Sự huy động vốn thông qua phát hành cổ phiếu của công ty cổ phần

Để giải quyết tình hình, công ty Vincom đã tìm đến hình thức huy động vốn thông qua việc phát hành các loại chứng khoán như cổ phiếu, trái phiếu và đã đạt được một số thành tựu nhất định

*Lời giới thiệu: Đối với các doanh nghiệp, bài toán về vốn luôn là vấn đề nan giải nhất Nó không chỉ xuất hiện khi doanh nghiệp bắt đầu khởi nghiệp mà còn đi theo suốt trong cả quá trình kinh doanh Thêm vào đó, việc chính thức gia nhập Tổ chức Thương Mại Thế Giới WTO (World Trade Organization) vào ngày 11/01/2007 đã mở ra cho các doanh nghiệp Việt Nam những cơ hội và thách thức to lớn trong việc hội nhập vào nền kinh toàn cầu

Trước tình hình này, sự “khát vốn” của các doanh nghiệp tại Việt Nam lại càng trở nên mạnh mẽ Đặc biệt là công ty đa ngành như Vincom thì nhu cầu về nguồn vốn lại càng rất lớn Tuy hoạt động trong nhiều lĩnh vực như tài chính, kinh doanh dịch vụ khách sạn, sân golf, nhưng lĩnh vực chủ chốt nhất của Vincom vẫn là kinh doanh bất động sản Hiện tại, trong các dự án bất động sản mà công ty đang tiến hành phải kể đến một số dự án lớn sau: dự án trung tâm thương mại- dịch vụ - khách sạn – văn phòng – căn hộ cao cấp và bãi đỗ xe ngầm Vincom tại quận 1, thành phố Hồ Chí Minh (Dự án EDEN) ước tính cần 4.500 tỷ đồng; tổ hợp khách sạn, văn phòng, trung tâm thương mại, giáo dục và căn hộ - thành phố Hoàng Gia (ROYAL CITY) ước tính cần 9.999 tỷ đồng; dự án tổ hợp 8/3 và Hanosimex (ECO CITY) ước tính cần tới 20.000 tỷ đồng Với một nhu cầu vốn lớn đến như vậy, việc chỉ trông chờ vào nguồn vốn vay từ ngân hàng là không thể Để giải quyết tình hình, công ty Vincom đã tìm đến hình thức huy động vốn thông qua việc phát hành các loại chứng khoán như cổ phiếu, trái phiếu và đã đạt được một số thành tựu nhất định Sau đây là chủ đề thảo luận của nhóm:

4 Huy động vốn bằng hthuc phát hành cổ phiếu

5 Kết quả hiệu quả huy động

I/ Huy động vốn bằng hình thức phát hành cổ phiếu của CTCP

1.Tìm hiểu công ty cổ phần

- Khái niệm công ty cổ phần

Công ty cổ phần là loại hình doanh nghiệp, trong đó:

+ Vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau gọi là

+ Cổ đông có quyền tự do chuyển nhượng cổ phần của mìnhcho người khác

- Thành lập công ty cổ phần

Liên quan tới việc thành lập công ty cổ phần, cần nắm đượcquy định cơ bản về điều kiện thành lập công ty như điều kiện vềtên công ty, ngành nghề kinh doanh, trụ sở, vốn điều lệ và vốnpháp định

2 Cơ cấu vốn của công ty cổ phần

- Vốn của doanh nghiệp nói chung là giá trị được tính bằng tiền

của những tài sản thuộc quyền sở dụng hợp pháp của doanhnghiệp, được doanh nghiệp sử dụng trong kinh doanh Vốn lànhân tố không thể thiếu của tất cả các doanh nghiệp Cũng như

các chủ thể kinh doanh khác, để tiến hành các hoạt động trongkinh doanh, công ty cổ phần phải có vốn Căn cứ vào nguồn gốchình thành vốn, vốn của công ty cổ phần được chia thành: vốnchủ sở hữu( vốn tự có) và vốn tín dụng ( vốn vay).

