kinh tế xanh và giải pháp nào cho việt nam

Hậu quả của quá trình phát triển kinh tế này là chúng ta đang phải đương đầu với hàng loạt các vấn đề về môi trường như sự hủy hoại tầng ozone, biến đổi khí hậu, mưa acid, chặt phá rừng,

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HCM

Môn: kinh tế học phát triển

ĐỀ TÀI:

KINH TẾ XANH VÀ GIẢI PHÁP NÀO CHO

VIỆT NAM

GVHD: Th.S Nguyễn Thanh Minh

Lớp: D04

Nhóm 7:

ĐIỂM:

KINH TẾ XANH VÀ GIẢI PHÁP NÀO CHO

VIỆT NAM

Ở thời đại công nghiệp, người ta quan niệm rằng của cải và sự thịnh vượng của nền kinh tế có được là do có sự tích lũy tư bản – tiền bạc và vật chất Trong vòng hai thế kỷ vừa qua, việc theo đuổi mục tiêu tích lũy tư bản đã dàn dựng nên quá trình công nghiệp hóa mạnh mẽ Quá trình này thực tế đã tạo ra thêm nhiều lợi ích,

về của cải vật chất và tinh thần, cho con người, nhưng những lợi ích này lại được phân bổ không công bằng, quá trình này hóa ra lại dẫn tới sự tàn phá nhiều hơn là tạo ra của cải thực (Brian Milani, 2005)

Lý thuyết kinh tế truyền thống dựa trên các mô hình cân bằng tổng quát – một hệ thống gồm hàng nghìn phương trình đồng thời cân bằng cung và cầu, qua đó xác định giá và lượng của các hàng hóa và dịch vụ Lý thuyết này giả định các nguồn lực là vô hạn và không tính đến lượng chất thải vô tận Nói một cách đơn giản, các nguồn lực sẽ không bao giờ hết và ô nhiễm sẽ không bao giờ xảy ra Điều đó có nghĩa là không có giới hạn đối với tăng trưởng

Hậu quả của quá trình phát triển kinh tế này là chúng ta đang phải đương đầu với hàng loạt các vấn đề về môi trường như sự hủy hoại tầng ozone, biến đổi khí hậu, mưa acid, chặt phá rừng, dân số quá đông, mất đa dạng sinh học, xói mòn đất, sa mạc hóa, lũ lụt, nạn đói, đánh bắt cá quá giới hạn cho phép, chất thải nguy hiểm, thiếu nước sạch, khai thác quá mức các nguồn lực và các nguồn năng lượng không

có khả năng tái tạo, v.v… Theo nhà kinh tế học xanh Paul Hawken, các cuộc khủng hoảng xã hội và môi trường mà chúng ta đang trải qua không phải là hậu quả của các vấn đề về quản lý, mà do sai lầm của mô hình kinh tế (Brian Milani, 2005)

Vì vậy chúng ta phải đưa ra giải pháp cho nền kinh tế toàn cầu để hướng tới phát triển bền vững và đồng thời khắc phục hậu quả của do con người gây ra Đó là một nền kinh tế xanh

I. KINH TẾ XANH VÀ NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA KINH TẾ

XANH.

1 Định nghĩa:

Kinh tế xanh là nền kinh tế nâng cao đời sống con người và cải thiện công bằng xã hội,đồng thời giảm đáng kể rủi ro môi trường và những thiếu hụt sinh thái.nói 1 cách đơn giản nền kinh tế xanh có mức phát thải thấp,sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên và hướng tới công bằng xã hội

Với quan điểm đó kinh tế xanh đặt con người vào vị trí trung tâm, các chính sách con người hoạch định ra,các nguồn lực mới về tăng trưởng kinh tế bền vững và bình đẳng Thông qua việc đẩy mạnh nền kinh tế xanh thì góp phần cải tổ quản lý môi trường con người đã đảm bảo được 2 nhân tố căn bản của mỗi quốc gia nói riêng và toàn cầu nói chung

2 Nội dung cơ bản của kinh tế xanh.

• Một là, kinh tế học xanh đề cao “giá trị sử dụng”: tiền chỉ được xem là phương tiện để đạt đến đích, chứ không phải là “giá trị trao đổi” của nó;

• Hai là, kinh tế học xanh coi trọng chất lượng, chứ không phải số lượng, vì lợi ích cuộc sống của con người, các loài và của chính hành tinh Trái đất này;

• Ba là, kinh tế học xanh hướng tới mục tiêu đổi mới và tái tạo của các cá nhân, các cộng đồng và các hệ sinh thái, thay vì tích lũy tiền bạc hay vật chất;

• Bốn là, con người không còn phù hợp với các cơ chế tích lũy tiền bạc và vật chất nữa;

• Năm là, kinh tế học xanh chú trọng tới phát triển sinh thái dựa trên việc thúc đẩy phát triển con người và mở rộng dân chủ giữa các loài và các hệ, đảm bảo mối quan

hệ hài hòa giữa các thực thể trên Trái đất;

• Sáu là, khu vực “công cộng” và khu vực “tư nhân” được biến đổi sao cho các thị trường có thể thể hiện các giá trị xã hội và sinh thái;

• Bảy là, nhà nước được hòa nhập với các mạng lưới đổi mới cộng đồng của dân chúng

Hiện nay kinh tế xanh không chỉ là xu hướng phát triển kinh tế mà nó còn là lực chọn chiến lược của nhiều quốc gia,khu vực trên thế giới Việt nam là 1 trong 5 quốc gia chịu tác động cuả biến đổi khí hậu nặng nề nhất,vì vậy chúng ta không thể chần chừ hơn nữa

Để hướng việt nam theo kinh tế xanh chúng ta cần phải giải quyết các vấn đề:

 Vì sao phải chọn kinh tế xanh trong quá trình phát triển đất nước

II VÌ SAO PHẢI CHỌN KINH TẾ XANH.

1. Thúc đẩy quá trình phát triển bền vững

2. Tạo ra việc làm và giải quyết nạn thất nghiệp: các nghề mới về nông nghiệp xanh, năng lượng tái tạo, giao thông thông minh, tái chế chất thải ==> tạo ra nghề mới trong xã hội

3. Bảo về đa dạng sinh học và phục hồi các hệ sinh thái tạo ra cơ hội phục hồi các hệ sinh thái thứ sinh

Vd: Trồng rừng ngập mặn giúp giữ đất, chống sói mòn, thiên tai, xâm thực mặn, tạo môi trường sống cho các loài sinh vật tôm,cua cá trong môi trường nước lợ

4 Tiếp cận và khai thác công nghệ hiệu quả sạch,nâng cao hiệu suất sử dụng tài nguyên,giảm đáng kể lượng chất thải so với công nghệ cũ(đảm bảo an ninh lương thực,vốn và tài nguyên)

5 Giảm lượng khí nhà kính,nóng lên toàn cầu

6 Xóa đói giảm nghèo một bộ phận dân cư

7 Mở ra thị trường mới,đầy tiềm năng bằng kích cầu hàng hóa dịch vụ là sản phẩm công nghệ xanh

III GIẢI PHÁP

1 Năng lượng: Tìm nguồn năng lượng xanh thay thế:Năng lượng gió,năng lượng mặt trời

Vd: Năng lượng sinh học thay cho năng lượng hóa thạch(vd: xăng ethanol),các nước phát triển:mỹ,anh,pháp,đức đã áp dụng công nghệ xanh trên nhiều lĩnh vực kinh tế,đặc biệt là năng lượng

+ Sử dụng các thế hệ xe hibrid(xe lai) để tiết kiệm năng lượng,tiết kiệm xăng

2 Nông nghiệp:

+ Israel, Pháp,Mỹ đã và đang tiên phong thực hiện cuộc cách mạng mới về khoa học kỹ thuật áp dụng cho nền nông nghiệp như:lai tạo thành công các giống cây trồng,vật nuôi cho năng suất cao,phẩm chất tốt,các giống kháng bệnh,kháng vi rút hiệu quả kinh tế cao nhưng ngắn hạn mang lại lợi ích cao cho nền kinh tế

Hiện đại hóa tất cả công nghệ sản xuất bằng các ứng dụng khoa học kỹ thuật một cách chính xác và triệt để như công nghệ tưới nhỏ giọt,trồng khoai tây hiệu suất gấp

10 lần nhưng không cần đất,hóa chất và đặc biệt sử dụng rất ít nước,thu hoạch nông sản bằng máy móc

=> Tạo ra hiệu ứng tốt: tạo ra các sản phẩm hữu cơ sạch, tạo thói quen mới cho người tiêu dùng xanh, chỉ sử dụng các sản phẩm sạch, an toàn

=> An ninh lương thực được tăng cường

3.Lâm nghiệp: Phủ xanh bề mặt trái đất là yếu tố sống còn của các hoạt động

kinh tế và môi trường tự nhiên: thiên tai, biến đổi khí hậu, xói mòn, hạn hán lũ lụt,

=> cân bằng các hệ sinh thái tự nhiên, tạo không gian sống trong lành va an toàn, nền du lịch xanh phát triển, du lịch sinh thái

4.Đô thị:

Cần quy hoạch cải thiện cơ sở hạ tầng một cách khoa học chinh xác, theo hướng các đô thi xanh thân thiện môi trường, đô thi xanh sử dụng thân thiện với môi trường như xe hybrid, xe điện, các thiết bị chiếu sáng kĩ thuật cao ít tốn năng lượng nhưng đem lại hiệu suất cao

IV GIẢI PHÁP VÀ THỰC TRẠNG KINH TẾ XANH VIỆT

NAM

1. Hậu quả nếu tiếp tục chần chừng thực hiện kinh tế xanh

+ Theo báo cáo của Ủy ban liên chính phủ về Thay đổi khí hậu (2001) thì tới năm

2100 nhiệt độ tăng từ 1.4- 5.8 C, mực nước biển toàn cầu có thể tăng lên từ 15-95cm

Tình trạng Việt Nam nếu nước biển dâng thêm 1m:

Đồng bằng sông Cửu Long mất 40% diện tích

Đồng bằng sông Hồng mất 11% diện tích

Các tỉnh ven biển khác mất 3% diện tích

…và một số hậu quả khác:

+ Bão,lũ ảnh hưởng tới vận tải đường biển và đường hàng không(hàng hóa và hành khách, ảnh hưởng tới đánh bắt thủy hải sản,gây thiệt hại nặng nề về người và của,phá hủy các công trình và các đô thị,khu dân cư ven biển

+ Hạn hán ảnh hưởng tới đời sống,các công trình xây dựng không thể thiếu nước + Một đất nước ô nhiễm thì không thu hút được vốn đầu tư nước ngoài,khó khăn hơn trong việc làm ăn với các đối tác nước ngoài vì 1 đất nước nông nghiệp như chúng ta mà ô nhiễm nặng thì sản phẩm của chúng ta không thể nhập khẩu vào các quốc gia khác

=> Đất đai canh tác sẽ bị thu hẹp, 10-12% dân số Việt nam sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp.

2 Giải pháp

Việt Nam có khá nhiều thuận lợi trong tiến trình phát triển kinh tế nhưng cũng không ít khó khăn,nên nước ta chỉ dừng lại trong quy mô nhỏ đối với việc phát triển kinh tế theo chiều hướng đơn lẻ trên 1 số lĩnh vực

+ Sản phẩm nông nghiệp xanh đã bắt đầu xuất hiện trên thị trường nhưng đầu ra còn hạn chế,chưa tương xứng với một đất nước nông nghiệp có dân số đông Thói quen tiêu dùng các sản phẩm xanh chưa hình thành vì còn nhiều lý do hạn chế như thu nhập bình quân đầu người thấp,khả năng lựa chọn của khách hàng chưa rõ ràng giữa 2 dòng sản phẩm xanh và truyền thống

Việt Nam đã ban hành chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh 2010-2020 và tầm nhìn 2050 nhằm thúc đẩy quá trình tái cơ cấu kinh tế để tiến tới việc sử dụng hiệu quả tài nguyên-thiên nhiên,giảm phát thải khí nhà kính thông qua việc nghiên cứu

áp dụng công nghệ hiện đại,tăng cơ sở hạ tầng để nâng cao hiệu quả kinh tế,ứng phó với biến đổi khí hậu,góp phần xóa đói giảm nghèo và tạo động lực phát triển kinh tế bền vững

- Chính phủ cần thiết kế xây dựng kế hoạch xanh cho từng tỉnh không lặp lại

- Tái cấu trúc các lĩnh vực năng lượng nguồn nước công nghiệp,hạ tầng kỹ thuật,xây dựng đô thị giao thông vận tải theo hướng đô thị hóa

- Cần tăng cường năng lực quản lý nhà nước các cấp về kỹ năng phân tích,đặt ưu tiên cho các dự án,nguồn lực chính sách

- Các địa phương cần thiết kế và xây dựng lại những mô hình phát triển một chức năng xanh:

+ Xanh hoá kinh tế nông thôn

+ Xây dựng nông thôn mới

+ Tiện nghi hiện đại về hạ tầng xã hội(điện đường,trường trạm)

+ Đẩy mạnh xanh hóa sản xuất

- Ngân sách nhà nước phải ưu tiên đầu tư cho các dự án đem lại phúc lợi kinh tế,xã hội cao,khuyến khích đầu tư mua sắm công nghệ của thị trường xanh

- Nâng cao ý thức người dân về lối sống xanh,ý thức trách nhiệm cộng đồng về môi sinh

Có thể nói, phát triển kinh tế xanh là lựa chọn sống còn của nền kinh tế nước ta trong ngắn và dài hạn,muốn vậy phải tiếp cận xanh,cách tiếp cận dựa trên hệ sinh thái để đảm bảo và tăng cường khả năng chống chịu,thích ứng cho tất cả các hệ thống,bao gồm cả các hệ sinh thái tự nhiên - xã hội theo nguyên tắc hài hòa với tự nhiên

3.Việt Nam hiện nay

* Năng lượng:

+ Năng lượng hạt nhân là một trong những nguồn năng lượng sạch và hiệu quả nhưng việc đảm bảo an toàn hạt nhân cũng rất quan trọng Nước ta đang triển khai

dự án nhà máy điện hạt nhân ở Ninh Thuận

+ Nước chúng ta la nước nông ngiêp nên viêc sản xuất xăng sinh học thực tế hiện nay đã có những tiến triển, nhung cần phải đẩy mạnh hơn nữa, và đặc biệt là phải tiếp thị đến người dân và thay đổi thói quen sử dụng năng lượng hóa thạch

+ Nước chung ta nằm ở nhiệt đới nhiều nắng nên phải đưa năng lượng mặt trời vào sử dụng triệt để, để làm được điều này trước tiên phải có nhiều sản phẩm sử dụng năng lượng mặt trời nhiều hơn nữa, đặc biệt là vấn đề giá thành chất lương và năng suất phải được cải thiện

+ Chúng ta có một lợi thế nữa là đương bờ biển dài 3620km nên năng lượng gió rất dồi dào, cần phải khai thác về vấn đề này nghiêm túc hơn, các khu dân cư cao cấp hay khu biệt thự nên cho sử dụng nguồn năng lương này vì thu nhập và mức tiêu dùng của người dân cao

*“Xanh hóa” sản xuất công nghiệp

+ Tạo ra sản phẩm thân thiện với môi trường Tiêu chuẩn "các hệ thống quản lý môi trường" ISO 14001 được ban hành từ năm 1996, đến nay có hàng chục DN được cấp chứng chỉ "đạt tiêu chuẩn" Việc dán nhãn sinh thái hoặc các nhãn tương

tự đã thực hiện ở một số sản phẩm Nhãn sinh thái khuyến khích nhà sản xuất thực hiện các hoạt động bảo vệ môi trường tốt hơn, trên cơ sở giảm thiểu các tác động môi trường, giữ gìn tài nguyên thiên nhiên, giảm tiêu thụ năng lượng Sản phẩm

có nhãn sinh thái được người tiêu dùng lựa chọn ngày càng nhiều, đã khuyến khích nhà sản xuất thay đổi công nghệ nhằm đáp ứng được các tiêu chí môi trường và yêu cầu của người tiêu dùng Thời gian qua, một số DN và cơ quan nghiên cứu của nước ta đã đưa ra nhiều sản phẩm sinh thái, với nhiều mặt hàng khác nhau

Đến nay đã có hơn 300 DN thuộc các thành phần kinh tế đầu tư, đổi mới công nghệ

Qua điều tra của ngành chức năng, các DN nước ta, nhất là khu vực kinh tế tư nhân chưa nhận được sự hỗ trợ nhiều về tài chính, hay các cơ chế chính sách đặc thù từ phía Nhà nước nhằm khuyến khích ứng dụng công nghệ sạch vào quy trình sản xuất "Xanh hóa" trong sản xuất công nghiệp của các DN sẽ thực sự có hiệu quả khi chi phí chuyển giao công nghệ được giảm tối đa và có sự tăng cường hỗ trợ về cơ chế, chính sách, nhằm khuyến khích DN mạnh dạn đầu tư vào ngành công nghiệp thân thiện với môi trường

*“Xanh hóa” nông nghiệp

+ Vì là đất nước nông ngiệp nên chúng ta phải bắt buộc chú trọng về vấn đề này, phải học hỏi các công nghệ mới của nước ngoài, đầu tư mạnh để thúc đẩy sự phát triển vượt bậc, đưa những ứng dung khoa học mới cách thức sản xuất mới đạt chất lượng và hiệu quả cao đến tận tay người dân chứ không phải như bây giờ là tuyên truyền qua loa và chỉ đến được tay cán bộ nông nghiệp xã là dừng lại

*Bảo vệ và phát triển rừng

+ 3/4 diện tích của đất nước chúng ta là rừng núi mà lại để cho xói mòn, lũ quét là không chấp nhận được, chúng ta phải nghiêm khắc hơn trong nạn phá rừng, phủ xanh đất trống đồi trọc, quy hoạch dân cư hợp lý hơn để có được lượng rừng già rộng lớn không bị chia cắt nhỏ lẻ

*“Xanh hóa” cơ sở hạ tầng

+ Cải tạo và nâng cấp nhà ở Nhà ở chiếm 1/3 lượng khí thải gây hiệu ứng

nhà kính ( thông gió, giải nhiệt, xây dựng đường xá tốt cũng góp phần giảm

lượng khí thải do xe cộ gây ra )

*Du lịch xanh

+ Du lịch sinh thái chưa được áp dụng một cách rộng rãi và triệt để,tuy nhiên đã

và đang nhận được các tín hiệu tích cực từ du khách trong và ngoài nước

*Kế hoạch hóa gia đình và xóa đói giảm nghèo :

+ Biến động về dân số sẽ ảnh hưởng đến kinh tế, chính trị

và gây nên lượng khí thải nhà kính về lâu dài

*Nâng cao ý thức người dân

+ Tuyên truyền qua các pano, apphich,…

*Lối sống

+ Để nuôi súc vật làm thịt ăn, loài người chúng ta đang sử dụng tới 70% diện tích đất nông nghiệp và 30% tổng diện tích của trái đất Bản báo cáo của Liên Hiệp Quốc công bố ngày 29 tháng 11 năm 2006 cho biết rằng nuôi súc vật để ăn thịt tạo

cộ trên trái đất nhả ra Cho nên việc chuyển chế độ dinh dưỡng từ thị các loài gia súc sang rau quả, cá là cần thiết và hoàn toàn có lợi cho sức khỏe

*Tăng cường hợp tác quốc tế

+ Việc tăng cường hợp tác quốc tế là điều tất yếu để bảo vệ môi trường toàn cầu VD: Doanh nghiệp Việt Nam được Nhật Bản hỗ trợ sản xuất theo hướng giảm thiểu ô nhiễm môi trường

**Lời kết

Chậm trễ trong định hướng nước ta là quốc gia có nền kinh tế xanh sẽ là thiệt thòi không nhỏ trong một thế giới chuyển biến từng ngày, vì càng chậm sẽ càng mất thế cạnh tranh trên thi trường toàn cầu hội nhập