Phân tích các công cụ của thị trường tài chính ở việt nam

Các công cụ tài chính khác -Ngoài ra một số ngành đã phát hành trái phiếu dài hạn trong nước và nước ngoài để thu hút vốn.. Thị trường thứ cấp thậm chí bùng nổ với khối lượng giao dịch l

BẢN BÁO CÁO:

THUYẾT TRÌNH LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH TIỀN TỆ

Đề tài:

Phân tích các công cụ của thị trường tài chính ở Việt Nam

I- Các công cụ của thị trường tài chính tại Việt Nam :

1 Trái phiếu kho bạc (hay còn gọi là tín phiếu kho bạc)

- Là công cụ vay nợ ngắn hạn của chính phủ

- Phát hành với kì hạn thanh toán dưới 1 năm, thường là 3, 6, 12 tháng, với nhiều mức mệnh giá

- Được trả với mức lãi suất cố định, thong thường cao hơn lãi suất ngân hàng cùng kỳ hạn

- Để huy động vốn để bổ sung Ngân sách Nhà nước, bù đắp thâm hụt ngân sách

và giải quyết thiếu hụt tạm thời

- Là một trong những công cụ quan trọng để Ngân hàng Trung ương điều hành chính sách tiền tệ

- Tín phiếu Kho bạc được phát hành bằng nhiều hình thức: đấu thầu, phát hành trực tiếp qua hệ thống Kho bạc, phát hành qua đại lý

- Tín phiếu kho bạc là loại tín phiếu chiết khấu Có nghĩa là, tín phiếu được bán thấp hơn mệnh giá và thanh toán theo mệnh giá khi đáo hạn, chứ không trả lãi theo định kỳ

- Tính lỏng cao, thời gian chuyển đổi nhanh, chi phí chuyển đổi phù hợp, do đó chúng được mua bán nhiều nhất

- Là loại công cụ phát hành rộng rãi, phổ biến nhất, an toàn nhất trong tất cả các công cụ trên thị trường tiền tệ, được coi là không có rủi ro tín dụng

- Chủ yếu do ngân hàng nắm giữ, một lượng nhỏ do các hộ gia đình, các công

ty, các trung gian tài chính nắm giữ

- Tại Việt Nam, tín phiếu kho bạc do Bộ Tài chính phát hành

2 Kỳ phiếu ngân hàng

- Là công cụ vay nợ ngắn hạn của Ngân hàng thương mại

- Chủ thể phát hành là ngân hàng thương mại hoặc ngân hàng trung ương Nhưng mục đích phát hành và nắm giữ của các bên là khác nhau

- Huy động khối lượng vốn lớn trong thời gian ngắn

- Lãi suất: thông thường cao hơn lãi suất tiết kiệm, trả lãi trước hoặc sau

- Mức độ rủi ro: cao hơn trái phiếu kho bạc

3 Tiền gửi ngân hàng

- Đa dạng hóa các hình thức huy động vốn: gửi không kì hạn, gửi có kì hạn, gửi tiết kiệm

- Lãi suất do ngân hàng tự quyết định, căn cứ theo quy định từng thời kì của Ngân hàng nhà nước

- Ngân hàng ngoài cổ phần, ngoài quốc doanh có lãi suất và độ rủi ro cao hơn so với các ngân hàng thương mại quốc doanh

4 Cổ phiếu

- Là sản phẩm riêng của công ty cổ phần

- Giấy chứng nhận số tiền nhà đầu tư đóng góp vào công ty phát hành

- Là chứng chỉ do công ty cổ phần phát hành hoặc bút toán ghi sổ, xác nhận quyền sở hữu hoặc một số cổ phần của công ty đó

- Nguời nắm giữ cổ phiếu trở thành cổ đông và đồng thời là chủ sở hữu của công ty phát hành

- Khi xem xét cổ phiếu của công ty cổ phần, được phân thành: cổ phiếu được phép phát hành, cổ phiếu đã phát hành, cổ phiếu quỹ, cổ phiếu đang lưu hành

