Đối với giáo dục Mầm non, việc hình thành các kỹ năng cần thiết về nhận thức, vận động, ngôn ngữ và giao tiếp, kỹ năng tự phục vụ, sự hợp tác chia sẻ cũng nh biết tự điều chỉnh cảm xúc,
Trang 1Một số vấn đề
về giáo dục kỹ năng sống cho trẻ Mầm non
A/ Đặt vấn đề:
I/ Lý do chọn đề tài:
Hiện nay, việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh đang là vấn đề đợc coi trọng ở các trờng học Chỉ thị 40/ 2008/CT-BGD&ĐT ngày 22/ 07/2008 của
Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc phát động phong trào thi đua “ Xây dựng trờng học thân thiện, học sinh tích cực” giai đoạn 2008- 2013 đã thể hiện cụ thể những nội dung cần thiết về rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh đó là:
- Rèn luyện kỹ năng xử lý hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc, sinh hoạt theo nhóm
- Rèn luyện sức khoẻ và ý thức bảo vệ sức khoẻ , kỹ năng phòng chống tai nạn giao thông, đuối nớc và các tai nạn thơng tích khác
- Rèn luyện kỹ năng ứng xử văn hoá, chung sống hoà bình, phòng ngừa bạo lực và các tệ nạn xã hội
Đối với giáo dục Mầm non, việc hình thành các kỹ năng cần thiết về nhận thức, vận động, ngôn ngữ và giao tiếp, kỹ năng tự phục vụ, sự hợp tác chia sẻ cũng nh biết tự điều chỉnh cảm xúc, giải quyết vấn đề, biết tìm kiếm sự hỗ trợ,
kỹ năng tự bảo vệ bản thân và bảo vệ môi trờng sống các kỹ năng ấy đợc hình thành trên trẻ một cách tích cực, phù hợp độ tuổi giúp đứa trẻ sống vui vẻ, khoẻ mạnh, hồn nhiên, tự tin, thông minh và ngoan ngoãn là cơ sở vững chắc cho việc hình thành và phát triển nhân cách toàn diện ngay từ lứa tuổi Mầm non, góp phần tích cực cho việc đào tạo nguồn nhân lực hội tụ đủ các điều kiện về nhân- trí- dũng cho xã hội mai sau
Cùng với việc thực hiện các nội dung của phong trào thi đua “ Xây dựng tr-ờng học thân thiện và học sinh tích cực”, Nội dung giáo dục kỹ năng sống phù hợp độ tuổi cho trẻ ở trờng Mầm non thị trấn Quán lào đã và đang là vấn đề
đ-ợc bàn đến trong mỗi kỳ sinh hoạt chuyên môn để cùng với những nội dung giáo dục khác trong trờng Mầm non nâng cao hơn nữa chất lợng chăm sóc giáo dục trẻ
Là một cán bộ quản lý trờng học, vấn đề mà tôi băn khoăn suy nghĩ là làm thế nào để thực hiện tốt nhất nhiệm vụ trọng tâm của đơn vị là không ngừng nâng cao chất lợng chăm sóc giáo dục trẻ, nuôi dạy các cháu Mầm non khoẻ
Trang 2mạnh, ngoan ngoãn, thông minh đáp ứng lòng mong đợi của các bậc phụ huynh và cộng đồng xã hội Bởi vậy việc lựa chọn một trong những nội dung
cụ thể để chỉ đạo thực hiện, tìm ra những biện pháp tác động hữu hiệu phù hợp tình hình trờng, lớp để từ đó đúc rút đợc những kinh nghiệm từ thực tiễn sống động trong lĩnh vực giáo dục Mầm non là bài học có sức thuyết phục lớn
đối với mỗi cán bộ giáo viên trong nhà trờng
