Một hệ thống thị trường tài chính hoàn chỉnh phải bao gồm hệ thống thị trường tiền tệ hoạt động chủ yếu thông qua hệ thống ngân hàng, kho bạc nhà nước, các công ty tài chính và thị trườn
Trang 1GVHD: PGS TS Bùi Thị Mai Hoài
Đề tài: Hệ thống tài chính Mỹ/ so sánh với hệ thống tài chính của Việt
Nam.
Trang 2b Công ty bảo hiểm
c Quỹ đầu tư
d Công ty tài chính
III Cơ sở hạ tầng tài chính
1 Hệ thống luật pháp và quản lí nhà nước
2 Hệ thống thông tin
3 Hệ thống giám sát
4 Hệ thống thanh toán
5 Nguồn nhân lực
*Tài liệu tham khảo:
1. Giáo trình Nhập môn Tài chính – Tiền tệ
2 truong-von-o-Viet-Nam/36812.tctc
http://www.tapchitaichinh.vn/Thi-truong-Gia-ca/Thuc-trang-va-giai-phap-phat-trien-thi-3 www.moj.gov.vn
4. vi.wikipedia.org
5. review.siu.edu.vn
6. www.sbv.gov.vn
Trang 3
I. Thị trường trường tài chính:
Thị trường tài chính là tổng hòa các mối quan hệ cung cầu về vốn, diễn ra dưới hình thức vay mượn, mua bán về vốn, tiền tệ và các chứng từ có giá nhằm chuyển dịch từ nơi cung cấp đến nơi có nhu cầu về vốn cho các hoạt động kinh
tế Một hệ thống thị trường tài chính hoàn chỉnh phải bao gồm hệ thống thị
trường tiền tệ hoạt động chủ yếu thông qua hệ thống ngân hàng, kho bạc nhà nước, các công ty tài chính và thị trường vốn, trong đó thị trường chứng khoán giữ vai trò quan trọng
1. Thị trường tiền tệ:
Theo luật Ngân Hàng Nhà Nước (NHNN), thị trường tiền tệ là thị trường vốnngắn hạn- nơi diễn ra các giao dịch mua, bán các giấy tờ có giá ngắn hạn, bao gồm tín phiếu kho bạc, tín phiếu NHNN, chứng chỉ tiền gửi và các giấy tờ có giá ngắn hạn khác Thị trường tiền tệ bao gồm thị trường nội tệ liên ngân hàng, thị trường ngoại tệ liên ngân hàng, thị trường đấu thầu tín phiếu kho bạc và mua bán các giấy tờ có giá ngắn hạn ( thực hiện nghiệp vụ thị trường mở)
dự trữ liên bang Hoa Kỳ
Thị trường liên ngân hàng và các hợp đồng mua lại
- Nghiệp vụ Thị trường mở
- Thị trường liên ngân hàng:
+ Thị trường nội tệ liên ngân hàng+ Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng
- Thị trường đấu thầu tín phiếu khobạc
- Thị trường hối đoái
Trang 4Tình
hình
hoạt
động
Thị trường tín phiếu kho bạc ( với
tổng giá trị giao dịch 406, 6 tỷ dola
vào cuối tháng 9/1998) là thị
trường rất hiệu quả, khả năng
thanh toán ổn định với hệ thống
thanh toán tiên tiến và có nhiều
đối tượng tham gia
Bên cạnh đó, thị trường các chứng
phiếu khác cũng rất phát triển,
nhất là thị trường sơ cấp, trong đó
dư nợ kì phiếu công ty là: 506,8 tỷ
USD, chứng chỉ tiền gửi: 395,8 tỷ
USD, phiếu chấp nhận ngân hàng
là 64 tỷ USD Cộng với thị trường
liên ngân hàng và các hợp đồng
mua lại, số dư nợ trên thị trường
tiền tệ Mỹ là 1551,3 tỷ USD tương
đương 29% tài sản quốc dân danh
nghĩa của Mỹ
Với sự thống trị của đồng Dola Mỹ
trên thế giới, thị trường tiền tệ của
Mỹ hoạt động rất hiệu quả và làm
ông trùm trên thị trường tài chính
thế giới Sự huy động vốn cũng
như đầu tư vốn rất hiệu quả
Thị trường nội tệ liên ngân hàng:quy mô giao dịch liên tục tăngcùng với sự phát triển của nềnkinh tế, nhất là giai đoạn 2006-
2010 Tuy nhiên kể từ 2011, thịtrường này bắt đầu gặp vấn đề
về niềm tin, khi 1 số tổ chức tíndụng cho vay yêu cầu tổ chứctín dụng đi vay phải có tài sảnthế chấp thì mới cho vay Vì thế,việc cho phép thành lập quánhanh các NHTM có quy mô nhỏ
mà không lưu tâm đầy đủ đếnbảo đảm an toàn vốn và giámsát chặt hoạt động của cácNHTM này, nhất là trong môhình tăng trưởng với tín dụngkhá dễ dãi, đã khiến một sốNHTM lâm vào khó khăn vềthanh khoản Trước bối cảnh môhình tăng trưởng dựa nhiều vào
