Giải pháp thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân tại huyện hoa lư tỉnh ninh bình

Khái niệm về BHYT Theo luật BHYT số 25/2008/QH12 ngày 14/11/2008 thì “BHYT là hình thức bảo hiểm được áp dụng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước

LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu,

kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong

bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác

Nếu nội dung nghiên cứu của tôi trùng lắp với bất kỳ công trình nghiên

cứu nào đã công bố, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và tuân thủ kết luận

đánh giá luận văn của hội đồng khoa học

Hà Nội, ngày… tháng… năm 2015

Người cam đoan

Nguyễn Thị Thúy Hằng

LỜI CẢM ƠN Trong phạm vi một luận văn cao học, mặc dù đã cố gắng nghiên cứu một cách tổng quát những vấn đề trên, nhưng do khả năng còn hạn chế về lý luận và thực tiễn nên việc trình bày, phân tích, đánh giá chưa thực sự được đầy đủ, toàn diện và sâu sắc, bản thân rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy, cô giáo và các bạn để có thể nghiên cứu vấn đề này một cách sâu sắc, hoàn thiện hơn trong thời gian tới Trong quá trình thực hiện luận văn, tác giả xin chân thành gửi lời cảm ơn sâu sắc đến thầy giáo hướng dẫn PGS TS Nguyễn Đình Long và các thầy giáo, cô giáo của Trường Đại học Lâm nghiệp Việt Nam, các bạn đồng nghiệp tại cơ quan bảo hiểm xã hội huyện Hoa Lư và gia đình đã tạo điều kiện về thời gian, giúp đỡ về tinh thần

để tôi hoàn thành luận văn

MỤC LỤC

Trang Trang phụ bìa

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục các từ viết tắt vi

Danh mục các bảng vii

Danh mục các hình viii

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BẢO HIỂM Y TẾ 3

1.1 Tổng quan về BHYT 3

1.1.1 Một số khái niệm về bảo hiểm y tế: 3

1.1.2 Đặc điểm của BHYT 6

1.1.3 Vai trò của BHYT 11

1.1.4 Tầm quan trọng của BHYT 13

1.2 Nội dung cơ bản của BHYT toàn dân 14

1.2.1 Nguyên tắc BHYT toàn dân 14

1.2.2 Lộ trình thực hiện BHYT toàn dân 15

1.3 Mức hưởng BHYT, mức đóng, điều kiện hưởng BHYT 17

1.3.1 Mức hưởng BHYT 17

1.3.2 Mức đóng BHYT 20

1.3.3 Điều kiện hưởng BHYT 22

1.4 Quỹ BHYT 23

1.5 Kinh nghiệm và bài học rút ra 23

1.5.1 Kinh nghiệm về thực hiện BHYT ở một số nước trên thế giới 24

1.5.2 Bài học rút ra 29

1.5.3 Tổng quan một số công trình nghiên cứu có liên quan đến luận văn 31

Chương 2 ĐẶC ĐIỂM VỀ HUYỆN HOA LƯ TỈNH NINH BÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 35

2.1 Đặc điểm cơ bản của huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình 35

2.1.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình: 35

2.1.2 Các đặc điểm kinh tế - xã hội 38

2.1.3 Khái quát bộ máy tổ chức thực hiện chính sách BHYT tại huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình 45

2.1.4 Những thuận lợi và khó khăn 51

2.2 Phương pháp nghiên cứu 53

2.2.1 Phương pháp thu thập thông tin 53

2.2.2 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu 53

2.2.3 Phương pháp thống kê phân tích số liệu 53

2.2.4 Phương pháp so sánh, tổng kết thực tiễn 54

2.2.5 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 54

Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 55

3.1 Thực trạng thực hiện BHYT tại huyện Hoa Lư 55

3.1.1 Kết quả triển khai thực hiện chính sách BHYT toàn dân tại huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình 55

3.1.2 Thực trạng phương thức thu – chi BHYT tại BHXH huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình 64

3.1.3 Một số nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách BHYT toàn dân tại huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình 70

3.2 Đánh giá chung về việc thực hiện BHYT toàn dân tại huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình 77

3.2.1 Những kết quả đạt được 77

3.2.2 Những hạn chế còn tồn tại 78

3.3 Quan điểm, định hướng phát triển BHYT toàn dân ở huyện Hoa Lư 83

3.3.1 Định hướng phát triển chung của BHXH huyện Hoa Lư 83

3.3.2 Định hướng phát triển công tác thực hiện BHYT tại BHXH huyện Hoa Lư 84

3.4 Một số giải pháp chủ yếu nhằm thực hiện BHYT toàn dân 85

3.4.1 Nhóm giải pháp đối với cơ quan BHXH 85

3.4.2 Nhóm giải pháp đối với cơ quan quản lý nhà nước 91

3.5 Một số đề xuất, kiến nghị chủ yếu 92

3.5.1 Kiến nghị với các bộ, ngành 92

3.5.2 Kiến nghị với tỉnh uỷ, uỷ ban nhân tỉnh 92

3.5.3 Kiến nghị với các sở, ban, ngành có liên quan 93

KẾT LUẬN 94 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Từ viết tắt Tên đầy đủ BHYT Bảo hiểm y tế BHXH Bảo hiểm xã hội BHTN Bảo hiểm thất nghiệp CNTT Công nghệ thông tin

CSSK Chăm sóc sức khoẻ UBND Ủy ban nhân dân NLĐ Người lao động NSDLĐ Người sử dụng lao động NSNN Ngân sách nhà nước XDNTM Xây dựng nông thôn mới CNH Công nghiệp hóa

HĐH Hiện đại hóa

2014

49 3.1 Tình hình bao phủ BHYT tại huyện Hoa Lư giai đoạn 2010-

3.3 Tình hình tham gia BHYT của các nhóm đối tượng cụ thể

trên địa bàn huyện Hoa Lư giai đoạn 2010 - 2014

60

3.4 Tình hình in và cấp phát thẻ BHYT tại cơ quan BHXH

huyện Hoa Lư giai đoạn 2010-2014

62

3.5 Tình hình sử dụng phôi thẻ BHYT của BHXH huyện Hoa

Lư giai đoạn 2010- 2014

63

3.6 Tình hình thực hiện kế hoạch thu BHYT tại BHXH huyện

Hoa Lư giai đoạn 2010 – 2014

64

3.7 Tình hình khám chữa bệnh bằng thẻ BHYT trên địa bàn

huyện Hoa Lư giai đoạn 2010 – 2014

67

3.8 Số tiền thanh toán BHYT tại các cơ sở KCB trên địa bàn

huyện Hoa Lư giai đoạn 2010-2014

DANH MỤC CÁC HÌNH

2.2 Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất giai đoạn 2010 – 2013

2.3 So sánh cơ cấu kinh tế của huyện Hoa Lư giữa năm 2010 và

ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài

Bảo hiểm y tế là một trong các nội dung thuộc an sinh xã hội, đặc biệt có ý nghĩa đối với cuộc sống con người Việt Nam đã thực hiện BHYT gần 20 năm và đạt được thành tựu đáng kể Thực hiện BHYT sẽ tạo mọi điều kiện để mọi người dân được chăm sóc sức khỏe Đây là quan điểm nhất quán của Nhà nước ta hướng tới “thực hiện công bằng trong chăm sóc sức khỏe, tiến tới BHYT toàn dân”

BHYT toàn dân là mục tiêu hướng tới của tất cả các quốc gia khi thực hiện chính sách BHYT Thực hiện được BHYT toàn dân tức là đưa công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân lên đỉnh cao hiệu quả Trong một thời gian dài thực hiện BHYT, đã đến lúc chúng ta phải xác định lộ trình cụ thể cho việc thực hiện BHYT toàn dân Chính vì vậy, tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XII ngày 14 tháng 11 năm 2008 đã thông qua Luật BHYT số 25/2008/QH12

Luật BHYT với một bước phát triển đặc biệt về quy định BHYT toàn dân là quyền và nghĩa vụ công dân với hình thức tham gia bắt buộc và đưa ra

lộ trình thực hiện BHYT toàn dân cho từng nhóm đối tượng lấy Để thực hiện

lộ trình này cần phải có những nghiên cứu và những giải pháp cụ thể Đây là vấn đề thu hút sự quan tâm của nhiều cơ quan ban ngành và thực sự có ý nghĩa cấp thiết trong điều kiện hiện nay

Xuất phát từ thực tế, em đã chọn đề tài “Giải pháp thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân tại huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình” làm đề tài luận văn của mình

- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về BHYT

- Đánh giá thực trạng việc thực hiện BHYT toàn dân tại huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình

- Phân tích làm rõ các nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện BHYT toàn dân tại huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình

- Đề xuất giải pháp nhằm thực hiện BHYT toàn dân tại huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu các vấn đề về bảo hiểm y tế nông

thôn trên địa bàn huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình

Phạm vi không gian: nghiên cứu trên địa bàn huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình Phạm vi về thời gian: Đánh giá thực trạng thực hiện BHYT từ năm

2010 đến năm 2014 và đề xuất định hướng giải pháp thực hiện BHYT toàn dân đến năm 2020

