tìm hiểu một số thông tin về các tiêu chuẩn GAP trên thế giới và ở việt nam

Việt Nam đã là thành viên của tổ chức WTO Tổ chức thương mại tự do toàn cầu,khi là thành viên WTO Việt Nam cần giải quyết nhiều vấn đề, trong đó có vấn đề cam kếtáp dụng tiêu chuẩn về VS

LỜI MỞ ĐẦU

Cuộc sống hiện đại, con người cần được đáp ứng về nhu cầu vật chất càng cao.Thực phẩm là thứ chính yếu không thể thiếu Bên cạnh những thực phẩm cung cấp nguồnprotein, lipit, gluxit,…Còn có những loại rau quả sạch cung cấp chất xơ, khoáng,vitamin Chính vì nhu cầu bức thiết về nguồn rau sạch, nên việc lạm dụng các chất tăngtrưởng,chất kích thích vào trong sản xuất rau quả để có thể thu hoạch nhanh hơn, khốilượng lớn hơn được đa số người nông dân sử dụng Điều đó rất đáng nguy hại cho sứckhỏe con người và cũng là nguyên nhân gây ảnh hưởng đến việc xuất khẩu rau của ViệtNam trên các nước thế giới Từ những nguyên nhân trên, nước ta đã lập ra những kếhoạch trong việc thành lập nên những tiêu chuẩn an toàn trong sản xuất rau sạch Dựatrên những tiêu chuẩn mà nước ngoài đã có như GLOBAL GAP,Việt Nam đã đưa ra tiêuchuẩn VIETGAP VIETGAP có ưu điểm bên cạnh đó còn có một số mặt hạn chế nhấtđịnh

Qua những thông tin trên, nhóm đã tiến hành tìm hiểu một số thông tin về các tiêu chuẩnGAP trên thế giới và ở Việt Nam Trong quá trình làm không tránh khỏi những thiếu sót,mong các thầy cô có thể đóng góp ý kiến sửa đổi để nhóm có thể hoàn thiện bài làm hơn.Chân thành cám ơn thầy Trần Quốc Huy đã có những hướng dẫn cho nhóm thực hiện bàibáo cáo này

MỤC LỤC

1.Đặt vấn đề

2 GAP

2.1 Giới thiệu về GAP

2.2.Nguyên tắc của tiêu chuẩn GAP

2.3.Lợi ích của GAP

1 ĐẶT VẦN ĐỀ

Ngày nay khi xã hội phát triển cao, đời sống vật chất, tinh thần cũng tăng cao trêntoàn thế giới, chính vì vậy nhu cầu cuộc sống cũng cao hơn, chất lượng hơn, an toàn hơn,nhất là ở những nước phát triển, có nền kinh tế mạnh Ngay cả trong nước cũng vậy, hiệnnay nhu cầu mặc đẹp, ăn ngon, chất lượng, an toàn chiếm vị trí quan trọng trong đờisống Hiện nay, chúng ta đang đứng trước ngưỡng cửa gia nhập AFTA và Tổ chứcthương mại quốc tế (WTO) Thách thức lớn nhất trong thời đại của chúng ta là sản xuất

và bán ra thực phẩm an toàn đáp ứng được nhu cầu cao của thế giới Chỉ trong mấy thập

kỷ qua, cơ hội do nhiễm khuẩn thực phẩm đã tăng lên nhiều lần Ngoài những lý do

"truyền thống" như sự coi thường và thiếu ý thức của con người về vệ sinh còn có nhiều

lý do khác là cơ hội cho nhiễm độc xuất hiện Nhiễm độc thực phẩm có thể là hậu quảcủa một số phương thức sản xuất nông nghiệp hiện đại, kỹ thuật xử lý thực phẩm cũngnhư do sự thay đổi trong mô hình phân phối hoặc sở thích của người tiêu dùng Người taphát hiện một số bệnh trước đây còn chưa được biết đến có nguồn gốc từ biến chứngnhững bệnh nhiễm độc do thực phẩm Điều này làm tăng lên số lượng những ca đượcphát hiện mắc bệnh có nguyên nhân từ thực phẩm

Những năm gần đây, số trường hợp ngộ độc thực phẩm ngày càng gia tăng cả trên thếgiới và trong nước Hàng năm trên thế giới có 1,5 tỷ ca bị bệnh tiêu chảy mà phần lớnxãy ra ở các nước đang phát triển

Tại Việt Nam, trước năm 1985 khối lượng thuốc bảo vệ thực vật dùng là 6.500 9.000 tấn, lượng sử dụng bình quân là 0,30 kg a.i/ha, đến nay lượng thuốc bảo vệ thực vậtkhoảng 33.000 tấn và 1,04kg a.i/ha

-Theo thống kê của Bộ Y Tế từ năm 1997 – 2000 có 1.391 vụ ngộ độc phải đi cấp cứuvới số người lên đến 25.509 người, trong đó có 217 người chết Năm 2001 có 227 vụ với3.814 người trong đó có 63 người chết