mở rộng đầu tư công và tín dụngbộc lộ nhiều yếu kém cố hữu,phần nào dẫn đến tình trạng bất
ổn kinh tế vĩ mô trong nhiềunăm trước đó, từ năm 2011,Chính phủ đã thể hiện quyếttâm xác lập lại ổn định kinh tế vĩ
mô và chấp nhận hướng tới mộtmức tăng trưởng kinh tế hợp lý
để ưu tiên kiềm chế lạm phát.Tuy nhiên, cùng với quá trìnhnày, tín dụng và cung tiền cũng
bị cắt giảm, qua đó gây áp lựcđối với nhiều NHTM Áp lực tái
cơ cấu hệ thống NHTM trở nênhiện hữu, buộc Thủ tướng Chínhphủ phải ban hành Quyết định
số 254/QĐ-TTg ngày 1/3/2012 vềtái cơ cấu hệ thống ngân hàngvào cuối năm 2011, dù kết quảthực hiện cho đến hết năm 2012
là chưa nhiều, và quá trình chỉđược đẩy nhanh và hoàn thành(theo công bố của NHNN) vàonửa cuối năm 2013
Thị trường ngoại tệ liên ngân hàng: So
Trang 5với các cấu phần thị trường tiền tệ khác,nhìn chung, thị trường ngoại tệ liên ngânhàng là thị trường có tổ chức chặt chẽ vàhoạt động hiệu quả hơn Tuy vậy, trongđiều kiện nền kinh tế Việt Nam còn bịvàng hóa và đô-la hóa ở mức độ cao,hoạt động giao dịch ngoại tệ của cácNHTM (với người dân, doanh nghiệphoặc trên thị trường liên ngân hàng)trong một số trường hợp còn bất cập.Đối với Nhà nước, việc huy độngvốn bằng tín phiếu kho bạc códấu hiệu tích cực trong nhữngnăm gần đây Đặc biệt khi tínphiếu kho bạc được đưa vàogiao dịch trên thị trường thứ cấp
kể từ ngày 24/8/2012, giúp tăngmạnh quy mô giao dịch tínphiếu Bên cạnh đó, các nhà đầu
tư nước ngoài cũng tham giatích cực vào giao dịch trên thịtrường tín phiếu
+ Quá trình huy động vốn vô cùng
nhanh chóng và quy mô vốn lớn vì
vốn của các tổ chức Ngân hàng
cũng như các trung gian tài chính
chỉ tập trung ở 1 số cổ đông lớn,
đối tượng để huy động vốn nhiều:
quỹ trợ cấp, công ty bảo hiểm,
ngân hàng, …
+ Hệ thống tiền tệ dựa vào thị
trường nên cung cấp công cụ quản
lí rủi ro đa dạng hơn, tạo cơ hội
huy động vốn cho các doanh
nghiệp
Hạn chế:
+ Hệ thống không hiệu quả trong
việc chiếm lĩnh thông tin và không
hiệu quả trong việc kiểm soát
doanh nghiệp
+ Nhiều sản phẩm tài chính mới ra
đời tạo ra sự chủ quan giả tạo vì
nhiều nhà đầu tư cho rằng họ đã
phân tán được rủi ro, đồng thời
cũng làm các định chế tài chính
phụ thuộc lẫn nhau nhiều hơn
- Thành tựu : + Sự tương tác qua lại giữa giữacác đơn vị cấp vốn như nhànước, ngân hàng, các công tylớn giúp đáp ứng nhu cầu vốnđầu tư cho nền kinh tế, đẩymạnh sự phát triển của kinh tế.+ số lượng thành viên và doanh
số hoạt động trên thị trường liênngân hàng đã tăng đáng kể,phương thức giao dịch ngàycàng đổi mới, hầu hết thực hiệnqua mạng
Hạn chế: Bên cạnh những thuậnlợi, thị trường tiền tệ của ViệtNam còn tồn tại nhiều vấn đềcần giải quyết
+ khả năng ứng phó với các cú sốccủa thị trường và điều tiết nguồn vốn từbên ngoài vào là rất hạn chế Điển hìnhnhất là năm 2007-2008, khi dòng vốnnước ngoài (nhất là dòng vốn đầu tư giántiếp) gia tăng, TTCK phát triển, thịtrường tín dụng tăng trưởng quá nóng -trong bối cảnh giá thế giới tăng mạnh đãgây áp lực tăng lạm phát, tăng thâm hụtthương mại Sau đó, khủng hoảng tàichính thế giới và suy giảm kinh tế trong
Trang 6nước cũng ảnh hưởng đến niềm tin củanhà đầu tư nước ngoài, từ đó tác độnglàm suy giảm TTCK Điều này cho thấykhả năng quản trị các dòng vốn, nhất làcác dòng vốn gián tiếp, còn rất yếu + Trên thị trường liên ngân hàng, phầnlớn các NHTM cổ phần nhỏ thường đivay trong khi có dư nợ tín dụng lớn hơntổng huy động vốn, khiến lãi sãi bị đẩylên quá cao vì nhu cầu thành khoản màcác ngân hàng đi vay không có sự lựachọn nào khác.