Xuất phát từ quan điểm này, mỗi năm tôi chọn cho mình một nội dung giáo dục cụ thể để chỉ đạo thực hiện và thực hiện cho bằng đợc ở trờng Mầm non Năm học 2010- 2011, tôi đã giành thời gian cần thiết cùng với tập thể cán
bộ giáo viên thực hiện nội dung “Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non” nhằm hình thành các kỹ năng cần thiết cho các bé thông qua việc lồng ghép tích hợp, đan xen hài hoà trong các nội dung giáo dục hàng ngày ở trờng, lớp
đồng thời phối hợp chặt chẽ với gia đình thực hiện các nội dung này trên cơ sở
mẹ và cô cùng quan tâm đến trẻ
II/ Thực trạng việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ
Mầm non hiện nay:
1 Thuận lợi:
Năm học 2010- 2011 trờng MN thị trấn Quán lào có tổng số 8 nhóm lớp với 247 học sinh và 30 cán bộ giáo viên
Đội ngũ cán bộ giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, ham tìm tòi học hỏi, tỷ lệ
đạt chuẩn trở lên 100% trong đó trên chuẩn 40%
Chuyên đề năm 2010 do sở GD&ĐT, phòng Giáo dục triển khai đã giúp cho bản thân tôi cũng nh tập thể cán bộ giáo viên trờng MN thị trấn Quán lào hiểu đầy đủ, sâu sắc hơn về sự cần thiết phải giáo dục kỹ năng sống cho trẻ Mầm non, xác định đợc một cách cụ thể mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục kỹ năng sống cho các bé đồng thời lựa chọn các nội dung cần thiết, phù hợp từng độ tuổi, lựa chọn phơng pháp, cách thức giáo dục phù hợp tình hình trờng, lớp và
điều quan trọng là lựa chọn các nội dung giáo dục thích hợp để lồng ghép, đan xen một cách hiệu quả trong các hoạt động giáo dục hàng ngày
2 Khó khăn:
Thực tiễn ở trờng mầm non, các nội dung trong giáo dục kỹ năng sống cho trẻ đang còn là vấn đề mà nhiều giáo viên còn mơ hồ cha thực sự hiểu một
Trang 3cách cặn kẽ, thấu đáo chính vì vậy cha thực sự thấy hết đợc ý nghĩa của việc giáo dục hình thành kỹ năng sống cho trẻ
Một số cha mẹ trẻ cha thực sự quan tâm đến việc giáo dục con cái vì vậy còn có quan điểm là “ Hãy thực hiện cho tốt chơng trình CSGD trẻ đi rồi hãy bàn về giáo dục các kỹ năng khác” hay “ Các nội dung trong chơng trình cha
đủ hay sao mà còn tải thêm cho nặng”
Thực ra việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là những vấn đề thờng nhật mà cô giáo và các bậc cha mẹ đã và đang làm hàng ngày đấy thôi, có điều là làm
nh thế nào và kết quả ra sao thì cha mấy ai để ý lu tâm tới
Đánh giá một cách khách quan về kết quả giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở trờng Mầm non trong thời gian qua tôi nhận thấy còn có nhiều vấn đề đáng lu tâm, điều này đợc minh chứng qua kết quả khảo sát thực tiễn những kỹ năng hình thành trên trẻ và những hạn chế nhất định trong việc giáo dục hình thành
kỹ năng sống cho các bé ở trờng chúng tôi trong thời gian qua
3 Kết quả việc giáo dục hình thành kỹ năng sống cho trẻ ở trờng Mầm non trong thời gian qua:
Để có kết quả từ thực tiễn giáo dục kỹ năng sống cho trẻ ở trờng Mầm non trong thời gian qua làm cơ sở đối chứng cho kết quả thực nghiệm, tôi tiến hành khảo sát trên đối tợng trẻ 5-6 tuổi với số trẻ là 30 cháu với 5 nội dung cụ thể kết quả nh sau :
trẻ
Kỹ năng nhận thức Kỹ năng giao
tiếp
Kỹ năng tự phục vụ và tự vệ
Kỹ năng giải quyết vấn đề KN bảo vệ môi trờng sống Kết quả chung
5-6 T
30 TK TB Y TK TB Y TK TB Y TK TB Y TK TB Y Tốt khá Trung bình Yếu
ST TL ST TL ST TL
Tỷ
lệ:
43,3 40 16,7 40 40 20 36,7 30 13,3 33,3 43,4 23,3 26,6 56,7 16,7 36,7 46,6 16,7
Qua kết quả khảo sát thực tiễn về kỹ năng sống của trẻ và việc việc rèn luyện kỹ năng cần thiết cho các bé trong thời gian qua, đánh giá một cách khách quan ở trờng chúng tôi đang còn nhiều hạn chế:
- Việc giáo dục nhận thức cho trẻ chỉ quan tâm đến những kiến thức cung cấp cho trẻ trong chơng trình thông qua các hoạt động mà cha quan tâm đến việc biến những kiến thức ấy thành kỹ năng thông qua việc rèn luyện một cách có
kế hoạch ở mọi lúc mọi nơi để giúp đa trẻ có đủ hiểu biết giải quyết những tình huống trong thực tế cuộc sống Đặc biệt là còn xem nhẹ việc giúp trẻ tự
Trang 4nhận thức về bản thân, gia đình, bạn bè, trờng lớp và những sự vật sự việc xung quanh gần gủi trẻ Vì vậy tỷ lệ trẻ tốt khá mới đạt 43,3%, trẻ yếu kém còn chiếm tỷ lệ khá cao: 16,7%
- Kỹ năng giao tiếp của các bé thực sự còn nhiều vấn đề đáng bàn, trẻ còn nhút nhát, thiếu mạnh dạn tự tin, sử dụng ngôn ngữ khi trò chuyện cha rõ ràng, mạch lạc, thái độ trong giao tiếp cha thực sự đúng mực theo yêu cầu độ tuổi, tình trạng sử dụng câu thiếu chủ vị , cách ứng xử giao tiếp cha thể hiện rõ thái
độ văn minh, lịch sự của trẻ để ngời lớn có thể cảm nhận đợc và đánh giá trọn vẹn ở một bé ngoan
Kỹ năng giao tiếp ở trẻ qua khảo sát, tỷ lệ khá tốt đạt ở mức khiêm tốn: 40% trong khi đó trẻ yếu kém còn tới 20%
- Kỹ năng tự phục vụ ở trẻ còn nhiều khiếm khuyết, một số trẻ kỹ năng tự phục vụ bản thân còn vụng về, cần sự giúp đỡ của bạn bè, cô giáo nhiều hơn, khả năng tự vệ kém, trẻ đạt mức độ khá tốt ở kỹ năng này mới đạt 36,7% và yếu kém còn tới 13,3%
- Kỹ năng giải quyết vấn đề trong cuộc sống thờng nhật của bé còn vụng dại, thiếu linh hoạt Sự thông minh, sáng tạo trong xử lý tình huống còn hạn chế , Mức độ khá tốt mà trẻ đạt đợc ở kỹ năng này là 33, 3% trong khi đó trẻ yếu kém còn chiếm tới 23,3%
- Đối với môi trờng sống, ý thức và kỹ năng bảo vệ môi trờng sống cha đợc hình thành bền vững trên trẻ, việc giữ gìn và bảo vệ trờng, lớp, nơi công cộng,
ý thức sử dụng, giữ gìn, lấy cất, sắp đặt và bảo vệ đồ dùng đồ chơi, bảo vệ cây cối, con vật, giữ cho môi trờng sống luôn sạch đẹp nhiều khi còn bộc lộ những khiếm khuyết đáng lu tâm nh thích thì làm, không thích thì thôi chứ cha có biểu hiện rõ nét việc không làm thì bé cảm thấy không yên tâm, không thực hiện đợc cảm thấy có lỗi