Việt Nam đã là thành viên của tổ chức WTO (Tổ chức thương mại tự do toàn cầu),khi là thành viên WTO Việt Nam cần giải quyết nhiều vấn đề, trong đó có vấn đề cam kết

áp dụng tiêu chuẩn về VSATTP, các nước trong WTO có thể sử dụng VS ATTP như ràocản để ngăn chặn sản phẩm từ các quốc gia khác xâm nhập vào thị trường của họ nhằmbảo hộ cho sản xuất trong nước

Trung Quốc vốn là thị trường dễ tính cho trái cây Việt Nam, nhưng từ khi Trung Quốcgia nhập WTO năm 2002, thì việc xuất khẩu sang Trung Quốc phải đối mặt với nhữngthách thức mới Kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam đã bị ảnh hưởng nghiêmtrọng Trung Quốc quy định mặt hàng rau quả tươi nhập khẩu vào nước này phải đáp ứngyêu cầu về vệ sinh và an toàn thực phẩm, có đóng gói, có ghi xuất xứ hàng hoá Hiện nay,trái cây Việt Nam chưa đạt những yêu cầu này, do sản xuất nhỏ, manh mún, quen buônchuyến qua biên giới, không có thùng, không có ghi xuất xứ hàng hoá, ngoại trừ thanhlong được đóng thùng rất đẹp

Bảng: Kim ngạch xuất khẩu từ 2000 - 2005 của trái cây Việt Nam vào thị trường

Tuy nhiên, hầu hết trái cây của Việt Nam chưa bảo đảm an toàn thực phẩm và chưa thể truy nguyên nguồn gốc sản xuất là một trong những rào cản cho việc hội nhập cũng như cạnh tranh của rau quả Việt Nam trong khu vực và thế giới hiện nay.

Gia nhập WTO là thời cơ và cũng là thách thức cho sản phẩm nông sản Việt Nam tham gia vào thị trường khu vực và thế giới

Đứng trước thực trạng như vậy, người sản xuất, người cung ứng sản phẩm phải thật sự chú ý đến vệ sinh an toàn thực phẩm, thay đổi phương thức canh tác, chăm sóc, bảo vệ thực vật cho cây theo hướng an toàn, không để lại dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, không

để vi sinh vật có hại hiện diện trên quả, làm cho quả đạt chất lượng và an toàn cho người tiêu dùng.Để thực hiện được việc này, Tổ chức những người bán lẻ và cung cấp ở Châu

Âu EUREP ( European Retail Products) đã công bố tiêu chuẩn EUREP GAP (European Retail Products Good Agriculture Practice) cho thị trường này và hàng hoá của các nước muốn vào những nước Châu Âu phải tuân theo các tiêu chuẩn này Riêng ở Việt Nam trong khi chờ đợi xây dựng những tiêu chuẩn , chúng ta nên tham khảo và ứng dụng những tiến bộ này của thế giới để thay đổi dần tập quán canh tác, tạo ra sản phẩm chất lượng cao, an toàn, tiến tới tạo sự ổn định về chất lượng, an toàn thực phẩm theo hướng

Nam trên thị trường trong khu vực và thế giới là điều cần thiết và cấp bách trong tình

hình hiện nay.

2 GAP

2.1 Giới thiệu về GAP

GAP là viết tắt đầu 3 từ tiếng Anh (Good Agriculture Production) dịch sang tiếng Việt là

Thực hành nông nghiệp tốtlà những nguyên tắc được thiết lập nhằm đảm bảo một môitrường sản xuất an toàn, sạch sẽ

Thực phẩm phải đảm bảo không chứa các tác nhân gây bệnh như chất độc sinh học (vikhuẩn, nấm, virus, ký sinh trùng), hóa học (dư lượng thuốc BVTV, kim loại nặng, hàmlượng nitrate) và lý học(đá, cây, trang sức, )

Đồng thời sản phẩm phải đảm bảo an toàn từ ngoài đồng đến khi sử dụng

2.2 Nguyên tắc của tiêu chuẩn GAP

Tháng 9-2003, Tổ chức Người bán lẻ và Cung cấp ở châu Âu EUREP (European Retail Products Good Agriculture Practice) đã đưa ra tiêu chuẩn rau sạch và hàng hóa của các nước muốn vào thị trường này phải tuân theo Nguyên tắc sản xuất rau sạch theo tiêu chuẩn GAP đó là:

Chọn đất: Đất trồng rau phải là đất cao, thoát nước tốt, thích hợp với quá trình sinh trưởng, phát triển của rau Tốt nhất là chọn đất cát pha, đất thịt nhẹ hoặc đất thịt trung bình có tầng canh tác dày 20-30cm Vùng trồng rau phải cách ly với khu vực có chất thải công nghiệp nặng và bệnh viện ít nhất 2km, với chất thải sinh hoạt của thành phố ít nhất 200m Đất có thể chứa một lượng nhỏ kim loại, nhưng không được tồn dư hóa chất độc hại