+ các tổ chức tín dụng tham gia thị trường liên ngân hàng nhằm mục tiêu chủ yếu để bảo đảm khả năng thanh khoản, chưa quan tâm nhiều đến phát triển các nghiệp vụ đầu tư trên thị trườngliên ngân hàng để kết hợp hai mục tiêu bảo đảm khả năng thanh khoản và sinh lời
+ số lượng thành viên tham giathị trường đấu thầu tín phiếukho bạc vẫn còn hạn hẹp, thànhviên chủ yếu là các NHTM Lãisuất trên thị trường đấu thầu tínphiếu kho bạc còn nhiều bấtcập
2. Thị trường vốn
Thị trường vốn là nơi các công cụ vốn, công cụ nợ trung và dài hạn (do các chính quyền trung ương,chính quyền địa phương, các công ty cổ phần, doanh nghiệp phát hành) được trao đổi mua bán,chuyển nhượng theo quy định của pháp luật Thị trường vốn chủ yếu giao dịch các loại trái phiếu dàihạn và cổ phiếu
Cấu
trúc
Thị trường tín dụng ngân hàng
Thị trường chứng khoán: Thị trường cổ
phiếu, Thị trường trái phiếu
Thị trường vốn tín dụng ngân hàngThị trường chứng khoán
Thực
trạng
- Thị trường tín dụng ngân hàng: Khối
lượng tín dụng do ngân hàng cung ứng
cho doanh nghiệp là rất nhỏ nhưng
không thể phủ nhận vai trò của hệ thống
ngân hàng đối với hệ thống tài chính
Mỹ
- Hệ thống ngân hàng Mỹ có sự phân
hóa về quy mô tài sản là vô cùng
lớn, trung bình tổng tài sản của một ngân
hàng lớn ở Mỹ gấp 450 lần quy mô tổng
- Thị trường vốn tín dụng ngân hàng: Số
liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy, tổng đầu tư xã hội sau 4 năm hội nhập WTO đều ở mức cao; Đầu tư ngoài nhà nước cũng tăng mạnh; Xuất nhập khẩu liên tục ghi nhận các kỷ lục mới; đưa Việt Nam thoát ra khỏi nhóm nước có thu nhập thấp vào năm 2011 tạo cung vốn lớn cho nềnkinh tế thông qua thị trường vốn Mặt khác, các chủ thể tham gia trên thị trường
Trang 7tài sản của NHTM nhỏ, điều này dẫn
đến tình trạng “Too Big, to Fall” tức
những ngân hàng quá lớn thì không thể
sụp đổ, như vậy hệ thống tài chính Mỹ
giảm bớt tầm ảnh hưởng của những ngân
hàng để giảm bớt hạn chế những vụ sụp
đổ mang tính hệ thống
- Thị trường chứng khoán: Vốn chủ yếu
được huy động trên thị trường chứng
khoán - Nơi náo nhiệt và nhộn nhịp nhất
trên thị trường chính Mỹ
+ Thị trường cổ phiếu Mỹ luôn được coi
là thị trường quan trọng hàng đầu thế
giới Mỗi biến động của thị trường này
đều được giới tài chính toàn cầu ngóng
theo Thị trường cổ phiếu Mỹ không chỉ
có thị trường phát hành quy mô lớn mà
còn có các công cụ phái sinh đa dạng
bảo hiểm rủi ro, giúp cho các giao dịch
được thông suốt, nên đã thu hút ngày
càng nhiều các nhà đầu tư khắp nơi
chứng khoán của Mỹ lên tới con số trên
14.000 tỷ USD chiếm 149% GDP.Doanh
số giao dịch và số công ty niêm yết của
thị trường chứng khoán Mỹ cũng tăng
lên rất nhiều trong năm 2002
+ Thị trường Trái phiếu Chính phủ Mỹ
là thị trường có khả năng chuyển đổi cao
nhất trên thế giới Cung cấp sự lựa chọn
hấp dẫn cho các khoản vay ngân hàng
Việc phát hành trái phiếu công ty chịu sự
kiểm soát của Ủy ban chứng khoán và
cần phải có xếp hạng tín dụng của cơ
quan xếp hạng được chấp nhận như
S&P… Các trái phiếu này không phải
niêm yết trên thị trường chứng khoán mà
chủ yếu được giao dịch trên thị trường
OTC Theo ước tính của Ngân hàng thế
giới thì lượng giao dịch Trái phiếu công
ty tại Mỹ là vào khoảng 17 tỷ USD mỗi
ngày Nó lớn hơn nhiều giá trị danh