Kỹ năng này qua khảo sát cho thấy trẻ đạt mức độ khá tốt còn thấp: 26,6% trong khi đó tỉ lệ trẻ yếu còn tói 16,7%
- Một số kỹ năng khác nh sự hợp tác chia sẻ, tìm kiếm sự hỗ trợ, kiểm soát cảm xúc phù hợp độ tuổi cũng cần có kế hoạch giáo dục và các biện pháp thực hiện hiệu quả để hình thành kỹ năng sống cho trẻ, tạo điều kiện thuận lợi trong cuộc sống giúp bé phát triển tốt nhất những phẩm chất cần thiết của một
Trang 5công dân tí hon “ Công dân tuổi Mầm non “ Khoẻ mạnh, ngoan ngoãn, thông minh, hồn nhiên, tự tin và yêu đời”
B/ giải quyết vấn đề
I/ Một số biện pháp tích cực trong việc tổ chức các hoạt
động giáo dục hình thành kỹ năng sống
cho trẻ Mầm non:
1 Tạo môi trờng giáo dục phù hợp giúp trẻ rèn luyện các các kỹ năng cần thiết trong cuộc sống hàng ngày:
Đối với trẻ Mầm non, môi trờng giáo dục có ý nghĩa quan trọng trong việc giáo dục, hình thành kỹ năng cho các bé
Những kỹ năng cần thiết chỉ có đợc khi có môi trờng thuận lợi thu hút đợc sự chú ý, tạo hứng thú cho trẻ tham gia hoạt động một cách tích cực
Xuất phát từ ý nghĩa đó, trong quá trình chỉ đạo thực hiện các nội dung giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, tôi luôn quan tâm đến việc hớng dẫn giáo viên tạo môi trờng thân thiện, lôi cuốn trẻ
a Tạo môi trờng thân thiện về tinh thần ở trờng, lớp Mầm non:
Để trẻ có tâm lý thoải mái khi tham gia các hoạt động ở trờng, lớp, mỗi cán
bộ giáo viên trong nhà trờng cần quan tâm trớc hết đến tình cảm thái độ và cách ứng xử đối với trẻ, tận tình, niềm nở, ân cần, tạo niềm tin cho trẻ bộc lộ những sở thích, những mong muốn của bản thân giúp bé hình thành các kỹ năng cần thiết trong giao tiếp, ứng xử với cô, với bạn, với những ngời xung quanh Cô và ngời lớn xung quanh trẻ là tấm gơng phản chiếu thái độ hành vi của trẻ, hớng cho bé biết ứng xử lễ phép, có ý thức trong đi đứng, nói năng, chào hỏi, hoà nhã với bạn bè, kính trọng ngời trên, nhờng nhịn em nhỏ, biết giúp đỡ ngời khác khi cần một cách tự nguyện, thực hiện những hành vi ấy thực sự mang lại niềm vui cho các bé bởi mọi kỹ năng chỉ có thể đợc hình thành trên trẻ khi đứa trẻ cảm thấy thực sự thoải mái và tự giác thực hiện trên nền tảng tấm gơng của ngời lớn mà trực tiếp hàng ngày hàng giờ ở trờng, lớp
là cô giáo
Đây là môi trờng giáo dục và hình thành các kỹ năng sống cho trẻ 1 cách hiệu quả mà năm học 2010- 2011 trờng Mầm non thị trấn Quán Lào đã làm đợc dới
sự quản lý, chỉ đạo sát sao của ban giám hiệu
Trang 6b Xây dựng môi trờng hoạt động phù hợp đảm bảo tính khoa học, thẩm mỹ,
thân thiện phát huy tính tích cực, độc lập- tự giác của trẻ ở trờng Mầm non :
Đối với trẻ Mầm non, mọi kỹ năng chỉ có thể đợc hình thành một cách tốt nhát khi có môi trờng hoạt động phù hợp với trẻ, xuất phát từ quan điểm này, tôi đã có kế hoạch cụ thể tham mu với cấp uỷ Đảng và chính quyền địa phơng tạo môi trờng vật chất thiết yếu đủ điều kiện cho việc thực hiện nhiệm vụ năm học mới 2010- 2011 đạt kết quả cao nhất