Nước tưới: Vì trong rau xanh nước chứa trên 90% nên việc tưới nước có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm Nếu không có nước giếng cần dùng nước sông, ao, hồ

không bị ô nhiễm Nước sạch còn dùng để pha các loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) đối với các loại rau ăn quả giai đoạn đầu có thể sử dụng nước từ mương, sông,

hồ để tưới rãnh

Giống: Chỉ gieo những hạt giống tốt và trồng cây con khỏe mạnh, không có mầm bệnh.Phải biết rõ lý lịch nơi sản xuất hạt giống Hạt giống nhập nội phải qua kiểm dịch thực vật Trước khi gieo trồng hạt giống phải được xử lý hóa chất hoặc nhiệt Trước khi trồng cây con xuống ruộng cần xử lý bằng thuốc Sherpa 0,1% để phòng và trừ sâu hại sau này

Phân bón: Mỗi loại cây có chế độ bón và lượng bón khác nhau Trung bình để bón lót dùng 15 tấn phân chuồng và 300kg lân hữu cơ vi sinh cho 1ha Tuyệt đối không dùng phân chuồng tươi để loại trừ các vi sinh vật gây bệnh, tránh nóng cho rễ cây và để tránh

sự cạnh tranh đạm giữa cây trồng và các nhóm vi sinh vật Tuyệt đối không dùng phân tươi và nước phân chuồng pha loãng tưới cho rau

Bảo vệ thực vật: Không sử dụng thuốc hóa học BVTV thuộc nhóm I và II, khi thật cần thiết có thể sử dụng nhóm III và IV Chỉ chọn loại thuốc có hoạt chất thấp, ít độc hại với

ký sinh thiên địch Kết thúc phun thuốc hóa chất trước khi thu hoạch ít nhất 5-10 ngày

Ưu tiên sử dụng các chế phẩm sinh học như các hạt củ đậu, các chế phẩm thảo mộc, các

ký sinh thiên địch để phòng bệnh Áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt để phòng trừ tổng hợp IPM như: Luân canh cây trồng hợp lý, sử dụng giống tốt không bệnh, chăm sóc cây theo yêu cầu sinh lý

Thu hoạch, đóng gói: Rau được thu hoạch đúng độ chín, loại bỏ các lá già, héo, quả bị sâu, dị dạng Rau được rửa kỹ bằng nước sạch, để ráo cho vào bao, túi sạch trước khi mang đi tiêu thụ tại các cửa hàng, siêu thị Trên bao bì phải có phiếu bảo hành ghi rõ địa chỉ nơi sản xuất nhằm bảo đảm quyền lợi cho người tiêu dùng

2.3 Mục đích của GAP

Là những thỏa thuận về xây dựng các tiêu chuẩn sản xuất, lao động, thu hoạch, sơ chếrau, quả với mục đích đảm bảo:

- An toàn cho người tiêu dùng

- An toàn cho người lao động

- Môi trường được bền vững

- Truy nguyên được nguồn gốc sản phẩm

2.4.Lợi ích khi áp dụng GAP

Người sản xuất: tiêu thụ sản phẩm thuận lợi hơn, bán với giá cao nên đạt hiệu quảkinh tế cao hơn, sức khỏe được đảm bảo hơn

Người tiêu dùng: sẽ có những sản phẩm chất lượng và an toàn

Nhà kinh doanh: sẽ có lợi nhuận nhiều hơn từ những sản phẩm có chất lượng

Môi trường: sẽ được bền vững và thân thiện hơn

GLOBALGAP là một tổ chức của những người buôn bán lẽ đã thiết lập một loạt cáctiêu chuẩn một cách tự nguyện để chứng nhận các loại nông sản (kể cả thủy sản) trên toàncầu

GLOBALGAP là một hệ thống toàn cầu và là một chỉ dẫn về thực hành nôngnghiệp tốt (GAP) Là tiêu chuẩn về thực hành nông nghiệp tốt trong quá trình sản xuất,thu hoạch và xử lý sau thu hoạch

GLOBALGAP là một hiệp hội bình đẳng của các nhà sản xuất và nhà bán lẻ, nhữngngười muốn thành lập các quy trình và tiêu chuẩn chứng nhận về thực hành nông nghiệptốt (GAP)

GLOBALGAP cung cấp các tiêu chuẩn và khuôn khổ cho bên thứ ba độc lập có thểcấp chứng nhận các quá trình sản xuất ngoài đồng dựa trên EN45011 hoặc ISO/IECGuide 65 (Chứng nhận quá trình sản xuất – trồng, chăm sóc, thu hoạch – các sản phẩmphải đảm bảo rằng chỉ có các sản phẩm đạt được một mức độ hài hòa nhất định theo cáctài liệu tiêu chuẩn của GLOBAL GAP mới được cấp chứng nhận.)

Tiêu chuẩn Đảm bảo Nông trại Tổng hợp GLOBALGAP là một tiêu chuẩn ở giaiđoạn trước thu hoạch bao gồm toàn bộ quá trình sản xuất từ lúc cây chưa được trồngngoài đồng (nguồn gốc và vật liệu nhân giống) hoặc từ khi súc vật đi vào quá trình chănnuôi cho đến khi xuất chuồng (chưa qua giết mổ hoặc chế biến) Mục đích của việcchứng nhận GLOBALGAP là để tạo thành các bộ phận thẩm tra thực hành tốt dọc theotoàn bộ chuỗi sản xuất

Biểu tượng và nhãn hiệu của GLOBALGAP được sử dụng rất hạn chế Có nhữngquy định sử dụng biểu tượng và nhãn hiệu GLOBALGAP Việc tham gia là tự nguyện vàdựa trên tiêu chuẩn khách quan GLOBALGAP không phân biệt đối xử đối với cơ quancấp chứng nhận hoặc nông dân

3.2 Đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn GLOBALGAP được áp dụng cho tất cả tổ chức, không phân biệt loạihình, địa điểm, quy mô, Có thể bao gồm: các cơ sở, công ty, nhà máy, nông trại nuôitrồng, thực hiện sản xuất kinh doanh thực phẩm nói chung

Đây là tiêu chuẩn mang tính chất tự nguyện, tập trung vào việc quản lý an toàn thựcphẩm

Khi tổ chức xây dựng và đáp ứng theo tiêu chuẩn GLOBALGAP, tổ chức có hệthống quản lý an toàn thực phẩm có thể tạo ra môi trường làm việc giảm thiểu rủi ro liênquan an toàn thực phẩm, sản phẩm được tạo ra có chất lượng và an toàn, nhằm thỏa mãnnhu cầu của khách hàng và yêu cầu luật pháp

3.3.Các bước áp dụng GLOBALGAP vào sản xuất

1 Chuẩn bị điều kiện cơ sở vật chất

2 Xây dựng bộ tài liệu “ Quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn Global GAP ”

Tài liệu gồm các quy trình:

- Xây dựng kế hoạch HACCP

Dựa trên kế hoạch HACCP tổng thể (12 bước và 7 nguyên tắc) để xây dựng kế hoạchHACCP phù hợp cho mỗi đơn vị muốn được chứng nhận

- Xây dựng sổ tay chất lượng

Nhằm xác định và mô tả hệ thống quản lý chất lượng của cơ sở được tổ chức sản xuấttheo tiêu chuẩn GLOBAL GAP nhằm tạo ra sản phẩm vệ sinh, an toàn, chất lượng luônluôn đạt và vượt qua yêu cầu của khách hàng Thông qua đó, sẽ xây dựng một thươnghiệu thủy sản được Quốc tế công nhận và người tiêu dùng ưa chuộng Từ đó, sản phẩmthủy sản sẽ tăng sức cạnh tranh và thực sự hội nhập kinh tế thế giới.

Bên cạnh đó, sổ tay chất lượng còn thể hiện trách nhiệm, quyền hạn và mối quan hệcủa các bộ phận, nhận diện các quá trình và phương pháp thực hiện nhằm đáp ứng cácyêu cầu của tiêu chuẩn GLOBAL GAP, cách thức đáp ứng các yêu cầu của khách hàngcũng như đáp ứng các yêu cầu của luật định

- Xây dựng quy trình kiểm soát tài liệu

Mục đích để thực hiện và kiểm soát các loại tài liệu có liên quan ảnh hưởng đến chấtlượng, nhằm đảm bảo cung cấp các tài liệu thích hợp, cần thiết, rõ ràng, dễ hiểu đến đúngngười sử dụng

- Xây dựng quy trình kiểm soát hồ sơ

Mục đích để đưa ra cách thực hiện việc kiểm soát, nhận biết, bảo vệ, bảo quản, sửdụng, xác định thời gian lưu giữ và hủy bỏ các hồ sơ chất lượng

- Xây dựng quy trình khắc phục phòng ngừa

Mục đích để khắc phục và phòng ngừa loại bỏ các nguyên nhân không phù hợp đểngăn ngừa sự tái diễn, đảm bảo sự khắc phục và phòng ngừa có hiệu quả nhằm cung cấpviệc cải tiến tiến hệ thống chất lượng

- Xây dựng quy trình truy tìm nguồn gốc sản phẩm

Nhằm đảm bảo tất cả các sản phẩm được truy tìm chính xác, rõ ràng, mọi lúc, mọi nơi

để xử lý kịp thời khi cần thiết

- Xây dựng quy trình đánh giá chất lượng nội bộ

Để cải tiến và đảm bảo hoạt động quản lý chất lượng của các cơ sở sản xuất được liêntục và phù hợp với kế hoạch đặt ra

- Xây dựng quy trình đào tạo

Nhằm nâng cao trình độ kỹ thuật, hoàn thiện kỹ năng của từng thành viên, nhằm đápứng các đòi hỏi, yêu cầu quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn Global GAP.

- Xây dựng quy trình vệ sinh chuẩn SSOP

 Nhằm đảm bảo an toàn vệ sinh và chất lượng cho hệ thống sản xuất

 An toàn về nguồn nước

 An toàn và sức khỏe nghề nghiệp

 Kiểm soát dịch bệnh và động vật gây hại

 Vệ sinh khu vực sản xuất và trang thiết bị dụng cụ

 Biểu mẫu xử lý hóa chất rò rỉ

- Xây dựng quy trình sản xuất

Nhằm đảm bảo quá trình sản xuất tạo ra sản phẩm đạt chất lượng và uy tín Quy trìnhnày mô tả toàn bộ công đoạn quy trình

- Xây dựng quy trình hiệu chuẩn

Mục đích nhằm điều chỉnh trang thiết bị đo lường đạt chỉ số theo đúng chuẩn mựcquy định

- Xây dựng quy trình quy định mua hàng hoá

Để đảm bảo chất lượng hàng hoá mua vào đúng theo yêu cầu sử dụng trong hoạt độngsản xuất giống cá tra

- Xây dựng quy trình xem xét hệ thống

Nhằm xem xét hệ thống quản lý chất lượng, khi có những thay đổi lớn ảnh hưởng đến

an toàn và chất lượng thực phẩm để bảo đảm nó luôn phù hợp, thỏa đáng và có hiệu lực

- Xây dựng quy trình khiếu nại khách hàng

Nhằm mục đích xem xét và khắc phục những nguyên nhân trực tiếp gây nên sự khôngphù hợp cho sản phẩm, có thể ngăn ngừa tái xảy ra trong quá trình sản xuất

- Xây dựng quy trình đánh giá môi trường, rủi ro

Nhằm ngăn ngừa ảnh hưởng đến sức khỏe người lao động, an toàn cho sản phẩm vàcho sản xuất:

 An toàn lao động: Mất điện, điện giật, bão lũ, cháy nổ,…

 An toàn cho sản phẩm: Cá thất thoát, thức ăn ẩm mốc, kháng sinh cấm từ nguồnnước bên ngoài vào.

- Xây dựng thủ tục quản lý an ninh

Nhằm tổ chức quản lý an ninh và phòng ngừa các sự cố nhằm bảo vệ an toàn tínhmạng con người, người ra vào trại, tài sản, hệ thống tài liệu, thư tín, cá nuôi của trại

- Sổ nhật ký theo dõi quá trình sản xuất

Nhằm hệ thống tất cả các biểu mẫu ghi chép, sổ nhật ký này bao gồm tất cả các thông

số kỹ thuật cần theo dõi trong suốt quá trình sản xuất

- Sổ tổng hợp các biểu mẫu mua hàng hóa và SSOP

Nhằm hệ thống tất cả các hồ sơ liên quan đến an toàn vệ sinh và nguyên vật liệu muavào

3 Vận hành vào sản xuất

- Tuân thủ áp dụng theo các yêu cầu của tiêu chuẩn Global GAP và kế hoạch HACCP để kiểm soát quá trình sản xuất

 Kiểm soát đầu vào

Nguồn nước sử dụng: Nguồn nước trước khi cấp vào ao nuôi có qua ao lắng vàđược xử lý nhằm hạn chế mầm bệnh

Cá bột, hoặc cá giống: Được mua từ cơ sở có uy tín, đạt tiêu chuẩn chất lượng và

có qua kiểm dịch của cơ quan có thẩm quyền giúp chọn được con giống chất lượng.Đồng thời có thể truy xuất được nguồn gốc dễ dàng

Thuốc, hoá chất, thức ăn được mua từ các nhà cung cấp có công bố chất lượng, cótheo dõi quá trình nhập xuất, hạn sử dụng, bao bì, có nhà kho chứa an toàn, có bảnghướng dẫn sử dụng thuốc, hóa chất; có biện pháp xử lý khi hóa chất bị rò rỉ hay rơivào mắt,

 Kiểm soát an toàn lao động

Cơ sở cần trang bị bình phòng cháy chữa cháy

Đối với người lao động cơ sở cần áp dụng các chính sách về an toàn sức khỏe chongười lao động: Có hợp đồng lao động và bảo hiểm cho họ, có trang bị đồ bảo hộ lao

động, khám sức khỏe định kỳ, có chỗ ăn, chỗ ở hợp vệ sinh, Ngoài ra, cơ sở có trang

bị tủ thuốc y tế, danh bạ điện thoại các nơi cấp cứu gần nhất khi xảy ra sự cố

 Kiểm soát trong quá trình sản xuất

Định kỳ vệ sinh khu vực sản xuất và trang thiết bị sử dụng để diệt mầm bệnh

 Kiểm soát động vật gây hại

Định kỳ kiểm tra các yếu tố môi trường trong ao ương và kiểm tra ký sinh trùngtrên cá

Định kỳ theo dõi tốc độ tăng trưởng của cá để điều chỉnh lượng thức ăn cho phùhợp nhằm hạn chế dư thừa thức ăn gây ô nhiễm môi trường

Quản lý được chất thải: Rác thải, bùn đáy ao, bao thuốc, bao thức ăn, cá chết cần

có biện pháp phân loại rác thải và xử lý phù hợp…

 Kiểm soát đầu ra: sản phẩm là cá bột, cá giống, cá thịt

Cá bột: Kiểm dịch trước khi xuất bán

Cá giống, cá thịt: Trước khi xuất bán phải kiểm tra tình trạng sức khỏe và dưlượng kháng sinh của cá

- Tiến hành ghi chép đầy đủ các hồ sơ: Sổ nhật ký theo dõi quá trình sản xuất, hồ sơ

vệ sinh SSOP, hồ sơ theo dõi nhập xuất hàng hóa,…

4 Đánh giá nội bộ

Đánh giá nội bộ là đánh giá chéo giữa các cơ sở sản xuất Gồm các bước:

Lập danh sách các cơ sở đánh giá

Gởi thông báo, lịch đánh giá nội bộ (nội dung, thành phần, thời gian…)

Làm việc với chủ cơ sở sản xuất

Kiểm tra hồ sơ ghi chép

Kiểm tra cơ sở sản xuất

Báo cáo kết quả đánh giá với Trưởng ban Global GAP (nhận xét, đề nghị)

Trưởng ban quyết định có kế hoạch điều chỉnh lại kế hoạch cho phù hợp (khi pháthiện chưa phù hợp)

5 Đánh giá chính thức

Mời chuyên viên đánh giá của Công ty có chức năng

Công ty gởi thông báo, lịch đánh giá chính thức.

Trình tự đánh giá (như đánh giá nội bộ)

Nếu sai lỗi, chuyên viên đánh giá sẽ nhắc nhở và đề nghị khắc phục trong vòng 28ngày, sau khi khắc phục chuyên viên đánh giá sẽ tiến hành thẩm tra lại

3.VIETGAP

3.1.Tiêu chuẩn VIETGAP là gì?

VIETGAP (là cụm từ viết tắt của: Vietnamese Good

Agricultural Practices) có nghĩa là Thực hành sản xuất nông

nghiệp tốt ở Việt Nam VietGAP là những nguyên tắc, trình tự,

thủ tục hướng dẫn tổ chức, cá nhân sản xuất, thu hoạch, sơ chế nhằm bảo đảm an toàn,nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo phúc lợi xã hội, sức khỏe người sản xuất vàngười tiêu dùng, bảo vệ môi trường và truy nguyên nguồn gốc sản phẩm do Bộ Nôngnghiệp và Phát triển nông thôn ban hành Tiêu chuẩn VietGAP dựa trên 4 tiêu chí sau:

 Tiêu chuẩn về kỹ thuật sản xuất

o Mục đích là càng sử dụng ít thuốc BVTV càng tốt, nhằm làm giảm thiểuảnh hưởng của dư lượng hoá chất lên con người và môi trường:

 Quản lý phòng trừ dịch hại tổng hợp (Intergrated Pest Management

= IPM)

 Quản lý mùa vụ tổng hợp (Itergrated Crop Management = ICM)

 Giảm thiểu dư lượng hóa chất (MRL = Maximum Residue Limits)trong sản phẩm.

 An toàn thực phẩm gồm các biện pháp đảm bảo không có hóa chất nhiễm khuẩnhoặc ô nhiễm vật lý khi thu hoạch

o Các tiêu chuẩn này gồm các biện pháp để đảm bảo không có hoá chất,nhiễm khuẩn hoặc ô nhiễm vật lý khi thu hoạch:

 Nguy cơ nhiễm sinh học: virus, vi khuẩn, nấm mốc

 Nguy cơ hoá học

 Nguy cơ về vật lý

 Môi trường làm việc mục đích nhằm ngăn chặn việc lạm dụng sức lao động củanông dân

o Mục đích là để ngăn chặn việc lạm dụng sức lao động của nông dân:

 Các phương tiện chăm sóc sức khoẻ, cấp cứu, nhà vệ sinh cho côngnhân

 Đào tạo tập huấn cho công nhân

 Phúc lợi xã hội

 Truy tìm nguồn gốc sản phẩm Tiêu chuẩn này cho phép xác định được những vấn

đề từ khâu sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm

o GAP tập trung rất nhiều vào việc truy nguyên nguồn gốc Nếu khi có sự cố xảy ra, các siêu thị phải thực sự có khả năng giải quyết vấn đề và thu hồi các sản phẩm bị lỗi

Cụ thể là việc quy định rỏ ràng những yếu tố chính trong sản xuất nông nghiệp như:

1 Đánh giá và lựa chọn vùng sản xuất

2 Giống và gốc ghép

3 Quản lý đất và giá thể

4 Phân bón và chất phụ gia

5 Nước tưới

6 Hóa chất (bao gồm cả thuốc bảo vệ thực vật)

7 Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch

8 Quản lý và xử lý chất thải

9 An toàn lao động

10 Ghi chép, lưu trữ hồ sơ, truy nguyên nguồn gốc và thu hồi sản phẩm

11 Kiểm tra nội bộ

12 Khiếu nại và giải quyết khiếu nại

Ví dụ như quy định mức giới hạn tối đa cho phép của một số vi sinh vật và hoá chất gây hại trong sản phẩm rau, quả, chè

(Ban hành kèm theo Quyết định số 99 /2008/QĐ-BNN ngày 15 tháng 10 năm 2008 của

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn)

Vi sinh vật gây hại

(quy định cho rau, quả)

Hàm lượng kim loại nặng

(quy định cho rau, quả, chè)

- Chè 2,0

- Rau ăn lá, rau thơm, nấm 0,1

- Rau ăn thân, rau ăn củ,

Theo TCVN hoặcISO, CODEX tươngứng

2 Những hóa chất không có Theo CODEX

trong Quyết định

46/2007/QĐ-BYT ngày

19/12/2007 của Bộ Y tế

hoặc ASEAN

3.2.Nội dung của VietGAP:

Bao gồm 12 nội dung, với 65 chỉ tiêu kiểm tra đánh giá việc thực hiện VietGAP theoquyết định số 84/2008/QĐ-BNN, ngày 28/7/2008 của Bộ Nông ghiệp &PTNT

1 Đánh giá và lựa chọn vùng sản xuất

Vùng sản xuất rau, quả áp dụng theo VietGAP phải phù hợp với quy hoạch của Nhànước và địa phương, được cấp có thẩm quyền phê duyệt, không bị ảnh hưởng trực tiếpcác chất thải công nghiệp, chất thải sinh hoạt và được khảo sát, đánh giá về các mối nguygây ô nhiễm về hóa học, sinh học và vật lý lên rau, quả theo quy định Trường hợp khôngđáp ứng các điều kiện thì phải có đủ cơ sở chứng minh có thể khắc phục được hoặc làmgiảm các nguy cơ tiềm ẩn, nếu không thể khắc phục thì không được sản xuất theoVietGAP

2 Giống và gốc ghép

Giống và gốc ghép tự sản xuất hoặc mua phải có hồ sơ lưu truy nguyên nguồn gốc:Địa chỉ cung cấp, phương pháp và thời gian ghép, hóa chất sử dụng …

3 Quản lý đất và giá thể

Không chăn thả vật nuôi gây ô nhiễm nguồn đất, nước trong vùng sản xuất

Hàng năm phải phân tích, đánh giá các nguy cơ tiềm ẩn trong đất và giá thể theo quyđịnh

Cần có biện pháp chống xói mòn và thoái hóa đất Các biện pháp này phải được ghichép và lưu trong hồ sơ

Sử dụng phân hữu cơ đã ủ hoai mục, có hồ sơ truy nguyên theo quy định

Các dụng cụ để bón phân sau khi sử dụng phải được vệ sinh và bảo dưỡng thườngxuyên Xây dựng và bảo dưỡng nơi chứa phân bón hay khu vực để trang thiết bị phốitrộn

5 Nước tưới

Không dùng nước thải công nghiệp, nước thải từ các bệnh viện, các khu dân cư tậptrung, các trang trại chăn nuôi, các lò giết mổ gia súc gia cầm, nước phân tươi, nước giảichưa qua xử lý trong sản xuất và xử lý sau thu hoạch

Hàng năm, phân tích chất lượng nước để đánh giá nguy cơ ô nhiễm nhằm đưa ra biệnpháp khắc phục

Sau mỗi lần phun thuốc, dụng cụ phải vệ sinh sạch sẽ và thường xuyên bảo dưỡng,kiểm tra Nước rửa dụng cụ hoặc hóa chất khi dùng không hết cần được xử lý, đảm bảokhông làm ô nhiễm môi trường

Kho chứa hóa chất phải đảm bảo theo quy định, không để thuốc bảo vệ thực vật dạnglỏng trên giá phía trên các thuốc dạng bột Hóa chất cần giữ nguyên trong bao bì, thùngchứa chuyên dụng với nhãn mác rõ ràng

Lưu giữ hồ sơ các hóa chất khi mua và khi sử dụng theo quy định

Không tái sử dụng các bao bì, thùng chứa hóa chất Phải thu gom và cất giữ nơi antoàn cho đến khi xử lý theo quy định Các loại nhiên liệu, xăng, dầu và hóa chất khác cầnđược lưu trữ riêng

7 Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch

Thiết bị, vật tư và đồ chứa: Thiết bị, thùng chứa hay vật tư tiếp xúc trực tiếp với rau,quả phải được làm từ các nguyên liệu không gây ô nhiễm lên sản phẩm, phải đảm bảochắc chắn và vệ sinh sạch sẽ trước khi sử dụng; nông sản sau khi thu hoạch không để tiếpxúc trực tiếp với đất và hạn chế để qua đêm; thùng đựng phế thải, hóa chất bảo vệ thựcvật và các chất nguy hiểm khác phải được đánh dấu rõ ràng và không dùng chung đểđựng sản phẩm; thiết bị, thùng chứa rau, quả thu hoạch và vật liệu đóng gói phải cất giữriêng biệt, cách ly với kho chứa hóa chất, phân bón và chất phụ gia