nghĩa của thị trường cổ phiếu thế giới
(ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, DN, các quỹ đầu tư ) cần phải tăng quy mô hoạt động, cải thiện tiềm lực tài chính, mở rộng sản xuất, áp dụng công nghệ trong kinh doanh để nâng cao năng suất lao động
- Hiện nay, hệ thống ngân hàng vẫn đóng vai trò chi phối trên thị trường vốn Thị trường cổ phiếu tuy đã được chú ý phát triển song song với tiến trình cổ phần hóa
DN nhà nước (DNNN), nhưng quy mô thị trường cổ phiếu vẫn nhỏ Mức độ vốn hóa trên thị trường so với GDP đã được cải thiện và đạt 39%/GDP vào năm 2010 nhưng lại giảm mạnh xuống còn 26% vào năm 2012 (cho dù TTCK Việt Nam vẫn được đánh giá là một trong số các nước có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất thế giới) Vìthế, khi tín dụng cho nền kinh tế giảm, hệ
số giữa tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng kinh tế giảm (năm 2013 chỉ còn 1,2lần)
- Nhiều DN không tiếp cận được vốn, trong khi hàng tồn kho tăng cao (năm 2013tăng bình quân 9,3%), năng lực cạnh tranh thấp, kinh doanh thua lỗ (tính đến
30/9/2013, số DN kê khai lỗ chiếm gần 66%)… dẫn đến nhiều DN phá sản, ngừng hoạt động, giải thể, kéo theo cầu về vốn giảm mạnh, khiến tăng trưởng tín dụng năm 2012 chỉ dừng lại ở con số 8,91% so với mục tiêu được
- Thị trường chứng khoán: Mặc dù nền kinh
tế vẫn còn phải đối mặt với không ít khó khăn nhưng kinh tế vĩ mô dần ổn định đã góp phần tác động tích cực hơn đến tâm lý nhà đầu tư và sự phát triển của TTCK Kếtthúc quý II/2013, thị trường cổ phiếu đã tăng khá mạnh Chỉ số VN-Index tăng lên mức 524,5 điểm với khối lượng giao dịch lên tới hơn 94 triệu cổ phiếu, tương đương gần 1.661 tỷ đồng/phiên
Tuy nhiên, các giao dịch trên thị trường không ổn định, dòng vốn nội có dấu hiệu chững lại do thiếu thông tin hỗ trợ đủ mạnh, trong khi đó các quỹ đầu tư ngoại
có những hoạt động thoái vốn Chỉ riêng trong tháng 6 và tháng 8/2013, khối ngoại
đã bán ròng với giá trị lần lượt là 1.543 tỷ đồng và 881 tỷ đồng, dẫn đến thị trường cổphiếu bị chững lại với nhịp giảm khá
Trang 8Hạn
chế
Nhiều người cho rằng các quỹ thị trường
tiền tệ sẽ không bao giờ bị lỗ hay thậm
chí là sụp đổ và coi quỹ thị trường tiền tệ
là “hầm trú ẩn” Tuy nhiên vào năm
2008, Lehman Brothers - tập đoàn chứng
khoán và tập đoàn ngân hàng đầu tư lớn
thứ 4 của Hoa Kỳ sụp đổ Không giống
như các tài khoản ngân hàng, các quỹ thị
trường tiền tệ Mỹ không được bảo hiểm
bởi bất cứ hình thức bảo hiểm tiền gửi
nào, và các nhà đầu tư có thể lấy lại tiền
của họ bất cứ lúc nào Điều đó đã tạo
nên một vấn đề nan giải: Nếu quỹ tiền tệ
thị trường có thể bị lỗ, các nhà đầu tư sẽ
lập tức bỏ chạy càng nhanh càng tốt
Bất chấp những bất ổn kinh tế, nước Mỹ
vẫn triệt để duy trì “nền kinh tế thị
trường” Người Mỹ cho rằng một nền
kinh tế nhìn chung vận hành tốt nhất khi
các quyết định về sản xuất cái gì và định
giá hàng hóa như thế nào được hình
thành thông qua hoạt động trao đổi qua
lại của hàng triệu người mua và người
bán độc lập, chứ không phải bởi chính
phủ hay những lợi ích cá nhân có thế lực
nào, và bởi vậy nó có thể là chỉ dẫn tối
ưu cho nền kinh tế nên sản xuất cái gì
cần thiết nhất Đặc biệt là sự thái quá
của cơ chế thị trường tự do, thiếu giám
sát của Chính phủ, kích thích xu hướng