Trang thiết bị đồng bộ đợc mua sắm bổ sung đầy đủ, góc tuyên truyền với các nội dung giáo dục về kiến thức cơ bản trong mọi lĩnh vực hoạt động, các nội dung về dinh dỡng- sức khoẻ, an toàn giao thông, bảo vệ môi trờng, các hành
vi thái độ ứng xử văn minh lịch sự, những truyền thống văn hoá lịch sử mang sắc màu Mầm non đợc phản ánh qua nội dung tranh phù hợp có sức lôi cuốn trẻ tìm tòi, khám phá, trãi nghiệm để từ đó hình thành kỹ năng cần thiết dới sự hớng dẫn của giáo viên và cũng mang ý nghĩa tuyên truyền đến các bậc cha
mẹ trẻ và cộng đồng xã hội
- Môi trờng thiên nhiên đợc cải tạo, bổ sung ở sân trờng, vờn trờng, các góc thiên nhiên của lớp với đủ chủng loại: Sân trờng có bể nớc với sắc hồng hoa súng, xanh xanh màu xanh của cây xi cảnh, cây dây leo vạn niên thanh, cá bơi tung tăng tạo sự dịu dàng uyển chuyển và rợp mát bóng lá bàng, rực màu ph-ợng đỏ, thớt tha liễu rũ, thanh thoát nhãn lồng, muồng vàng hào hoa, địa lan tinh khiết góc thiên nhiên ở mỗi lớp một vẻ đa dạng sắc màu thiên nhiên
Đó là phơng tiện tích cực trong việc giáo dục kỹ năng bảo vệ môi trờng cho các bé
- Môi trờng nhóm lớp đợc thiết kế theo từng chủ đề với phơng thức hoạt động
mở từ đó trẻ có thể tham gia hoạt động khám phá, trãi nghiệm để tự nhận thức
và nhận thức đầy đủ về thế giới xung quanh muôn vẻ, về thái độ hành vi ứng
xử với thế giới xung quanh đợc thu nhỏ trong môi trờng trờng, lớp mầm non Với chủ đề Trờng Mầm non, những hình ảnh, những hoạt động của cô, của trẻ ở trờng, lớp, công việc, sự quan tâm tình thơng, tinh thần trách nhiệm và thái độ ứng xử của cô với bé hàng ngày, hoạt hoạt động của bé ở trờng lớp, những thao tác, hành vi của bé đợc phản ánh qua tranh ảnh, mô hình và những yêu cầu đối với trẻ giúp cho trẻ có đợc những kỹ năng cần thiết trong hoạt
Trang 7động, trong giao tiếp ứng xử và giải quyết vấn đề hay tìm kiếm sự hỗ trợ của cô, của bạn
Chủ đề bản thân và môi trờng nhóm lớp theo chủ đề giúp bé nhận thức và
tự nhận thức đầy đủ hơn về chính bản thân trẻ về bạn bè của trẻ với các đặc
điểm rõ nét về hình dáng, các bộ phận cơ thể, tác dụng của từng bộ phận và ý nghĩa của việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, giữ gìn và bảo vệ cơ thể, tạo điều kiện thuận lợi nhất để bé thực hành các thao tác, hành động, hoạt động phục vụ cho nhu cầu nhận thức, rèn luyện kỹ năng sống cần thiết hàng ngày
Chủ đề gia đình và những hình ảnh, về gia đình, về ngời thân trong gia đình
bé, đồ dùng dụng cụ gia đình đợc xây dựng, thiết kế phản ánh nội dung chủ đề
ở nhóm lớp và việc tổ chức các hoạt động theo chủ đề không chỉ giúp bé có ý thức về gia đình mà còn là điều kiện tốt nhất giúp trẻ hình thành thái độ hành
