tác động của sự phát triển kinh tế đến môi trường ở trung quốc

PHẦN II: ẢNH HƯỞNG CỦA SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ ĐẾNMÔI TRƯỜNG Ở TRUNG QUỐC Viện Blacksmith là một tổ chức phi lợi nhuận quốc tế đã đánh giá về ô nhiễm đe dọa con người trong các nước đang p

ĐỀ TÀI:

TÁC ĐỘNG CỦA SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ ĐẾN MÔI TRƯỜNG Ở TRUNG QUỐC

GVHD: Thầy Nguyễn Thanh Minh

ĐIỂM

MỤC LỤC

PHẦN I: SƠ LƯỢC VỀ TÌNH KINH TẾ TRUNG QUỐC

Năm 1978, Đặng Tiểu Bình đã khiến nền kinh tế Trung Quốc có sự thay đổi mãnh liệt và phát triển chóng mặt trong 30 năm sau đó nhờ vào kế hoạch “cải cách mở cửa” Ông chính là người kiến tạo nên một "nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa mang màu sắc Trung Quốc"

Từ khi mở cửa và cải cách kinh tế, Trung Quốc được xếp vào một trong những quốc gia có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới, GDP tăng trung bình quanh mức 10% mỗi năm từ 1978 đến 2013 Năm 2010 nước này vượt mặt Nhật Bản trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Mỹ

2

Từ cuối thập niên 1990, Trung Quốc đã được dư luận quốc tế nhắc đến như là một "công xưởng thế giới" (world factory) Thật vậy, điều tra của báo Nikkei, tờ nhật báo kinh tế lớn nhất ở Nhật Bản, cho thấy vào năm 2000, Trung Quốc chiếm 40% tổng lượng sản xuất máy điều hoà không khí của thế giới, 24% tivi màu, 22% VTR, 11% máy tính cá nhân (desktop PC), 10% điện thoại di động, v.v

Tuy kinh tế Trung Quốc lớn mạnh như vậy nhưng không phải là không có vấn đề nan giải Môi trường bị ô nhiễm, thiếu năng lượng, chênh lệch giàu nghèo giữa các vùng

và giữa các giai tầng gây nên căng thẳng trong xã hội là những vấn đề đang nổi cộm

PHẦN II: ẢNH HƯỞNG CỦA SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ ĐẾN

MÔI TRƯỜNG Ở TRUNG QUỐC

Viện Blacksmith là một tổ chức phi lợi nhuận quốc tế đã đánh giá về ô nhiễm đe dọa con người trong các nước đang phát triển, số thường niên đã liệt kê những nơi ô nhiễm nhất trên thế giới Số ra năm 2007 liệt kê 10 nước đứng đầu, đã công nghiệp hóa, gồm Azerbaijan, Trung Quốc, Ấn Độ, Peru, Nga, Ukraina và Zambia.[20]

Trung Quốc đứng đầu thế giới về gây ô nhiễm môi trường: Theo báo cáo tại Hội thảo, trong năm 2011, lượng phát thải thế giới đã đạt mức 32.274 MtCO2(đơn vị đo lượng phát thải quốc tế), gấp hàng nghìn lần so với mức 198 MtCO2 của năm 1850 Đặc biệt, 10 nước có nền công nghiệp phát triển như Trung Quốc (đứng đầu), Mỹ, các nước châu Âu, Ấn Độ,… chiếm tới 72% mức phát thải của toàn cầu, trong khi 100 nước đang phát triển chỉ chiếm dưới 3%

Biểu đồ về 10 quốc gia đứng đầu về lượng phát thải vào năm 2011 - Nguồn WRI, 2015

Bản đồ mức độ ô nhiễm không khí trên thế giới

6

PHẦN III: Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG Ở TRUNG QUỐC:

1 Ô nhiễm đất

1.1 Khái niệm:

Ô nhiễm đất xảy ra khi đất bị nhiễm các chất hóa học độc hại (hàm lượng vượt quá giới hạn thông thường)do các hoạt động chủ động của con người như khai thác khoáng sản, sản xuất công nghiệp, sử dụng phân bón hóa học hoặc thuốc trừ sâu quá nhiều, hoặc do bị rò rỉ từ các thùng chứa ngầm Phổ biến nhất trong các loại chất ô nhiễm đất là hydrocacbon, kim loại nặng, MTBE, thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu, và các hydrocacbon clo hóa