- Dựa vào hình thức cổ phiếu, phân thành: cổ phiếu ghi danh và cổ phiếu vô danh

-Dựa vào quyền lợi mà cổ phiếu đưa lại cho người nắm giữ, có thể phân biệt cổ phiếu phổ thông (cổ phiếu thường) và cổ phiếu ưu đãi

- Đặc điểm của cổ phiếu:

 Không có kì hạn và không hoàn vốn: Cổ phiếu là chứng nhận góp vốn của các cổ đông vào công ty cổ phần Chỉ có chiều góp vào, không thể hiện thời hạn hoàn vốn; không có kỳ hạn (Khi công ty phá sản hoặc giải thể, thì sẽ không còn tồn tại cổ phiếu)

 Cổ tức không ổn định và thường phụ thuộc vào kết quả sản xuất kinh doanh cuả công ty: Khi doanh nghiệp làm ăn phát đạt thì

cổ đông được hưởng lợi nhuận nhiều hơn so với các loại chứng khoán khác có lãi suất cố định Ngược lại, khi làm ăn khó khăn hoặc thua lỗ, cổ tức có thể rất thấp hoặc không có cổ tức

 Khi phá sản, cổ đông là người cuối cùng nhận được giá trị còn lại của tài sản thanh lý

 Giá cổ phiếu biến động rất mạnh

 Tính thanh khoản cao

 Có tính lưu thông

 Tính tư bản giá

 Tính rủi ro cao

 Chưa phổ biến ở việt nam, do cả nước chỉ có khoảng 29 doanh nghiệp nhà nước được cổ phần hóa

 Người mua cổ phiếu ở VN mới có ý đinh đầu tư lâu dài nhằm kiếm lợi từ cổ tức chứ chưa có ý định mua bán, trao đổi các cổ phiếu đó

5 Các công cụ tài chính khác

-Ngoài ra một số ngành đã phát hành trái phiếu dài hạn trong nước và nước ngoài để thu hút vốn

VD: ngành năng lượng phát hành trái phiếu xây dựng đường dây 500KV, Tổng công ty bưu chính bưu chính viễn thông phát hành trái phiếu xây dựng hệ thống bưu điện…

- Thương phiếu: do các ngân hàng lớn và công ty nổi tiếng phát hành

- Hối phiếu được ngân hàng chấp nhận

II- T hực tiễn về các công cụ tài chính ở Việt Nam

1 Trái phiếu kho bạc:

a- (ĐTCK) CTCK Vietcombank (VCBS) vừa dự báo thị trường trái phiếu năm 2014 sẽ tiếp tục sôi động do các ngân hàng sẽ tiếp tục dư thừa thanh khoản.

Các ngân hàng sẽ tiếp tục thận trọng trong việc cho vay, và sẽ tiếp tục đầu tư vào trái phiếu nhằm mục đích an toàn, hai chuyên viên Đậu Thị Vân Anh và Nguyễn Quang Tú phân tích trong Báo cáo

Bên cạnh đó, nguồn tài chính để đầu tư cho kênh trái phiếu trong năm 2014 cũng rất lớn, bao gồm 132.560 tỷ đồng trái phiếu và kỳ phiếu đáo hạn trong năm nay, cộng với trái phiếu đặc biệt của công ty xử lý nợ xấu VAMC, Báo cáo viết

Một yếu tố khác hỗ trợ cho nhu cầu mua trái phiếu chính phủ là lạm phát thấp, được kỳ vọng ở mức 7% trong năm 2014 Dựa trên các yếu tố này, Báo cáo dự báo thị trường trái phiếu sẽ “tiếp tục sôi động trong năm 2014” với lợi suất dao động quanh mức tương đương với Quý 2/2013 Tuy nhiên, báo cáo cũng lưu ý thêm rằng “khả năng có đột biến lớn như trong nửa đầu năm 2013 là thấp” Thị trường trái phiếu Việt Nam đã lập kỷ lục mới trong năm 2013 với lượng phát hành đạt 226.893 tỷ đồng trái phiếu Kho bạc (tăng 30% so với năm ngoái)

và tổng giá trị giao dịch đạt 476.644 tỷ đồng (tăng 102% so với năm ngoái), theo số liệu thống kê của VCBS Lợi suất TPCP đã 90-195 điểm ở tất cả các kỳ hạn trong năm 2013

Trong tháng 12, thị trường trái phiếu tiếp tục sôi động với lượng trúng thầu đạt 17.288 tỷ (tăng 32% so với tháng trước) Thị trường thứ cấp thậm chí bùng nổ với khối lượng giao dịch leo lên mức cao nhất từ trước tới nay đạt 68.593 tỷ đồng (tăng 126% so với tháng trước và tăng 89% so với năm trước) – chủ yếu

do các ngân hàng lớn chốt lời, sau khi đã tích cực mua trái phiếu trong năm, theo phân tích của VCBS

Ngược lại, nguồn cung trái phiếu năm 2014 cũng được dự báo sẽ còn tăng mạnh Chính phủ đang có nhu cầu vốn lớn để tài trợ cho các dự án quan trọng

và để bù đắp thâm hụt ngân sách, trong khi đó các doanh nghiệp cũng đang tìm nguồn vốn trung và dài hạn ngày càng nhiều.)

b- (ĐTCK) Nhu cầu đầu tư trái phiếu tăng cao trong phiên đấu thầu trái phiếu Kho bạc ngày hôm nay (13/2/2014), đẩy lãi suất trúng thầu giảm 19-24 điểm Phiên hôm nay, Kho bạc huy động được gần 10.000 tỷ đồng

Nguyên nhân được cho là các ngân hàng đang dồi dào thanh khoản bởi lượng tiền gửi vào ngân hàng sau Tết tăng mạnh Đây cũng là lý do khiến hầu hết kỳ hạn lượng đăng ký dự thầu lớn hơn nhiều lần lượng gọi thầu

Kỳ hạn 2 năm trúng thầu toàn bộ 3.000 tỷ đồng, lãi suất trúng thầu giảm 19 điểm so với phiên liền trước xuống 6,58%/năm Khối lượng đăng ký dự thầu đối với kỳ hạn này đạt hơn 8.300 tỷ đồng, gấp 2,7 lần lượng gọi thầu

Kỳ hạn 3 năm phiên phát hành mới trúng thầu 1.670 tỷ đồng trên tổng lượng gọi thầu 2.000 tỷ đồng, lãi suất trúng thầu giảm tận 24 điểm so với phiên liền trước xuống 6,95%/năm

Kỳ hạn 3 năm phiên phát hành bổ sung trúng thầu toàn bộ 2.000 tỷ đồng cũng với lãi suất trúng thầu 6,95%/năm

Nhu cầu cũng tăng mạnh với kỳ hạn 5 năm, đẩy lãi suất trúng thầu của kỳ hạn này giảm 24 điểm so với phiên liền trước xuống 7,95%/năm Tổng khối lượng đăng ký đối với kỳ hạn này cũng đạt mức cao gấp 2,49 lần tổng lượng gọi thầu Trong đó, phiên phát hành mới của kỳ hạn 5 năm trúng thầu 1.610 tỷ đồng trên tổng lượng gọi thầu 2.000 tỷ đồng.Phiên phát hành bổ sung trúng thầu toàn bộ 1.000 tỷ đồng gọi thầu

Tổng cộng Kho bạc huy động được 9.280 tỷ đồng

2 Tín phiếu ngân hàng

a- Agribank phát hành Kỳ phiếu dự thưởng năm 2013 từ ngày 18/11/2013

- 16/01/2014

Với mục đích tạo điều kiện thuận lợi, tiếp tục đem ích lợi đến cho đông đảo Quý khách hàng khi tham gia gửi tiền tại tất cả các điểm giao dịch của Agribank trên toàn quốc, đồng thời đa dạng hóa các sản phẩm huy động vốn, tăng tính hấp dẫn và kích thích tăng trưởng nguồn vốn huy động từ dân cư, góp phần tăng nguồn vốn đáp ứng nhu cầu cho vay nền kinh tế, trong đó ưu tiên tập trung nguồn vốn cho nông nghiệp, nông thôn, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) sẽ chính thức phát hành Kỳ phiếu dự thưởng năm 2013 từ ngày 18/11/2013 đến hết ngày 16/01/2014

Cụ thể, khách hàng khi gửi tiền tiết kiệm tại Agribank bằng VND hoặc USD kỳ hạn 03 tháng, 06 tháng, 09 tháng và 364 ngày trả lãi một lần khi đến hạn thanh toán và không rút trước hạn, sẽ được nhận được phiếu dự thưởng để có cơ hội trúng nhiều giải thưởng có giá trị từ Agribank Trong trường hợp khách hàng có nhu cầu cấp thiết về tài chính, khách hàng có thể cầm cố Kỳ phiếu tại chi nhánh Agribank nơi phát hành để vay bằng VND theo quy định hiện hành của Tổng Giám đốc Agribank về cho vay cầm cố giấy tờ có giá (nếu Kỳ phiếu dự thưởng trúng giải, khách hàng vẫn được nhận giải thưởng)

Chương trình Kỳ phiếu dự thưởng năm 2013 của Agribank triển khai từ ngày 18/11/2013 đến hết ngày 16/01/2014 có tổng số 7.066 giải thưởng với tổng giá trị giải thưởng khoảng 10 tỷ đồng, cụ thể như sau:

01 giải Đặc biệt: 02 kg vàng miếng SJC chất lượng 99,99%

05 giải Nhất, mỗi giải 01 xe máy SH 150cc 2013 do Honda Việt Nam sản xuất

10 giải Nhì, mỗi giải 01 cây vàng miếng SJC chất lượng 99,99%

20 giải Ba, mỗi giải 01 sổ tiết kiệm linh hoạt trị giá 10.000.000 đồng

30 giải Tư, mỗi giải 01 sổ tiết kiệm linh hoạt trị giá 5.000.000 đồng

7.000 giải Khuyến khích, mỗi giải 1.000.000 đồng

Dự kiến ngày 24/01/2014 Agribank sẽ mở thưởng và công bố kết quả trúng thưởng của Chương trình

Trong nhiều năm qua, Agribank đã tổ chức công khai, minh bạch nhiều chương trình tiết kiệm dự thưởng, đem lại nhiều lợi ích cho khách hàng trong toàn quốc

và đã có rất nhiều khách hàng trong cả nước trúng nhiều giải thưởng có giá trị lớn từ các chương trình của Agribank

b- VietinBank phát hành Chứng chỉ tiền gửi dài hạn và Kỳ phiếu ngắn hạn

Trong tháng 5/2011, VietinBank phát hành 2 loại giấy tờ có giá bằng VND và USD với nhiều ưu đãi dành cho khách hàng: Chứng chỉ tiền gửi dài hạn, dự thưởng và Kỳ phiếungắn hạn…Phát hành chứng chỉ tiền gửi (CCTG) Từ ngày 10/5 đến 8/7/2011, VietinBank phát hành CCTG ghi danh, dài hạn bằng VND

và USD CCTG có nhiều kỳ hạn gửi (12, 18 và 24 tháng), giúp kháchhàng lựa chọn thời gian gửi để chủ động cho kế hoạch tàichính của mình Ngoài lãi suất hấp dẫn, khách hàng gửi càngnhiều sẽ càng có cơ hội trúng các giải thưởng giá trị CCTG dài hạn VietinBank là sản phẩm linh hoạt theo nhu cầu khách hàng Khi cần sử dụng tiền nhưng CCTG chưa đến hạnthanh toán, khách hàng có thể cầm cố để vay vốn hay bán lạiCCTG cho ngân hàng, vẫn được hưởng nguyên lãi đã tính theo các định kỳ điều chỉnh lãi suất, cộng lãi mua CCTG Đến hạn nếu khách hàng chưa đến thanh toán, ngân hàng sẽ tự động chuyển toàn bộ số

dư gốc của CCTG sang tiền gửi hoặc tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn tương ứng Phát hành kỳ phiếu ngắn hạn đợt I/2011 Từ ngày 13/5 đến 11/7/2011, VietinBank phát hành kỳ phiếu ngắn hạn đợt I/2011 bằng VND và USD với mệnh giá tối thiểu là 1 triệu đồng hoặc 100 USD với lãi suất hấp dẫn và các ưu đãi cộng thêm Kỳ phiếu ngắn hạn đợt I/2011 là hình thức tiền gửi ghi danh với các kỳ hạn 3, 6 và 9 tháng, phương thức trả lãi và gốc linh hoạt Đối với kỳ hạn

3 tháng, lãi suất cố định 14%/năm (kỳ phiếu VND) và 3%/năm (kỳ phiếu USD)

Kỳ hạn 6 tháng, 9 tháng, lãi suất được điều chỉnh địnk kỳ 1 tháng/lần, 3 tháng/lần, lãi suất định kỳ đầu tiên (1 tháng đầu tiên, 3 tháng đầu tiên) là 14%/năm (kỳ phiếu VND) Khi lựa chọn kỳ phiếu lãi suất cố định, khách hàng được trả một lần bằng tiền mặt cùng với tiền gốc khi đến hạn thanh toán Đối với kỳ phiếu lãi suất thả nổi, trả lãi định kỳ 1 tháng/lần , 3 tháng/lần tương ứng với định kỳ điều chỉnh lãi suất

3.Tiền gửi ngân hàng:

Do cơ chế tự chủ trong tài chính và độc lập trong kinh doanh, các tổ chức tài chính tín dụng không ngừng đa dạng hóa các hình thức huy động vốn như : tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn, gửi tiết kiệm Lãi suất huy động do các ngân hàng

tự quyết định căn cứ theo quy định từng thời kỳ của ngân hàng nhà nước Các ngân hàng cổ phần, ngoài quốc doanh, thông thường có lãi suất cao hơn so với các ngân hàng thương maị quốc doanh Tuy nhiên, kỳ hạn huy động tiền gửi còn hạn chế, chủ yếu dưới 1 năm Lãi suất huy động ngoại tệ khoảng 4.5 % năm, thấp hơn nhiều so với lãi suất huy động tiền đồng, khoảng 10% năm

Thị phần tiền gửi của các NHTM (%)

Nguồn: Báo cáo số 49/BC-NHNN năm 2009 của NH Nhà nước về việc rà soát

10 năm thực hiện Luật các TCTD.

Các NHTM NN vẫn tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc đáp ứng vốn, đặc biệt trong điều kiện khó khăn của nền kinh tế, của các doanh nghiệp Vì vậy, GDP của sáu tháng đầu năm 2010 đã đạt khoảng 6,4%, mức tăng cao nhất

kể từ quí 4 năm 2008 đến nay Song thị phần của các nhóm NH này từng bước giảm và nhóm NHTM CP, NH nước ngoài tăng v, nhờ các cam kết mở cửa thị trường

Năm 2009, lợi nhuận của các NH có mức tăng trưởng khá, tỉ suất lợi nhuận trên tài sản (ROA) của 6 NH lớn nhất lên mức 1,9% Tỉ suất này năm 2008 là 1,5%

hưởng đến khách hàng có quan hệ tiền gửi và tiền vay tại các NH, ảnh hưởng đến tăng trưởng tài sản, 6 tháng đầu năm 2010, nhiều NH chưa đạt được tốc độ như năm 2009

Sự khác biệt lớn so với năm 2011 là dư nợ trên thị trường liên ngân hàng giảm

từ 20% xuống 14 % tại thời điểm cuối năm Điều này có được là do số dư tiền gửi của khách hàng có sự tăng trưởng lớn Sự tăng trưởng số dư tiền gửi của khách hàng đã làm giảm sự phụ thuộc vào thị trường liên ngân hàng như 1 nguồn điện cung cấp cho các hoạt động cho vay Vấn đề thanh khoản của tiền đồng mà các ngân hàng đã trải qua cuối năm 2011 đã được giải quyết nhờ vào lãi suất huy động tiền đồng cao, đồng thời việc này cũng giúp kiềm chế lạm phát mà tại thời điểm đó tỷ lệ lạm phát là 20% Các nhà đầu tư không thể bỏ qua lãi suất huy động tiền đồng lên đến 14% và đã chuyển đô la Mỹ qua tiền đồng

và điều này đã giải quyết vấn đề thanh khoản ngắn hạn Đồng thời nó cũng giúp ổn định tỷ giá VND/USD vì nhu cầu tiền đồng tăng lên làm giảm nhu cầu

về đô la Mỹ Tuy nhiên các khoản tiền gửi của khách hàng ở Việt Nam thường

là nguồn đắt, ngược lại so với hầu hết các thị trường phát triển nơi tiền gửi thường rẻ hơn nguồn vốn từ thị trường liên ngân hàng

4.Cổ phiếu

Cổ phiếu đã khá phổ biến ở Việt Nam, mặc dù dù chưa cổ phần hóa hết được tất

cả các công ty đang hoạt động, và thị trường chứng khoán mới được thành lập chưa lâu nhưng do được quan tâm đúng mực nên cổ phiếu đã được phổ biến rộng rãi trong quần chúng, đặc biệt là những người trong giới thương nhân Sinh viên cũng tham gia chơi chứng khoán mặc dù với số vốn ít ỏi nên lợi nhuận chưa nhiều, nhưng như vậy đã mang lại được rất nhiều điều bổ ích trong qúa trình lập nghiệp Các ngân hàng cũng lập ra các trang web để chúng ta có thể chơi chứng khoán với số tiền ảo, với mục đích là giúp mọi người có thể tìm hiểu trước khi bắt đầu tham gia thị trường

a) Những thành tựu đạt được:

Trong 10 năm phát triển, thị trường cổ phiếu Việt Nam đã có bước phát triển khá vượt bậc, đóng góp đáng kể cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam thời gian qua Nhìn chung, thị trường cổ phiếu trong gần 10 năm đã đạt được một số kết quả sau:

Thị trường cổ phiếu năm 2000 chỉ có hai cổ phiếu niêm yết với giá trị giao dịch 70 triệu đồng/phiên Hoạt động phát hành huy động vốn qua thị trường cổ phiếu thực tế chỉ mới phát sinh từ năm 2006 trở lại đây Trong năm

2006, có 44 công ty cổ phần thực hiện việc chào bán hơn 203 triệu cổ phiếu Tuy nhiên, hoạt động phát hành mới thực sự bùng nổ vào năm 2007, khi có gần

200 đợt phát hành của 192 công ty và 4 ngân hàng thương mại được đăng ký với UBCKNN với tổng lượng vốn huy động lên đến gần 40.000 tỷ VND Trong năm 2008, do sự suy giảm của thị trường chứng khoán, tổng số vốn huy động chỉ đạt hơn 14.300 tỷ đồng thông qua hơn 100 đợt chào bán chứng khoán ra công chúng Thị trường hồi phục vào năm 2009 đã tạo điều kiện cho hoạt động phát hành qua thị trường chứng khoán, đặc biệt là phát hành cổ phiếu Tổng số vốn huy động qua phát hành cổ phiếu năm 2009 đã tăng hơn 50% so với 2008, đạt 21.724 tỷ đồng Những thành tích trên thị trường thứ cấp đã tác động tích cực đến thị trường phát hành, nhiều công ty đại chúng, đặc biệt là các công ty niêm yết đã tăng vốn lên từ hàng chục đến hàng trăm lần Riêng 2 năm 2008-2009 đã có 35.000 tỷ đồng giá trị cổ phiếu (tính theo mệnh giá) được phát hành ra công chúng, góp phần làm lành mạnh cơ cấu tài chính của doanh nghiệp Ngoài ra, công tác cổ phần hoá DNNN đã được gắn kết với việc huy động vốn từ công chúng đầu tư, góp phần thúc đẩy nhanh việc sắp xếp khu vực DNNN theo tiến trình cải cách nền kinh tế của Chính phủ