chạy theo các hoạt động rủi ro cao vì
mục tiêu lợi nhuận ngắn hạn, trong khi
hệ thống các quy định cũng như hệ
thống giám sát tài chính chưa theo kịp
sự phát triển của các định chế tài chính
và sản phẩm dịch vụ tài chính phức tạp,
công cụ phái sinh
- Thị trường vốn tín dụng ngân hàng: Thị trường vốn Việt Nam lệ thuộc lớn vào chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, khi kinh tế vĩ mô bất ổn, lạm phát tăng cao, chính sách tài chính – tiền tệ điều hành theo hướng thắt chặt để đạt mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định vĩ mô nên mặt bất lợi của chính sách thắt chặt đã tác động tiêu cực đến thị trường vốn Có thể thấy rõ
sự biến động thất thường của TTCK cũng như thị trường vốn tín dụng ngân hàng, những rủi ro tiềm ẩn từ nội tại các chủ thể tham gia thị trường, tình trạng sở hữu chéogiữa DN với ngân hàng, giữa ngân hàng với công ty bảo hiểm, chứng khoán, giữa các ngân hàng với nhau…
Mặc dù là thị trường cung cấp vốn chủ yếucho DN nhưng do khó khăn từ nền kinh tế,khó khăn từ nội tại các DN và ngân hàng, những điểm nghẽn của nền kinh tế (nợ xấu, hàng tồn kho) không được giải quyết rốt ráo, trong khi giá vốn rất cao (năm
2013 ở mức 10 -12%/năm), quá sức chịu đựng của DN
- Thị trường chứng khoán: Mặc dù vẫn đượcxem là thị trường có tốc độ tăng trưởng khá so với năm 2012 nhưng TTCK vẫn tiềm ẩn những rủi ro ngắn hạn, tính thanh khoản còn thấp Thị trường trái phiếu DN vẫn chưa phát triển, ngân hàng vẫn là thành viên chủ chốt tham gia thị trường này Những bất cập này đã hạn chế việc cung cấp vốn với giá cạnh tranh cho các DN
Kỷ luật thị trường cũng chưa đủ chặt chẽ
để điều chỉnh, giám sát, đảm bảo thị trường vốn phát triển ổn định và hiệu quả
Giải
pháp - Mỹ là 1 trong những quốc gia điển hình được đánh giá là có hệ thống tài
chính dựa vào thị trường: thị trường
chứng khoán có vai trò tích cực hơn là
ngân hàng trong việc tài trợ vốn và cung
cấp các công cụ quản lí rủi ro cho các
- Kiện toàn thể chế thị trường vốn: Trên cơ
sở tham chiếu thông lệ quốc tế vào điều kiện cụ thể của Việt Nam để có sự điều chỉnh phù hợp, phát triển các thể chế còn đang khuyết, nhằm đảm bảo tính đồng bộ của khung pháp lý, tạo điều kiện cho các chủ thể tham gia thị trường chủ động, cạnhtranh lành mạnh, song vẫn đảm bảo các yêu cầu thận trọng, an toàn đối với khu vực tài chính, với vấn đề ổn định vĩ mô và
hỗ trợ phát triển kinh tế
Đẩy mạnh việc hợp tác, tư vấn, nghiên cứu
để hoàn thiện môi trường pháp lý, thúc đẩy
Trang 9chế đối với hệ thống ngân hàng để thúc
đẩy doanh nghiệp tìm nguồn tài trợ từ thị
trường chứng khoán và theo đó thúc đẩy
sự phát triển của thị trường chứng
khoán
- Thị trường chứng khoán có vai trò tích
cực trong việc cung cấp các công cụ
quản lí rủi ro, phù hợp với cả những giao
dịch tiêu chuẩn và những giao dịch riêng
biệt của các nhà đẩu tư, khuyến khích
được sự hình thành các doanh nghiệp
mới, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp
nhỏ huy động vốn mở rộng và phát triển
sản xuất, tạo đà cho sự đổi mới liên tục
trong toàn bộ nền kinh tế và theo đó là
sự tăng trưởng,phát triển kinh tế Thị
trường chứng khoán Mỹ yêu cầu tính
minh bạch cao, các bản cáo bạch luôn
phải đúng, chính xác và đúng thời hạn
sự phát triển của thị trường vốn theo chiều sâu trên cơ sở đa dạng hóa sự tham gia củacác các định chế tài chính trong và ngoài nước
Rà soát mô hình tổ chức kinh doanh vốn, chứng khoán, các tổ chức tự quản, các quỹđầu tư; sửa đổi các Luật cũng như các quy định về chào bán, niêm yết, giao dịch, quản lý các giao dịch vốn cho phù hợp với với lộ trình WTO cũng như tham gia Hiệp định Đối tác kinh tế chiến lược xuyênThái Bình Dương (TPP) về lĩnh vực ngân hàng – chứng khoán
- Tiếp tục thực hiện tái cấu trúc thị trường vốn gắn với quá trình tái cấu trúc nền kinh tế: Cơ cấu lại TTCK đảm bảo sự phát
triển đồng bộ, cân đối giữa thị trường cổ phiếu, trái phiếu, thị trường các công cụ phái sinh, từng bước nâng cao vai trò của TTCK trong huy động vốn cho đầu tư pháttriển
Tăng cung hàng hóa cho thị trường và cải thiện chất lượng nguồn cung thông qua việc đẩy mạnh phát hành mới, sử dụng cáccông cụ phái sinh để hoàn thiện cấu trúc thị trường
Đẩy nhanh quá trình tái cấu trúc DN gắn với cổ phần hóa DNNN, DN có vốn đầu tưnước ngoài, nhằm tăng số lượng và chất lượng hàng hóa cho thị trường Đa dạng hóa các tổ chức đầu tư chuyên nghiệp trong nước, khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài tham gia thị trường và đầu tư lâu dài vào TTCK Việt Nam
Đối với thị trường vốn tín dụng ngân hàng,cần rà soát các cơ chế chính sách, tạo môi trường cho các tổ chức tín dụng hoạt động
Thông qua vai trò của Nhà nước trong việcđiều tiết, khắc phục những khuyết tật của thị trường theo hướng tạo môi trường lành mạnh cho các ngân hàng hoạt động theo luật, không bao cấp cho ngân hàng (cả ngân hàng thương mại (NHTM) nhà nước
và NHTM cổ phần), nhưng cũng không nên tạo ra những rủi ro bằng cơ chế chính sách hay các mệnh lệnh hành chính; kết hợp giữa giám sát tuân thủ và giám sát theo rủi ro, có chế tài đủ mạnh để bảo đảmcho các ngân hàng tham gia thị trường tuân thủ “luật chơi” đã quy định
- Tăng cường năng lực hoạt động của các tổ
Trang 10chức tham gia thị trường vốn: Tái cấu trúc
các tổ chức kinh doanh chứng khoán để cótiềm lực tài chính mạnh, uy tín, trình độ nghiệp vụ cao, quản trị hiện đại, hoạt độnglành mạnh, bảo đảm tính thanh khoản và tính an toàn hệ thống, đủ khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và khu vực; tiếp tục phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động và vai trò của các Hiệp hội nghềnghiệp trong lĩnh vực dịch vụ tài chính và thị trường vốn
Sở hữu chéo giữa DN và ngân hàng, giữa ngân hàng với công ty chứng khoán, cần
- Về công khai thông tin trên thị
trường: Mọi hoạt động đều được thể chế
hóa bằng các quy định của pháp luật, quy chế, điều lệ về thị trường nhằm tạo ra một thị trường trung thực, trật tự và có hiệu quả, đồng thời, tạo ra một sân chơi bình đẳng cho các nhà đầu tư, bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư
Phải quan tâm đến tính minh bạch của thị trường, tạo dựng được lòng tin để thu hút những chủ thể cung cấp vốn và những chủ thể có nhu cầu sử dụng vốn tham gia thị trường, làm cho thị trường có thể phát huy tối đa vai trò của nó
- Nâng cao hiệu quả kiểm soát vốn: Để đạt
được những mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững, Việt Nam cần có một lượng lớn vốn đầu tư tăng thêm mỗi năm Vì vậy, cầnphải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các chính sách để đối phó với dòng chảy vốn trong giai đoạn đầu hội nhập