1.2 Thực trạng :

• Chính phủ Trung Quốc hôm 17-4-2014 công bố gần 1/5 đất nông nghiệp nước này bị ô nhiễm nặng và không thể canh tác( tương đương 3,3 triệu hécta- theo báo cáo của hãng tin Reuters , chủ yếu do tích tụ chất độc thải ra từ các nhà máy, hoạt động khai thác mỏ và nông nghiệp trong nhiều năm ( trong đó 3 chất phổ biến là cadmi, niken và thạch tín)

• Kết quả kiểm tra các mẫu đất tại Trung Quốc từ năm 2005-2013 cho thấy khoảng 16,1% diện tích đất nói chung và 19,4% diện tích đất trồng trọt bị ô nhiễm Dẫn lời của Thứ trưởng Bộ Đất đai và Tài nguyên Trung Quốc - Wang Shiyuan, ông nhấn mạnh số đất đai

bị ô nhiễm tại Trung Quốc hiện chiếm gần 2% đất canh tác Trong khi đó, diện tích đất nông nghiệp tính theo đầu người tại Trung Quốc hiện thấp hơn một nửa so với mức trung bình trên toàn thế giới Đây chính là lý do Trung Quốc phải nhanh chóng ngăn chặn tình trạng đất đai nông nghiệp bị ô nhiễm ngày càng gia tăng

1.3 Ảnh hưởng:

• Ô nhiễm nguồn nước và đất là những mối đe dọa nghiêm trọng tới tình hình an ninh lương thực của Trung Quốc: Điển hình, bản báo cáo hồi tháng Năm tại thành phố Quảng Châu cho biết gần 1/2 số nhà hàng ăn uống tại các thành phố trên cả nước sử dụng loại gạo chứa dư lượng catmi kim loại nặng vượt ngưỡng cho phép gấp nhiều lần Theo đó, việc gạo Quảng Châu bị nhiễm độc có mối liên hệ trực tiếp tới hoạt động canh tác trên đất nông nghiệp bị ô nhiễm tại tỉnh Hồ Nam – vùng sản xuất lượng gạo chiếm 11%/năm tại Trung Quốc

• Ảnh hưởng đến thực vật: Trong dữ liệu nghiên cứu từ những năm 1990, nồng độ arsen ở khu vực mỏ gần Heshan cao gấp 15 lần so mức tiêu chuẩn an toàn đối với đất nông nghiệp của chính phủ Trung Quốc Cây lúa không thể mọc và phát triển vì nồng độ arsen

cao trong nước Nước mưa làm xói mòn đất và trôi nhiều loại chất ô nhiễm vào cánh đồng, khiến nhiều loại cây trồng khác không thể sống sót

• Ảnh hưởng sức khỏe con người: Đầu năm nay, Bộ Bảo vệ Môi trường thừa nhận rằng có

450 “làng ung thư” ở Trung Quốc có nguyên nhân liên quan đến ô nhiễm, đặc biệt ô nhiễm đất Qua việc dùng thực phẩm trồng trọt từ đất ô nhiễm, tiếp xúc với chất độc thải ra từ nhà máy còn sót lại trong đất, con người dễ mắc bệnh ung thư, bệnh về da, dạ dày…

chứ Tiegang, huyện Baoan biến thành màu

đỏ máu do nước thải bắt nguồn từ nhà máy của công ty in mực gần đó

8

2 Ô nhiễm môi trường nước:

2.1 Khái niệm:

Ô nhiễm nước xảy ra khi nước bề mặt chảy qua rác thải sinh hoạt, nước rác công nghiệp, các chất ô nhiễm trên mặt đất, rồi thấm xuống nước ngầm

2.2 Thực trạng :

• Theo các số liệu thống kê, mỗi năm ở Trung Quốc xảy ra khoảng 1.700 vụ ô nhiễm nước

và 40% sông ngòi ở nước này bị ô nhiễm nghiêm trọng

• Bà Triệu Phi Hồng, một nhà nghiên cứu nước thuộc Hiệp hội Y tế Bắc Kinh, cho biết trong

số hơn 100 con sông ở thủ đô Bắc Kinh hiện nay, chỉ có hai hoặc ba con sông có thể dùng

để cấp nước

• Theo số liệu mà SOA(Ủy ban Hải dương Quốc gia Trung Quốc) công bố, 68.000km2 mặt nước biển đã đạt tới mức ô nhiễm trong năm 2012, tăng so với số 24.000km2 mặt nước biển bị ô nhiễm trong năm 2011