vi ứng xử đúng mực với ông bà, cha mẹ, ngời thân, biết giúp đỡ gia đình những công việc cần thiết, biết cảm thông, yêu thơng, chia sẻ, biêt giữ gìn cho môi trờng gia đình luôn vui vẻ, hạnh phúc, thoáng mát và sạch đẹp
Tạo môi trờng giáo dục phù hợp, đảm bảo tính khoa học, thẩm mỹ, gần gũi
và thân thiện theo chủ đề có tác dụng tích cực trong việc giáo hình thành kỹ năng sống cần thiết giúp trẻ hoà nhập với thế giới xung quanh, phát huy cao độ tính tích cực độc lập tự giác, chủ động trong giải quyết các vấn đề nảy sinh trong đời sống hàng ngày của trẻ, biết tìm kiếm sự hỗ trợ của cha mẹ, cô giáo, bạn bè và những ngời xung quanh khi cần thiết, trên cơ sở đó mà hình thành những phẩm chất, kỹ năng cần thiết đảm bảo cho sự phát triển thuận lợi về nhân cách toàn diện ở độ tuổi Mầm non
2 Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua việc lồng ghép tích hợp các nội dung vừa sức vào các hoạt động giáo dục hàng ngày:
Chơng trình giáo dục Mầm non đợc thực hiện thông qua các hoạt động giáo dục hàng ngày Cùng với nó, các kỹ năng cần thiết về nhận thức, t duy, ngôn ngữ và giao tiếp, vận động, sự chia sẻ, hợp tác, kiểm soát và điều chỉnh cảm xúc đợc hình thành từ đó giúp trẻ hoà nhập với cuộc sống thờng ngày một cách thuận lợi, biết giải quyết những tình huống nảy sinh một cách tự tin hơn
- Gìơ đón trẻ, cô trò chuyện, gợi mở hớng trẻ tới những kỹ năng cần thiết trong giao tiếp, ứng xử và sử dụng ngôn ngữ phù hợp trong giao tiếp giữa cô với trẻ,
Trang 8giữa trẻ với trẻ và thể hiện thái độ hành vi đúng đắn với môi trờng, với sự vật
sự việc xung quanh xoay quanh từng chủ đề, chủ điểm
Chẳng hạn với chủ đề “Thực vật xung quanh bé” cô cho trẻ xem tranh, quan sát trò chuyện về các loại cây, tìm hiểu về đặc điểm về cấu tạo, môi tr ờng sống, cách chăm sóc, bảo vệ, chơi các trò chơi mô phỏng từ đó không chỉ giúp trẻ nhận thức đầy đủ hơn về cây cối, rau củ quả mà trẻ còn biết cách sử dụng các sản phẩm từ cây cối rau củ đúng mức, biết ăn uống đủ chất, hợp vệ sinh, giữ gìn sức khoẻ và bảo vệ môi trờng Đó chính là những kỹ năng sống cần thiết
- Hoạt động thể dục sáng và giờ thể dục vận động: Giáo viên có thể sử dụng các bài tập theo chủ đề, mô phỏng các thao tác, hành động của sự vật, sự việc xung quanh tuỳ theo từng chủ đề không chỉ giúp trẻ có kỹ năng vận động linh hoạt, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận cơ thể, rèn luyện kỹ năng vận
động cơ bản mà còn rèn luyện cho trẻ có sự phản ứng nhanh nhạy thông qua các trò chơi
Các vận động đi, chạy, nhảy, leo trèo, bò trờn, bật cùng với các trò chơi nh trồng nụ trồng hoa, gió thổi cây nghiêng, trèo cây hái quả ở chủ đề thực vật hay đi nh gấu, bò nh chuột, trèo nh khỉ sóc, nhảy nh thỏ con ở chủ đề động vật là phơng tiện rèn luyện kỹ năng vận động có hiệu quả giúp trẻ trở nên linh hoạt hơn, nhạy cảm hơn, khéo léo hơn Cùng với phát triển kỹ năng vận