Công khai các biện pháp kiểm soát vốn và
lộ trình thay đổi nếu có để các nhà đầu tư nắm bắt và có phản ứng thích hợp sẽ làm thay đổi cấu trúc của dòng vốn chảy vào theo hướng khuyến khích các dòng vốn đầu tư dài hạn, hạn chế dòng tiền nóng mang tính đầu cơ ngắn hạn, từ đó giảm thiểu được rủi ro “đảo ngược dòng vốn”
gây khủng hoảng
Trang 11Bao gồm khu vực chính phủ và câc công
ty công Các công ty công có hai loại hình chính: công ty công phi tài chính (các doanh nghiệp nhà nước) và công ty công tài chính (ngân hàng trung ương, ngân hàng thương mại nhà nước)
Hệ thống tài chính Mỹ được cho là một
hệ thống phức tạp về cấu trúc và chức năng, dưới sự giám sát của chính phủ, dó
đó xây dựng nền tảng cho một liên minh chính trị hùng mạnh, và khiến mỗi công dân Mỹ lại thực sự quan tâm đến chính phủ
Hoạt
động:
Thu ngân sách nhà nước:
-Thuế là một khoản đóng góp bắt buộc
do nhà nước quy định đối với các pháp nhân và thể nhân nhằm đáp ứng nhu cầuchi tiêu của nhà nước, nộp thuế được coi
là nghĩa vụ Hệ thống thuế gồm : thuế trực thu và thuế gián thu
-Thu lệ phí và phí được huy động và khai thác nguồn thu đưa vào ngân sách nhà nước nhằm: bù đắp được chi phí; tối
ưu hóa nguồn thu và kiểm soát được nhu cầu sử dụng
-Huy động vốn bằng vay nợ của chính phủ bao gồm:Vay nợ trong nước được thực hiện bằng cách phát hành trái phiếu;Vay nợ nước ngoài của chính phủ
là các khoản vay ưu đãi hỗ trợ phát triểnchính thức (ODA), vay thương mại hoặctín dụng xuất khẩu và vay từ thị trường vốn quốc tế (dưới hình thức phát hành trái phiếu ra nước ngoài), do cơ quan được ủy quyền của nhà nước hoặc chínhphủ kí vay dưới danh nghĩa chính phủ hoặc nhà nước
Chi ngân sách nhà nước:
-Chi đầu tư phát triển gồm chi cho xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh
tế xã hội; chi đầu tư và hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp nhà nước;chi góp vốn
cổ phần, góp vốn liên doanh vào các doanh nghiệp; chi đầu tư phát triển thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án nhà nước; chi dự trữ nhà nước
-Chi thường xuyên mang tính chất là cáckhoản chi cho tiêu dùng xã hội và gắn liền với chức năng quản lí xã hội của nhà nước gồm có:Chi cho sự nghiệp là những khoản chi cho các dịch vụ và hoạt động xã hội phục vụ nhu cầu phát
-Hệ thống tài chính Mỹ dựa vào thị trường đã phát triển ở trình độ cao và nền kinh tế có tính ổn định, có tầm ảnh hưởng tới kinh tế thế giới - Trách nhiệm giám sát tài chính được phân chia giữa Cục dự trữ Liên Bang với Ủy ban chứng khoán Nhà nước và Bảo hiểm tiền gửi liên bang -Các ngân hàng hoạt động trong một hệ thống quản lý ngân hàng kép (dual banking system) ; Cục dự trữ liên bang
Mỹ Cục dự trữ liên bang (FED) bề ngoài
là ngân hàng của chính phủ, bao gồm Hội đồng thống đốc đóng tại thủ đô
Washington được chỉ định bởi Tổng thốngHoa Kỳ, Ủy ban thị trường, Ngân hàng