• Trước đó, theo 72 máy theo dõi đặt dưới nước, những kẻ gây ô nhiễm đã xả xuống biển rác thải hơn 17 triệu tấn so với năm ngoái Số rác thải này bao gồm 46.000 tấn rác thải loại khó phân hủy và 93.000 tấn dầu Còn theo tờ China Daily, hơn 80% diện tích khu vực dọc biển Bột Hải ở miền Bắc Trung Quốc đã được sử dụng cho dự án xây dựng và nhà máy, trong khi chỉ hơn 5% là giữ nguyên hiện trạng ban đầu

• Theo kết quả nghiên cứu năm 2013, khoảng 9% lượng nước, trong 10 lưu vực sông của Trung Quốc, được xếp ở cấp độ V, mức độ tồi tệ nhất Trong gần 5.000 khu vực nước ngầm được theo dõi, hơn 60% là có chất lượng kém hoặc rất kém Đối với nước ngoài khơi, chỉ 18,6 % lượng nước đạt tiêu chuẩn cấp độ IV Chất lượng nước ở Biển Hoa Đông

và 4 trong 7 vịnh lớn nhất của Trung Quốc cũng ở mức rất kém

• Theo báo cáo điều tra năm 2000 của Trung tâm Nghiên cứu Địa chất và Môi trường Quảng Tây, tại các nguồn nước được sử dụng để tưới tiêu, nồng độ kim loại có độc tính Cadim cao hơn 17,4 lần so với tiêu chuẩn quốc gia, mức độ kim loại độc hại trong đất cũng cao hơn 29,1 lần

• Trung Quốc đã nỗ lực để ngăn chặn rò rỉ hóa chất và chất độc gây ô nhiễm từ các nhà máy và cơ sở chăn nuôi thải vào môi trường Song đến nay vẫn chưa đạt được nhiều kết quả đáng kể, gây bức xúc và lo lắng cho nhiều người dân

• Hiện nay, những dòng nước có màu kì lạ ở Trung Quốc ngày càng phổ biến Từ màu xanh nguyên thủy, chúng biến thành những màu đỏ, nâu, xanh… do hóa chất chưa qua xử lí của các nhà máy, xí nghiệp được thả trực tiếp ra sông Điều này tạo nên mooth hiện tượng kì lạ mà nhiều người bảo là những dòng sông kì quái ở Trung Quốc

Các công nhân đang xử lý nguồn nước thải

bị rò rỉ từ bể chứa của một mỏ đồng đỏ ở

huyện Thượng Hàng, tỉnh Phúc Kiến Theo

Xinhua, rò rỉ chất thải đã khiến 1,89 triệu kg

cá chết hoặc nhiễm độc (Ảnh: Reuters)

Một người phụ nữ đang thu thập vỏ chai nhựa gần con sông ô nhiễm và có màu nước nhuộm hồng ở huyện Đông Hương, tỉnh Giang Tây Nước thải đổ trực tiếp từ một nhà máy sản xuất giấy ở gần đó là nguyên nhân khiến con sông ô nhiễm

2.3 Hậu quả:

• Ước tính có khoảng 500 triệu người Trung Quốc thiếu nguồn nước uống an toàn

• Với việc nước biển bị ô nhiễm, người dân không thể bơi, nuôi trồng thủy sản hay sử dụng cho các mục đích công nghiệp

• Ô nhiễm nước còn gây ra nhiều căn bệnh như: ung thư, đột biến, bệnh tả, thương hàn

và bại liệt, gây nên các vụ dịch, lây lan các bệnh nguy hiểm, làm cho bệnh dịch ngày càng lan rộng

10

3 Ô nhiễm môi trường không khí.

1 Khái niệm:

Ô nhiễm không khí, việc xả khói chứa bụi và các chất hóa học vào bầu không khí

Ví dụ về các khí độc là cacbon mônôxít, điôxít lưu huỳnh, các chất cloroflorocacbon (CFCs), và ôxít nitơ là chất thải của công nghiệp và xe cộ Ôzôn quang hóa và khói lẫn sương (smog) được tạo ra khi các ôxít nitơ phản ứng với nước trong không khí (chính là sương) xúc tác là ánh sáng mặt trời

3.1 Thực trạng:

• Ô nhiễm không khí là chủ đề được quan tâm trong thời gian gần đây tại Trung Quốc Năm 2013: chỉ ba trong số 74 thành phố được theo dõi có chất lượng không khí đáp ứng tiêu chuẩn Năm 2014: Theo Cục Thống kê quốc gia của Trung Quốc thì có 90% thành phố trên tổng số 161 thành phố được giám sát chất lượng không khí không đáp ứng được các tiêu chuẩn chính thức