động là sự phát triển cơ thể, tăng cờng thể lực và kỹ năng nhận thức, ngôn ngữ,
t duy đợc hình thành tạo cơ hội để trẻ thích ứng tốt nhất với cuộc sống xung quanh
- Hoạt động khám phá môi trờng xung quanh không chỉ giúp trẻ lĩnh hội những kiến thức về thế giới xung quanh phù hợp độ tuổi mà thông qua sự đa dạng muôn vẻ về trờng lớp, bản thân, gia đình, cây cỏ, con vật, các mùa và lễ hội trong năm với khung cảnh thiên nhiên và các hoạt động xã hội kỳ thú, về nghề nghiệp và giao thông, về quê hơng, đất nớc, con ngời Việt Nam ,trẻ nhận thức và tự nhận thức đợc nhiều điều bổ ích, học cách hành xử đúng mực, sự giao tiếp thân thiện, học cách tiếp cận thông minh và giải quyết tình huống sáng tạo Chúng ta hãy xem xét vấn đề này thông qua việc cho trẻ tiếp cận với chủ đề “ Tết- Mùa xuân và lễ hội mùa xuân” Tìm hiểu về chủ đề này, trẻ đợc khám phá, trãi nghiệm từ thực tiễn cuộc sống gia đình, nhà trờng với các hoạt
Trang 9động phong phú Đó là không khí náo nhiệt chuẩn bị cho ngày tết, các hoạt
động vui xuân đón tết, chợ tết, cách trang trí nhà cửa, các món ăn ngày tết và thao tác thực hành chế biến các món ăn, cách bày cỗ tết, các loại hoa quả, bánh kẹo ngày tết và thái độ ân cần quan tâm, lối ứng xử thân thiện, lễ phép , văn minh lịch sự với sự hớng lái của cô và các hoạt động khám phá trãi nghiệm trẻ nhận thức đầy đủ hơn không khí ngày tết cổ truyền , các hoạt động thực tiễn và nét đẹp văn hoá dân tộc từ đó hình thành các kỹ năng giao tiếp, ứng xử, thực hành xử lý tình huống theo phong tục tập quán của ngời Việt Nam
Thiên nhiên kỳ thú với phong cảnh tuyệt vời của tết, mùa xuân ở khắp mọi miền tổ quốc và lễ hội mùa xuân với nét đẹp của tự nhiên, của truyền thống văn hoá lâu đời mô phỏng ở các trò chơi dân gian, ở các trò lĩnh xớng, các tiết mục văn nghệ không chỉ làm giàu vốn kiến thức cho trẻ mà điều quan trọng là trẻ học cách hành xử phù hợp với môi trờng, biết bảo vệ môi trờng tự nhiên, giữ gìn nét đẹp văn hoá truyền thống phù hợp độ tuổi Mầm non
- Các hoạt động khác nh tạo hình, âm nhạc, làm quen với toán, làm quen với văn học chữ viết mỗi hoạt động phản ảnh một lĩnh vực kiến thức khác nhau nhng tất cả đều giúp cho các bé thể hiện sự hiểu biết của mình về thế giới xung quanh, hình thành ở trẻ các kỹ năng năng cần thiết về ngôn ngữ, t duy, vận động, cách ứng xử linh hoạt trong từng tình huống khác nhau và biết tìm kiếm sự hỗ trợ cần thiết của cô, bạn và ngời lớn xung quanh phục vụ tích cực cho cuộc sống hiện tại và mai sau
- Khai thác tốt nhất các yếu tố, các sự kiện, các tình huống ở hoạt động góc, hoạt động ngoài trời, hoạt động chiều và ngay cả khi trả trẻ đến tận tay các bậc phụ huynh học sinh ta dễ dàng nhận thấy hiệu quả của việc giáo dục hình thành kỹ năng sống cho các bé ở độ tuổi mầm non Hoạt động góc không chỉ giúp bé cũng cố kiến thức đã lĩnh hội đợc mà còn giúp trẻ thực hành trãi nghiệm các kiến thức, tự khám phá rút ra những điều bổ ích cho bản thân biết