Thiết kế và nhà xưởng: Hạn chế tối đa nguy cơ ô nhiễm ngay từ khi thiết kế, xây dựngnhà xưởng và công trình phục vụ cho việc gieo trồng, xử lý, đóng gói, bảo quản Khu vực

xử lý, đóng gói và bảo quản nông sản phải tách biệt khu chứa xăng, dầu, mỡ và máy mócnông nghiệp; phải có hệ thống xử lý rác thải và hệ thống thoát nước nhằm giảm thiểunguy cơ ô nhiễm đến vùng sản xuất và nguồn nước; Các bóng đèn chiếu sáng trong khuvực sơ chế, đóng gói phải có lớp chống vỡ Các thiết bị và dụng cụ đóng gói, xử lý sảnphẩm có rào ngăn cách an toàn

Phòng chống dịch hại: Phải cách ly gia súc, gia cầm và ngăn chặn các sinh vật lâynhiễm vào khu vực sơ chế, đóng gói và bảo quản rau, quả Phải đặt đúng chỗ bả và bẫy

để phòng trừ dịch hại và đảm bảo không làm ô nhiễm rau, quả, thùng chứa và vật liệuđóng gói Phải ghi chú rõ ràng vị trí đặt bã và bẫy

Vệ sinh nhà xưởng: Thường xuyên vệ sinh nhà xưởng, thiết bị, dụng cụ bằng các loạihóa chất thích hợp theo quy định, không gây ô nhiễm lên sản phẩm và môi trường

Vệ sinh cá nhân: Người lao động cần được tập huấn kiến thức và cung cấp tài liệu cầnthiết về thực hành vệ sinh cá nhân và phải được ghi trong hồ sơ Nội qui vệ sinh cá nhânphải được đặt tại các địa điểm dễ thấy; cần có nhà vệ sinh với trang thiết bị cần thiết đảmbảo điều kiện vệ sinh cho người lao động Chất thải của nhà vệ sinh phải được xử lý

Xử lý sản phẩm: Chỉ sử dụng các loại hóa chất, chế phẩm, màng sáp cho phép trongquá trình xử lý sau thu hoạch Nước sử dụng cho xử lý rau, quả sau thu hoạch phải đảmbảo chất lượng theo quy định

Bảo quản và vận chuyển: Phương tiện vận chuyển được làm sạch trước khi xếp thùngchứa sản phẩm Không bảo quản và vận chuyển sản phẩm chung với các hàng hóa khác

có nguy cơ gây ô nhiễm sản phẩm Thường xuyên khử trùng kho bảo quản và phươngtiện vận chuyển

8 Quản lý và xử lý chất thải

Phải có biện pháp quản lý và xử lý chất thải, nước thải phát sinh từ hoạt động sảnxuất, sơ chế và bảo quản sản phẩm

9 Người lao động

An toàn lao động: Người quản lý và sử dụng hóa chất phải có kiến thức về hóa chất

và kỹ năng ghi chép Phải có tài liệu hướng dẫn các bước sơ cứu và có bảng hướng dẫntại kho chứa hóa chất

Người trực tiếp xử lý và sử dụng hóa chất hoặc tiếp cận các vùng mới phun thuốc phảiđược trang bị đầy đủ bảo hộ lao động và thiết bị phun thuốc theo qui định

Phải có biển cảnh báo vùng sản xuất rau, quả vừa mới phun thuốc Quần áo, dụng cụbảo hộ lao động phải được giặt sạch, không để chung với thuốc bảo vệ thực vật

Điều kiện làm việc: Phải đảm bảo phù hợp với sức khỏe người lao động

Người lao động phải được cung cấp đầy đủ bảo hộ lao động Nhà làm việc thoángmát, mật độ hợp lý Các phương tiện, trang thiết bị, công cụ điện và cơ khí phải thườngxuyên kiểm tra, bảo dưỡng tránh rủi ro gây tai nạn cho người sử dụng

Phúc lợi xã hội: Khu nhà ở cho người lao động phải phù hợp với điều kiện sinh hoạt

và có những thiết bị, dịch vụ cơ bản Tuổi lao động và lương, thù lao phải hợp lý, phùhợp với Luật Lao động

Đào tạo:

+ Trước khi làm việc, người lao động phải được thông báo về những nguy cơ liên quanđến sức khỏe và điều kiện an toàn, được tập huấn: sử dụng các trang thiết bị, dụng cụ;hướng dẫn sơ cứu tai nạn lao động; sử dụng an toàn các hóa chất, vệ sinh cá nhân

+ Có hoặc thuê cán bộ kỹ thuật chuyên ngành trồng trọt hoặc bảo vệ thực vật từ trungcấp trở lên để hướng dẫn, giám sát kỹ thuật; người lao động phải qua tập huấn kỹ thuật,