• Theo Robert Rohde, chủ nhiệm đề tài nghiên cứu cho biết, 38% dân số Trung Quốc đang sinh sống trong các vùng có chỉ số chất lượng không khí trung bình mà theo Cơ quan bảo

vệ môi sinh Mỹ là "có hại cho sức khỏe." Hay nói cách khác, hầu như tất cả người dân Trung Hoa đang hít thở nguồn không khí ô nhiễm còn nhiều hơn cả nơi không khí ô nhiễm nhất nước Mỹ,"

• Theo quy định của Tổ chức Y tế thế giới (WTO), mật độ trung bình của PM 2,5 không được phép lớn hơn 25 microgram/m3 mỗi ngày, trong khi ở Thượng Hải mật độ này đã gấp 10 lần trong những ngày gần đây

• Theo số liệu của Hiệp hội Phổi Mỹ, khu vực Madera, California, đứng đầu về chỉ số trung bình các hạt bụi trong không khí tại Mỹ Nhưng 99,9 % một nửa phía bắc Trung Quốc có chỉ số còn cao hơn cả Madera

Sương mù, khói bụi khiến tòa nhà của tuần báo People's Daily dường như biến mất (Ảnh: Sohu)

3.2 Hệ quả:

• Ảnh hưởng đến tuổi thọ trung bình: Michael Greenstone, một giáo sư của Viện Công nghệ Massachusetts tại Mỹ, cùng các đồng nghiệp thu thập dữ liệu về mức độ ô nhiễm không khí và tuổi thọ trung bình của người dân tại 90 thành phố ở Trung Quốc trong khoảng thời gian từ năm 1981 tới 2000 Họ nhận thấy mật độ hạt siêu nhỏ PM2,5 (có đường kính nhỏ hơn 2,5 micromet) trong không khí ở miền bắc cao hơn 55% so với miền nam, trong khi tuổi thọ trung bình của người dân ở miền bắc Trung Quốc thấp hơn 5,5 năm so với người dân ở miền nam

• Gây các bệnh về tim mạch, hô hấp, thậm chí ung thư chết người:

− Bụi PM2,5 là một mối lo đối với giới chuyên gia y tế, bởi chúng có thể chui sâu vào phổi

và gây nên các bệnh về hô hấp

− Theo Sky News các nhà khoa học tại trường đại học California, Berkeley (Mỹ) đã tính

toán được con số khoảng 1,6 triệu người dân Trung Quốc chết vì bệnh tim, phổi, hen suyễn và đột quỵ, chiếm 17 phần trăm số người tử vong mỗi năm Nguyên nhân là sự ô nhiễm không khí khủng khiếp, đặc biệt là do các hạt bụi phân tử trong không khí nước này

− Theo báo cáo của chủ tịch Hiệp hội y khoa Trung Quốc, hàng năm có từ 350.000 người đến 500.000 người chết yểu vì ô nhiễm không khí tại Trung Quốc

12

• Gây nên tình trạng nhẹ cân ở thai nhi: Theo kết quả nghiên cứu của Trung tâm Y tế thuộc ĐH Rochester (URMC) Họ thu thập số liệu thai nhi của 83.672 phụ nữ có thai 8 tháng ở 4 quận nội thành Bắc Kinh trong 3 năm 2007 - 2008 - 2009 (tại các tháng tương ứng với 2 sự kiện thể thao) Và họ nhận ra cân nặng trung bình của các trẻ sinh ra trong

2008 cao hơn 23 gram so với các trẻ của 2007 và 2009 Cần lưu ý sau khi diễn ra 2 sự

kiện thể thao, các quy định hạn chế ô nhiễm đã được Bắc Kinh bãi bỏ vì "mục tiêu kinh

tế".

• Ô nhiễm không khí và khói bụi dày đặc ở nhiều thành phố khiến các trường học phải hủy lớp học ngoài trời hoặc thậm chí đóng cửa, các phương tiện phải hạn chế đi lại

• Những nỗ lực nhằm thúc đẩy phát triển sinh thái và cam kết xây dựng một “Trung Quốc

tươi đẹp” của đảng Cộng sản và chính phủ Trung Quốc sẽ khó trở thành hiện thực với

một bầu trời tối sầm vì không khí ô nhiễm

PHẦN IV: GIẢI PHÁP:

4 Đối với ô nhiễm đất:

Trồng cây dương sỉ: cây có khả năng hấp thu các loại kim loại nặng hơn mức bình thường trên vùng đất bị ô nhiễm để chúng hút kim loại nặng, sau đó họ sẽ “thu hồi” lại các kim loại nặng từ loài cây này để tách kim loại thuần ra làm nguyên liệu cho ngành công nghiệp

Đào đất và mang đến một bãi thải ra xa khỏi những con đường tiếp xúc với con người

và hệ sinh thái nhạy cảm Sục khí đất tại địa điểm bị ô nhiễm

Dùng nhiệt để nâng cao nhiệt độ dưới bề mặt đủ cao để hơi các chất gây ô nhiễm hóa học bay ra khỏi đất

• Xử lý sinh học, liên quan đến sự tiêu hóa các hóa chất hữu cơ của vi khuẩn

Thứ trưởng Bộ Đất đai và Tài nguyên Trung Quốc - Wang Shiyuan nhấn mạnh chính phủ Trung Quốc đang quyết tâm giải quyết vấn nạn ô nhiễm đất nông nghiệp và cam kết đầu tư "hàng chục tỷ nhân dân tệ" mỗi năm để biến đổi chất lượng đất đai phục

vụ canh tác Ngoài ra, lãnh đạo Trung Quốc sẽ buộc phải đưa ra những giải pháp cần thiết nhằm làm sạch nguồn đất và nước vốn bị ô nhiễm tại những vùng nông thôn Đặc biệt, một giới hạn mới về quy định xả chất thải ô nhiễm sẽ được áp dụng với các doanh nghiệp cũng như các nhà máy hoạt động gần nông trại sẽ phải đóng cửa

5 Đối với ô nhiếm nước:

Chiến lược lâu dài là có thể cung cấp những nguồn nước sinh hoạt an toàn đã qua xử lý và cải thiện hệ thống vệ sinh Chiến lược ngắn hạn là sử dụng những phương pháp xử lý nước đơn giản tại hộ gia đình như lọc nước, đun sôi nước bằng nhiệt lượng Bên cạnh đó, chiến dịch truyền thông nâng cao nhận thức, cộng đồng có ý thức bảo vệ nguồn nước, đặc biệt là cần phải áp dụng những quy định nghiêm ngặt hơn đối với vấn

đề kiểm soát ô nhiễm, buộc tất cả mọi doanh nghiệp – từ quy mô nhỏ đến lớn – phải đáp ứng được những tiêu chuẩn tối thiểu về nguồn nước thải trong sản suất kinh doanh, tránh ô nhiễm môi trường Xét cho cùng, nước sạch và không khí trong lành là những điều thiết yếu để có được một cuộc sống khỏe mạnh

6 Đối với ô nhiễm không khí:

Hoàn thành việc di chuyển tất cả các cơ sở sản xuất công nghiệp, thủ công nghiệp gây

ô nhiễm nặng ra ngoài thành phố Cảnh báo đến buộc đóng cửa đối với những nhà

14

máy gây ô nhiễm nhất

Phát triển công nghệ sản xuất sạch hơn ở tất cả các khu công nghiệp và cơ sở công nghiệp ở xung quanh thành phố (phát triển công nghiệp xanh)

Quản lý và kiểm tra chặt chẽ các nguồn thải ô nhiễm từ hoạt động thu công xây dựng, chấm dứt tình trạng đường phố “nay đào mai lấp”

Phát triển xây dựng công trình kiến trúc xanh trong đô thị Phát triển không gian xanh

và mặt nước trong đô thị, chiến dịch trồng cây xanh trong thành phố

Tuyên truyền, nâng cao nhận thức và xây dựng văn hóa, đạo đức môi trường cho mọi người dân đô thị, đặc biệt là đối với những người lái xe ô tô, xe máy và chủ các cơ sở sản xuất

Trung Quốc mới đây thử nghiệm thành công một loại máy bay không người lái được thiết kế chức năng rải chất xúc tác hóa học để làm tan sương mù và khói bụi ô nhiễm Chiếc máy bay có tên gọi là parafoil, được trang bị một chiếc dù lượn hỗ trợ bay Parafoil sẽ chở theo khoảng 700 kg chất xúc tác hóa học và phun vào không khí Chất xúc tác hóa học sẽ phản ứng và đóng băng các loại hạt ô nhiễm, những hạt gây ô nhiễm này sau đó sẽ rơi xuống mặt đất

Máy bay parafoil được thử nghiệm hôm 8/3 (Ảnh: REX) Chiếc máy bay do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc chế tạo và đã thử nghiệm thành công tại sân bay Shashi, thuộc tỉnh Hồ Bắc, hôm 8/3