xử lý tình huống trong môi trờng thân thiện ở nhóm lớp, nơi đó dành riêng cho trẻ, cô và bạn bè xung quanh Hoạt động ngoài trời là nơi bé thực hành các kỹ năng quan sát, nêu vấn đề và tìm cách giải quyết vấn đề và cũng là nơi giúp bé thực hành các kỹ năng vận động, giao tiếp Hoạt động chiều trở nên thuyết phục với bé khi giáo viên biết cách lôi cuốn trẻ vào các tình huống có vấn đề ở
Trang 10các góc chơi, thực hành các trò chơi củng cố kiến thức, làm quen với sách, tranh, các câu chuyện, bài thơ, câu đố và tham gia các hoạt động giao lu âm nhạc, hoạt động tạo hình từ đó hình thành các kỹ năng cần thiết về cách ứng
xử thân thiện, cách tổ chức theo nhóm bạn bè phù hợp, cách điều chỉnh cảm xúc thái độ hành vi phù hợp hoàn cảnh thực tại, cũng từ những hoạt động này giáo dục cho các bé kỹ năng bảo vệ môi trờng sống một cách tốt nhất để có thể chung sống và hoạt động cùng nhau ở nhóm lớp
3 Phối hợp với gia đình trong việc giáo dục hình thành kỹ năng sống cho trẻ:
Với trẻ Mầm non, môi trờng gia đình là chiếc nôi ấm áp, ở đó bé lớn lên từng ngày trong sự đùm bọc yêu thơng, giúp đỡ của ngời thân Sự phát triển của bé chịu sự ảnh hởng to lớn của ông bà, cha mẹ Chính vì vậy việc giáo dục
kỹ năng sống cho trẻ phải đợc bắt đầu ngay từ gia đình
Không phải gia đình nào, ngời mẹ nào cũng hiểu đợc điều đó, đặc biệt là ở
địa bàn thị trấn bán nông nghiệp nh thị trấn Quán lào chúng tôi
Để các bậc cha mẹ hiểu đợc ý nghĩa, tầm quan trọng của việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ Mầm non đối với sự phát triển nhân cách toàn diện của trẻ
và kỹ năng sống cần thiết tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ nhanh chóng hoà nhập với thế giới xung quanh
Vấn đề tôi quan tâm trớc hết là việc tổ chức tốt công tác tuyên truyền phổ biến kiến thức cho các bậc phụ huynh thông qua các cuộc hội họp, trao đổi, toạ đàm giúp các bậc cha mẹ hiểu đầy đủ những điều cần thiết Cùng với việc
tổ chức các cuộc hội họp, chuyên đề tôi đã chỉ đạo các nhóm lớp thông tin đầy
đủ tới các bậc cha mẹ những vấn đề về nội dung, phơng pháp giáo dục cho bé
ở gia đình nh trò chuyện với trẻ về những công việc hàng ngày ở gia đình, tr-ờng, lớp, dạy trẻ các kỹ năng cần thiết về ngôn ngữ, giao tiếp, ứng xử với mọi ngời xung quanh, hớng dẫn trẻ biết thực hiện các thao tác vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trờng, chăm sóc cây con, giúp đỡ cha mẹ những công việc vừa sức Điều quan trọng ở gia đình là giúp trẻ biết yêu thơng, giúp đỡ, xẻ chia với ngời thân bằng tình cảm chân tình, biết quan tâm đến ngời khác và từ gia đình
đến xã hội thu nhỏ của bé là ở trờng lớp Mầm non Bé có thái độ và hành vi hành xử tích cực với môi trờng xung quanh nơi trẻ đang sống