dự trữ liên bang khu vực và các ngân hàngthành viên có sở hữu một phần ở các ngânhàng dự trữ liên bang khu vực Hội đồng Thống đốc của Fed là cơ quan độc lập củachính phủ liên bang Các ngân hàng dự trữ liên bang khu vực và ngân hàng thành viên: các ngân hàng khu vực dự trữ liên bang khu vực được thành lập bởi Quốc hội là các chi nhánh của hệ thống ngân hàng trung ương Bảo hiểm tiền gửi Liên bang (FDIC) Bảo hiểm tiền gửi liên bang (FDIC) được thành lập sau khủng hoảng tài chính đầu thế kỷ XX Đây là cơ quan bảo hiểm tiền gửi đầu tiên trên thế giới được thành lập và đi vào hoạt động FDIChoạt động độc lập với Chính phủ và chịu
sự kiểm soát trực tiếp của Quốc hội Mục đích thành lập của FDIC là bảo vệ người gửi tiền trong các ngân hàng và các tổ chức nhận tiền gửi phi ngân hàng trên khắp nước Mỹ Hiện nay, FDIC bảo hiểm tiền gửi cho khoảng 8.390 ngân hàng và tổchức nhận tiền gửi phi ngân hàng Ủy ban chứng khoán Nhà nước (SEC) SEC là một
cơ quan chính phủ độc lập giữ trách
Trang 12triển kinh tế xã hội và nâng cao dân trí của dân cư; Chi quản lý nhà nước ;Chi quốc phòng an ninh
-Chi trả nợ gốc tiền do chính phủ vay bao gồm trả nợ trong nước; trả nợ nước ngoài
Cân đối thu chi ngân sách nhà nướcNgân sách nhà nước phải được cân đối theo nguyên tắc tổng thu về thuế, phí và
lệ phí phải lớn hơn tổng số chi thường xuyên và dành một phần tích lũy ngày càng cao cho đầu tư phát triển
Các định chế ngoài ngân sách thực hiện chức năng quản lý kinh tế xã hội của nhà nước; hoạt động theo chính sách chế
độ của nhà nước, không vì mục tiêu lợi nhuận nhưng đảm bảo sự bảo toàn và phát triển nguồn lực của quỹ; không ổn định và thường xuyên như ngân sách nhà nước
Các chính sách tài khóaChính phủ quyết định đánh thuế để huy động nguồn thu và thực hiện các khoản chi tiêu để cung cấp hàng hóa công đó lànhững hoạt đọng liên quan tới chính sách tài khóa
nhiệm chính về việc thực hiện các luật chứng khoán liên bang và giữ kiểm soát hoàn toàn nền công nghiệp chứng khoán của Mỹ, giao dịch các quyền chọn và cổ phiếu của quốc gia, và thị trường chứng khoán khác Ngày nay, SEC có thẩm quyền rộng lớn trong nền công nghiệp chứng khoán của Mỹ Nó có quyền đăng
ký, kiểm soát và giám sát các đại lí chuyển nhượng, cty môi giới, cơ quan thanh toán bù trừ, và thậm chí các tổ chức
tự quản lí của quốc gia
-Thị trường chứng khoán Mỹ hiện là một thị trường quan trọng nhất thế giới: - Thị trường Trái phiếu Chính phủ Mỹ là thị trường có khả năng chuyển đổi cao nhất trên thế giới - Thị trường cổ phiếu Mỹ luôn được coi là thị trường quan trọng hàng đầu thế giới
Thị trường Trái phiếu Chính phủ Mỹ là thịtrường có khả năng chuyển đổi cao nhất trên thế giới Thị trường Trái phiếu công
ty tại Mỹ là thị trường trái phiếu công ty lớn nhất thế giới, cung cấp sự lựa chọn hấp dẫn cho các khoản vay ngân hàng
Việc phát hành trái phiếu công ty chịu sự kiểm soát của Ủy ban chứng khoán và cầnphải có xếp hạng tín dụng của cơ quan xếp hạng được chấp nhận như S&P… Cáctrái phiếu này không phải niêm yết trên thịtrường chứng khoán mà chủ yếu được giao dịch trên thị trường OTC Theo ước tính của Ngân hàng thế giới thì lượng giaodịch Trái phiếu công ty tại Mỹ là vào khoảng 17 tỷ USD mỗi ngày Thị trường
cổ phiếu Mỹ luôn được coi là thị trường quan trọng hàng đầu thế giới
2. Tài chính doanh nghiệp
a Giống nhau:
Tài chính doanh nghiệp của Mỹ và Việt Nam đều có đặc trưng là các loại vốn hay các quỹ tiền tệ phục vụ cho hoạt động đầu tư của các công ty, các đơn vị kinh tế trong việc cung cấp hàng hóa dịch vụ
b Khác nhau: