không khí có những tính/c gì Nguyễn Thị Nam Ba
8 Lịch sử 4A2 Chiến thắng Chi Lăng Lê Thị Nguyệt KK
Trang 5Chỉ đạo các tổ tổ chức các chuyên đề trong tổ, nhóm chuyên môn về đổi mới phương pháp giảng dạy có sử dụng công nghệ thông tin một cách hợp lý, nhằm nâng cao chất lượng bài giảng
Về quản lý nhân sự và thực hiện thông tin hai chiều:
Hiệu trưởng luôn chỉ đạo bộ phận văn thư thu thập những thông tin về giáo viên để cập nhật kịp thời vào hồ sơ cá nhân trong chương trình quản lý cán bộ
Sử dụng những hiệu quả của chương trình để nhanh chóng phục vụ công tác thống kê báo cáo theo yêu cầu của phòng GD&ĐT
Ngoài ra bộ phận văn thư cũng thường xuyên truy cập Website của phòng giáo dục để nắm bắt những văn bản chỉ đạo, kế hoạch hoạt động theo lịch công tác của phòng giáo dục để từ đó Ban giám hiệu, các tổ chuyên môn trong nhà trường chủ động thực hiện những công việc của mình
Hiệu trưởng chỉ đạo các bộ phận thường xuyên truy cập mạng Internet để lấy những thông tin cần thiết phục vụ cho nhu cầu của nhà trường như: Ý nghĩa của các ngày lễ, kỷ niệm trong tháng theo chủ đề của tháng mà hiệu trưởng đã lên kế hoạch, tranh ảnh phục vụ cho việc tuyên truyền giáo dục đạo đức, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, thực hiện tuyên truyền cho các cuộc vận động, các phong trào thi đua…
Đối với các tổ chuyên môn, các tổ chức trong nhà trường cũng phải đẩy mạnh việc sử dụng công nghệ thông tin trong quá trình thực hiện nhiệm vụ công việc của tổ chức mình để tiết kiệm được thời gian mà hiệu quả lại tích cực (soạn thảo văn bản, kế hoạch hoạt động, chứng từ kế toán…) Nhận thức được những tiện ích mà công nghệ thông tin đã mạng lại trong công việc Các tổ chức như công đoàn, chi đoàn, liên đội là những tổ chức chủ động và thường xuyên ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình công tác và đã đạt được những hiệu quả nhất định
Trang 6Ví dụ: Công đoàn đã sử dụng công nghệ thông tin (sử dụng trình chiếu Power Point) để tổ chức các Hội thi, Hội thảo, truyên truyền các chính sách pháp luật đến đoàn viên nhân các ngày 8/3,20/10…
- Đối với chi đoàn, Liên đội: thường xuyên truy cập mạng Internet để lấy những hình ảnh và thông tin về Bác Hồ để thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy Tìm hiểu các thông tin về gương các anh hùng qua các thời kỳ Tổ chức đố vui bằng hình thức trả lời các câu hỏi trắc nghiệm thông qua các slide hay tham gia Hội thi “Rung chuông vàng” qua hình thức trả lời các câu hỏi được trình chiếu qua các slide…nhân các ngày kỷ niệm của tổ chức mình hay ngày sinh nhật Bác như 26/3,15/5, 19/5…
- Đối với Ban giám hiệu: Trong năm học này, việc tổ chức triển khai hay báo các hoạt động của nhà trường trong năm đều sử dụng công nghệ thông tin: Thực hiện việc lồng ghép những hình ảnh, tư liệu, clip…với nội dung báo cáo…
3 Công tác chỉ đạo và quản lý ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy của giáo viên:
Đầu năm học BGH đã tổ chức chuyên đề nâng cao hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy cho toàn thể cán bộ giáo viên nhà trường Qua chuyên đề giáo viên nòng cốt (thầy Hùng) cùng ban giám hiệu hướng dẫn giáo viên thực hành một số kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy Giáo viên được trao đổi những kinh nghiệm về phương pháp soạn giáo án điện tử Từ đó giáo viên cùng thảo luận đi đến thống nhất cách soạn phải tuân thủ theo 4 bước như sau:
a Bước 1: Chuẩn bị
+ Tải tài liệu từ mạng:
Có thể vào Google để tìm nội cần chọn, tuỳ từng loại tài liệu mà có cách tải (Download) về máy:
- Văn bản: mở trang web có tài liệu đang cần, chọn (bôi đen) phần văn bản cần tải, chuột phải và copy tiếp đó có thể dán vào slide hoặc dán vào tệp Word để dùng sau Còn cách nữa là save as toàn bộ trang web lại và làm tương tự
Trang 7- Âm thanh: vào những trang web có đăng tải nhạc như www.nhac.vui.vn, www.nhacso.net, www.mp3.zing.vn để tải
- Hình ảnh: Dùng trang web www.google.com.vn để tìm hình ảnh, chọn ảnh rồi lưu (save as) ảnh đó vào máy tính
Ví dụ: tải nhạc từ web về:
Ở ví dụ này chúng ta sử dụng trang www.nhac.vui.vn để tải, quá trình theo hình sau:
Vào trang web và nhập tên bài hát cần tìm
Trang 8b Bước 2: Nhập nội dung văn bản, chèn âm thanh, hình ảnh, hình vẽ và các đối tượng khác vào các Slide
nhấn chuột vào nút này để tải
Trang 9+ Nhập văn bản, có thể copy đoạn văn bản đã tải về từ web lúc trước, rồi paste vào slide
Copy đoạn văn bản đã tải về từ mạng
Trang 10+ Chèn âm thanh vào slide: Trong chế độ hiển thị Slide, chọn Slide muốn chèn âm thanh
- Thực hiện lệnh Insert/ Movies and Sounds
- Để chèn âm thanh từ Clipgallery, kích hoạt Sound from clip Organizer, sau đó kích vào âm thanh được chọn
- Để chèn âm thanh từ tệp âm thanh tải về từ mạng, kích hoạt Insert\Movies and Sounds\Sound from file, xác định đường dẫn đến thư mục chứa âm thanh sau đó kích đúp chuột lên tệp âm thanh cần chọn Khi
đó biểu tượng âm thanh sẽ xuất hiện trên slide cần chọn
Ví dụ:
Paste văn bản vào slide
Trang 11+ Chèn hình ảnh: Xác định slide cần chèn ảnh, chọn Insert\ Picture, có thể chọn ảnh từ galery (Clipart) hoặc từ tệp hình ảnh đã tải về
Ví dụ:
Sau đó chọn ảnh để chèn
Trang 12+ Vẽ hình: Sử dụng thanh Drawings:
- Nút Autoshapes chứa các nhóm công cụ vẽ, mỗi nhóm có nhiều hình cần vẽ
- Chọn hình cần vẽ (nhấn chuột trái 1 lần), con trỏ lúc này thành dấu cộng (+), nhấn giữ chuột trái và kéo để vẽ
c Bước 3: tạo hiệu ứng: (Slide show\Custom Animation)
Với mỗi slide đều có các đối tượng Các đối tượng đó cần phải sắp xếp theo 1 kịch bản Đó là các hiệu ứng Có 4 nhóm hiệu ứng:
Nhóm Entrance: Các đối tượng xuất hiện dần vào slìde
Nhóm Emphasis: Nhóm này làm nổi bật các đối tượng
Nhóm Exit: Các đối tượng biến mất khỏi màn hình
Nhóm Motion Paths: Nhóm này giúp các đối tượng di chuyển theo 1 đường cong hoặc thẳng xác định
Trang 13Nên kết hợp các nhóm nhưng không kết hợp quá nhiều sẽ gây loạn hiệu ứng mà giáo viên không kiểm soát được Nhóm Entrance nên được đặt trước, rồi mới đặt các nhóm khác
Trang 14
d Bước 4: Kiểm thử và trình bày:
Sau khi hoàn tất các bước trên, việc kiểm thử bài giảng cần được tiến hành cẩn thận, nếu có lỗi phát sinh phải sửa ngay kể cả lỗi chính tả, lỗi kịch bản (thứ
tự các hiệu ứng), và các lỗi khác
Công việc cuối cùng là trình bày bài giảng, giáo viên phải chủ động trong kịch bản, thuộc kịch bản
Từ thống nhất cơ bản đó, mỗi giáo viên trong năm học phải soạn ít nhất 4 giáo án điện tử cho mình để góp vào kho giáo án điện tử của nhà trường làm tư liệu dùng chung Đồng thời chia sẻ kinh nghiệm với các đơn vị bạn
Từ đầu năm học đến nay, toàn trường đã thực hiện được 20 giáo án điện tử giảng dạy ở tất cả các khối lớp Đa số giáo viên đã ứng dụng công nghệ thông tin
Trang 15một cách nhuần nhuyễn, các giáo án điện tử có chất lượng cao, góp phần tạo hứng thú học tập cho học sinh, làm tăng hiệu quả trong hoạt động dạy học
Giáo viên đã có sự lựa chọn các bài dạy với những nội dung phù hợp để đầu tư giảng dạy giáo án điện tử Qua những tiết dạy này, giáo viên phát huy tối đa những ưu thế trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, tạo cho lớp học thật sự sinh động với những hiệu quả về âm thanh, hình ảnh, mà chỉ dạy bằng giáo án điện tử mới tạo được những hiệu quả tích cực này
4 Đối với công tác bồi dưỡng học sinh sử dụng công nghệ thông tin:
Chỉ đạo cho giáo viên trực tiếp giảng dạy môn toán xây dựng kế hoạch bồi dưỡng cho các em học sinh có khả năng học tốt môn toán làm quen với máy vi tính ngay từ đầu năm học để các em có thể tham gia thi Giải toán qua mạng Internet, đồng thời chọn và thành lập đội tuyển để bồi dưỡng trang bị cho các em
hệ thống kỹ năng, kiến thức cần thiết để tham gia hội thi do phòng giáo dục tổ chức Kết quả nhà trường có 11 em tham gia dự thi thì cả 11 em đạt giải, đồng đội được xếp thứ 3 toàn huyện
II CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ TỔ CHỨC THỰC HIỆN:
1.Thành lập nhóm công tác phụ trách công nghệ thông tin của nhà trường gồm 5 thành viên (Thầy Hùng, cô Thao, cô Nam, cô Huệ, cô Xuân) yêu cầu nhóm xây dựng được kế hoạch, cách thức tổ chức thực hiện và triển khai các hoạt động về công nghệ thông tin của nhà trường, đồng thời phân công cô Thanh – Phó hiệu trưởng nhà trường phụ trách
2.Ban giám hiệu đầu tư về trang thiết bị kỹ thuật cao để giáo viên có điều kiện thuận lợi khi soạn giảng giáo án điện tử như: 2 Máy chiếu đa năng, 1 máy ảnh kỹ thuật số, 1 máy quét ảnh, 1 phòng máy tính (16 máy), phần mềm máy tính cần thiết hỗ trợ cho hoạt động dạy - học
3.Khuyến khích cả về tinh thần và vật chất để giúp giáo viên tự xây dựng