4 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Các kết quả nghiên cứu, giải pháp và một số kiến nghị của đề tài có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo tại các cơ sở đào tạo và nghiên cứu khoa học, các cơ quan xây dựng pháp luật khi nghiên cứu nhằm sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện pháp luật bảo hiểm y tế, đồng thời giúp cho bảo hiểm xã hội hội huyện Hoa Lư nghiên cứu, vận dụng nhằm thực hiện tốt hơn chính sách về bảo hiểm y tế nói chung và thu bảo hiểm y tế nói riêng

5 Kết cấu luận văn:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn có kết cấu 3 chương sau:

Chương 1: Cơ sở lý luận thực tiễn về bảo hiểm y tế

Chương 2; Đặc điểm huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình và phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Kết quả nghiên cứu

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BẢO HIỂM Y TẾ

1.1 Tổng quan về BHYT

1.1.1 Một số khái niệm về bảo hiểm y tế:

1.1.1.1 Khái niệm về BHYT

Theo luật BHYT số 25/2008/QH12 ngày 14/11/2008 thì “BHYT là hình thức bảo hiểm được áp dụng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức thực hiện và các đối tượng có trách nhiệm tham gia theo quy định của Luật BHYT”

"BHYT: loại bảo hiểm do Nhà nước tổ chức, quản lý nhằm huy động

sự đóng góp của cá nhân, tập thể và cộng đồng xã hội để chăm lo sức khỏe, khám bệnh và chữa bệnh cho nhân dân"

Bảo hiểm y tế là các quan hệ kinh tế gắn liền với việc huy động các nguồn tài lực từ sự đóng góp của những người tham gia bảo hiểm để hình thành quỹ bảo hiểm, và sử dụng quỹ để thanh toán các chi phí khám chữa bệnh cho người được bảo hiểm khi ốm đau

Ở các nước công nghiệp phát triển ( như cộng hòa liên bang Đức) người ta định nghĩa BHYT trước hết là một tổ chức cộng đồng đoàn kết tương trợ lẫn nhau, nó có nhiệm vụ giữ gìn sức khỏe, khôi phục lại sức khỏe hoặc cải thiện tình trạng sức khỏe của người tham gia BHYT Như vậy trong hoạt động BHYT thì tính cộng đồng đoàn kết cùng chia sẻ rủi ro rất cao; nó là nền tảng cho lĩnh vực bảo vệ và chăm sóc sức khỏe; nó điều tiết mạnh mẽ giữa người khỏe mạnh với người ốm yếu, giữa thanh niên với người già cả và người có thu nhập cao với người có thu nhập thấp Tuy nhiên đoàn kết tương trợ không chỉ là quyền được nhận mà còn phải là nghĩa vụ đóng góp

1.1.1.2 Khái niệm về BHYT bắt buộc, BHYT tự nguyện, BHYT toàn dân

Bảo hiểm y tế bắt buộc: Là loại hình bảo hiểm y tế mà người lao động

và người sử dụng lao động phải tham gia theo quy định của pháp luật về BHYT

Người có thẻ BHYT khi thực hiện KCB tại nơi đăng ký ban đầu hoặc chuyển viện đúng tuyến chuyên môn kỹ thuật và đã thực hiện đúng, đủ thủ tục khám chữa bệnh BHYT hoặc đến khám, chữa bệnh trong trường hợp cấp cứu

Người đi khám chữa bệnh BHYT đi khám chữa bệnh không đúng cơ sở KCB ban đầu hoặc khám bệnh, chữa bệnh không theo tuyến chuyên môn kỹ thuật ( trừ trường hợp cấp cứu) thì được thanh toán theo tỷ lệ % mức hưởng, tùy theo phân hạng bệnh viện

KCB tại cơ sở không ký hợp đồng khám chữa bệnh BHYT, hoặc KCB tại cơ sở y tế có ký hợp đồng KCB nhưng không đầy đủ thủ tục Được thanh toán theo chi phí thực tế nhưng tối đa không quá khung quy định tại phụ lục

Những trường hợp bị tai nạn giao thong được xác định là tai nạn lao đông và không vi phạm pháp luật được quỹ BHYT thanh toán

Tham gia BHYT liên tục từ 36 tháng trở lên được hưởng quyền lợi khi điều trị ung thư, chi phí kỹ thuật cao

Thẻ BHYT có giá trị kể từ ngày đóng BHYT Cơ quan BHXH cấp thẻ tối thiểu 12 tháng/ lần Trẻ em dưới 6 tuổi, thẻ BHYT có giá trị sử dụng đến ngày 72 tháng tuổi

Bảo hiểm y tế tự nguyện: Là hình thức bảo hiểm do nhà nước thực hiện không vì mục đích lợi nhuận Người dân tự nguyện tham gia để được chăm sóc sức khỏe khi đau ốm, bệnh tật từ quỹ bảo hiểm y tế

Người tham gia BHYT tự nguyện cư trú tại địa bàn xã và huyện nào thì đăng kí và nộp tiền tham gia BHYT tự nguyện tại xã và huyện đó

Cơ quan BHXH phân cấp cho đại lý thu ở xã, phường tổ chức thu phí BHYT sau khi thu tiền xong nộp vào tài khoản chuyên thu của BHXH huyện, thành phố

Thẻ BHYT có giá trị sử dụng vào bắt đầu từ ngày 01 mỗi tháng và sau

ít nhất 30 ngày kể từ ngày đại lý thu nộp tiền cho cơ quan BHXH đối với các trường hợp tham gia BHYT lần đầu

Thẻ BHYT có giá trị sử dụng liên tục khi người tham gia BHYT đóng đúng quy định Để thẻ BHYT có giá trị sử dụng liên tục người có thẻ phải đóng tiền cho đại lý thu ít nhất 10 ngày

Người tham gia phải ghi đầy đủ các thông tin cá nhân của mình vào tờ khai theo mẫu quy định của BHXH Việt Nam, và chịu trách nhiệm trước những nội dung mà mình đã kê khai Sau đó đại lý thu sẽ tổng hợp và lập danh sách chuyển lên cơ quan BHXH để tiến hành kiểm tra in ấn cấp phát thẻ BHYT

Khái niệm về BHYT toàn dân:

Bảo hiểm y tế toàn dân được hiểu là toàn bộ mọi người dân của một quốc gia đều được tham gia vào hệ thống BHXH về y tế của quốc gia đó hoặc là mạng lưới bảo hiểm y tế quốc gia bao trùm toàn bộ dân cư của một quốc gia

Hệ thống Bảo hiểm y tế toàn dân này vẫn do nhà nước đứng ra tổ chức thực hiện và được bảo đảm bằng hệ thống luật pháp Hay nói cách khác, hệ thống BHYT là một công cụ hoặc phương thức tài chính của nhà nước nhằm thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe toàn dân Khác biệt với chế độ chăm sóc sức khỏe toàn dân bằng chế độ cung cấp hay còn gọi là chế độ bao cấp –

hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân do nguồn ngân sách nhà nước đảm nhận

và mọi công dân đều được KCB không phải trả tiền, thì theo phương thức bảo

hiểm, trước hết mọi người lao động, có việc làm, có thu nhập đều phải có nghĩa vụ đóng góp vào hệ thống BHYT Mức đóng phục thuộc vào khả năng kinh tế của người lao động Điều đó hoàn toàn không có sự phân biệt cho dù

họ là công chức nhà nước, là người lao động phụ thuộc ( người có quan hệ giữa chủ sử dụng lao động và người lao động) ; người lao động tự tạo việc làm, người lao động tự do, người lao động trong các khu vực nông, lâm ngư nghiệp… Sự khác biệt chỉ là ở chỗ mức độ đóng góp và phương thức tham gia BHYT Những thành viên thuộc hộ gia đình những người lao động đó( người ăn theo) cũng sẽ tham gia BHYT Tiếp đến là nhóm đối tượng gồm học sinh, sinh viên các trường đại học cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và các trường dạy nghề và cuối cùng là những nhóm người nhận trợ cấp xã hội, những người thuộc diện nghèo, người về hưu và những người hưởng chế độ

ưu đãi khác của xã hội Tuy nhiên với những nhóm người tham gia BHYT này tùy thuộc vào mỗi nhà nước có các hình thức đóng góp riêng theo những mức độ khác nhau từ nguồn ngân sách hoặc tách biệt riêng ra khỏi hệ thống BHYT Đồng thời với hệ thống BHYT là phải có hệ thống tương ứng, đồng

bộ các cơ sở cung ứng dịch vụ y tế, cung ứng thuôc men nhằm đáp ứng đầy

đủ những quyền lợi được hưởng cho mọi người tham gia BHYT khi ốm đau Mọi thành viên của mạng lưới BHYT đều được bình đẳng khi KCB theo chế

độ hiện hành

1.1.2 Đặc điểm của BHYT

Từ những góc độ chuyên sâu, khái niệm BHYT cũng được tiếp cận với những nét riêng biệt:

- Dưới góc độ kinh tế: BHYT được hiểu là sự hợp nhất tài chính của số lượng lớn những người tham gia nhằm đối phó với một loại rủi ro là bệnh tật Nguồn tài chính do nhiều người đóng góp nên sẽ đảm bảo chi trả chi phí y tế cho những người không may gặp rủi ro bởi nó tạo ra một quỹ thống nhất

Những người tham gia bảo hiểm y tế sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh trong

đó khám chữa bệnh không chỉ bao gồm vấn đề kỹ thuật y tế mà còn cả bao gồm cả yếu tố kinh tế liên quan đến chi phí khám chữa bệnh như chi phí cho nghiệp vụ chuyên môn kỹ thuật của bác sỹ, chi phí cho trang thiết bị vật tư y

tế phục vụ khám chữa bệnh, chi phí thuốc men, dược liệu,…Quá trình thực hiện BHYT cũng chính là quá trình tổ chức và sử dụng một quỹ tiền tệ tập trung Vì vậy, phải làm thế nào để sử dụng có hiệu quả nguồn quỹ đóng góp của người tham gia BHYT nhưng đồng thời phải nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh

- Dưới góc độ xã hội: BHYT là một hình thức tương trợ cộng đồng

nhằm mục đích bảo vệ sức khoẻ cộng đồng Các thành viên trong xã hội cùng nhau đóng góp một phần thu nhập để tạo ra quỹ chung với mục đích chăm sóc

y tế cho chính mình và các thành viên khác không vì mục tiêu lợi nhuận Người tham gia BHYT khi ốm đau hay bệnh tật sẽ nhận được sự chia sẻ, giúp

đỡ của cả cộng đồng do chi phí y tế của họ sẽ được quỹ chung chi trả toàn bộ hoặc phần lớn

Tính xã hội của BHYT cũng được thể hiện rõ trong việc không phân biệt hay giới hạn đối tượng tham gia Mọi thành viên trong xã hội không phân biệt tuổi tác, giới tính, tôn giáo, trình độ, thu nhập,…đều có quyền tham gia BHYT

Tính xã hội của BHYT còn thể hiện ở sự giúp đỡ của Nhà nước về chăm sóc y tế Nhà nước luôn dành một phần trong ngân sách của mình để hỗ trợ cho các hoạt động y tế và trợ giúp cho những thành viên yếu thế trong xã hội được tham gia BHYT Nhà nước với tư cách là người quản lý xã hội, điều tiết kinh tế, ổn định đời sống nhân dân thì việc hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động y tế sẽ góp phần thực hiện vai trò trên Dù ở chế độ chính trị và điều kiện kinh tế xã hội nào nhưng hầu hết các quốc gia trên thế giới đều coi

BHYT là chính sách xã hội lớn mà ở đó Nhà nước giữ vai trò là người tổ chức, quản lý và bảo trợ

- Dưới góc độ pháp lý: BHYT được coi là quyền quan trọng của mỗi cá nhân trong xã hội trong việc bảo vệ sức khoẻ của bản thân và cả cộng đồng Bởi lẽ một trong những quyền thiêng liêng của con người được các tuyên ngôn nhân quyền khẳng định và được pháp luật của các quốc gia thừa nhận đó

là quyền được chăm sóc y tế Đa số các nước đều ghi nhận trong hiến pháp và

cụ thể hoá quyền này bằng việc xây dựng và tổ chức thực hiện hệ thống BHYT với mục đích chăm sóc sức khoẻ cho toàn xã hội Theo Điều 39 Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 (sửa đổi, bổ sung năm 2001): “ Nhà nước đầu tư, phát triển và thống nhất quản lý quản lý sự nghiệp bảo vệ sức khoẻ của nhân dân,…thực hiện bảo hiểm y tế, tạo điều kiện cho mọi người dân được chăm sóc sức khoẻ” Và Điều 61 Hiến pháp quy định: công dân có quyền được hưởng chế độ bảo vệ sức khoẻ…”

Nhìn từ các góc độ như trên, ta có thể thấy BHYT có những đặc điểm sau: Một là, BHYT có phạm vi đối tượng rất rộng, bao gồm toàn thể thành viên trong xã hội không phân biệt giới tính, tôn giáo, địa vị kinh tế-xã hội, tuổi tác, tình trạng sức khoẻ…Bởi lẽ, rủi ro về sức khoẻ có thể xảy đến với tất

cả mọi người ở mọi lứa tuổi, giới tính, ở mọi điều kiện, hoàn cảnh và môi trường sống, tại bất kỳ thời điểm nào Chăm sóc sức khỏe là nhu cầu tất yếu của mỗi con người Mặt khác, BHYT được coi là quyền quan trọng của con người nên tất cả mọi người, ai cũng có quyền tham gia BHYT Tùy từng điều kiện kinh tế xã hội cụ thể mà pháp luật mỗi quốc gia có những quy định khác nhau về đối tượng tham gia và hình thức tham gia Đặc trưng về phạm vi đối tượng là điểm cơ bản phân biệt BHYT với các chế độ khác trong hệ thống an sinh xã hội Có thể thấy, trong chế độ BHXH, trợ giúp xã hội hay ưu đãi xã hội thì phạm vi đối tượng được giới hạn bởi những tiêu chí, điều kiện nhất

định Đối tượng của BHXH là người lao động và thành viên gia đình của họ (trong một số trường hợp) khi gặp biến cố rủi ro làm giảm thu nhập; còn trợ giúp xã hội có đối tượng bảo vệ là toàn bộ các thành viên trong xã hội khi lâm vào tình trạng thực sự khó khăn túng quẫn cần có sự giúp đỡ về vật chất mới

có thể vượt qua; ưu đãi xã hội thì có đối tượng bảo vệ là những người có công trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc Như vậy, BHYT có mạng lưới bao trùm mọi đối tượng trong xã hội mà không một chế độ nào trong hệ thống

an sinh xã hội rộng bằng

Hai là, đối tượng bảo vệ của BHYT là sức khoẻ của con người khi bị

ốm đau, bệnh tật…Đặt trong mục tiêu chung của an sinh xã hội là hướng tới

sự bảo vệ toàn diện đối với mọi thành viên trong xã hội, BHYT thực hiện mục đích bảo vệ sức khoẻ cho mọi người dân Người tham gia BHYT đóng góp bằng tiền mặt nhưng khi ốm đau, bệnh tật sẽ được BHYT đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh, bao gồm các dịch vụ y tế như chẩn đoán, chữa trị bệnh tật, thuốc men và chăm sóc tại bệnh viện Chi phí cho dịch vụ khám chữa bệnh sẽ

do cơ quan BHYT đảm bảo và người bệnh không phải chi trả hoặc chi trả một phần với tỷ lệ thấp

Nếu với người lao động, BHXH giải quyết được vấn đề bù đắp hay thay thế thu nhập thông qua khoản trợ cấp (bằng tiền) cụ thể khi họ gặp biến

cố, rủi ro như tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, thai sản, tuổi già, mất việc làm thì BHYT đảm nhận trách nhiệm khám chữa bệnh cho họ Quyền lợi của người hưởng BHYT không phải là khoản trợ cấp bằng tiền với các mức cụ thể như trong BHXH, trợ giúp xã hội hay ưu đãi xã hội mà là các dịch vụ y tế phụ thuộc vào từng loại bệnh tật

Ba là, BHYT là chi phí ngắn hạn, không xác định trước, không phụ thuộc vào thời gian đóng mà phụ thuộc vào mức độ bệnh tật và phụ thuộc vào nhiều khả năng cung ứng dịch vụ y tế của cơ sở khám chữa bệnh Về nguyên

tắc, người tham gia BHYT sẽ đóng một mức phí được xác định trước nhưng nếu họ bị đau ốm hay bệnh tật sẽ được khám chữa bệnh cho đến khi khoẻ mạnh trở lại Sự đa dạng về các loại bệnh tật, nhu cầu cụ thể của mỗi bệnh nhân và khả năng cung cấp dịch vụ y tế của cơ sở y tế (trình độ khoa học kỹ thuật, trình độ chuyên môn, trang thiết bị y tế, thuốc men…) chính là nguyên nhân làm cho các chi phí y tế rất khó xác định trước cho người tham gia BHYT Phụ thuộc vào các điều kiện kinh tế xã hội của mình mà các nước giới hạn và phạm vi thanh toán của BHYT Ở các nước phát triển thường quy định hưởng chế độ chi phí y tế 100% và phạm vi đáp ứng nhu cầu cao, kể cả các yêu cầu về thẩm mỹ, dị tật bẩm sinh, các bệnh xã hội,… Ở các quốc gia có điều kiện kinh tế kém phát triển hơn hoặc trong thời kỳ đầu triển khai thực hiện BHYT thường quy định có thêm sự hỗ trợ của người bệnh với tỷ lệ nhỏ

và giới hạn nhiều hơn về phạm vi dân cư

Bốn là, quan hệ BHYT là mối quan hệ diễn ra giữa ba bên gồm bên thực hiện BHYT, bên tham gia BHYT và cơ sở khám chữa bệnh Trong đó cơ quan BHXH là chủ thể thực hiện BHYT cho người tham gia Người tham gia BHYT vừa có nghĩa vụ đóng phí BHYT, vừa là đối tượng trực tiếp thụ hưởng các dịch

vụ khám chữa bệnh khi sự kiện BHYT xảy ra theo quy định của pháp luật Cơ sở khám chữa bệnh là tổ chức thực hiện khám chữa bệnh và cung cấp các dịch vụ y

tế cho người bệnh BHYT Khi người tham gia BHYT sử dụng các dịch vụ khám chữa bệnh, họ sẽ đến các cơ sở y tế và các chi phí liên quan sẽ được cơ quan thực hiện BHYT chi trả toàn bộ hoặc một phần theo quy định Như vậy, quan hệ BHYT vừa là loại hình dịch vụ bảo hiểm, vừa là loại hình dịch vụ y tế

Hệ thống thực hiện BHYT ở các nước được tổ chức theo các mô hình khác nhau về điều kiện kinh tế xã hội, chế độ chính sách,…Tuy nhiên, dù tổ chức thực hiện với hình thức nào đi nữa cũng không thể phủ nhận được mối quan hệ ba bên của BHYT với vai trò quan trọng của cơ sở khám chữa bệnh

1.1.3 Vai trò của BHYT

BHYT có ý nghĩa rất quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế, đời sống của con người Vai trò của BHYT thể hiện ở những điểm sau:

Một là, BHYT thực hiện chính sách an sinh, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả và công bằng xã hội chăm sóc sức khoẻ

BHYT có vai trò nhất định cho phục vụ chăm sóc sức khỏe của người dân Với những đặc thù của mình, BHYT đã bảo đảm cho mọi người, nhất là những đối tượng “yếu thế” trong xã hội, ai cũng được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ cơ bản, có chất lượng tốt; bảo vệ nhân dân khỏi gánh nặng quá sức về tài chính do chi phí của các dịch vụ y tế mà họ cần sử dụng gây nên Khi tham gia BHYT, những người có điều kiện kinh tế khó khăn, hay họ mắc bệnh hiểm nghèo thì họ sẽ được BHYT gánh bớt khó khăn về chi phí khám chữa bệnh Đồng thời, BHYT cũng đảm bảo cho những người bệnh có cùng nhu cầu được tiếp cận như nhau đến các dịch vụ y tế hiện có; người bệnh

có nhu cầu nhiều hơn được chăm sóc nhiều hơn Trong cuộc sống, con người có điều kiện chăm sóc sức khỏe cho chính mình và người thân của mình Có thể nói khi có BHYT thì mỗi con người có điều kiện chăm sóc sức khỏe trung bình trong xã hội bất kể là họ giàu nghèo hay ở bất kỳ vị trí nào BHYT cùng với sự phát triển của con người cũng sẽ được điều chỉnh phù hợp

Từ khi ra đời, BHYT huy động và sử dụng nhiều nguồn lực để chia sẻ rủi ro; góp phần đắc lực giảm tỷ lệ mắc bệnh tật và tử vong; nâng cao sức khoẻ, tăng tuổi thọ, cải thiện chất lượng giống nòi và góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống

Hai là, BHYT có vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế và thúc đẩy tiến bộ xã hội

Ngoài tính xã hội của mình BHYT còn thể hiện tính kinh tế của mình BHYT góp phần quan trọng trong việc phát trển kinh tế, thúc đẩy tiến bộ xã

hội Một xã hội dù phát triển đến đâu thì cũng chỉ được coi là một xã hội tiến

bộ khi có mạng lưới y tế tốt và mọi người dân khoẻ mạnh Sức khoẻ là tài sản quý nhất của mỗi người Khi bị ốm đau hay mắc bệnh, con người không chỉ bị suy giảm sức khoẻ, giảm khả năng lao động mà còn ảnh hưởng đến tinh thần của họ và những người thân Tham gia BHYT, người lao động và thành viên gia đình họ, ai cũng được chăm sóc sức khoẻ, giảm ốm đau, khỏi bệnh tật Khi có BHYT, người tham gia được chăm sóc sức khỏe Với thể chất và tinh thần khoẻ mạnh, người lao động mới có thể đạt được kết quả cao nhất trong công việc, năng suất lao động tăng, thu lợi về cho bản thân, gia đình, cho tổ chức và cho cả nền kinh tế quốc dân Mặt khác, đối với các nước đang phát triển như Việt Nam, nhờ có BHYT mà nhà nước giảm tải được gánh nặng đối với sự nghiệp chăm sóc sức khoẻ toàn dân, ngân sách quốc gia được tập trung hơn cho phát triển kinh tế Ngoài ra, với tư cách là một quỹ tiền tệ, quỹ BHYT được pháp luật nhiều nước (trong đó có Việt Nam) cho phép sử dụng nguồn tài chính nhàn rỗi để đầu tư sinh lời, tăng thêm nguồn thu của quỹ, từ

đó quay lại phục vụ cho các hoạt động của BHYT Qua quá trình tồn tại và phát triển, BHYT ngày càng có nhiều đóng góp quan trọng vào sự ổn định và tiến bộ xã hội

Ba là, BHYT mang tính nhân văn, xã hội sâu sắc

Rủi ro về sức khoẻ thường đến bất ngờ và không loại trừ ai Đối với đa

số các thành viên trong xã hội, chi phí y tế thực sự là một gánh nặng mà nhiều khi họ không thể trả nổi Vì vậy đã có không ít các trường hợp do hoàn cảnh kinh tế mà phải “sống chung với bệnh tật” trong khi y học hoàn toàn có khả năng chữa trị được BHYT ra đời không nhằm mục đích kinh doanh thu lợi nhuận và xuất phát từ nhu cầu khách quan của cuộc sống con người Nhờ tham gia BHYT, người nghèo không phải đơn phương chống đỡ với những khó khăn gây ra bởi rủi ro sức khoẻ Bởi lẽ, khi đó họ nhận được sự chia sẻ,

giúp đỡ của cả cộng đồng - của người có thu nhập cao đối với người có thu nhập thấp, của người không ốm hoặc chưa ốm với người đang ốm, của người bệnh nhẹ với người bệnh nặng Như vậy, khi tham gia BHYT, mọi người thể hiện trách nhiệm của mình trước hết là đối với bản thân, sau đó là trách nhiệm với xã hội BHYT đã góp phần phát huy tinh thần đoàn kết, “tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách” giữa các thành viên trong xã hội Đó là những truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam từ ngàn xưa

Ngoài ý nghĩa trên, BHYT còn góp phần trong việc điều tiết thu nhập của các tầng lớp dân cư trong xã hội, là một trong những nguồn cung cấp tài chính ổn định cho các cơ sở y tế

1.1.4 Tầm quan trọng của BHYT

Đời sống kinh tế – xã hội là hình thức biểu hiện cao nhất, tiến bộ nhất của con người, khác xa với các hoạt động khác có trong thế giới tự nhiên ở chỗ con người nhận thức được thực tại khách quan và các quy luật tự nhiên

Để phát triển kinh tế – xã hội thì yếu tố quyết định phải chính là con người và mục tiêu của phát triển kinh tế – xã hội phải hướng tới duy trì sự tồn tại, phát triển của con người Muốn vậy, con người phải có được một thể lực và trí lực thích hợp nhất, trong đó thể lực lại là tiền đề cho tạo ra và nâng cao trí lực

Thể lực thể hiện sự ngày càng thích nghi với môi trường sống của con người và chính con người lại tự nhận thức, biết nâng cao thể lực thông qua các hoạt động y tế của mình Các hoạt động BHYT với mục tiêu chăm sóc sức khoẻ và bảo vệ con người trước những tác động tiêu cực của môi trường sống Khi có được sức khoẻ tốt nhất, con người có điều kiện để tiếp thu và phát triển trí thức cho mình nhằm xây dựng, nâng cao chất lượng cuộc sống của mình ngày càng tốt hơn

Các hoạt động BHYT là phần không thể thiếu được trong xã hội loài người, con người luôn luôn có nhu cầu chăm sóc sức khoẻ không những của

bản thân mà của cả gia đình mình Không một ai lại sống mà luôn luôn khoẻ mạnh cả bởi sự thay đổi thường xuyên của môi trường sống cùng với sự vận động của thế giới tự nhiên Các hoạt động y tế mà con người sáng tạo ra cũng chính nhằm mục đích điều hoà những tác động không tốt của môi trường sống tới con người

BHYT mang tính nhân văn, xã hội sâu sắc Chính sách BHYT là nhằm chia sẽ của cả cộng đồng với mỗi thành viên trong xã hội khi họ không may bị

ốm đau, bệnh tật, kể cả trong trường hợp hiểm nghèo Mức dóng khi tham gia BHYT là khác nhau, căn cứ trên thu nhập, nhưng việc hưởng BHYT về nguyên tắt là trên cơ sở mức độ bệnh tật cần điều trị

BHYT góp phần thực hiện công bằng xã hội, nâng cao chất lượng hiệu quả trong CSSK BHYT giúp người dân được tiếp cận với các dịch vụ CSSK

có chất lượng tốt, dựa trên nhu cầu CSSK, có chính sách trợ giúp người nghèo được KCB khi ốm đau

Thực hiện BHYT giúp thúc đẩy sự phát triển cơ chế quản lý y tế trong hoạt động CSSK Trong nền kinh tế thị trường, cơ chế quản y tế không chỉ còn thần túy chuyên môn, hành chính mà còn phải điều tiết các mối quan hệ mới như: quan hệ ba bên giữa người tham gia BHYT, cơ quan BHXH, cơ sơ KCB; quan hệ cạnh tranh chống độc quyền; hoạt động tài chính; kinh tế y tế…

1.2 Nội dung cơ bản của BHYT toàn dân

1.2.1 Nguyên tắc BHYT toàn dân

- Bảo đảm chia sẻ rủi ro giữa những người tham gia BHYT

- Mức đóng BHYT được xác định theo tỷ lệ phần trăm của tiền lương, tiền công, tiền lương hưu, tiền trợ cấp hoặc mức lương tối thiểu của khu vực

hành chính

- Mức hưởng BHYT theo mức độ bệnh tật, nhóm đối tượng trong phạm

vi quyền lợi của người tham gia BHYT

- Chi phí KCB BHYT do quỹ BHYT và người tham gia BHYT cùng chi trả

- Quỹ BHYT được quản lý tập trung, thống nhất, công khai, minh bạch, bảo đảm cân đối thu, chi và được Nhà nước bảo hộ

1.2.2 Lộ trình thực hiện BHYT toàn dân

Bao gồm tất cả 5 nhóm đối tượng theo luật BHYT sửa đổi, bổ sung QH12 số 25/2008

Nhóm 1: Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng, bao gồm:

a) Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên; người lao động

là người quản lý doanh nghiệp hưởng tiền lương; cán bộ, công chức, viên chức (sau đây gọi chung là người lao động);

b) Người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn theo quy định của pháp luật

Nhóm 2: Nhóm do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng, bao gồm:

a) Người hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng;

b) Người đang hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng do bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc mắc bệnh thuộc danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày; người từ đủ 80 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng;

c) Cán bộ xã, phường, thị trấn đã nghỉ việc đang hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng;

d) Người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp

Nhóm 3: Nhóm do ngân sách nhà nước đóng, bao gồm:

a) Sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sỹ quan, binh sỹ quân đội đang tại ngũ; sỹ quan, hạ sỹ quan nghiệp vụ và sỹ quan, hạ sỹ quan chuyên môn, kỹ thuật đang công tác trong lực lượng công an nhân dân, học viên công

an nhân dân, hạ sỹ quan, chiến sỹ phục vụ có thời hạn trong công an nhân

dân; người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân; học viên

cơ yếu được hưởng chế độ, chính sách theo chế độ, chính sách đối với học viên ở các trường quân đội, công an;

b) Cán bộ xã, phường, thị trấn đã nghỉ việc đang hưởng trợ cấp hằng tháng từ ngân sách nhà nước;

c) Người đã thôi hưởng trợ cấp mất sức lao động đang hưởng trợ cấp hằng tháng từ ngân sách nhà nước;

d) Người có công với cách mạng, cựu chiến binh;

đ) Đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp đương nhiệm;

e) Trẻ em dưới 6 tuổi;

g) Người thuộc diện hưởng trợ cấp bảo trợ xã hội hằng tháng;

h) Người thuộc hộ gia đình nghèo; người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn; người đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; người đang sinh sống tại

xã đảo, huyện đảo;

i) Thân nhân của người có công với cách mạng là cha đẻ, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng, con của liệt sỹ; người có công nuôi dưỡng liệt sỹ;

k) Thân nhân của người có công với cách mạng, trừ các đối tượng quy định tại điểm i khoản này;

l) Thân nhân của các đối tượng quy định tại điểm a khoản 3 Điều này; m) Người đã hiến bộ phận cơ thể người theo quy định của pháp luật; n) Người nước ngoài đang học tập tại Việt Nam được cấp học bổng từ ngân sách của Nhà nước Việt Nam

Nhóm 4: Nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng, bao gồm: a) Người thuộc hộ gia đình cận nghèo;

b) Học sinh, sinh viên

Nhóm 5 tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình gồm những người thuộc hộ gia đình, trừ đối tượng quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều này 1.3 Mức hưởng BHYT, mức đóng, điều kiện hưởng BHYT

1.3.1 Mức hưởng BHYT

Người có thẻ BHYT khi đi khám chữa bệnh sẽ được hưởng đầy đủ các quyền lợi về BHYT đã được quy định Tùy theo từng loại đối tượng, nhóm đối tượng, trường hợp là ngoại trú hay nội trú, đúng tuyến hay trái tuyến mà mức hưởng BHYT sẽ khác nhau Dưới đây là bảng so sánh trong các trường hợp

Bảng 1.1: Mức hưởng BHYT BHYT đúng tuyến BHYT trái tuyến BHYT chuyển tuyến

- Hưởng 100% đối với

- Hưởng 60% chi phí điều trị nội trú từ

31/12/2020; 100% chi phí điều trị nội trú từ 01/01/2021 trong phạm

vi cả nước tại bệnh viện tuyến tỉnh;

- Hưởng 70% chi phí khám bệnh, chữa bệnh từ

31/12/2015;100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh từ 01/01/2016 tại bệnh viện tuyến huyện

Người tham gia bảo hiểm y tế khi đi khám bệnh, chữa bệnh chuyển tuyến điều trị, có hồ sơ chuyển viện của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hợp lệ thì:

- Hưởng 100% đối với các trường hợp:

+ Đối tượng quy định tại các Điểm d, e, g, h và Điểm i nhóm 3

+ Người hoạt động cách mạng trước ngày 01 tháng 01 năm 1945; người hoạt động cách mạng từ ngày 01 tháng

01 năm 1945 đến ngày

lương cơ sở, trừ trường

hợp tự đi khám bệnh,

chữa bệnh không đúng

tuyến

- Hưởng 95% đối với

đối tượng quy định tại

điểm a khoản 2, điểm k

Trường hợp cấp cứu, người tham gia bảo hiểm

y tế được khám bệnh, chữa bệnh tại bất kỳ cơ

sở khám bệnh, chữa bệnh nào và được

hưởng BHYT như đúng tuyến

Người dân tộc thiểu số

và người thuộc hộ gia đình nghèo tham gia bảo hiểm y tế đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; người tham gia bảo hiểm y tế đang sinh sống tại xã đảo, huyện đảo khi tự đi khám bệnh, chữa bệnh không đúng tuyến được

khởi nghĩa tháng Tám năm 1945; Bà mẹ Việt Nam anh hùng; thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, thương binh loại B, bệnh binh suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; thương binh, người hưởng chính sách như thương binh, thương binh loại B, bệnh binh khi điều trị vết thương, bệnh tật tái phát; trẻ em dưới 6 tuổi;

+ Chi phí khám bệnh, chữa bệnh tại tuyến xã; + Chi phí cho một lần khám bệnh, chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương

cơ sở;

+ Người bệnh có thời gian tham gia bảo hiểm y

tế 5 năm liên tục tính từ thời điểm người đó tham gia bảo hiểm y tế đến thời điểm đi khám bệnh, chữa bệnh và có số tiền cùng chi trả chi phí khám

trung ương và cómức hưởng theo đúng tuyến

bệnh, chữa bệnh lũy kế trong năm lớn hơn 6 tháng lương cơ sở, tính

từ thời điểm tham gia bảo hiểm y tế đủ 5 năm liên tục, trừ trường hợp

tự đi khám bệnh, chữa bệnh không đúng tuyến;

- Hưởng 95% chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với đối tượng quy định tại Điểm a Khoản 2, Điểm k nhóm 3 và Điểm

a nhóm 4

- Hưởng 80% chi phí khám bệnh, chữa bệnh đối với các đối tượng khác

Ghi chú: Phần chữ là đối tượng của mỗi nhóm được quy định trong 5 nhóm đối tượng BHYT toàn dân được quy định theo luật BHYT sửa đổi, bổ sung được quốc hội ban hành năm 2014

Ngoài ra đối với trường hợp cấp cứu thì đối tượng thụ hưởng BHYT vẫn được hưởng mức thanh toán như đúng tuyến; người tham gia BHYT đi khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế ngoài công lập thì sẽ được quỹ BHYT thanh toán theo mức hưởng quy định tại điều 22 luật BHYT và qui định tại khoản 1, 2, 3 điều 7 Nghị Định số 62/2009/NĐ – CP theo giá dịch vụ áp dụng đối với cơ sở khám chữa bệnh công lập tương đương chuyên môn kĩ thuật

1.3.2 Mức đóng BHYT

Mức đóng và trách nhiệm đóng bảo hiểm y tế được quy định như sau: a) Mức đóng hằng tháng của đối tượng người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng có thời hạn từ 3 tháng trở lên tối đa bằng 6% tiền lương tháng, trong đó người sử dụng lao động đóng 2/3 và người lao động đóng 1/3 Trong thời gian người lao động nghỉ việc hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội thì mức đóng hằng tháng tối đa bằng 6% tiền lương tháng của người lao động trước khi nghỉ thai sản và do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng;

b) Mức đóng hằng tháng của đối tượng người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn tối đa bằng 6% mức lương cơ sở, trong đó người

sử dụng lao động đóng 2/3 và người lao động đóng 1/3;

c) Mức đóng hằng tháng của đối tượng người hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hàng tháng tối đa bằng 6% tiền lương hưu, trợ cấp mất sức lao động và do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng

d) Mức đóng hằng tháng của đối tượng người đang hưởng trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng do bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc mắc bệnh thuộc danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày, người đủ từ 80 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp tuất hàng tháng tối đa bằng 6% mức lương cơ sở và do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng;

đ) Mức đóng hằng tháng của đối tượng người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp hàng tháng tối đa bằng 6% tiền trợ cấp thất nghiệp và do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng;

e) Mức đóng hằng tháng của đối tượng sỹ quan, hạ sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, binh sỹ quân đội đang tại ngũ, sỹ quan, hạ sỹ quan nghiệp vụ,

hạ sỹ quan chuyên môn, kỹ thuật đang công tác trong lực lượng công an nhân dân, học viên công an nhân dân, hạ sỹ quan, chiến sỹ phục vụ có thời hạn

trong công an nhân dân, người làm công tác cơ yếu hưởng lương như đối với quân nhân, học viên cơ yếu được hưởng chế độ chính sách theo chế độ chính sách đối với học viên ở các trường quân đội, công an tối đa bằng 6% tiền lương tháng đối với người hưởng lương, tối đa bằng 6% mức lương cơ sở đối với người hưởng sinh hoạt phí và do ngân sách nhà nước đóng;

g) Mức đóng hằng tháng của đối tượng cán bộ xã, phường, thị trấn đã nghỉ việc đang hưởng trợ cấp hàng tháng từ ngân sách nhà nước, người đã thôi hưởng trợ cấp mất sức lao động đang hưởng trợ cấp hàng tháng từ ngân sách nhà nước , người có công với cách mạng, cựu chiến binh, đại biểu quốc hội, đại biểu hội đồng nhân dân các cấp đương nhiệm, trẻ em dưới 6 tuổi, người thuộc diện hưởng trợ cấp bảo trợ xã hội hàng tháng, người thuộc gia đình nghèo, người dân tộc thiểu số sinh sống tại vùng có điều kiện sinh sống khó khăn, thân nhân của người có công với cách mạng, người đã hiến bộ phận cơ thể, thân nhân sỹ quan quân đội, thân nhân sỹ quan công an tối đa bằng 6% mức lương cơ sở và do ngân sách nhà nước đóng

h) Mức đóng hằng tháng của đối tượng người nước ngoài đang học tập tại Việt Nam được cấp học bổng từ ngân sách nhà nước tối đa bằng 6% mức lương cơ sở và do cơ quan, tổ chức, đơn vị cấp học bổng đóng;

i) Mức đóng hằng tháng của đối tượng cận nghèo, học sinh, sinh viên tối đa bằng 6% mức lương cơ sở do đối tượng tự đóng và được ngân sách nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng;

k) Mức đóng hằng tháng của đối tượng hộ gia đình tối đa bằng 6% mức lương cơ sở và do đối tượng đóng theo hộ gia đình

2 Trường hợp một người đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia bảo hiểm y tế khác nhau quy định thì đóng bảo hiểm y tế theo đối tượng đầu tiên

mà người đó được xác định theo thứ tự của các đối tượng quy định tại

Trường hợp đối tượng người lao động làm việc theo hợp đồng không xác định thời hạn hoặc có thời hạn từ 3 tháng có thêm một hoặc nhiều hợp

đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động có thời hạn từ

đủ 3 tháng trở lên thì đóng bảo hiểm y tế theo hợp đồng lao động có mức tiền lương cao nhất

Trường hợp đối tượng người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn đồng thời thuộc nhiều đối tượng tham gia bảo hiểm y tế khác nhau thì đóng bảo hiểm y tế theo thứ tự như sau: do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng, do ngân sách nhà nước đóng, do đối tượng và ủy ban nhân dân cấp xã đóng

3 Tất cả thành viên thuộc hộ gia đình phải tham gia bảo hiểm y tế Mức đóng được giảm dần từ thành viên thứ hai trở đi, cụ thể như sau:

a) Người thứ nhất đóng tối đa bằng 6% mức lương cơ sở;

b) Người thứ hai, thứ ba, thứ tư đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất;

c) Từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất

1.3.3 Điều kiện hưởng BHYT

Người tham gia BHYT được quỹ BHYT chi trả cho các chi phí sau:

KCB, phục hồi chức năng, khám thai định kỳ và sinh con;

Khám bệnh để sang lọc, chẩn đoán sớm một số bệnh;

Vận chuyển người bệnh từ tuyến huyện lên tuyến trên đối với các đối tượng sau: người có công với cách mạng; người thuộc diện hưởng trợ cấp bảo trợ xã hội hằng tháng theo quy định của pháp luật; người thuộc hộ gia đình nghèo, người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn; trẻ em dưới 6 tuổi; người thuộc hộ gia đình cận nghèo Trong trường hợp cấp cứu hoặc khi đang điều trị nội trú phải chuyển tuyến chuyên môn kỹ thuật

Như vậy, người tham gia BHYT được hưởng BHYT khi có đủ điều kiện nêu trên là có đóng BHYT và có sự kiện bảo hiểm xảy ra Ngoài hai điều

kiện nói trên, để được hưởng BHYT đối tượng thụ hưởng còn phải đảm bảo thủ tục hồ sơ theo quy định của pháp luật

1.4 Quỹ BHYT

Quỹ BHYT được hình thành từ: tiền đóng BHYT của các đối tượng tham gia; Tiền sinh lời từ hoạt động đầu tư của quỹ BHYT; Tài trợ, viện trợ của các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngo các nguồn thu hợp pháp khác

Quỹ BHYT được phân bổ và sử dụng như sau:

90% số tiền đóng bảo hiểm y tế dành cho khám bệnh, chữa bệnh

10% số tiền đóng bảo hiểm y tế dành cho quỹ dự phòng, chi phí quản

lý quỹ bảo hiểm y tế, trong đó dành tối thiểu 5% số tiền đóng BHYT cho quỹ dự phòng

Số tiền tạm thời nhàn rỗi của quỹ bảo hiểm y tế được sử dụng để đầu

tư theo các hình thức quy định của luật bảo hiểm xã hội Hội đồng quản lý BHXH Việt Nam quyết định và chịu trách nhiệm trước chính phủ về hình thức và cơ cấu đầu tư của quỹ bảo hiểm y tế trên cơ sở đề nghị của BHXH Việt Nam

Quỹ KCB BHYT được sử dụng để thanh toán chi phí KCB ngoại trú, nội trú tại nơi đăng ký KCB ban đầu và chi phí KCB của người có thẻ BHYT phải chuyển tuyến, KCB theo yêu cầu riêng và chi phí vận chuyển người bệnh

1.5 Kinh nghiệm và bài học rút ra

Trên thế giới, BHYT toàn dân luôn là mục tiêu chung mà mọi quốc gia đều hướng tới khi thực hiện chính sách BHYT Hiện nay, các nước trên thế giới đang tích cực chuẩn bị cho việc thực hiện BHYT toàn dân Tuy nhiên, do điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội, pháp lý của mỗi nước khác nhau cho nên việc xác định lộ trình, thời gian và phương thức thực hiện là khác nhau Bởi

lẽ, việc thực hiện mục tiêu BHYT toàn dân hoàn toàn dựa trên cơ sở kinh tế, chính trị, xã hội, pháp lý riêng của từng quốc gia Thực tiễn, đã có quốc gia

thực hiện thành công mục tiêu BHYT toàn dân theo lộ trình đã định nhưng cũng có một số nước còn gặp nhiều vấn đề trở ngại mà không thể thực hiện theo kế hoạch đã vạch ra, hoặc một số nước thực hiện thành công và chỉ duy trì được trong một khoảng thời gian ngắn Trong quá trình thực hiện các quốc gia gặp nhiều thách thức phải từng bước khắc phục, thay đổi chính sách cho phù hợp Hướng tới BHYT toàn dân các quốc gia phải từng bước thực hiện, vạch ra kế hoạch chi tiết, cụ thể và phải xác định một lộ trình thích hợp, nếu vội vã sẽ không thể tránh khỏi sự thất bại Chúng ta có thể tham khảo kinh nghiệm ở một số quốc gia tiêu biểu để có cái nhìn rõ hơn về thực hiện BHYT toàn dân

1.5.1 Kinh nghiệm về thực hiện BHYT ở một số nước trên thế giới

1.4.1.2 Nhật Bản

Hiện nay Nhật Bản đã thực hiện BHYT toàn dân, nước này đã thực

hiện luật BHYT bắt buộc từ năm 1922 Đến năm 1961 bắt đầu thực hiện BHYT toàn dân Lúc bắt đầu triển khai BHYT toàn dân, GDP khởi điểm của Nhật Bản là 4700 USD/đầu người/năm Tuy nhiên Nhật Bản đi trước Việt Nam quá xa, nên ý nghĩa tham khảo đối với nước ta là không lớn

1.4.1.3 Hàn Quốc

Hệ thống BHYT Hàn Quốc tương đối mới và trẻ trên thế giới Quỹ BHYT của Hàn Quốc ra đời năm 1963 Tuy nhiên, Hàn Quốc chỉ mất có 26 năm để thực hiện được mục tiêu BHYT toàn dân Vào năm 1977, Chính phủ Hàn Quốc quyết định chuyển sang BHYT bắt buộc toàn dân theo Luật Sau

13 năm thực hiện BHYT tự nguyện không hiệu quả (số người tham gia thấp

và không có khả năng cân đối quỹ) Sau 12 năm, tức là 1989, thì đạt được độ bao phủ toàn dân với gần 100% người Hàn Quốc có BHYT Tại thời điểm bắt đầu triển khai BHYT toàn dân, mức thu nhập bình quân đạt 1500 USD / người/năm (năm 2007 là 24600USD/người/năm, dân số là 49 triệu người) Mặc dù thực hiện cơ chế cùng chi trả nhưng quỹ BHYT Hàn Quốc vẫn lâm vào tình trạng bội chi trong những năm giữa thập kỷ 90 Do vậy, năm 1997, Hàn Quốc buộc phải nghiên cứu chuyển đổi phương thức thanh toán theo chi phí dịch vụ sang phương thức thanh toán theo chẩn đoán

Có thể nói, BHYT Hàn Quốc mặc dù ra đời khá muộn nhưng lại rất thành công khi thực hiện BHYT toàn dân một cách nhanh chóng trong 26 năm Thực tế thực hiện BHYT toàn dân ở Hàn Quốc cho thấy, để đạt mục tiêu BHYT toàn dân ngoài sự phát triển rất nhanh của nền kinh tế Hàn Quốc tạo điều kiện thuận lợi cho hệ thống BHYT thì việc nhanh chóng chuyển đổi cơ chế từ thực hiện BHYT tự nguyện sang thực hiện một hình thức duy nhất là BHYT bắt buộc đã giúp cho BHYT Hàn Quốc nhanh chóng bao phủ được 100% dân số tham gia BHYT Đây chính là giải pháp đúng đắn của BHYT Hàn Quốc cho lộ trình thực hiện BHYT toàn dân sau 13 năm không thành công với loại hình BHYT tự nguyện

1.4.1.4 Thái Lan

Thái Lan bắt đầu thực hiện BHYT vào đầu thập kỷ 80, theo cả hai hình thức bắt buộc và tự nguyện với GDP theo đầu người vào thời điểm này là khoảng 600USD BHYT toàn dân được triển khai năm 1996 và đến năm 2001 chương trình BHYT toàn dân được thực hiện thành công Hệ thống BHYT Thái Lan là một trong những hệ thống BHYT phức tạp trong khu vực Đông Nam Á Để quản lý BHYT có sự tham gia của bốn Bộ: Bộ Tài chính, Bộ Lao động và Phúc lợi xã hội, Bộ Y tế, Bộ Thương mại Tuy vậy, chế độ BHYT ở Thái Lan vẫn được quy định khá rõ ràng, cụ thể Năm 1997, Thái Lan công bố chiến lược BHYT toàn dân khi thu nhập bình quân đạt qua con số 2000USD/người/năm (năm 2007 là 8000USD) Cũng tại thời điểm 1997, số lao động trong nông nghiệp còn 50% chiếm trong tổng số 36,7 triệu người trong độ tuổi lao động Đối tượng là công chức nhà nước và nhân thân của họ thực chất vẫn hưởng chế độ bao cấp khám chữa bệnh, được nhà nước thanh toán toàn bộ chi phí khám chữa bệnh Ở khu vực này người ta áp dụng phương thức thanh toán theo phí dịch vụ Đối tượng tham gia BHYT là người lao động làm công ăn lương trong các doanh nghiệp từ 10 lao động trở lên ( khoảng 7 triệu người) Còn 40 triệu dân hưởng chế độ BHYT toàn dân Theo chế độ này mỗi người được cấp một thể BHYT và mỗi lần đi khám bệnh hoặc phải vào nằm viện đều phải nộp 30baht hay còn gọi là “chương trình 30 baht” Với “chương trình 30 baht”, Thái Lan mất 25 năm, sau khi các nhóm đối tượng thuộc phần dân số còn lại được Chính phủ hỗ trợ tài chính để thực hiện BHYT Mặc dù, Thái Lan là quốc gia thực hiện BHYT nhanh nhất trong khu vực Đông Nam Á nhưng hệ thống BHYT Thái Lan đang đứng trước rất nhiều khó khăn, thách thức do chịu ảnh hưởng của sự bất ổn về hệ thống chính trị cũng như trong công tác quản lý và thực hiện BHYT như tình trạng lạm dụng BHYT, chi phí gia tăng, hệ thống quản lý bị phân tán

1.4.1.5 Cộng hoà liên bang Đức

Cộng hòa liên bang Đức là quốc gia có hơn 80 triệu dân với mức thu nhập bình quân (GDP) theo đầu người là 34.400USD năm 2007 Cộng hòa liên bang Đức là nước đầu tiên ban hành đạo Luật BHYT vào năm 1883 Theo đó, hệ thống BHYT ra đời với sự tham gia bắt buộc của người làm công

ăn lương và giới chủ, nhằm bảo vệ người lao động, đồng thời giảm thiểu chi phí bồi thường của giới chủ Nhà nước giữ vai trò quản lý, giám sát, định hướng hoạt động BHYT theo luật định

Do có hệ thống pháp luật khá hoàn thiện, BHYT ở Đức phát triển nhanh chóng Nếu như những năm đầu tiên nhà nước ban hành Luật BHYT mới chỉ có 5% dân số tham gia BHYT, thì đến thập kỷ 70 của thế kỷ XX đã

có 90% dân số tham gia BHYT Theo quy định của pháp luật, hai loại hình BHYT công và BHYT tư nhân đang tồn tại và phát triển

Với hai hệ thống BHYT công và BHYT tư nhân thì BHYT Đức đã bao trọn được hầu hết dân số tham gia Những đối tượng có thu nhập thấp và thân nhân gia đình họ, một số đối tượng yếu thế,…được đảm bảo tham gia vào hệ thống BHYT công BHYT tư nhân hay chính là BHYT tự nguyện tồn tại song song với BHYT công và nhắm đến những đối tượng không tham gia BHYT công đặc biệt là những đối tượng có thu nhập cao, vượt qua ngưỡng nhất định

Nhìn chung BHYT Đức có bề dày kinh nghiệm (đã thực hiện BHYT trên 120 năm) nhưng mục tiêu thực hiện BHYT toàn dân vẫn được xác định là một quá trình lâu dài với hai hình thức tham gia là bắt buộc và tự nguyện Thực tế cho thấy BHYT bắt buộc hay còn gọi là BHYT công ở Đức đã bao quát được gần hết dân số (đối tượng chủ yếu của BHYT công là người làm công ăn lương và thân nhân của họ; người về hưu cũng là đối tượng thực hiện BHYT công theo luật định), chỉ một số ít tham gia BHYT tư nhân (đối tượng tham gia là tất cả những đối tượng khác không tham gia vào BHYT công thì

tham gia BHYT tự nguyện) Đức là một quốc gia tiêu biểu trong việc xây dựng hệ thống an sinh theo trường phái xã hội, chú trọng đến yếu tố bao quát dân chúng do vậy BHYT ở Đức cũng được đánh giá là một trong các quốc gia

có độ bao quát dân chúng tốt, ổn định và chắc chắn

1.4.1.6 Mỹ

Mỹ có hơn 300 triệu dân với mức thu nhập theo đầu người đạt 46.000 USD năm 2007, 47.000USD năm 2009 Công tác chăm sóc sức khỏe ở Mỹ được đánh giá là có chất lượng cao nhưng người ta phê bình Mỹ thiếu chế độ BHYT thống nhất, chi phí cho BHYT quá cao và không bao quát được hết mọi người dân Theo nghiên cứu của đại học Maine chỉ ra rằng chi phí y tế ở

Mỹ đắt đỏ nhất thế giới (chi phí y tế trên đầu người ở Mỹ là 4178 USD, trong khi đó ở Thụy Sỹ là 2794 USD vào năm 1998) Phòng thống kê trung tâm các dịch vụ Medicare và Medicaid công bố số liệu về chi phí y tế của Mỹ năm

2007 là 7439 USD/người và ngân sách chi phí y tế năm 2007 lên tới 2,26 nghìn tỷ (khoảng 15%GDP) trong khi đó Canada chỉ khoảng 10% GDP và bình quân chi phí y tế là 3678 USD/ người mà chất lượng dịch vụ y tế ở Mỹ chỉ ngang với Canada Trong vòng 9 năm, phí đóng BHYT ở Mỹ tăng vọt và tăng nhanh hơn mức lương 4 lần khiến cho ngày càng nhiều người Mỹ không

đủ khả năng trả tiền BHYT Năm 2008, chi phí y tế bình quân đầu người trên 7000USD/năm và 46,3 triệu (khoảng 16% dân số) người dân ở Mỹ, trong đó

có khoảng 31 triệu công dân Mỹ không có bảo hiểm y tế Hệ thống BHYT ở

Mỹ có một đặc điểm là cùng tồn tại song song BHYT Nhà nước và BHYT tư nhân Công ty BHYT tư nhân lớn nhất của Mỹ là ETNA, cứ 6 người dân thì

có 1 người tham gia quỹ BHYT này Trong đó BHYT tư nhân giữ vai trò chủ đạo, BHYT Nhà nước chỉ giữ vai trò bổ sung Với hệ thống chính là Medicare cho người già trên 65 tuổi, quỹ Medicaid cho người hưởng trợ cấp xã hội, người mù, người tàn tật, phụ nữ có thu nhập thấp và trẻ em

Cũng chính vì kết cấu của BHYT Mỹ như vậy nên cũng có những người không tham gia bất kỳ một chế độ BHYT nào Đây là những người có thu nhập thấp và cũng không đủ điều kiện hưởng BHYT Nhà nước Hiện nay,

ở Mỹ đang có một cải cách như: đơn giản hóa các thủ tục, tăng tiêu chuẩn tài trợ của chủ thuê mướn và chính quyền Để khống chế và quản lý chi phí y tế,

Mỹ áp dụng phương thức chi trả theo nhóm chẩn đoán, mang lại hiệu quả cao

Có thể thấy, mặc dù là một nước có nền kinh tế phát triển lớn mạnh vào hàng đầu thế giới, người dân có thu nhập cao nhưng BHYT Mỹ vẫn không bao quát hết toàn bộ dân chúng tham gia BHYT Bởi lẽ, việc Mỹ lựa chọn và

áp dụng mô hình BHYT tư nhân là hoàn toàn không phù hợp để xây dựng BHYT toàn dân

áp dụng năm 2001hoàn thành) Tại thời điểm công bố thực hiện BHYT toàn dân thu nhập bình quân đầu người của Thái Lan đạt trên 2000USD, chỉ còn 50% số lao động nông nghiệp, phần lớn cán bộ công chức và thân nhân của

họ được nhà nước bao cấp KCB chỉ còn 40 triệu người dân hưởng BHYT toàn dân Như vậy, do có điều kiện kinh tế xã hội khác nhau mà lộ trình thực hiện BHYT toàn dân ở các nước là khác nhau

Thứ hai, các nước thực hiện thành công BHYT toàn dân với việc áp dụng hình thức BHYT bắt buộc là chủ đạo, còn nếu áp dụng BHYT tự nguyện thì BHYT toàn dân là khó thực hiện nếu có chỉ duy trì được trong một khoảng thời gian nhất định BHYT tự nguyện chỉ được coi như một bước đệm tiến tới thực hiện một hình thức duy nhất là BHYT bắt buộc Các quốc gia Hàn Quốc, Thái Lan thực hiện được mục tiêu BHYT toàn dân trong khoảng thời gian ngắn như vậy là do áp dụng hình thức BHYT bắt buộc Sau 13 năm thực hiện BHYT tự nguyện không có hiệu quả (số người tham gia ít, mất cân đối quỹ), Chính phủ Hàn Quốc quyết định chuyển sang BHYT bắt buộc toàn dân và sau

12 năm đã thực hiện được BHYT toàn dân Mặt khác, Mỹ là nước có điều kiện kinh tế phát triển hàng đầu thế giới áp dụng mô hình BHYT tư nhân nên hiện nay vẫn có số lượng lớn người dân (16%) không có BHYT Vậy muốn thực hiện thành công BHYT toàn dân phải lấy BHYT bắt buộc làm chủ đạo

Thứ ba, về kinh tế - xã hội, ta có thể thấy các nước Đức, Mỹ, Thái Lan, Hàn Quốc khi bắt đầu tuyên bố triển khai BHYT toàn dân thì thu nhập bình quân đầu người là từ 1500USD/người/năm.Với thu nhập ổn định tương đối thì người dân có điều kiện tham gia BHYT một cách tự nguyện như một nhu cầu cần thiết, Nhà nước sẽ không phải bỏ ra nhiều kinh phí để tài trợ cho BHYT

vì chính lúc thu nhập của người dân không đáp ứng đủ chi tiêu thì ngân sách nhà nước cũng không dồi dào để tài trợ cho số lượng lớn người dân Có thể nói ngân sách nhà nước sẽ giàu lên khi thu nhập của người dân cao hơn Hơn nữa, với nguồn tài chính lớn mạnh thì việc đáp ứng nhu cầu về các dịch vụ khám chữa bệnh sẽ phát triển thông qua đó cái nhìn của người dân về BHYT ngày càng tích cực Từ đó, họ sẽ tham gia BHYT một cách chủ động Vì vậy cần phải xác định thời điểm hợp lý để tiến hành tổ chức toàn dân

Thứ tư, về vấn đề nhận thức của người dân cũng là một yếu tố quan trọng trong quá trình thực hiện BHYT toàn dân Đối với một quốc gia mà ý thức của người dân về BHYT là tích cực thì BHYT toàn dân sẽ dễ thực hiện Bởi khi người dân nhận thấy những điểm tích cực của BHYT thì họ sẽ dễ dàng chấp nhận tham gia BHYT còn khi có cái nhìn tiêu cực thì họ sẽ khó chấp nhận tham gia vào quan hệ BHYT Như vậy, một quốc gia muốn thực hiện thành công BHYT toàn dân thì sự ủng hộ của người dân là rất cần thiết

Vì vậy, việc tuyên truyền vai trò, ý nghĩa của BHYT là bước cần thiết trong lộ trình thực hiện BHYT toàn dân

Như vậy, để thực hiện thành công BHYT toàn dân mỗi nước phải biết kết hợp hài hòa các yếu tố cơ bản trên Mỗi nước có điều kiện kinh tế xã hội khác nhau nên tại thời điểm công bố thực hiện BHYT toàn dân thì các yếu tố trên cũng khác nhau Do vậy, trong quá trình thực hiện phải xác định lộ trình

cụ thể, lấy BHYT bắt buộc làm chủ đạo, song song với việc phát triển kinh tế

và nâng cao nhận thức của người dân

1.5.3 Tổng quan một số công trình nghiên cứu có liên quan đến luận văn

Trong những năm vừa qua, nhà nước đã có nhiều chính sách và chủ trương về vấn đề BHYT và đã thu hút sự chú ý của các nhà nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách, bởi BHYT vừa là quyền lợi vừa là trách nhiệm chung của xã hội yêu cầu mọi người tham gia Nhiều nghiên cứu đã được công bố dưới dạng kỷ yếu, hội thảo khoa học, sách, luận văn, luận án và các bài viết trên các tạp chí, nhất là những năm gần đây, như:

Bài viết của GS- TSKH Phạm Mạnh Hùng phó chủ tịch chuyên trách hội đồng khoa học các cơ quan Đảng TW chủ tịch tổng hội y học Việt Nam về: “ Đổi mới công tác tuyên truyền về BHYT”; Tác giả đã đề cập và làm rõ khái niệm về BHYT, các hình thức tham gia BHYT là BHYT bắt buộc và BHYT tự nguyện, BHYT bắt buộc toàn dân Trong các báo cáo tác giả nêu về

nội dung tuyên truyền giải thích vì sao phải có chính sách BHYT vì thứ nhất BHYT là một giải pháp tạo ra công bằng trong CSSK, góp phần giảm nghèo đói Sinh, Lão, Bệnh, Tử là một quy luật tất yếu, không một ai thoát khỏi quy luật này Ai cũng có một thời trai trẻ khỏe mạnh, nhưng rồi ai cũng phải già

và chết và thường chết do bệnh tật Bệnh tật là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất dẫn đến rủi ro trong cuộc sống; bệnh tật có thể xảy ra với bất

cứ ai, bất cứ nơi nào và khi nào., mang lại những hậu quả không dự đoán được o đói) Lúc trẻ trai và khỏe mạnh thì có sức khỏe để tự mưu sinh, nhưng lúvề nhiều mặt (cả về sức khỏe cũng như về mặt kinh tế, xã hội, đặc biệt là nghèc mắc bệnh tật, đặc biệt là các bệnh nguy hiểm, hay lúc về già, khả năng lao động kém, dễ ốm đău thì thu nhập sẽ giảm sút Vì vậy một câu hỏi đặt ra với mọi người là những lúc như vậy lấy nguồn tiền nào để khám chữa bệnh (KCB).Thứ hai BHYT là một nguồn quan trọng trong kinh phí dành cho CSSK của quốc gia Phần nội dung tuyên truyền tác giả đưa ra 6 giải pháp cụ thể, đó là: (i) Xây dựng đội ngũ báo cáo viên về BHYT; (ii) Đẩy mạnh việc tuyên truyền miệng về BHYT; (iii) Nâng cao chất lượng tuyên truyền qua hệ thống loa phát thanh tại các xã,phường; (iv) Tăng cường các giải pháp tuyên truyền các điển hình tốt, tiên tiến trong thực hiện chính sách BHYT và có hính thức khen thưởng thích đáng cho họ (cá nhân hay đơn vị); (v) Chuẩn bị các tài liệu tuyên truyền về BHYT với các loại hình đa dạng và hấp dẫn; (vi) Phát động một cuộc vận động toàn dân tham gia BHYT với tinh thần tham gia BHYT như là một hoạt động nhân đạo, là bổn phận của người dân yêu nước

PGS TS Trần Văn Tiến Phó Vụ trưởng Vụ bảo hiểm y tế (2014)

“Thực trạng và giải pháp về mở rộng các hình thức tham gia bảo hiểm y tế” Báo cáo đã đề cập phân tích về thực trạng công tác BHYT hiên nay và chỉ rõ những bất cập hạn chế Thể hiện trên nhiều mặt về chính sách, khả năng tài chính của một bộ phận hộ nghèo, vấn đề khám, chữa bệnh và thanh toán