sự tồn tại và phát triển của bitcoin là nhà đầu tư bạn có đầu tư đồng tiền này

Bitcoin hoạt động dựa trên cơ sở lý thuyết mật mã và giao thức mạng ngang hàng Peer-to-Peer; tất cả các nút mạng network node đều có thể tạo ra được đồng tiền mới chứ không có bất kỳ tổ

BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH MARKETING

KHOA SAU ĐẠI HỌC

Đề tài:

SỰ TỒN TẠI VÀ PHÁT TRIỂN CỦA BITCOIN

LÀ NHÀ ĐẦU TƯ BẠN CÓ ĐẦU TƯ ĐỒNG TIỀN NÀY

Giảng viên hướng dẫn: PGS.TS Trần Huy Hoàng

TP HCM, THÁNG 06 NĂM 2017

MỤC LỤC

MỤC LỤC i

LỜI MỞ ĐẦU ii

TỔNG QUAN VỀ TIỀN ĐIỆN TỬ, CRYPTOCURRENCY VÀ BITCOIN 1

1.1.Giới thiệu về tiền điện tử, Cryptocurrency 1

1.2.Tổng quan về Bitcoin 1

1.2.1.Lịch sử hình thành và phát triển của Bitcoin 2

1.2.2.Đặc tính cơ bản của bitcoin 6

1.2.3.Ưu điểm và hạn chế khi giao dịch bằng Bitcoin 7

1.3.So sánh giữa Bitcoin với vàng và tiền tệ truyền thống [4] 7

1.3.1.Bitcoin – Vàng 7

1.3.2.Bitcoin – Tiền truyền thống 9

THỰC TRẠNG VỀ BITCOIN 11

1.4.Tính hợp pháp của Bitcoin 11

1.5.Thực trạng của bitcoin 12

1.5.1.Tính phổ biến trên thế giới 12

1.5.2.Thực trạng tại Việt Nam 14

KẾT LUẬN 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

LỜI MỞ ĐẦU

Tiền tệ ra đời đã giúp cho hoạt động trao đổi, sản xuất và lưu thông hàng hoá trong

xã hội được phát triển Tất cả các đồng tiền chính thức từ trước tới nay, dù là tiền giấy hay tiền điện tử đều được nhà nước hoặc tổ chức uy tín phát hành và quản lý Lý do của vấn đề này là chỉ có nhà nước, chính phủ và tổ chức uy tín mới có thể đứng ra đảm bảo giá trị cho những đồng tiền phát hành và tạo niềm tin cho người sử dụng chúng Tuy nhiên, quan điểm này đã bị thay đổi hoàn toàn khi tiền điện tử Bitcoin ra đời

Bitcoin hoạt động dựa trên cơ sở lý thuyết mật mã và giao thức mạng ngang hàng (Peer-to-Peer); tất cả các nút mạng (network node) đều có thể tạo ra được đồng tiền mới chứ không có bất kỳ tổ chức, chính phủ hay nhà nước nào phát hành và quản lý; các giao dịch sử dụng Bitcoin cũng không cần đến bên thứ ba tin cậy làm trung tâm xác thực Mặc dù vậy, Bitcoin vẫn mang đầy đủ tính chất quan trọng của tiền tệ: có thể sử dụng để mua bán hàng hóa dịch vụ và thực hiện giao dịch thanh toán, không lưu vết thông tin định danh của sự sở hữu trên đồng tiền, có thể chuyển đổi giá trị dễ dàng trong cộng đồng chấp nhận Bitcoin Với mong muốn tìm hiểu và nghiên cứu cơ sở hình thành nên đồng tiền điện tử Bitcoin,

đó là lý do mà nhóm tiểu luận lựa chọn đề tài: “Sự tồn tại và phát triển của Bitcoin Là nhà đầu tư bạn có đầu tư đồng tiền này” cho đề tài tiều luận trong môn học Tiền tệ ngân hàng Nội dung kết cấu của tiểu luận gồm 3 phần:

- Phần 1: Tổng quan về tiền điện tử, Cryptocurrency và Bitcoin.

- Phần 2: Thực trạng về bitcoin

- Phần 3: Kết luận

TỔNG QUAN VỀ TIỀN ĐIỆN TỬ, CRYPTOCURRENCY VÀ BITCOIN

1.1 Giới thiệu về tiền điện tử, Cryptocurrency

Bản chất của tiền tệ được thể hiện rõ hơn qua hai thuộc tính của nó là giá trị và giá trị sử dụng Trong đó:

− Giá trị của tiền theo quan điểm triết học Mác-Lênin là công sức lao động tích tụ tạo ra

nó đã được kết tinh vào trong bản thân đồng tiền.

− Giá trị sử dụng của tiền nằm ở khả năng thỏa mãn nhu cầu trao đổi hàng hóa của xã hội, nhu cầu sử dụng làm vật trung gian trong trao đổi Giá trị sử dụng của một loại tiền tệ là

do xã hội quy định: chừng nào xã hội còn thừa nhận vai trò làm vật trung gian trao đổi của loại tiền tệ đó thì khi đó giá trị sử dụng của nó với tư cách là tiền tệ còn tồn tại

Với sự phát triển không ngừng của xã hội ngày nay cùng với sự bùng nổ mạnh mẽ của lĩnh vực Công nghệ thông tin, tiền đã được sử dụng dưới dạng những giá trị số được lưu trữ trên máy tính hoặc thiết bị điện tử Người sử dụng có thể thực hiện các giao dịch điện tử bằng cách truyền các giá trị số từ máy tính (hoặc thiết bị điện tử) này tới máy tính (hoặc thiết

bị điện tử) khác được gọi là tiền điện tử

Trong vài năm trở lại đây, tiền điện tử phát triển mạnh mẽ nổi bật nhất là Cryptocurrency Chúng ta tạm dịch Cryptocurrency là tiền điện tử mật mã bởi đây là một hình thức tiền điện tử được xây dựng dựa trên cơ sở lý thuyết mật mã Khác tiền tệ thông thường, tiền điện tử Cyptocurrency không được phát hành bởi bất kỳ tổ chức, chính phủ hay nhà nước

Tính đến 11/7/2016, đã có trên 710 loại Cryptocurrency được lưu hành trên thị trường trong tổng cộng hơn 740 loại Cryptocurrency nhưng chỉ có 1 vài trong số đó đặt vốn hóa thị trường trên 10 triệu USD vào đầu năm 2017

Trong tất cả các loại tiền Cryptocurrency, Bitcoin là tiền điện tử điển hình nhất, ra đời sớm nhất và cũng là loại tiền Cryptocurrency được sử dụng rộng rãi nhất

1.2 Tổng quan về Bitcoin

Bitcoin (ký hiệu:BTC, XBT, ) là một loại tiền tệ kỹ thuật số phân cấp, được phát hành bởiSatoshi Nakamotodưới dạng phần mềm mã nguồn mở từ năm 2009 Bitcoin có thể được

trao đổi trực tiếp bằng thiết bị kết nối Internet mà không cần thông qua một tổ chức tài chínhtrung gian nào

Bitcoin có cách hoạt động khác hẳn so với các loại tiền tệ điển hình: Không có một ngân hàng trung ương nào quản lý và hệ thống hoạt động dựa trên một giao thức mạng ngang hàng trên Internet Sự cung ứng Bitcoin là tự động, hạn chế, được phân chia theo lịch trình định sẵn dựa trên các thuật toán Bitcoin được cấp tới các máy tính "đào" Bitcoin để trả công cho việc xác minh giao dịch Bitcoin và ghi chúng vào cuốn sổ cái được phân tán trong mạng ngang hàng - được gọi là blockchain Cuốn sổ cái này sử dụng Bitcoin là đơn vị kế toán Mỗi bitcoin có thể được chia nhỏ tới 100 triệu đơn vị nhỏ hơn gọi là satoshi

