Hướng dẫn Giải nhanh đề thi hóa 7 QUY DOI

I CƠ S PHƯƠNG PHÁP

1 Nguyên t c

Quy ñ i là phương pháp bi n ñ i toán h c nh m ñưa bài toán ban ñ u là m t h n h p ph c t p

v d ng ñơn gi n hơn, qua ñó làm cho các phép tính tr' nên ñ( dàng, thu)n tiên

Dù ti n hành quy ñ i như th nào thì cũng ph i tuân th 2 nguyên t c sau:

B o toàn nguyên t*, t c là t ng s* mol m i nguyên t* ' h n h p ñ u và h n h p m,i ph i như nhau

B o toàn s* oxi hóa, t c t ng s* oxi hóa c a các nguyên t* trong hai h n h p là như nhau

2 Các hư ng quy ñ!i và chú ý

- M t bài toán có th- có nhi u hư,ng quy ñ i khác nhau nhưng ch y u có 2 hư,ng ch y u:

Quy ñ i h n h p nhi u ch t v h n h p hai hay ch m t ch t:

Trong trư ng h p này thay vì gi0 nguyên h n h p các ch1t như ban ñ u, ta chuy-n thành h n h p v,i s* ch1t ít hơn( cũng c a các nguyên t* ñó), thư ng là h n h p 2 ch1t th)m chí là 1 ch1t duy nh1t

Ví d4: V,i h n h p các ch1t g5m Fe, FeO, Fe3O4, Fe2O3 ta có th- chuy-n thành các c6p quy ñ i

Tuy nhiên ta nên ch n c6p ch1t nào ñơn gi n có ít ph n ng oxi hóa-kh nh t ñ- ñơn gi n vi7c tính

toán

Rõ ràng là v,i cách quy ñ i này thì bài toán tr' nên ñơn gi n hóa ñi r1t nhi u nh ñó có th- gi i

m t cách nhanh g n hơn

Quy ñ i h n h p nhi u ch t v các nguyên t tương ng:

Thông thư ng ta g6p bài toán h n h p nhi u ch1t nhưng v b n ch1t ch; g5m 2 ho6c 3 nguyên t*

Do ñó, có th- quy ñ i th<ng h n h p ñ u v h n h p ch; g5m 2 ho6c 3 nguyên t= tương ng

Ví d4: H n h p g5m Fe, FeS, FeS2, Cu, CuS, Cu2S, S thành Cu, Fe, S

- Do vi7c quy ñ i nên trong m t s* trư ng h p s* mol m t ch1t có th- có giá tr> âm ñ- t ng s* mol

m i nguyên t* là b o toàn

- Trong quá trình làm bài ta thư ng k t h p s= d4ng các phương pháp b o toàn kh*i lư ng, b o toàn nguyên t*, và b o toàn electron K t h p v,i vi7c sơ ñ5 hóa bài toán ñ- tránh vi t phương trình

ph n ng, qua ñó rút ngBn th i gian làm bài

- Phương pháp quy ñ i t*t nh1t, có tính khái quát cao nh1t là quy ñ i th<ng v các nguyên t= tương

ng ðây là phương án cho l i gi i nhanh, g n và d( hi-u, bi-u th> ñúng b n ch1t hóa h c

II M$T S% THÍ D) MINH H*A

VÍ D) 1: Nung m gam b t sBt trong oxi thu ñư c 3gam h n h p ch1t rBn X Hòa tan h t h n h p X

HƯ+NG D,N GI/I

PHƯƠNG PHÁP QUY ð0I

Sơ ự5 bài toán:

Fe FeO

Fe 2 O 3

Fe 3 O 4

NO

Dd Fe 3+

0,56 lit

3g

m gam

Ta có: nNO = 0,025 (mol)

Trong trư ng h p này ta có th- quy ự i h n h p X thành các h n h p khác ựơn gi n hơn g5m 2 ch1t sau:

Phương án 1: Quy ự i h n h p X thành





 Theo b o toàn kh*i lư ng: 56x + 160y = 3 (1)

Các quá trình cho nh)n electron:

b o toàn electron: 3x = 0,075 → x = 0,025 (mol) (2)

TJ (1) và (2) → x = 0,025 (mol) và y = 0,01 (mol)

B o toàn nguyên t* Fe:

→ đáp án A

Phương án 2: Quy ự i h n h p X thành







Các quá trình cho nh)n electron:

B o toàn electron: 3x + y = 0,075 → x = 0,025 (mol) (4)

TJ (3) và (4) → x = 0,015 (mol) và y = 0,03 (mol)

B o toàn nguyên t* Fe:

→ đáp án A

VÍ D) 2: Nung 8,4g sBt trong không khắ, sau ph n ng thu ựư c m gam ch1t rBn X g5m Fe, Fe2O3,

phFm kh= duy nh1t Giá tr> c a m là:

HƯ+NG D,N GI/I

0,1

⇒ S* mol c a nguyên t= Fe t o oxit Fe2O3 là

Fe

n

2 3

Fe O

0,35 n

3 2

=

ừ

V)y:

2 3

X Fe Fe O

Ớ Quy h n h p X v hai ch t FeO và Fe2 O 3:

FeO + 4HNO3 → Fe(NO3)3 + NO2 + 2H2O

ta có:

2

2 2 3

0,15 mol



→







 2

h X

m = 0,1ừ72 + 0,025ừ160 = 11,2 gam

→ đáp án A

Chú ý: VKn có th- quy h n h p X v hai ch1t (FeO và Fe3O4) ho6c (Fe và FeO), ho6c (Fe và Fe3O4) nhưng vi7c gi i tr' nên ph c t p hơn (c4 th- là ta ph i ự6t Fn s* mol m i ch1t, l)p h7 phương trình, gi i h7 phương trình hai Fn s*)

Ớ Quy h n h p X v m t ch t là Fe x O y:

FexOy + (6x−2y)HNO3 → Fe(NO3)3 + (3x−2y) NO2 + (3x−y)H2O

− →

y =7 mol

V)y công th c quy ự i là Fe6O7 (M = 448) và

6 7

Fe O

0,1 n

3 6 2 7

=

ừ − ừ = 0,025 mol

⇒ mX = 0,025ừ448 = 11,2 gam

Nh n xét: Quy ự i h n h p g5m Fe, FeO, Fe2O3, Fe3O4 v h n h p hai ch1t là FeO, Fe2O3 là ựơn

gi n nh1t

VÍ D) 3: Hòa tan h t m gam h n h p X g5m FeO, Fe2O3, Fe3O4 b ng HNO3 ự6c nóng thu ựư c 4,48 lit khắ NO2( ựktc) Cô c n dung d>ch sau ph n ng thu ựư c 145,2 gam mu*i khan Giá tr> m là:

HƯ+NG D,N GI/I

Quy ự i h n h p v h n h p hai ch1t FeO và Fe2O3 Ta có:

FeO + 4HNO3 → Fe(NO3)3 + NO2 + 2H2O 0,2(mol) ← 0,2 (mol) 0,2 (mol)

Fe2O3 + 6HNO3 → 2Fe(NO3)3 + 3H2O

0,2(mol) ← 0,4(mol)

=

VÍ D) 4: Hòa tan hoàn toàn 49,6g h n h p X g5m Fe, FeO, Fe2O3, Fe3O4 b ng H2SO4 ự6c nóng thu

ựư c dung d>ch Y và 8,96 lit SO2( ựktc)

a/ Tắnh ph n trăm kh*i lư ng oxi trong h n h p X:

b/ Tắnh kh*i lư ng mu*i trong dung d>ch Y:

HƯ+NG D,N GI/I

- 0,05(mol) → - 0,05(mol)

→ m(Fe2O3) = 49,6 Ờ 0,8.72 = -8(g) → ( -0,05 mol)

→ n(O) = 0,8 + 3(-0,05) = 0,65 (mol)

VÍ D) 5: đ- kh= hoàn toàn 3,04 gam h n h p X g5m FeO, Fe2O3, Fe3O4 thì c n 0,05 mol H2 M6t

HƯ+NG D,N GI/I

x y

x 3y





=





=



V)y:

2

SO

→ đáp án A

VÍ D) 6: (TSðH A 2008): ð- hoà tan hoàn toàn 2,32 gam h n h p g5m FeO, Fe2O3 và Fe3O4 ( trong

ñó s* mol FeO b ng s* mol Fe2O3), c n dùng vJa ñ V lít dung d>ch HCl 1M Giá tr> c a V là:

HƯ+NG D,N GI/I

Ta dùng phương pháp quy ñ i:

Fe3O4 l hçn hîp cña FeO v Fe2O3

V× nFeO = nFe2O3 => cho nªn ta coi h n h p ch; có Fe3O4

→

VÍ D) 7: Cho 11,36 gam h n h p g5m Fe, FeO, Fe2O3 và Fe3O4 ph n ng h t v,i dung d>ch HNO3 loãng (dư), thu ñư c 1,344 lít khí NO (s n phFm kh= duy nh1t, ' ñktc) và dung d>ch X Cô c n dung

d>ch X thu ñư c m gam mu*i khan Giá tr> c a m là:

A 49,09 B. 34,36 C. 35,50 D. 38,72

HƯ+NG D,N GI/I

Cách 1: Theo phương pháp b o toàn electron

=

DNa vào ñ>nh lu)t b o toàn kh*i lư ng, ta có:

→

→

#

→

→

→

←

mmu*i = mFe + mNO3-= 8,96 + 62.3nFe = 8,96 + 62.3 #

= 38,72gam → Ch n D

Cá ch 2: phương pháp quy ñ i

Ta coi h n h p ch; g5m Fe và O:



→

ta có: 56x + 16y = 11,36 (*)

Theo ự>nh lu)t b o toàn electron: 3x = 2y + 0,18 (**)

Gi i h7 pt(*) và (**) ựư c x = 0,16 và y = 0,15 → mmu*i = 0,16 242 = 38,72 (g)

VÍ D) 8: H n h p X g5m (Fe, Fe2O3, Fe3O4, FeO) v,i s* mol m i ch1t là 0,1 mol, hòa tan h t vào

khắ thoát ra ' ựktc thu c phương án nào ?

HƯ+NG D,N GI/I

0,3 0,1 0,1 mol

Cu( NO ) NO

1

3 2

d Cu( NO )

0,05 V

1

= = 0,05 lắt (hay 50 ml)

→ đáp án C

VÍ D) 9: H n h p X có t; kh*i so v,i H2 là 21,2 g5m propan, propen và propin Khi ự*t cháy hoàn toàn 0,1 mol X, t ng kh*i lư ng c a CO2 và H2O thu ựư c là:

HƯ+NG D,N GI/I

Quy ự i h n h p thành: C3H8: x (mol) và C3H4: y (mol)

Ta có h7 phương trình:

⇒

Sơ ự5 cháy: ( $# (





m = 44.0,3 + 18(0,06.4 + 0,04.2) = 18,96 (g)

→ đáp án B

2 (đH B 2013): H n h p X g5m FeO, Fe2O3 và Fe3O4 Cho khắ CO qua m gam X nung nóng, sau m t th i gian thu ựư c h n h p ch1t rBn Y và h n h p khắ Z Cho toàn b Z vào dung d>ch

d>ch ch a 18 gam mu*i Giá tr> c a m là

HƯ+NG D,N GI/I

() $ *+

( ' (

$ ,)- *+

! 2



→

→





( ()(

Xét ự n tr ng thái ự u và cu*i các ch1t có s* oxi hóa thay ự i, bO qua quá trình trung gian:

0,09 → 3.0.09

0,04 → 0,08

x → 2x

+

0,09 ← 0,045 B3o toàn electron: 3.0,09 + 0.08 = 2x + 0.09 → x = 0,13 (mol)

đÁP ÁN A

2 (đH B 2013) : Cho m gam m t oxit sBt ph n ng vJa ự v,i 0,75 mol H2SO4, thu ựư c

tr> c a m là:

HƯ+NG D,N GI/I Cách 1: Quy ự i oxit sBt thành h n h p g5m Fe (x mol) O (y mol)

x → 3x

y → 2y

+

+

0,15 ← 0,075

B o toàn electron: 3x = 2y + 0,15 (1)

Gi i h7 phương trình (1), (2): x = 0,45; y = 0,6

⇒ m = 0,45.56 + 0,6.16 = 34,8 (gam)

Cách 2:

B o toàn nguyên t H : $ = $

B o toàn kh i lư ng : 6' $ $

⇒ moxit = 0,225.400 +0,075.64 + 0,75.18 – 0,75.98 = 34,8 (gam)

ðÁP ÁN B

2 (ðH A 2013) : H n h p X g5m Na, Ba, Na2O và BaO Hòa tan hoàn toàn 21,9 gam X vào

HƯ+NG D,N GI/I

)

<)

<)















Nh4n xét: Bài toán có 4 Fn mà ch; có 3 d0 ki7n N u ñ6t 4 Fn gi i sP ph c t p, khi ñó ph i thNc hi7n nhi u phép bi n ñ i toán h c ph c t p Do ñó, chúng ta c n gi m xu*ng thành 3 Fn như sau:

∑

$ (

#

−

(

0,12 0,08 → 0,08

→ <)( 0,08.197 = 15,76 (g)

ðÁP ÁN B

BÀI T7P T8 LÀM

BÀI 1: Hòa tan hoàn toàn 25,6 gam rBn X g5m Fe, FeS, FeS2 và S b ng dung d>ch HNO3 dư, thoát ra

Giá tr> c a V là

BÀI 2: Cho hoàn toàn 3,76g h n h p X ' d ng b t g5m S , FeS, FeS2 trong dung d>ch HNO3 thu ñc

kh*i lư ng không ñ i thu ñc m g hh rBn Giá tr> m là:

BÀI 3: Hòa tan hoàn toàn 30,4g ch1t rBn X g5m Cu, CuS, Cu2S và S b ng HNO3 dư, thoát ra 20,16 lit khí NO duy nh1t (ñktc) và dung d>ch Y Thêm Ba(OH)2 dư vào Y thu ñư c m gam k t t a Giá tr> m là:

BÀI 4: Nung m gam b t Cu trong oxi thu ñư c 24,8 gam h n h p ch1t rBn X g5m Cu, CuO, Cu2O Hòa tan hoàn toàn X trong H2SO4 ñ6c nóng thoát ra 4,48 lit khí SO2 duy nh1t (ñktc) Giá tr> c a m là:

BÀI 8: Cho 9,12 g h n h p g5m FeO, Fe2O3, Fe3O4 tác d4ng v,i dung d>ch HCl dư Sau khi các ph n

Giá tr> c a m là:

BÀI 5: Hòa tan hoàn toàn 34,8 gam m t oxit sBt d ng FexOy trong dung d>ch H2SO4 ñ6c nóng Sau

ph n ng thu ñư c 1,68 lit khí SO2 ( s n phFm kh= duy nh1t, ño ' ñktc) oxit FexOy là:

BÀI 6: H n h p X g5m Mg, MgS, S Hòa tan hoàn toàn m gam X trong HNO3 ñ6c nóng thu ñư c

m là: