Kiến thức Học sinh biết:: Vị trí , cấu hình lớp electron ngoài cùng, tính chất vật lí , trạng thái tự nhiên, ứng dụng của nhôm.. Học sinh hiểu: Nhôm là kim loại có tính khử khá mạnh:
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH
TRƯỜNG THPT
THIẾT KẾ KẾ HOẠCH DẠY HỌC
MÔN HÓA HỌC LỚP 11 – CƠ BẢN
Giáo viên hướng dẫn: Sinh viên thưc hiện:
Bài dạy: Bài 27: NHÔM (tiết 1) Tuần: 24 Tiết PPCT: 47 Ngày soạn: 12/02/2017 Ngày dạy: Lớp dạy:12
I Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức
Học sinh biết:: Vị trí , cấu hình lớp electron ngoài cùng, tính chất vật lí , trạng thái tự nhiên, ứng dụng của nhôm
Học sinh hiểu:
Nhôm là kim loại có tính khử khá mạnh: phản ứng với phi kim, dung dịch axit, nước, dung dịch kiềm, oxit kim loại
Nguyên tắc và sản xuất nhôm bằng phương pháp điện phân oxit nóng chảy
Tính chất vật lí và ứng dụng của một số hợp chất: Al2O3, Al(OH)3 , muối nhôm
Tính chất lưỡng tính của Al2O3, Al(OH)3 : vừa tác dụng với axit mạnh, vừa tác dụng với bazơ mạnh;
Cách nhận biết ion nhôm trong dung dịch
2 KĨ NĂNG
Quan sát mẫu vật, thí nghiệm, rút ra kết luận về tính chất hóa học và nhận biết ion nhôm
Viết các PTHH minh hoạ tính chất hoá học của nhôm
Dự đoán, kiểm tra bằng thí nghiệm và kết luận được tính chất hóa học của nhôm, nhận biết ion nhôm
Viết các PTHH phân tử và ion rút gọn (nếu có) minh hoạ tính chất hoá học của hợp chất nhôm
Sử dụng và bảo quản hợp lý các đồ dùng bằng nhôm
Tính % khối lượng nhôm trong hỗn hợp kim loại đem phản ứng
Tính khối lượng boxit để sản xuất lượng nhôm xác định theo hiệu suất phản ứng;
3 Trọng tâm
Đặc điểm cấu tạo nguyên tử nhôm và các phản ứng đặc trưng của nhôm
Trang 2 Phương pháp điều chế nhôm
Tính chất hoá học cơ bản của Al2O3, Al(OH)3, Al2(SO4)3
Cách nhận biết Al3+ trong dung dịch
II CHUẨN BỊ
1) Giáo viên; Giáo án trình chiếu; phiếu học tập; dụng cụ, hóa chất thí nghiệm 2) Học sinh: kiến thức cũ về nhôm học lớp 9
III PHƯƠNG PHÁP
Học tập nhóm, Thí nghiệm
IV TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1 Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
Khái niệm nước cứng, phân loại nước cứng?
Các cách làm mềm nước cứng
3 Mở bài: các vật dụng chúng ta dùng hằng ngày như xoong nồi chảo thau chậu được làm bằng nhôm, nhưng các em đã biết hết về các tính chất của nhôm và hợp chất của nhôm chưa? Để nghiên cứu chúng ta đi vào bài NHÔM VÀ HỢP CHẤT CỦA NHÔM
4 Tiến trình dạy học
Nội dung ghi bảng Hoạt động của GV&HS
A NHÔM
I VỊ TRÍ TRONG BẢNG TUẦN HOÀN,
CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN
TỬ
Vị trí:
Ô 13
Chu kì 3
Nhóm 3A
Hoạt động 1: vị trí trong bảng tuần hoàn, cấu hình electron nguyên tử
Một em lên viết cấu hình của nguyên tử nhôm
Từ cấu hình em hãy cho biết vị trí của nhôm trong bảng hệ thống tuần hoàn?
Nhôm có bao nhiêu e hóa trị và các số OXH có thể có của nhôm?
Trang 3 Cấu hình: [Ne]3s23p1 3 e hóa trị
số OXH +3 trong hợp chất
II TÍNH CHẤT VẬT LÝ.(sgk) Hoạt động 2: tính chất vật lý
Quan sát miếng nhôm trên tay cô và các vật dụng hàng ngày mà các em sử dụng hãy cho biết các tính chất vật lý của nhôm
Các em có thể tham khảo thêm ở sgk
III TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Có tính khử mạnh, chỉ sau KL kiềm và
kiềm thổ
Al Al3+ + 3e
1 Tác dụng với phi kim
a Tác dụng với oxi
4Al + 3O2 t0 2Al2O3
b Tác dụng với halogen
2Al + 3Cl2 2AlCl3
2 Tác dụng với axit
Hoạt động 3: tính chất hóa học
Dựa vào số OXH của nhôm em hãy cho biết tính chất của kim loại nhôm?
Nhìn vào vị trí của nhôm trong bảng HTTH so sánh tính chất của nhôm vs
KL kiềm, kiềm thổ
Là KL có tính khử mạnh thì tác dụng với những chất nào?
Ngoài ra nhôm còn tác dụng với dd kiềm
Ta đi vào từng tính chất của nhôm Hoạt động 3.1: tác dụng với phi kim
Cho hs tiến hành thí nghiệm đốt bột nhôm trong không khí
Nhận xét hiện tượng, giải thích, ptpư minh họa
Nhôm bền trong không khí vì có lớp màng Al2O3 rất bền bảo vệ, vị vậy người ta thường dùng nhôm để làm vỏ máy bay, tên lửa
Viết một số phương trình nhôm tác dụng với các phi kim khác
Hoạt động 3.2: tác dụng với axit
Trang 4 Al khử H+ trong axit loãng thành khí H2
2Al +6H+ 2Al3+ + 3H2
Với HNO3 loãng, HNO3 đặc nóng,
H2SO4 đặc nóng tạo các sp khử tương
ứng
2Al + 6H2SO4 (đặc) t0 Al2(SO4)3 + 3SO2
+ 6H2O
Nhôm bị thụ động bởi HNO3đặc nguội,
H2SO4 đặc nguội
3 Tác dụng với oxit KL
Al + Fe2O3 t 0
Al2O3 + Fe
Al phản ứng với oxit của KL có tính khử
yếu hơn
TQ: Al + M2On t 0
Al2O3 + M
4 Tác dụng với nước
Bề mặt nhôm có lớp oxit bền ko tác
dụng với nước
Phá hủy lớp oxit nhôm tác dụng với nước
như KL kiềm, kiềm thổ
2Al + 6H2O 2Al(OH)3 + 3H2
Thực hiện thí nghiệm Al tác dụng với
H2SO4 loãng
Hs quan sát hiện tượng giải thích viết
pt minh họa
Thực hiện thí nghiệm Al + H2SO4 đặc nguội, cho hs quan sát hiện tượng
Sau đó đun nóng ống nghiệm trên cho
hs quan sát hiện tượng, rút ra nhận xét, viết pt minh họa
Từ thí nghiệm trên em nào có thể rút ra
đc nhận xét chung về nhôm tác dụng với axit
Hoạt động 3.3: tác dung với oxit KL
Quan sát hình 6.4 trong sgk cho cô biết các chất tham gia phản ứng và sp được tạo ra? Viết ptpư
Chúng ta có thể thấy được Al từ KL thành oxit còn Fe từ oxit thành KL vậy
em nào cho cô biết thế nào là phản ứng nhiệt nhôm?
Vận dụng phản ứng trên áp dụng viết phương trình với các oxit sau: CuO,
Cr2O3, Fe3O4
Hoạt động 3.4: tác dụng với nước
Trong thực tế thì các dụng cụ làm bằng nhôm đều không tác dụng với nước, vậy vì sao nhôm không tác dụng với nước?
Nhôm có lớp màng oxit tương đối bền bảo vệ nên không tác dụng được với nước nhưng khi bỏ lớp màng oxit đó đi thì vẫn tác dụng được với nước ở nhiệt
độ thường
Hoạt động 3.5: tác dụng với dung dịch
Trang 55 Tác dụng với dd kiềm.
Al2O3 tác dụng với dd kiềm
Al2O3 + 2NaOH 2NaAlO2 + H2O
Al tác dụng với nước
Al + H2O Al(OH)3 + H2(1)
Al(OH)3 tác dụng với dd kiềm
Al(OH)3 + NaOH NaAlO2 + 2H2O(2)
Gộp cả 2 quá trình ta đc:
2Al + 2NaOH + 2H2O 2NaAlO2 + 3H2
Al2O3 là oxit lưỡng tính, Al(OH)3 là
hidroxit lưỡng tính nhưng Al không phải là
KL lưỡng tính
KL: nhôm tan trong dd kiềm giải phóng H2
kiềm
Tiến hành thí nghiệm nhôm tác dụng với dd kiềm
Cho hs quan sát hiện tượng, giải thích
Viết ptpư
Các quá trình nào diễn ra trong phản ứng trên
Al2O3 là oxit lưỡng tính vì tác dụng được với cả axit cả bazơ và Al(OH)3 là hidroxit lưỡng tính vậy Al có phải là
KL lưỡng tính không?