Phí giao dịch có thể áp dụng cho giao dịch mới tùy thuộc vào nguồn tài nguyên của mạng Ngoài phí giao dịch, các thợ đào còn được trả công cho việc mã hoá các khối (block) nhật ký giao dịch Cứ mỗi 10 phút, một khối mới được tạo ra kèm theo một lượng Bitcoin được cấp phát Số bitcoin được cấp cho mỗi khối phụ thuộc vào thời gian hoạt động của mạng lưới Vào tháng 7/2016, 12.5 bitcoin được cấp phát cho mỗi khối mới Tốc độ lạm phát sẽ giảm một nửa còn 6.25 bitcoin vào tháng 7/2020 và tiếp tục giảm một nửa sau mỗi chu kỳ 4 năm cho tới khi có tổng cộng 21 triệu Bitcoin được phát hành vào năm 2140 Ngoài việc đào Bitcoin, người dùng có thể có Bitcoin bằng cách trao đổi lấy Bitcoin khi bán tiền tệ, hàng hoá, hoặc dịch vụ khác

Bitcoin là loại tiền mã hoá điển hình nhất, ra đời đầu tiên, và được sử dụng rộng rãi nhất trong thương mại điện tử Các doanh nghiệp có xu hướng muốn thanh toán bằng Bitcoin để giảm thiểu chi phí Đến tháng 5/2017, lượng tiền cơ sở của Bitcoin được định giá hơn 30 tỷ

đô la Mỹ - là loại tiền mã hóa có giá trị thị trường lớn nhất Những biến động lớn trong giá trị của mỗi bitcoin đã tạo nên những lời chỉ trích về tính phù hợp kinh tế của Bitcoin như là một loại tiền tệ

1.2.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Bitcoin

Bitcoin bắt đầu được Satoshi thiết kế từ 2007 khi ông tin rằng có thể thiết kế được một

hệ thống giao dịch mà các thành viên không cần tin tưởng nhau

Tháng 8/2008, tên miền bitcoin.org được đăng ký

Ngày 31/10/2008, Bitcoin lần đầu được nhắc đến trong một bài đăng về giao thứcthanh toán ngang hàng của nhân vật ẩn danh Satoshi Nakamoto Satoshi Nakamoto đã đưa lên

mạng công trình nghiên cứu, miêu tả cách thức tổ chức, vận hành của một đồng tiền điện tử duới tên gọi là Bitcoin nhằm mục đích đưa đống tiền này thành một công cụ thanh toán không chịu sự chi phối bởi ngân hàng của bất kỳ chính phủ nào

Bitcoin bắt đầu được đưa vào sử dụng từ ngày 03/01/2009 với khối Bitcoin khởi thủy được ra đời Giao dịch Bitcoin đầu tiên được thực hiện giữa Satoshi Nakamoto và nhà mật

mã học Hal Finney vào ngày 12/01/2009

Ngày 05/10/2009, lần đầu tiên giá trị của Bitcoin được ấn định trên sàn giao dịch, khởi điểm ở mức 1 đô la Mỹ tương đương 1309.03 bitcoin (hoặc 1 bitcoin = 0,00076 USD) Ngày 22/10/2010, lần đầu tiên Bitcoin được sử dụng để mua hàng hóa - là một chiếc Pizza với giá 10.000 bitcoin, tương đương 25USD tại thời điểm đó

Bitcoin bắt đầu thu hút dư luận từ năm 2012, khi có rất nhiều bài báo nhắc đến nó Năm

2013, một số dịch vụ lớn như OKCupid, Baidu, Reddit, Humble Bundle, Foodler và Gyft bắt đầu sử dụng Bitcoin Tại Canada đã có máy ATM mua bán Bitcoin đầu tiên trên thế giới Tháng 7/2013, Thái Lan là nước đầu tiên ban hành lệnh cấm Bitcoin, sau khi công ty Bitcoin Thailand trình bày ý tưởng kinh doanh Bitcoin của họ tới Ngân hàng Trung ương Thái Lan Tuy nhiên, vào tháng 2/2014, Bộ Tài chính Thái Lan tuyên bố Ngân hàng Trung ương Thái Lan không có thẩm quyền đối với Bitcoin và đã cho phép công ty Bitcoin Thailand đăng ký kinh doanh ngay sau đó

Tháng 8/2013, Bộ Tài chính Đức đã công nhận Bitcoin có chức năng của tiền

Tháng 01/2014, Dịch vụ bảo hiểm đầu tiên sử dụng Bitcoin được ra mắt, ngay sau đó Overstock tuyên bố họ là nhà phát hành bán lẻ đầu tiên chấp nhận thanh toán bằng Bitcoin tại Mỹ Một tháng sau, chính phủ Anh đưa ra dự thảo về việc sẽ tính thuế với giao dịch Bitcoin

Ngày 27/02/2014, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khuyến cáo về việc sử dụng Bitcoin

trong "Thông cáo báo chí về Bitcoin và các loại tiền ảo khác", có đoạn như sau: "Về việc sử

dụng bitcoin như là một loại tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có ý kiến như sau: Theo các quy định của pháp luật hiện hành về tiền tệ và ngân hàng, Bitcoin (và các loại tiền ảo tương tự khác) không phải là tiền tệ và không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam Do vậy, việc sử dụng Bitcoin (và các loại tiền ảo tương tự khác) làm phương tiện thanh toán không được pháp luật thừa nhận và bảo vệ".

Ngày 28/02/2014, sàn giao dịch Bitcoin Mt.Gox đã nộp đơn phá sản tại Nhật Bản do để mất 750.000 bitcoin của khách hàng và 100.000 Bitcoin của chính Mt.Gox tương đương 473 triệu đô la Mỹ Vụ việc đã làm giảm uy tín của loại đồng tiền điện tử này, khiến giá Bitcoin giảm từ đỉnh điểm 1.242 đô la Mỹ xuống còn mức thấp nhất là 152 đô la Mỹ

Tháng 3/2014, tại Việt Nam, đại lý mua, bán Bitcoin đầu tiên ra đời với tên gọi là Bitcoin Việt Nam, cho phép mua hoặc bán Bitcoin dễ dàng sau khi thực hiện thủ tục xác minh danh tính Bitcoin Vietnam giao dịch trực tiếp với các đối tác tại Singapore, Mỹ, Israel để cân bằng kho Bitcoin và VNĐ của mình Sau đó, việc cân bằng này được thực hiện qua sàn giao dịch VBTC

Tháng 6/2014, Cục Điều Tra Liên Bang FBI thông báo về việc thu hồi 29.000 bitcoin sau chiến dịch truy quét thị trường web chìm Silk Road Việc này đã xóa bỏ hình ảnh một đồng tiền chuyên dùng bởi các tổ chức tội phạm trước kia của Bitcoin Ngay sau đó 1 tháng, Sở Tài chính New York dự định đưa Bitcoin vào diện những đồng tiền được pháp luật bảo hộ với BitLicense

Tháng 7/2014, tại Việt Nam, sàn giao dịch Bitcoin trực tuyến đầu tiên ra đời với tên gọi

là VBTC, vận hành bởi đội ngũ Bitcoin Vietnam hợp tác cùng công ty Blinktrade tại New York, Mỹ

Tháng 01/2015, Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE) trở thành nhà đầu tư chính cho khoản đầu tư 75 triệu đô la Mỹ cho Coinbase NYSE nhắm tới việc khai thác một loại tài sản mới mang tính minh bạch, an toàn và tin tưởng cho Bitcoin

Tháng 6/2015, tại Việt Nam, công ty Bitcoin Vietnam mở ra dịch vụ kiều hối sử dụng Bitcoin với tên gọi Cash2VN Dịch vụ này được xây dựng dựa trên nền tảng sàn giao dịch VBTC cung cấp thanh khoản khi cần bán Bitcoin Người dùng mất chỉ từ 2 USD để gửi tiền

từ bất kỳ mọi nơi trên thế giới về Việt Nam

Tháng 8/2015, Barclays trở thành ngân hàng lớn đầu tiên tại Anh Quốc chấp nhận Bitcoin, khởi đầu bằng cách cho phép người dùng đóng góp từ thiện bằng cách sử dụng đồng tiền này Cũng trong thời gian này, thủ tướng Vương quốc Anh David Cameroon đã mang theo đại diện công ty Blockchain tới Việt Nam để tổ chức hội nghị bàn tròn FinTech tại Sở Giao Dịch Chứng Khoán thành phố Hồ Chí Minh (HOSE)

Tháng 10/2015, tại Việt Nam, dịch vụ mua bán tiền ảo SanTienAo bắt đầu mua bán Bitcoin Tháng 11/2015, ký hiệu Bitcoin ( ) đã được chính thức đưa vào bộ mã Unicode tại

vị trí U+20BF trong bảng mã này

Tháng 3/2016, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, đứng đầu là ngoại trưởng John Kerry, đã dẫn một đoàn đại biểu tới các nước ASEAN trong đó có Việt Nam để thảo luận về phát triển Fintech và đặc biệt là về công nghệ Blockchain

Ngày 05/6/2016, chiếc máy Bitcoin ATM đầu tiên tại Việt Nam bắt đầu được đưa vào thử nghiệm tại cửa hàng pizza Italiani's tại địa chỉ 290 Lý Tự Trọng, Quận 1, thành phố Hồ Chí Minh Chiếc máy này được sản xuất bởi BitAccess, điều hành bởi Bitcoin Vietnam và Bspend và được kết nối trực tiếp tới sàn giao dịch VBTC để mua và bán Bitcoin ra tiền Đồng Sau đó, chiếc Bitcoin ATM thứ 2 được đưa vào sử dụng tại quán cafe Bitcoin tại 74 Bùi Viện, thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 12/2016

Ngày 15 và 16/6/2016, hội thảo về công nghệ Blockchain và Fintech đầu tiên tại Việt Nam, với tên gọi là BlockFin.Asia, được tổ chức tại khách sạn Duxton thành phố Hồ Chí Minh Hội thảo được tổ chức bởi Viet Youth Entrepreneur, Bitcoin Vietnam, Fintech Club, với sự tham gia của các đại diện bao gồm: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Lãnh Sự Quán Hoa Kỳ, ngân hàng ADB, VIB, VPBank, Standard Chartered, công ty VISA, MoMo,

FPT Ventures, 500 Startups, Dragon Capital, và rất nhiều công ty Bitcoin khác đến từ Singapore, Hong Kong, Nhật Bản, Hàn Quốc

Ngày 02/8/2016, sàn Bitcoin Bitfinex tại Hong Kong bị hacker tấn công và đã để mất 119.756 bitcoin, tương đương khoảng 72 triệu đô la Mỹ và chiếm 0.75% tổng lượng Bitcoin đang lưu hành Giá Bitcoin ngay lập tức sụt giảm 20% từ 607 đô la Mỹ xuống còn 480 đô la

Mỹ, và hồi phục lại mức 600 đô la Mỹ cho tới thời điểm ngày 08/8/2016 Tất cả khách hàng của Bitfinex đều bị mất 36% số tài sản của mình trên sàn này

Tháng 12/2016, tại Việt Nam, Chính phủ quyết định giao cho Bộ Tư pháp phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Công Thương và các bộ ngành khác rà soát thực trạng pháp luật, thực tiễn về tiền ảo, tài sản ảo, tiền điện tử trước tháng 12/2017 Nghiên cứu lập 3 nghị định về tài sản ảo, tiền điện tử, tiền ảo trình Chính phủ trong năm 2018 Đồng thời, đề xuất các biện pháp thu thuế, xử phạt hình sự với các vi phạm liên quan đến các giao dịch này thông qua việc học tập kinh nghiệm quản lý ở Mỹ, EU, Nhật

Bản Đây là bước đi đầu tiên của Chính phủ trong việc công nhận Bitcoin và dần đưa Bitcoin vào hệ thống pháp luật

Ngày 09/2/2017, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc kiểm tra 9 sàn giao dịch Bitcoin tại nước này Ngay sau đó 3 sàn giao dịch lớn nhất Trung Quốc đã thông báo tạm ngừng việc rút Bitcoin ra khỏi sàn giao dịch trong vòng 1 tháng để nâng cấp hệ thống AML/KYC của mình, khiến giá Bitcoin sụt giảm gần 30% Tuy nhiên, chỉ sau 2 tuần, giá Bitcoin đã vượt hẳn mức trước đó và các giao dịch Bitcoin tại Trung Quốc đã được chuyển dần sang hình thức phi tập trung ngoài tầm kiểm soát của chính quyền nước này

Tại thời điểm 10h41’ sáng ngày 02/3/2017 theo giờ địa phương

Mỹ, giá Bitcoin đạt 1248.10USD, lần đầu vượt giá 1 ounce vàng

ở mức 1242.15USD tại cùng thời điểm

Ngày 01/4/2017, Nhật Bản đã công nhận Bitcoin là một phương thức thanh toán chính thức Sau đó, ngày 9/5/2017, Úc đã bãi bỏ việc thu thuế đối với Bitcoin và được đối xử như một loại tiền tệ cho mục đích thuế

Hiện tại, giá Bitcoin vào ngày 21/5/2017 đang ở mức 2062.41USD cho mỗi bitcoin

1.2.2 Đặc tính cơ bản của bitcoin

Hiện tại Bitcoin đang được xem như Vàng 2.0 vì có những tính chất của tiền tệ: đáng giá, lưu thông, dự trữ, thanh toán Khác với những đồng tiền được ban hành bởi chính phủ Bitcoin còn có một số đặc tính cơ bản:

- Decentralized: không tổ chức nào có thể tùy ý tạo ra, kiểm soát hay ngăn cản việc sử dụng Bitcoin Chính toàn bộ hệ thống internet trên thế giới giám sát và kiểm chứng từng giao dịch Bitcoin

- Lạm phát gần như bằng Zero: thuật toán bitcoin được chứng minh là chỉ có thể tạo ra tối đa 21 triệu Bitcoin trên toàn thế giới Trữ bitcoin là có giới hạn (tương tự như vàng)

- Dễ sử dụng: bất cứ ai cũng có thể dễ dàng tạo ví (address) bitcoin trong vài phút và

sử dụng nó để gửi, nhận tiền ngay lập tức

- Ẩn danh: ví bitcoin không buộc phải liên kết với bất cứ thông tin cá nhân nào Số lượng ví một người có thể tạo ra là không giới hạn

- Minh bạch: chi tiết từng giao dịch trên mạng bitcoins đều được công khai trên internet Chỉ ra một ví bất kì, ai cũng có thể xem lịch sử giao dịch cũng như số lượng bitcoins ví đó đang nắm giữ Họ chỉ chưa biết đó có phải là ví của bạn hay không

- Nhanh: bitcoin được gửi và nhận chỉ trong vài chục phút

- Phí cực nhỏ: phí chưa bao giờ là vấn đề đối với giao dịch trong hệ thống bitcoin

- Không hoàn lại: một khi bitcoin đã gửi đi, cách duy nhất bạn có thể lấy lại là người nhận gửi nó lại cho bạn

1.2.3 Ưu điểm và hạn chế khi giao dịch bằng Bitcoin

Trong khi việc giao dịch thanh toán qua ngân hàng mang lại cho người dùng những hạn chế: Chi phí cao, hạn chế các giao dịch nhỏ; hệ thống giao dịch chậm, có thể mất vài ngày; không được giấu tên (No anonymity); tài khoản có thể bị đóng băng (Frozen); tài khoản tín dụng dễ bị đánh cắp Thì Bitcoin đem lại những ưu điểm nhất định khi thực hiện các giao dịch: Phí giao dịch thấp; không có bên thứ 3 giám sát giao dịch; Bitcoin sử dụng phần mềm miễn phí; không có rủi ro lạm phát, số lượng Bitcoin có hạn

Bên cạnh đó Bitcoin cũng có những hạn chế nhất định do chính tuổi đời và đặc tính của

nó gây ra: không được chấp nhận rộng rãi; không có định hình rõ ràng; giao dịch không thể đổi trả; giá trị Bitcoin biến động nhiều; số lượng Bitcoin hạn chế: 21 triệu; là đồng tiền để giao dịch bất hợp pháp lợi dụng

1.3 So sánh giữa Bitcoin với vàng và tiền tệ truyền thống [4]

1.3.1 Bitcoin – Vàng

Khan

hiếm

Lâu bền

Dễ mang đi

Chia nhỏ được

Xác minh được

Lưu trữ

dễ dàng

Trao đổi được

Khó làm giả

Sử dụng rộng rãi

! trung tính

 không