+Vốn chủ sở hữu là nguồn gốc vốn thuộc sở hữu của công ty ,được hình thành từ nguồn gốc đóng góp của cổ đông và vốn docông ty cổ phần tự bổ sung từ lợi nhuận của công ty

+Vốn tín dụng là nguồn vốn hình thành từ việc đi vay dưới cáchình thức khác nhau như vay ngân hàng, vay của các tổ chức, cánhân khác hoặc vay bằng cách phát hành trái phiếu

Điều quan trọng là công ty cổ phần phải có một tỉ lệ vốn vaytrên cổ phần hợp lý để phản ánh thế mạnh tài chính của công ty,vừa tạo niềm tin cho các đối tác của mình

3 Các hình thức huy động vốn của công ty cổ phần

- Vay vốn ngân hàng

Là cách huy động vốn truyền thống và khá nhanh

+ Giảm bớt được chi phí giao dịch, chi phí vay vốn thấp

+ Tính linh hoạt khá cao

+ Điều kiện vay, kiểm soát khi vay khá chặt chẽ, số vốn huyđộng có hạn

- Tín dụng thương mại

Đối với công ty, tài trợ bằng nguồn vốn tín dụng thương mại

là 1 phương thức tài trợ rẻ, tiện dụng và linh hoạt trong kinhdoanh Hơn nữa, nó còn tạo khả năng mở rông các quan hệ hợptác kinh doanh lâu bền của công ty với các đối tác làm ăn

-Tín dụng ngân hàng

Thông qua hình thức này, công ty cổ phần có thể có được cáckhoản vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn đáp ứng được yêu cầucủa hoạt động sản xuất kinh doanh Việc huy động vốn thôngqua hình thức tín dụng ngân hàng có nhiều thuận lợi hơn đối vớicác công ty có uy tín, có quan hệ lâu dài với ngân hàng

-Phát hành chứng khoán

Công ty cổ phần có quyền phát hành chứng khoán các loại

để huy động vốn Trong các loại chứng khoán ấy, cổ phiếu làcông cụ riêng của công ty cổ phần, nó đem lại ưu thế rất lớn chocông ty cổ phần nhờ khả năng thu hút vốn dễ dàng; có thể huyđộng được nguồn vốn lớn do mở rộng đối tượng huy động; cóthể giảm chi phí huy động vốn do tiếp cận trực tiếp vốn đầu tư

-Tín dụng thuê mua

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp nói chung và công ty cổphần nói riêng khó tiếp cận vốn vay ngân hàng Sự ra đời củacác công ty cho thuê tài chính là một giải pháp để tài trợ vốntrung hạn và dài hạn cho các doanh nghiệp

4 Vai trò của nguồn vốn đối với công ty cổ phần

- Là điều kiện tiền đề, đảm bảo sự tồn tại, ổn định và phát triển

- Là điều kiện để doanh nghiệp ra đời và chiến thắng trongcạnh tranh

- Là điều kiện để sản xuất, kinh doanh diễn ra liên tục ổn định

- là điều kiện để đầu tư và phát triển

5.Huy động vốn bằng hình thức phát hành cổ phiếu

Cổ phiếu là phương tiện để hình thành vốn chủ sở hữu ban đầucủa công ty và cũng là phương tiện để huy động tăng thêm vốncho công ty cổ phần, bao gồm :

-Phát hành cổ phiếu thường:

+ Cổ phiếu thường là chứng chỉ xác nhận quyền sở hữuvĩnh viễn trong công ty bởi không có sự dự liệu trước thời gianđáo hạn của nó và cho phép người sở hữu nó được hưởng cácquyền lợi thông thường trong công ty cổ phần

+ Người sở hữu cổ phiếu thường là cổ đông thường củacông ty cổ phần

phiếu trên thị trường gọi là thị giá.Thị giá phản ánh sự đánh giácủa thị trường, phản ánh long tin của nhà đầu tư đối với công ty.Thị giá thay đổi xung quanh giá trị ghi sổ cổ phiếu tùy thuộc vàoquan hệ cung cầu thị trường

+ Để đáp ứng nhu cầu tăng thêm vốn mở rộng sản xuấtkinh doanh, công ty cổ phần có thể lựa chọn phương pháp tăngthêm vốn chủ sở hữu bằng cách phát hành thêm cổ phiếuthường, bằng các hình thức sau:

Hình thức thứ nhất: Phát hành cổ phiếu mới với việc giành

quyền ưu tiên mua cho cổ đông

+ Quyền này được coi là quyền tiên mãi

+ Gía trị cổ phiếu của các cổ đông hiện tại có thể sẽ bị giảmnếu công ty phát hành cổ phiếu mới và bán với giá chiết khấu( hiện tượng “ pha loãng giá” cổ phiếu)

+ Khi quyết định tăng vốn kinh doanh bằng việc phát hành cổphiếu mới và dành quyền ưu tiên mua cho các cổ đông hiện

hành, công ty ấn định rõ số lượng vốn cần huy động và giá pháthành một cổ phiếu mới sẽ thấp hơn giá cổ phiếu của công ty trênthị trường hiện hành

Hình thức thứ hai: Phát hành cổ phiếu mới bằng việc chào bán

cổ phiếu cho người thứ ba

Công ty có thể tăng vốn chủ sở hữu thông qua việc pháthành và dành quyền mua cổ phiếu mới cho người thứ ba làngười có quan hệ mật thiết với công ty, như người lao độngtrong công ty, các đối tác kinh doanh,… nhằm giúp công ty tăngvốn kinh doanh đồng thời tạo sự gắn bó chặt chẽ giữa công tyvới những người thường xuyên có quan hệ với công ty

Hình thức thứ ba : Phát hành rộng rãi cổ phiếu mới ra công

chúng bằng việc bán chào công khai

Đây là một hình thức làm tăng vốn chủ sở hữu, tăng mức độvững chắc về mặt tài chính của công ty

Ưu điểm:

+Công ty có thể tăng thêm vốn đầu tư dài hạn mà không bắtbuộc phải trả chi phí cho việc sử dụng vốn một cách cố định nhưkhi sử dụng vốn vay Công ty sử dụng vốn linh hoạt hơn trongkinh doanh, không chịu sức ép nợ nần, giảm được nguy cơ phải

+ Cổ phiếu ưu đãi là chứng chỉ xác nhận quyền sở hữu trongcông ty cổ phần, đồng thời cho phép người nắm giữ loại cổphiếu này hưởng một số quyền lơị ưu đãi hơn so với cổ đôngthường (cổ phiếu đặc quyền)

+ Ngoài những cổ phiếu ưu đãi thông thường, công ty cổ phầncòn phát hành những loại cổ phiếu ưu đãi có tính chất riêng tùytheo điều khoản của công ty quy định như :

Ưu điểm:

+ Không phải trả lợi tức đúng hạn mà có thể hoàn trả nếu điều

kiện công ty chưa cho phép

+ Việc phát hành cổ phiếu ưu đãi không bắt buộc công ty phảithế chấp,cầm cố tài sản

Hạn chế: Không được trừ vào thu nhập chịu thuế của công ty

* So sánh cổ phiếu và trái phiếu do công ty cổ phần phát hành

Giống nhau: Cổ phiếu và trái phiếu đều là những chứng chỉ cógiá, ghi nhận quyền của chủ sở hữu vốn kinh doanh được đầu tưtại công ty cổ phần, thuộc cấu trúc vốn kinh doanh của công ty

cổ phần

Khác nhau :

ghi sổ ghi nhận quyền sở hữu đối với một phần vốn điều lệ.

Trong khi đó, trái phiếu lại là chứng chỉ hoặc bút toán ghi sổ ghi

nhận quyền sở hữu đối với một phần vốn vay.

+ Thứ hai, về tư cách của chủ sở hữu: Người sở hữu cổ

phiếu được gọi là cổ đông của công ty cổ phần, có quyền thamgia quản lí, điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh của công

ty Còn người mua trái phiếu sẽ trở thành chủ nợ của công ty, cóquyền đòi thanh toán các khoản nợ theo cam kết, nhưng không

có quyền than gia quản lí, điều hành công ty

+Thứ ba, về quyền của chủ sở hữu: Người sở hữu cổ phiếu

của công ty cổ phần được chia lợi nhuận (hay còn gọi là cổ tức),

tuy nhiên lợi nhuận này không ổn định mà phụ thuộc vào kếtquả kinh doanh của công ty Trong khi đó người sở hữu tráiphiếu do công ty cổ phần phát hành được trả lãi định kì, lãi suất

ổn định, không phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của công ty

+Thứ tư, về thị giá: Thị giá cổ phần sẽ liên tục thay đổi, chịu

sự tác động của nhiều yếu tố Trong khi đó, thị giá trái phiếu thìtương đối ổn định do tính ổn định của khoản nợ và lãi suất

+Thứ năm, về thời gian đáo hạn: Cổ phiếu thì không có thời

gian đáo hạn, còn trái phiếu thường có một thời gian nhất địnhđược ghi trong trái phiếu

+Thứ sáu, về hậu quả pháp lí của việc phát hành đối với

công ty: Kết quả của việc phát hành cổ phiếu sẽ làm tăng vốnđiều lệ của công ty cổ phần và làm thay đổi quyền quản trị củacác cổ đông Còn kết quả của việc phát hành trái phiếu sẽ làmtăng vốn vay của công ty cổ phần và không ảnh hưởng gì đếnquyền quản trị của các cổ đông

6.Hiệu quả huy động vốn

-Tiêu chí phản ánh hiệu quả huy động vốn

+ Chỉ tiêu chi phí huy động vốn/ Quy mô vốn huy động

Quy mô vốn của một doanh nghiệp bao gồm nguồn vốn chủ sởhữu và vốn vay.Trong đó,nguồn vốn chủ sở hữu thường chiếm tỷtrọng nhỏ hơn so với vốn vay.Vốn chủ sở hữu hình thành nêntrang thiết bị,nhà xưởng,văn phòng cho doanh nghiệp và có thể

sử dụng lâu dài,đặc biệt nó được dùng để đảm bảo khả năngthanh toán cho công ty Vốn vay là nguồn vốn linh hoạt hơn,lànguồn vốn để hoạt động chính cho mỗi công ty

Chi phí huy động vốn của công ty bao gồm chi phí phải trả lãi

và chi phí không phải trả lãi.Trong đó chi phí trả lãi chiếm phầnlớn chi phí huy đông vốn.Khi phát hành cổ phiếu làm tăngnguồn vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp.Bên cạnh đó,công tycòn phải chịu một loại chi phí khác khi huy động vốn: chi phíphát hành,chi phí quảng cáo,marketing để thu hút nhà đầu tư,chiphí bảo hiểm,…,và các chi phí khác liên quan đến hoạt động huyđộng vốn

-Sự ổn định của các hình thức huy động vốn

Trong từng giai đoạn, cac nguồn vốn huy động có sự chuyểnbiến linh hoạt, đòi hỏi các doanh nghiệp phải đánh giá được mức

độ ổn định theo thời gian của nó

+ Rủi ro lãi suất: giá của trái phiếu thay đổi khi lãi suất thịtrường dao động.Khi lãi suất thị trường thấp hơn lãi suất tráiphiếu thì giá trái phiếu thấp hơn mệnh giá của nó.Lúc này, cáccông ty có xu hướng mua lại trái phiếu,để rồi phát hành ra tráiphiếu mới với lãi suất phù hợp hơn

+ Rủi ro thanh toán: Công ty phải lường trước và dự phòngđược nếu trong tương lai công ty không có khả năng thanh toánlãi hoặc vốn cho nhà đầu tư Lúc này, công ty phải cân nhắc nên

phát hành trái phiếu thường,trả lãi theo kì hạn hay phát hành cổphiếu,,,hoặc những điều kiện kèm theo nào sẽ có lợi cho công tykhi huy động vốn

+ Rủi ro lạm phát: xảy ra khi các khoản thanh toán cố định củatrái phiếu bị giảm sức mua, hoặc khi đấu giá cổ phiếu khôngđược giá trị như ước tính,… Do tình trạng lạm phát của thịtrường tác động đến tâm lý và khả năng của nhà đầu tư

không thành công hoặc mang lại hiệu ủa không mongmuốn.Chính vì vậy, ta cần xem xét kĩ các nhân tố tác độngtới hiệu quả và mức độ ổn định của các hình thức huy độngvốn trong những khoảng thời gian khác nhau của thịtrường

7.Các nhân tố tác động đến quá trình huy động vốn của

công ty cổ phần

-Các nhân tố khách quan

+Môi trường kinh tế

Hoạt động của công ty cổ phần bao giờ cũng gắn liền vớimột bối cảnh kinh tế nhất định Bối cảnh kinh tế đó đượcnhìn nhận thông qua hang loạt các chỉ tiêu kinh tế vĩ mônhư: tốc độ tăng trưởng kinh tế, thu nhaajo quốc dân, chỉ

số giá cả,….Mỗi sự thay đổi nhỏ của yếu tố này cũng sẽảnh hưởng tới quá trình huy động vốn của doanh nghiệp.Chẳng hạn,khi nền kinh tế trong thời kì hưng thịnh,cácdoanh nghiệp cũng sẽ dễ dàng huy động vốn hơn

