Chiến tranh serbia trong anna karenina

Tại đây, nhà văn thấy nhiều bất cập trong giáo dục khô khan và khuôn sáo không hợp với tư tưởng của mình nên đã quay về Yasnaya Polyana lúc ông 19 tuổi với mong muốn trở thành người địa

ĐỀ TÀI THUYẾT TRÌNH:

CHIẾN TRANH SERBIA TRONG ANNA KARENINA CỦA LEV TOLSTOY

1. Tác giả, tác phẩm

1.1. Tác giả Lev Tolstoy

Cuộc đời

Lev Nhikolaievich Tolstoy (1828 – 1910) sinh tại điền trang Yasnaya Polyana tại Tula guberniya vùng Trung Nga Tuổi thơ của Lev Tolstoy trải qua nhiều mất mát: mẹ ông qua đời khi ông chưa đầy hai tuổi và cha ông mất khi ông lên chín Nhà văn cùng với

ba người anh trai và cô em gái được người cô họ xa Tachiana Ergonskaya nuôi lớn Chính người cô này đã phát hiện ra tài năng văn chương của Lev Tolstoy, khuyến khích ông dấn bước trên con đường này Mặc dù xuất thân dòng dõi quý tộc nhưng ông có ý thức về vấn

đề giai cấp rất sâu sắc, những điều này đã ảnh hưởng sâu sắc đến những trang viết của ông về sau

Năm 1844, sau khi thi vào khoa Triết với kết quả không như mong muốn, ông thi lại và đậu vào Ban ngôn ngữ phương Đông của trường Đại học tổng hợp Kazan, sau đó một năm ông lại chuyển sang học ở khoa Luật Tại đây, nhà văn thấy nhiều bất cập trong giáo dục khô khan và khuôn sáo không hợp với tư tưởng của mình nên đã quay về Yasnaya Polyana lúc ông 19 tuổi với mong muốn trở thành người địa chủ tốt có ích cho nông dân nhưng rồi sớm chìm vào thất vọng

Mùa xuân năm 1851 chán nản với cuộc sống vô nghĩa và những món nợ cờ bạc ông đến vùng núi Kavkaz và từ năm 1852, ông xin gia nhập binh chủng pháo binh và tham dự vào cuộc chiến tranh Nga – Thổ ở Krym Ông tán thành giải phóng nông nô nhưng lại phản đối việc dùng bạo lực, tại đây ông chứng kiến mặt trái của chiến tranh và thấy được tinh thần chiến đấu của binh lính từ đây ông bắt đầu quan tâm đến vấn đề dân cày

Năm 1857, ông đi du lịch rất nhiều nước như Đức, Pháp, Anh, Bỉ…chứng kiến được cảnh bần cùng hóa của người dân hoàn toàn đối lập với cuộc sống xa hoa của tầng lớp tư sản và khi về nước, một lần nữa Tolstoy chứng kiến được sự thật của xã hội Nga Sau khi về nước ông bắt đầu viết sách dạy học cho con em nông dân, năm 1862 ông đã

mở đến 21 trường dạy học cho người lớn và trẻ em Cũng trong thời gian này ông cầu hôn Sofia Andreyevna Behrs và được nàng đồng ý, sau đó ông tiếp tục dạy học và sáng tác văn chương và chính người vợ của ông đã trở thành thư kí riêng giúp ông trong việc ghi chép và soạn thảo

Đầu những năm của thập niên 80 bất mãn với tầng lớp thống trị và cảm thông sâu sắc với sự khốn cùng của nhân dân cuối cùng Tolstoy đứng về phía nông dân lập ra hệ thống triết học – đạo đức riêng của mình và đứng lên đả kích vào chế độ Sa hoàng, Giáo hội

Lev Tolstoy là người có những mâu thuẫn ngay trong chính bản thân, đã có lúc

ông phủ định nhiều tác phẩm tiến bộ của mình (như Chiến tranh và hòa bình và Anna Karenina – những tác phẩm đem lại tên tuổi cho nhà văn) vì muốn vứt bỏ tất cả những gì

có liên quan đến cuộc sống quý tộc

Những năm cuối cùng trong cuộc đời ông xảy ra mâu thuẫn gay gắt với gia đình

và nhiều lần định bỏ nhà ra đi Cuối cùng ông đã âm thầm rời khỏi trang trại Yasnaya Polyana, dọc đường ông bị sưng phổi và chết tại một nhà ga nhỏ vào năm 1910 Đám tang của ông không có rửa tội, không có sám hối và trong một chiếc quan tài của người nghèo khó và cũng không có bia tử niệm theo đúng di chúc của ông

Sự nghiệp văn chương

Lev Tolstoy được tôn vinh là “con sư tử thật sự của văn học” (lời của nhà văn I Gontsarov) Bên cạnh ba tiểu thuyết vĩ đại của nhà văn là Chiến tranh và hòa bình, Anna Karenina và Phục sinh thì ông có một sự nghiệp sáng tác vô cùng đồ sộ.

Phác thảo văn học đầu tiên của Lev Tolstoy xuất phát từ việc nhà văn viết nhật ký

(bắt đầu từ năm 1847, Lev Tolstoy có thói quen viết nhật ký) Câu chuyện ngày hôm qua.

Năm 1851, Lev Tolstoy tình nguyện phục vụ trong quân đội ở Kavkaz, tham gia

chiến tranh Krym và bắt đầu hoạt động văn học với tiểu thuyết bộ ba - tác phẩm Thời thơ

ấu bao gồm: Thời thơ ấu (1852), Thời niên thiếu (1854), Thời thanh niên (1857).

Năm 1852, Lev Tolstoy xin gia nhập binh chủng pháo binh Trong thời gian này

thì truyện ngắn Đột kích (1853) ra đời Sau đó là các truyện ngắn được tập hợp lại thành Những truyện ngắn Sevastopol đăng trên “Người đương thời” gồm Sevastopol tháng chạp (1854), Sevastopol tháng năm (1855) và Sevastopol tháng tám (1855).

Những năm cuối của thập niên 50, ông trở về sống ở điền trang Yasnaya Polyana

và cho ra mắt các tác phẩm: Louserne (1857), Buổi sáng của một địa chủ (1858), Anbert (1858), Hạnh phúc gia đình (1859), Ba cái chết (1859) Năm 1860, ông hoàn thành truyện Những người Cô dắc.

Năm 1865, Lev Tolstoy có ý định sáng tác tác phẩm về Những người tháng Chạp Sau đó, ông đổi tên thành Năm 1805, rồi lại đổi thành Mọi cái kết thúc tốt đẹp đều tốt đẹp, cuối cùng ông đổi tên thành Chiến tranh và hòa bình Từ năm 1863 đến năm 1869 ông viết Chiến tranh và hòa bình Năm 1869, tác phẩm ra mắt công chúng

Nga

Từ năm 1872 đến năm 1875 ông viết sách học vần Azbuki cho thiếu nhi Từ năm

1873 đến năm 1877 Lev Tolstoy viết Anna Karenina, bắt đầu xuất bản năm 1877, đầu

1878 toàn bộ tiểu thuyết ra mắt bạn đọc

Những năm cuối thập niên 70, nhà văn khủng hoảng tư tưởng sâu sắc, ông chuyển

hẳn sang viết các tác phẩm chính luận, có thể kể đến: Nghiên cứu thần học giáo điều (1879), Phúc âm giản yếu (1880 – 1881), Lời tự thú (1879 – 1882),…

Giữa những năm 80, tư tưởng của nhà văn dần thoát khỏi khủng hoảng, ông viết

kịch Quyền lực của bóng tối (1886), hài kịch Thành quả giáo dục (1886 – 1890) và Bản sonat Kreyser (1887 – 1889), truyện ngắn Cái chết của Ivan Ilich (1882 – 1886).

Năm 1877, Lev Tolstoy nghe được câu chuyện của một người tên là A Koni, nhà văn đã xin Koni cho mình cốt truyện đó để làm tư liệu sáng tác Từ năm 1889 đến năm

1899 Lev Tolstoy dành 10 năm để hoàn thành tiểu thuyết lớn thứ ba Phục sinh sau Chiến tranh và hòa bình cùng Anna Karenina.

Những năm đầu thế kỷ XX, sức khỏe nhà văn yếu dần nhưng ông vẫn miệt mài

sáng tác Những tác phẩm ra đời vào khoảng thời gian này là: Khatgi Murat, Sau lễ hội (1902), kịch Cái thây sống, Thuộc về thần thánh và thuộc về con người (1903 – 1904), Những ghi chép còn lại của trưởng lão Fiodor Kuzmich (1905) Nhà văn cũng trăn trở

về việc viết phần II cho tiểu thuyết Phục sinh nhưng đến cuối đời ông vẫn chưa hoàn thành được những dự định đó

1.2. Tác phẩm Anna Karenina

Ra mắt công chúng năm 1877, là một trong ba tiểu thuyết lớn trong sự nghiệp sáng

tác của Lev Tolstoy (bên cạnh Chiến tranh và hòa bình và Phục sinh), Anna Karenina

đánh dấu “sự hoàn mĩ của một tác phẩm nghệ thuật, nó ra đời thật đúng lúc và không có

gì trong văn học châu Âu đương đại có thể sánh được với nó” (Dostoevsky, Nhật ký nhà văn).

Tóm tắt

Anna – một phụ nữ thượng lưu xinh đẹp, trẻ trung bị người cô ép lấy Karenin – một người đàn ông giàu có nhưng tâm hồn cằn cỗi vì ham tiền và địa vị chứ không phải

vì tình yêu Anh trai của Anna – Oblonsky ngoại tình với cô giáo dạy bọn trẻ bị bà vợ là Dolly bắt quả tang nên nhờ Anna đến hòa giải Trên chuyến tàu đến nhà anh trai, Anna làm quen và trò chuyện với mẹ của Vronsky Xuống ga, Oblonsky đến đón Anna, còn Vronsky đến đón mẹ mình Đấy là lần đầu tiên Anna và Vronsky gặp gỡ nhau

Cũng trong thời gian này, Levin từ bỏ điền trang của mình để đến Moskva cầu hôn Kitty – một cô gái mới 18 tuổi, vừa bắt đầu gia nhập cuộc sống của thượng lưu Kitty xinh đẹp, dịu dàng nên được nhiều người để mắt đến, trong đó có Vronsky Kitty đứng trước hai sự lựa chọn; hoặc là Levin – một điền chủ quanh năm chỉ sống ở nông thôn nhưng đem lại cho cô sự quý mến và tin cậy; hoặc Vronsky – một chàng trai tuấn tú, giàu

có, quý phái và có tương lai xán lạn; song trái tim cô chỉ hướng đến Vronsky nhiều hơn nên cô đã từ chối lời cầu hôn của Levin

Anna khi đến Moskva, bằng sự thông minh và vẻ đẹp của mình, cô đã hấp dẫn được mọi người xung quanh, đồng thời cũng giải quyết được mâu thuẫn cho gia đình anh trai mình Trong một buổi khiêu vũ, có cả Anna – Vronsky – Kitty, Vronsky đã say mê trước vẻ đẹp của Anna Điều đó khiến Kitty vô cùng đau khổ Về phía Anna, cô cũng nhận ra trái tim mình rung động với Vronsky, cô thấy có lỗi với chồng mình và lập tức rời Moskva lên tàu về Saint-Petersburg Cô không ngờ rằng, Vronsky đã theo sát cô và tỏ

tình với cô ngay trên chuyến tàu Sự xuất hiện của Vronsky là nguyên nhân làm tan vỡ gia đình cô

Cuộc hôn nhân của Anna kéo dài trong những ngày tháng buồn tẻ, đến khi cô gặp Vronsky thì trái tim yêu thương của cô bắt đầu trỗi dậy Cô đấu tranh suy nghĩ với việc ở hay đi, song cô đã làm theo tiếng gọi con tim mình, Anna quyết định theo Vronsky ra nước ngoài sinh sống và từ bỏ đứa con trai của mình

Còn về Levin, sau khi bị Kitty từ chối, anh trở về điền trang và lấy công việc làm nguồn an ủi Một lần tình cờ khi đang làm việc, anh thấy cỗ xe ngựa của Kitty chạy ngang Nhận ra tình cảm dành cho Kitty vẫn còn nên anh quyết định cầu hôn Kitty lần nữa Và lần này thành công Đám cưới của Levin và Kitty nhanh chóng diễn ra và họ sống hạnh phúc bên nhau và cuộc sống của họ càng viên mãn hơn khi họ chào đón đứa con trai đầu lòng

Anna sau khi ra nước ngoài sinh sống, cô những tưởng cuộc sống từ đây sẽ hạnh phúc cùng với Vronsky; nhưng không phải thế, khi sống bên Vronsky, nỗi nhớ về đứa con trai luôn ám ảnh cô Vronsky mặc dù yêu cô nhưng cũng cảm thấy chán nản về mối quan

hệ không chính thức với Anna Tình yêu của hai người chịu sự gièm pha của dư luận cùng với sức ép của những người xung quanh làm cho mối quan hệ ngày trở nên căng thẳng Mối quan hệ của họ dần đi vào bế tắc Anna quyết định giải thoát cho mình bằng cách lao đầu vào xe lửa chết để trả thù Vronsky Vronsky đau đớn khi hay tin Anna tự tử, mặc lời can ngăn của mẹ, Vronsky quyết định gia nhập tình nguyện quân Nga giúp dân tộc Serbia chống đế quốc Thổ Nhĩ Kỳ Kết thúc tác phẩm là dòng suy nghĩ của Levin về

ý nghĩa cuộc sống và điều thiện

2. Chiến tranh Serbia trong Anna Karenina

2.1. Lev Tolstoy với Chủ nghĩa sùng Slav và Chủ nghĩa hòa bình

Năm 1857, Lev Tolstoy có cơ hội ra nước ngoài, ông ghé thăm Pháp, Anh, Thụy

Sỹ, Italia, Đức, chứng kiến cảnh thế giới tư bản phát triển ở các nước này khiến ông không khỏi đau lòng trước những mâu thuẫn trong lòng xã hội tư bản Điều này được ghi

nhận trong truyện ngắn Louserne Ông phê phán văn minh phương Tây, đây chính là một

biểu hiện của những người thuộc phái “sùng Slav” Phái này “khẳng định rằng nước Nga phải phát triển theo một con đường độc đáo, riêng biệt, con đường phương Đông Họ bảo

vệ chế độ quân chủ, họ muốn sửa đổi, nhưng không muốn đụng chạm đến nền tảng của nó…Họ phản ánh quyền lợi của một bộ phận quý tộc muốn phát triển nước Nga nhưng bằng con đường hòa bình, chậm chạp, không bùng nổ cách mạng, vẫn duy trì những đặc

quyền kinh tế chính trị của giai cấp quý tộc…” (Nhiều tác giả (2012), Lịch sử Văn học

Nga, NXB Giáo dục, Hà Nội) bất đồng với phái “sùng phương Tây”, phái này “họ tán

thành chế độ quân chủ lập hiến của phương Tây, họ ca ngợi trật tự tư sản, lấy Anh, Pháp làm kiểu mẫu Họ đấu tranh đòi hủy bỏ chế độ nông nô, nhưng cũng “dần dần”, bằng con đường cải cách từ trên xuống, bằng chủ nghĩa tự do cải lương” (Nhiều tác giả (2012),

Lịch sử Văn học Nga, NXB Giáo dục, Hà Nội) Cả hai cây đại thụ của nền văn học hiện

thực Nga thế kỉ XIX là Tolstoy và Dostoevsky đều thuộc phái sùng Slav nhưng mức độ đậm nhạt được thể hiện trong tác phẩm của họ là hoàn toàn khác Tolstoy có quan điểm chống lại bạo lực cách mạng, vì thế ông không ca ngợi cuộc cách mạng tư sản Anh, Pháp

và lấy Anh, Pháp làm kiểu mẫu như những người sùng phương Tây

Tolstoy còn được biết đến như một nhà văn theo đuổi chủ nghĩa hòa bình Ở Nga,

số người theo Chính thống giáo rất đông, Tolstoy cũng là một trong số đó, tuy nhiên quan điểm của ông về đức tin rất khác so với những người sùng đạo khác, ông không dành nhiều thời gian để đi nhà thờ Ông quan niệm bản thân phải tự tu dưỡng, tự rèn luyện,

làm điều thiện dưới ánh sáng của Chúa, sống hòa bình và “không dùng bạo lực để chống cái ác”

Ông là nhà văn viết rất nhiều về chiến tranh, tuy vậy, ông không nhằm mục đích

cổ xúy chiến tranh mà ông viết chỉ để mọi người nhận biết được những cái hại, mất mát của nó gây ra cho nhân loại Các tác phẩm của ông đều đề cập đến chiến tranh không ít thì nhiều Từng có thời gian phục vụ trong quân ngũ, năm 1852 Lev Tolstoy gia nhập

quân đội Tác phẩm Đột kích viết năm 1853 đề cập đến cuộc sống chiến đấu của những

người lính Nga ở Kavkaz Năm 1854, Tolstoy và đơn vị của ông được điều động xuống

vùng Sevastopol và trong khoảng thời gian ở đây ông đã cho ra đời Những truyện ngắn Sevastopol (bao gồm truyện ngắn Sevastopol tháng chạp viết năm 1854; Sevastopol tháng năm và Sevastopol tháng tám viết năm 1855) nói về cuộc chiến tranh Krym Còn trong tác phẩm vĩ đại Chiến tranh và hòa bình viết trong khoảng thời gian từ 1863 –

1869, Lev Tolstoy đề cập đến hai cuộc chiến tranh lớn của nhân dân Nga: cuộc chiến thứ nhất chống lại quân đội của hoàng đế Pháp Napoléon năm 1805 và cuộc chiến thứ hai là cuộc chiến tranh vệ quốc năm 1812 Mặc dù là tiểu thuyết tâm lý –xã hội nêu lên những vấn đề nổi trội của xã hội Nga bấy giờ như vai trò người phụ nữ trong gia đình, cái chết,

đức tin thì trong Anna Karenina vẫn có đề cập đến chiến tranh Đó là cuộc chiến tranh

của nhân dân Serbia chống lại Đế quốc Thổ Nhĩ Kỳ dưới sự giúp đỡ của tình nguyện

quân Nga Ngoài ra còn truyện ngắn Người tù Kavkaz được Lev Tolstoy chấp bút năm

1872 lấy bối cảnh là cuộc chiến tranh Kavkaz (1817 – 1864), …

Đối với Lev Tolstoy thì mọi cuộc chiến tranh đều vô nghĩa Ông cho rằng, mọi cuộc chiến nhân danh bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ các nước anh em khỏi sự xâm lược, giành lấy quyền lợi, hòa bình cho nhân dân…đều là ngụy biện, thực chất đều là vì quyền lợi riêng của một tổ chức chính trị nào đó nhằm lợi dụng sức mạnh, của cải của nhân dân để

đạt được mục đích gì đó Trong Chiến tranh và hòa bình chúng ta thấy anh chàng Andre

Bonkolsky vốn thần tượng hoàng đế Pháp Napoléon, anh ta ra trận một phần vì muốn gặp được thần tượng của mình, một phần vì muốn tìm kiếm vinh quang lập công trạng Nhưng khi nghe một câu nói của Napoléon: “Thật là một cái chết đẹp” thì anh ta thấy thất vọng và hình tượng vị hoàng đế lẫy lừng kia lập tức sụp đổ Anh nhận ra rằng chiến tranh

quá vô nghĩa Các bên tham chiến đều đang thực hiện hành vi tội ác nhân danh chiến tranh để giết người vô tội mà thôi

Trong Anna Karenina, cuộc chiến tranh Serbia được đề cập đến trong quyển cuối

– quyển 8 Sau khi Anna tự tử thì Vronsky đã quyết định gia nhập quân tình nguyện Nga giúp đỡ những người Slav – Serbia chống lại đế quốc Thổ Nhĩ Kỳ Thật ra, thực chất cuộc chiến giữa Nga và Thổ là tranh giành ảnh hưởng trên bán đảo Balkan Nhân vật Levin là nhân vật được Tolstoy gửi gắm lý tưởng, nên có thể xem suy nghĩ của chàng cũng là ý kiến của Tolstoy về cuộc chiến tranh Serbia

2.2. Nguyên nhân, mục đích dẫn đến cuộc chiến tranh Serbia

Chiến tranh Serbia chống lại đế quốc Thổ Nhĩ Kỳ (diễn ra năm 1877) chỉ được

nhắc đến một phần nhỏ trong quyển cuối cùng – quyển thứ 8 của tiểu thuyết Anna Karenina thông qua cuộc tranh luận giữa các nhân vật Sergey Ivanovich – anh trai Levin,

Catavaxov, lão Quận công và Levin Họ tranh luận với nhau về việc ủng hộ chiến tranh Serbia của Nga là đúng hay sai và phân thành 2 chiến tuyến rõ rệt Lão Quận công và Levin phản đối còn Sergei Ivanovich, Catavaxov thì ủng hộ hành động giúp đỡ những người anh em Slav, vì tinh thần Slav

Nhưng thực chất mục đích của việc ủng hộ chiến tranh Serbia của Nga là gì?

Thực ra, việc Nga gửi tình nguyện quân đến giúp đỡ Serbia chỉ vì muốn đánh thắng Thổ Nhĩ Kỳ trong cuộc chiến tranh giành ảnh hưởng ở vùng bán đảo Balkan,

nhưng chính quyền Nga lại mượn cớ nhân danh anh em với nhân dân Slav để tranh thủ sự giúp sức tiền bạc, của cải, sức lực của nhân dân Nga Xuất phát từ lợi ích cho riêng mình, Nga đã tổ chức quyên góp tiền cũng như cử những tình nguyện quân sang Serbia chiến đấu Sử dụng báo chí Nga làm phương tiện hỗ trợ Chính quyền Nga, giả vờ tuyên truyền những hành động của tình nguyện quân Nga là hoàn toàn xuất phát từ tinh thần Slav, cảm thông trước việc người anh em của mình bị một đế quốc hùng mạnh, khác tôn giáo (Nga

và Serbia theo Chính thống giáo còn Thổ Nhĩ Kỳ theo Hồi giáo) xâm lược Chính nhờ những lời tuyên truyền của báo chí cộng với lời nói của vài trăm tình nguyện quân làm cho quần chúng Nga tin tưởng rằng cuộc chiến giúp Serbia chống Thổ là chính nghĩa Rất nhiều người đã quyên góp tiền cho tình nguyện quân