+Môi trường chính trị hay môi trường pháp lý

Môi trường chính trị có sự gắn bó chặt chẽ, tác động trựctiếp đến hoạt động huy động vốn của doanh nghiệp Sự

thay đổi chính sách của Nhà nước,của Ngân hang Nhànước về tài chính,tín dụng,…có ảnh hưởng không nhỏ đênkhả năng thu hút vốn của các công ty cổ phần

+Môi trường khoa học- công nghệ

KHoa khọc – công nghệ đang làm thay đổi một cách cănbản các điều kiện về quy trình công nghệ và phương thức

tổ chức sản xuất kinh doanh trong các doanh nghiệp, qua

đó ảnh hưởng nhiều đến tốc độ, phạm vi, và hiệu quả củaquá trình huy động vốn

-Các nhân tố chủ quan

+ Gía trị doanh nghiệp

Nó có vai trò cực kì quan trọng không chỉ đối với việc huyđộng vốn của công ty cổ phần mà còn đối với hầu hết cáchoạt động quản trị lẫn kinh doanh

Trước hết là yếu tố doanh thu và lợi nhuận của công ty.Nếutình hình kinh tế của công ty chưa ổn định thể hiện qua sựthay đổi bất thường về doanh thu và lợi nhuận thì việc tăngvốn bằng phát hành cổ phếu thường là hợp lý hơn so vớivay vốn

Tiếp đến là kết cấu nguồn vốn,nếu hệ số nợ của công ty đã

ở mức cao so với các doanh nghiệp khác hoạt động trongngành thì huy động vốn bằng phát hành cổ phiếu thường là

có thể được

Ngoài ra,cần xem xét đến quyền kiểm soát của công ty

Dựa vào đặc điểm,lợi ích và bất lợi của từng hình thức huyđộng vốn và các nhân tố nội sinh mà các nhà quản lý phảiđưa ra được những quyết định đúng đắn,kịp thời,phù hợp

+ Chiến lược Marketing

Sử dụng chiến lược này làm cho càng nhiieu người biết vàtin vào tiêm lực của công ty và những khoản lợi ích công

ty có thể đem lại cho họ trong tương lai,Nếu mục tiêu nàythành công,thì việc huy động vốn sẽ trở nên dễ dàng vànhanh chóng hơn

II/ PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN BẰNG HÌNH THỨC PHÁT HÀNH CỔ PHIẾU CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN VINCOM

1, Tình hình huy động vốn bằng hình thức phát hành cổ

phiếu tại các doanh nghiệp cổ phần Việt Nam

1.1 Sơ lược về thị trường chứng khoán Việt Nam

trẻ,bắt đầu hoạt động từ năm 2000 với việc vận hành trungtâm giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh

biến không ngờ về cả chất và lượng với sự ra đời của Bộluật chứng khoán

+) Thị trường đã xây dựng nên một kênh dẫn vốn lưu độngvới tổng vốn giá trị vốn hóa tính cho lượng cổ phiếu niêmyết là 300.000 tỷ đồng

+)Các công ty mở rộng ra đại chúng với hàng vạn cổđông Đồng thời trong năm này cũng có rất nhiều doanhnghiệp nhà nước trở thành công ty đại chúng

ổn định , một phần là do cuộc khủng hoảng kinh tế toàn

cầu, chứng khoán giảm 1174 điểm xuống 948 điểm ở đầunăm 2008; giảm tiếp xuống 315 điểm.

tế thế giới đã thoát khỏi tình trạng suy thoái

1.2 Những xu hướng mới trong hình thức phát hành cổ phiếu tạicông ty cổ phần Việt Nam

Niêm yết cổ phiếu trên thị trường quốc tế

cận nguồn vốn của thị trường rộng lớn này.Một trongnhững khó khăn cho các công ty Việt Nam đó là yêu cầukiểm toán, và làm thế nào để cũng như thu hút vốn trongthời gian sau khi đã niêm yết

mới,giảm thiếu rủi ro cho doanh nghiệp đó là sáp nhập ưthế, làm theo cách này ,doanh nghiệp sẽ không gặp rủi ro gìđáng kể mà chỉ tốn chi phí thực hiện việc mua lại doanhnghiệp “vỏ”

2, Giới sơ lược về công ty cổ phần Vincom

hàng đầu trong lĩnh vực bất động sản,cho thuê văn phòng,trung tâm thương mại tại Việt Nam Thương hiệu Vincom

đã trở thành một thương hiệu uy tín, tin cậy

SJC)

Hai Bà Trưng thành phố Hà Nội