ý thức thẩm mỹ mới trong tiểu thuyết nỗi đau của chàng wethert(goethe)

Goethe nổi lên như một cây bút chủ lực và ngôi sao sáng nhấttrong văn học Đức thời kỳ này.Nỗi đau của chàng Werther là tiểu thuyết thể thư tín của Goethe được rađời vào năm 1774, lấy quá

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

TÊN ĐỀ TÀI:

Ý THỨC THẨM MỸ MỚI TRONG TIỂU THUYẾT

"NỖI ĐAU CỦA CHÀNG WETHERT"(Goethe)

TIỂU LUẬN VĂN HỌC TÂY ÂU 2

KHOA VĂN HỌC NGÔN NGỮ

Giáo Viên Hướng Dẫn: PGS.TS Nguyễn Hữu Hiếu

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – 2015

MỤC LỤC

Trang

I DẪN NHẬP: 4

II.TÁC GIẢ, TÁC PHẨM: 6

2.1 TÁC GIẢ: 6

2.2 TÁC PHẨM: 7

III Ý THỨC THẨM MỸ MỚI TRONG TÁC PHẨM “ NỔI ĐAU CỦA CHÀNG WERTHER”: 11

3.1 Ý THỨC THẨM MỸ MỚI: 11

3.2 Ý THỨC THẨM MỸ MỚI TRONG TÁC PHẨM: 12

3.2.1 Tính cách nhân vật Werther: 12

3.2.2 Nổi đau của chàng Werther: 18

3.2.3 Cái chết của Werther: 26

IV NGHỆ THUẬT: 36

V TỔNG KẾT: 38

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO: 39

I DẪN NHẬP

Sau cuộc chiến tranh Ba mươi năm (cuộc chiến tranh tôn giáo và chínhtrị nổ ra năm 1618 và kết thúc năm 1648 ở một số nước châu Âu), nước Đứclâm vào tình trạng cực kì khó khăn Nền kinh tế bị suy sụp, tàn phá, nhiềulàng mạc và thành phố không có người ở Nước Đức bị tụt lại khá xa trongtrào lưu phát tiển kinh tế và văn hóa

Đến thế kỉ 18, cách mạng tư sản đã lật đổ chế độ phong kiến ở Pháp,nhưng nước Đức vẫn còn bị chia xẻ thành những quốc gia nhỏ,và bóng dángcủa cuộc cách mạng tư sản còn xa vời.Nhưng bên cạnh tình trạng lạc hậu vềchính trị và kinh tế, Đức vẫn có nền văn hóa xán lạn đem lại cho con ngườinhững viễn ảnh tốt đẹp về tương lai Về triết học có trào lưu lớn là nền triếthọc Ánh sáng Với những nhà tư tưởng lỗi lạc như Kant, Selling, Heghen, tuybản chất duy tâm, nhưng đều có tư tưởng phản kháng chế độ xã hội đen tốilúc bấy giờ Về âm nhạc thì có thiên tài Beethoven với những bản hòa âm nổitiếng Về văn học, nếu như nhiệm vụ chính của phong trào văn học Pháp thế

kỷ XVIII là chuẩn bị tư tưởng cho quần chúng tiến tới làm cuộc cách mạng tưsản thì ở Đức, do hoàn cảnh lịch sử, văn học Đức thế kỷ XVIII có hai nhiệmvụ: thống nhất dân tộc và chống phong kiến Hai nhiệm vụ đó gắn bó chặt chẽvới nhau, và đấu tranh để thống nhất dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu Vàokhoảng ba mươi năm cuối thế kỷ XVIII, trong nền văn học Đức diễn ra một

sự kiện lớn: một nhóm nhà thơ trẻ lấy tên là “Bão táp và xung kích” bước lên

vũ đài văn học Tác phẩm của họ chan chứa tinh thần phản kháng Mặc dầutinh thần ấy chưa hình thành một cách triệt để, nhưng thể hiện rõ ràng thái độbất bình của họ đối với hoàn cảnh xã hội nước Đức lúc bấy giờ, đối với chế

độ chuyên chế của các vương quốc và đối với tình trạng nghèo khổ của tầng

lớp nông dân Goethe nổi lên như một cây bút chủ lực và ngôi sao sáng nhấttrong văn học Đức thời kỳ này.

Nỗi đau của chàng Werther là tiểu thuyết thể thư tín của Goethe được rađời vào năm 1774, lấy quá trình yêu đương của chính bản thân Goethe và bikịch tự sát của Gierusalem bạn ông làm tài liệu thực tế

Gierusalem yêu đơn phương vợ của một người đồng sự của mình vàngười đồng sự đã hạ lệnh đuổi anh ra khỏi nhà Bị hạ nhục, Gierusalem mượnkhẩu súng lục của viên ngoại giao Kesner để tự sát Sự kiện này đã gây chấnđộng một thời

Tháng 5 năm 1972, trong một buổi vũ hội ở Wetzlar, Goethe đã gặp côgái Charlotte Buff và trúng tiếng sét ái tình từ cô này Nhưng Buff đã đínhhôn với Kesner Mặc dù vậy Goethe vẫn thường đến nhà Buff và chỉ mãi vềsau khi Michel bạn ông đến kịp thời mới có thể kéo Goethe ra khỏi lưới tình.Tháng 9 cùng năm, Goethe lại yêu một cô gái mắt đen mang tênMaximiliani

Vào đầu năm 1774, Maximiliani được mẹ đứng ra gả cho một ngườithương nhân giàu có vùng Frankfurt Nhưng nàng và Goethe vẫn bí mật qualại với nhau Ít lâu sau khi bị nhà phú thương phát giác, Goethe không đượcphép tới nhà Vào lúc đó Goethe chợt lý giải được lý do tại sao Gierusalembiến ý tưởng tự sát thành hành động tự sát Ông đã đóng cửa không tiếp kháchtrong vòng bốn tuần hoàn thành sáng tác “Nỗi đau của chàng Werther”

Goethe sinh ra và lớn lên tại thành phố Frankfurt, xuất thân trong mộtgia đình tư sản

Ông là một trong những gương mặt tiêu biểu của nền văn học Đức thoát

ra khỏi trường phái văn chương cổ điển Weimar để bước vào thời kì khai sáng

và chủ nghĩa lãng mạn Các tác phẩm của Goethe có ảnh hưởng rất lớn đếnnền văn chương thế giới đặc biệt là Châu Âu, nhiều tác phẩm trở thành nguồncảm hứng cho âm nhạc cổ điển Đức, kịch, thơ và triết học

Cuộc đời:

1749-1765 : ông sống cùng với cha mẹ tại Frankfurt, vốn xuất thân tronggia đình quý tộc nên ông được học đầy đủ các môn phổ thông đặc biệt là ngônngữ( Latin,Hy Lạp, Pháp, Anh) và các môn quý tộc như khiêu vũ, cưỡi ngựahay đấu kiếm Tuy nhiên, Goethe lại thích hội họa và sau đó ông nhanh chóng

có hứng thú với văn học, Homer và Friedrich Gottlieb Klopstock là những tácgiả đầu tiên mà ông yêu thích, ngoài ra ông cũng rất thích xem kịch

1765-1768 : ông học luật ở Leipzig, dù vậy ông không có hứng thú vớiviệc phải học thuộc các bộ luật cổ xưa mà thay vào đó ông thích đến để nghecác bài giảng về thơ ca của Furchtegott Gellert

1768-1770 : do lâm bệnh nặng ông buộc phải quay về quê hươngFrankfurt để dưỡng bệnh Vào năm 1770, ông cho xuất bản tập thơ đầu tiêncủa mình có tên “Annette”

1772-1832 : ông làm quân sư cho quận công xứ Saxe-Weimar là CharlesAugustus người đồng thòi cũng chính là bạn thân của ông Ngày 22-3-1832,Goethe mất tại thành phố Weimar và sau đó được chôn cất ở nghĩa trang lịch

sử Weimar

Sự nghiệp sáng tác :

Trước khi đến Weimar, Goethe là nhà văn, nhà thơ của phong trào “Bãotáp và xung kích” với các tác phẩm : kịch “Götz von Berlichingen” (1773);tiểu thuyết dạng thư tín “Nỗi đau của chàng Werther” (1774) và kiệt tác kịchthơ “Faust”(1769)

Sang Italia, ông chuyển sang con đường mới là chủ nghĩa cổ điển với cáccác vở kịch như : “Iphigieni Torit” (1787); “Etmong” (1788); “Taxo” (1790)

Từ năm 1790 cho đến lúc mất, ông cho ra đời các tiểu thuyết như :

“Những năm học nghề của Wilhelm Maixto” (1796); “Ái lực chọn lọc”(1809); “Những năm du lịch của Wilhelm Maixto” (1821)

2.2 Tác phẩm.

“Nỗi đau của chàng Werther”-cuốn tiểu thuyết nổi tiếng đầu tiên của

Wolfgang Goethe được xuất bản năm 1774, tái bản năm 1782

Thể loại: Dưới dạng tiểu thuyết thư tín Trong tiểu thuyết là những bứcthư của Werther gửi cho bạn thân Wilhelm, kể cho bạn nghe cuộc sống củamình

Hoàn cảnh viết nên tác phẩm: Năm 1772, khi được bổ nhiệm làm bồithẩm ởWetzlar Goethe đã gặp và yêu say đắm Saclot - con gái vị Pháp quan

và là vợ chưa cưới của Kexne - bạn Goethe Vì quá đau khổ nên Goethe giã từVetxla ra đi Tháng 11/1772, Wolfgang Goethe nhận được thư của Kexne báotin một người bạn đã tự tử tên Jerusalem bằng súng lục mượn của Kexne vì

bị xã hội quý tộc khinh miệt và theo đuổi mối tình với phụ nữ đã có chồng Sựkiện này trở thành tạo ra tác phẩm

Bố cục tác phẩm: hai môtip: tình yêu tuyệt vọng của Werther - Lotte quahai giai đoạn và xen vào giữa là những nỗi đau khổ của Werther thời kì làmthư kí nhân viên ngoại giao

TÓM TẮT TÁC PHẨM

Werther là một chàng thanh niên Đức, con em thị dân, sinh ra trong bốicảnh xã hội có nhiều rối ren Chàng chán ngấy cái xã hội đang sống và cảmthấy muốn cứu lấy mình là phải xâm nhập vào thiên nhiên, đi vào đời sốngcủa nhân dân lao động, của nông dân xung quanh Sau khi tốt nghiệp đại học,chàng không chịu tìm việc làm mà bỏ đến một nơi khác Trong bức thư đầugửi người bạn Winhelm, chàng đã thổ lộ sự chán ngán cuộc sống, và phát hiện

ra một thị trấn nhỏ có phong cảnh rất đẹp là Warheimu Tại đây, chàng sayđắm trong thiên nhiên, yêu quý trẻ em và quan hệ với tầng lớp dưới Trongmột buổi vũ hội, chàng gặp Lotte, một cô gái xinh đẹp và thuần khiết con gáilớn của viên quan tư pháp thủ hạ vị hầu tước vùng đó, và trúng tiếng sét áitình Tuy nhiên, dù Lotte cũng yêu Werther nhưng không thể đến với chàngtrọn vẹn vì cô đã hứa hôn với Albert, một con người có tri thức, trọng lý tính,trung thành với nghĩa vụ và cương vị công tác Ba con người này rơi vào tìnhcảm tay ba tế nhị và phức tạp, đặc biệt khi Werther phó mặc bản thân cho sựxúi giục của tình cảm và gắn bó với Lotte như hình với bóng Cuối cùng,

Werther đã tìm cách thoát ra, cố gắng rời Lotte và tìm hạnh phúc trong côngviệc ở công sở Trước lúc đó chàng đã có một cuộc tranh luận về vấn đề tự sátvới Albert Dù đó là hành vi mà Cơ Đốc giáo ngăn cấm, và Albert phản đối,nhưng Werther ra sức biện minh rằng người tự sát không phải là hèn yếu mà

họ giống như người mang căn bệnh bất trị, không tự sát không được Werther

ra làm thư ký công sứ, bộc lộ năng lực và triển vọng muốn thay đổi thói xấu,

sự quan liêu của tầng lớp nha môn, nhưng chàng lại chịu sự áp chế của viêncông sứ, một dạng quan liêu điển hình của Đức đương thời Cũng trong thờigian này Werther yêu cô tiểu thư quý tộc Feng B nhưng lại bị cô này gây khó

dễ Sau đó, tại nhà một bá tước khá tiến bộ, người rất ái mộ Werther, đúng lúccác quý tộc đang tụ hội thì Werther lại bị mời ra khỏi nhà một cách bất lịch sự

và chàng cảm thấy bị hạ nhục ghê gớm Sự hợm hĩnh, khinh người, kỳ thị củađám quý tộc khiến chàng căm giận đến cùng cực Những bất lợi liên tiếp thúcđẩy chàng từ chức, rời bỏ nhiệm sở Chàng theo một hầu tước thích nghệthuật đến vùng trang viên sống tạm, nhưng lại phát hiện ra hầu tước nàykhông hiểu gì về nghệ thuật Chàng nảy ra ý định tòng quân thì vị hầu tướcnày lại ngăn cản, nên cuối cùng đành mượn cớ để đến thành phố mà Lotte cưtrú sau khi kết hôn Tại đây, khi mọi lối thoát trong xã hội bị cắt đứt, Wertherchỉ còn lưu luyến với Lotte và nhìn thấy ở nàng như một điểm tựa bình yêncho cuộc sống Nhưng bên một người phụ nữ đã có chồng chàng đành phảidấu kín tình yêu tận đáy lòng Chàng vừa không thể sống thoải mái trong xãhội mà chàng hết sức căm ghét, đồng thời chàng cũng không thể nào chiếmđược Lotte trong vòng ràng buộc của Albert, thậm chí còn làm cho tình cảm

vợ chồng của Lothéa và Albert bị sứt mẻ nặng nề Cũng trong những ngàynày đã xảy ra ba sự việc làm giọt nước cuối cùng tràn ly Sự việc thứ nhất làWerther quen một người thanh niên làm thuê, anh ta đang yêu say đắm nữ chủnhân của anh ta, vốn là một quả phụ, vì sự phản đối của anh trai quả phụ mà

anh thanh niên làm thuê bị đuổi việc Khi biết tin người quả phụ muốn đibước nữa, cưới một người làm thuê khác, anh ta đã giết người đến sau đó.Trước mặt quan tư pháp, cha của Lotte, Werther biện hộ cho người làm thuêphạm tội mưu sát nhưng bất thành Sự việc tiếp theo là khi Werther gặp mộtthanh niên bị điên, nguyên là người văn thư của quan tư pháp và đã thầm yêuLotte nhưng tình yêu đơn phương không được đền đáp khiến anh rối loạn tâmthần Cảnh ngộ và kết cục bế tắc của hai người thanh niên nói trên khiếnWerther nhìn ra hoàn cảnh của mình Werther hy vọng mình phát điên đểkhông bị giày vò nội cảm, nhưng tỉnh vẫn hoàn tỉnh Chàng cũng muốn làmnhư người thanh niên làm thuê nói trên, cùng Albert đi đến chỗ chết, nhưnglại sợ như vậy sẽ làm phương hại đến Lotte Sự việc cuối cùng là lời cầu khẩncủa chính Lotte, mong muốn Werther giữ khoảng cách với nàng để nàng vàchồng dịu đi căng thẳng Lời thỉnh cầu khiến Werther ý thức được rằng chỗlánh nạn cuối cùng của chàng đã không còn nữa Để giải quyết mâu thuẫn vàxung đột nội tâm, Werther đã vi phạm lời hẹn ước, tìm gặp Lotte một lần cuối,ngâm cho nàng nghe một bài ca và trong lúc xúc động đã ôm lấy Lotte màhôn Sau đó, chàng lấy cớ sẽ đi du lịch và cần súng Được mượn khẩu súngcủa Albert, chàng đã tự kết liễu đời mình Trên bàn làm việc của chàng còn đểlại vở kịch của Lessing Emilia Galotti, cái mà có thể biện hộ, bào chữa về mặtđạo đức cho chàng Đó là kết cục của nỗi "nhức nhối thế gian" khởi nguồn từ

sự bất dung hòa của tư tưởng và thực tại, là tiếnglòng nức nở chua xót củanhững thế hệ thanh niên không những ở trong nước Đức mà cả ở những nướckhác trên thế giới, đồng thời là vấn đề thời sự của lớp người trẻ tuổi

III Ý THỨC THẨM MỸ MỚI TRONG TÁC PHẨM “NỖI ĐAU

CỦA CHÀNG WERTHER”

3.1: Ý thức thẩm mỹ mới

Đến khoảng năm 1770, ở Đức xuất hiện trào lưu văn học mang tên Bão

táp và xung kích, do một số nhà văn, nhà thơ trẻ ở nhiều thành phố khác nhau

trên toàn nước Đức gặp gỡ nhau tại thành phố Xtơraxbua và thành lập Đây làgiai đoạn phát triển cao của phong trào ánh sáng ở Đức Tên gọi của trào lưu này nói lên đầy đủ tinh thần chiến đấu sục sôi, tuy nó không phải là một tổ chức chính trịn, cũng không phải là một phong trào cách mạng.Trào lưu văn học này phản kháng việc chỉ coi trọng lý trí của Văn học Khai sáng trước đó Văn học Bão táp và Xung kích phản ánh được khuynh hướng tư tưởng của thời đại: thay vì lí trí, giờ đây nhấn mạnh tình cảm của con người Các tác phẩm chủ yếu xoay quanh chủ đề về cuộc sống cực khổ của nhân dân, về sự thống trị tàn bạo của phong kiến quý tộc, đồng thời ca ngợi tình bạn, tình yêu

và tự do cá nhân

Goethe là một trong số những nhà văn tiêu biểu của Văn học Bão táp

và xung kích Kế thừa tinh thần ấy, với tác phẩm “ Nỗi đau của chàng

Werther”, thông qua hình tượng nhân vật Werther, Goethe đã đặt ra nhiều vấn

đề có ý nghĩa thời đại Trung tâm là vấn đề số phận con người trong xã hội phong kiến, vấn đề phát triển toàn diện của cá nhân và vấn đề tự do cá nhân Trong cuốn tiểu thuyết này, ông miêu tả mối xung đột bi kịch giữa một bên là

cá nhân tư sản khao khát sự tự do phát triển mọi mặt của con người và một bên là trật tự xã hội phong kiến kìm hãm sự phát triển đó

3.2 : Ý thức thẩm mỹ mới trong tác phẩm

3.2.1 Tính cách nhân vật Werther

*Tình yêu thiên nhiên:

Trong tác phẩm “ Nỗi đau của chàng Werther”, hình ảnh Werther hiện

lên một cách chân thật và rõ nét, nhân vật được xây dựng một cách toàn diện,diễn biến tâm lí mạch lạc, rõ ràng và xuyên suốt Hình ảnh Werther, mộtchàng trai sống trong một giai đoạn khắc nghiệt, khi xã hội thiếu đi sự bìnhđẳng, rào cản, nhiều lễ giáo và vô vàn những khó khăn Không vì sống trong

xã hội ấy mà chàng trai thay đổi, Werther luôn là một người có tâm hồn khácbiệt “tâm hồn luôn tràn đầy một niềm hứng khởi diệu kì, giống như nhữngsớm xuân ngọt ngào mà tôi đương tận hưởng với cả trái tim mình.” Werther làmột chàng trai có tư chất nghệ sĩ, luôn trân trong và tôn vinh cái đẹp, và yêuhết những thứ tinh túy nhất của đất trời” thế gian quanh tôi và bầu trời côđọng lại trong tâm hồn tôi như hình bóng của người yêu

Werther là một người rất yêu thiên nhiên, chàng yêu đất, nước, cây, hoa,muôn thú, đồng nội, tất cả những gì chàng thấy được chàng đều cảm nhậnbằng trái timvới vẻ hăng say của một người nghệ sĩ “ Chỉ có thiên nhiên mớiphong phú vô tận, chỉ có thiên nhiên mới đào luyện nên những nghệ sĩ bậcthầy.” Chàng đã có rất nhiều những cuộc du hành, thăm viếng để hòa mìnhvào tạo hóa và có nhiều tiếp xúc với tình bạn, tình người Khác với nhiều câybút đương thời, thiên nhiên được tác giả miêu tả tài tình trong tác phẩm luônluôn hoà quyện với nhân vật, luôn luôn là một thiên nhiên sinh động, có hồn,mang nặng tâm trạng của con người Và thiên nhiên ấy bừng sáng, diễm lệ,dạt dào sức sống và đầy thơ mộng khi Werther ngất ngây trong cảm giác hạnh

phúc và cũng thật ảm đạm, u buồn với những “ngọn cỏ lắt lay trong ánh nắng

chiều tà”,“ Khi thung lũng thân thương quanh tôi sương dăng và mặt trời

thanh cao nằm yên tĩnh trên cái nền thâm u kín bưng ở phía trên cánh rừng tôi yêu.” Khi nhìn thấy những điều tuyệt vời nhất quanh mình, chàng đã thả

tâm hồn mình vào đấy, cảm nhận chân thành ví nó như nhịp đập con tim vậy

Không chỉ thế những chiếc lá vàng rụng rơi khi “mùa thu đã đến quanh tôi và

trong tôi” Werther đã có những cảm nhận về thiên nhiên chân thật và đầy thi

vị : “Thật kì diệu biết bao! Khi tôi mới bước chân tới đây, từ ngọn đồi nhìn

thung lũng xanh tươi, tôi bỗng bị bốn phương trời quyến rũ…” Trước những

cảnh thiên nhiên tuyệt diệu đến thế chàng lặng cả người và thốt lên “ bạn củatôi ơi! Lực bất tòng tâm” chàng quỵ xuống lặng người trước những hiệntượng hùng lệ của thiên nhiên

Trong con người chàng, thiên nhiên đã làm rung động trái tim, đối vớichàng thiên nhiên cũng là một nhân tố của tình yêu đôi lứa Khi yêu mọi thứxung quanh con người đều trở nên xanh mát và rực rỡ vô cùng, chỉ một chitiết nhỏ thôi cũng đủ làm xao xuyến lòng người Tâm hồn đẹp, cảnh vật cũng

đẹp theo: “ Từ xa có tiếng sấm vọng về.Một trận mưa mát lành lao xao rải

hạt xuống đồng quê, và bầu không khí nồng ấm mang đến cho chúng tôi từng làn hương ngào ngạt” Thiên nhiên đẹp thật, tuyệt thật nhưng lại đến cùng

mưa và sấm chớp cho thấy được một tình yêu đầy dãy sóng gió, thương đau.Những gì đẹp đẽ luôn nhuốm màu đau thương, chàng Werther đã trăn trở rấtnhiều Tình yêu ấy là những ngày tháng gắn bó cùng Lotte và thiên nhiên vớinhững đêm cùng dạo bước dưới ánh trăng, cùng nhau thưởng ngoạn nhữngphong cảnh kỳ thú hùng tráng mà tạo hóa ban tặng cho vùng quê Wahlheim… Nhưng rồi khi tình yêu tan vỡ, thiên nhiên như đồng cảm với con người,hiểu được tâm tư tình cảm của con người Hòa theo tâm trạng con người,thiên nhiên cũng mang màu u ám, đối lập hẳn với hình ảnh đẹp ngày nào

“giờ đây với tôi nó đã trở thành một cực hình không sao chịu nổi, đã trở

thành một ác thần hành hạ tôi, bám riết tôi trên khắp mọi nẻo đường Chính

thiên nhiên đã khơi nguồn cảm xúc đẹp cho con người, mang lại cho conngười sự mới mẻ thanh khiết Nhưng thiên nhiên cũng chính là nơi mang lạicho con người đau đớn tuyệt vọng và những điều tồi tệ nhất Ở Werther, tathấy được tình yêu thiên nhiên, tinh thần trở về với tự nhiên, trở về với cáinguồn gốc ban đầu của con người Điều đó, Goethe đã có tư tưởng giống với

tư tưởng của các nhà văn ở thời kỳ khai sáng

*Tình yêu say đắm với Lotte

Werther mang tâm hồn của một người nghệ sĩ, một con người hồn hậu,nhân ái hiếm hoi còn sót lại trong một xã hội đầy đố kị, bon chen Chàng yêuthương bằng cả tấm lòng, điều này được thể hiện qua tình cảm của chàngdành cho Lotte Tình cảm này được xuất phát rất tự nhiên, chàng đến với

Lotte bằng tình cảm nồng hậu chân thành từ con tim “như một kẻ trong mơ”

khó mà giải thoát mình khỏi những ngọn lửa âm ỉ cứ tìm cách phóng vụt ra

khỏi trái tim mình, “từ đó trở đi, mặt trời, mặt trăng và các vì sao muốn vận

hành ra sao tùy ý, tôi chẳng biết là ngày hay đêm nữa, cả thế giới quanh tôi

đã tan biến mất rồi”.Tình yêu của Werther và Lotte đằm thắm, dịu dàng, trong

sáng và thật đáng trân trọng

Werther yêu Lotte vì Lotte là một cô gái xinh đẹp, hiền hậu, “mãi mãi là

nàng tiên kiều diễm, ánh mắt nàng làm dịu những nỗi đau, nàng nhìn ai người đó được hạnh phúc” Một cô gái với nhiều nét đẹp trong sáng, thuần

thiết và có một trái tim biết yêu thương Nàng là một người phụ nữ luôn thấuhiểu chồng mình, luôn san sẽ, thông cảm với những nỗi đau mà Werther phảigánh chịu Đặc biệt Lotte là một người chung thủy với chồng vừa về tình cảmlẫn đạo lý

Werther thật sự là một người đáng tôn kính, chàng say mê với cái đẹp,chàng yêu chuộng sự tự do, chàng biết đam mê, biết hi sinh và cống hiến Đốivới chàng chỉ có chân thành mà thôi, và tình cảm của chàng dành cho người

vợ yêu thương của mình luôn mãnh liệt và chân tình, chỉ biết tôn thờ và dângtặng mà thôi

* Là người có lòng nhân hoà:

Werther là người có lòng nhân hoà, tính cách đó được thể hiện rõ nét quaviệc chàng không hề xem thường những con người nhỏ bé, thấp kém trong xã

hội mà ngược lại còn rất tôn trọng họ “Những người dân hèn mọn nơi đây

đã quen biết tôi và quý mến tôi, nhất là những đứa trẻ” (Trang 26) Qua

những chi tiết rất nhỏ như việc chàng gặp cô người hầu, chàng đã không ngầnngại giúp đỡ cô, không hề nghĩ đến vai vế xã hôi cũng làm ta thấy đượcWerther là con người hết sức chân thành, gần gũi với tất cả mọi người và sãnsàng giúp đỡ mọi người lúc khó khăn

Trong xã hội lúc bấy giờ con người ta vốn dĩ rất xem trọng những người

có địa vị cao và khinh thường những người nghèo khổ Werther đã đi ngượclại tất cả để thể hiện được mình là con người tốt bụng, luôn cảm thông vềhoàn cảnh và số phận với những con người không gặp được may mắn trongcuộc sống Chẳng hạn như mẹ con người phụ nữ có chồng đi nước ngoài,chàng thanh niên bị điên, chàng nông dân yêu một góa phụ và những ngườibệnh tật đều được chàng quan tâm, chăm sóc…

Werther còn là chàng trai rất yêu quý trẻ Tất cả những đứa trẻ chàng gặp

chàng đều đem lòng yêu quý chân thành“Trên đời này chỉ có trẻ em là thân

cận nhất đối với trái tim tôi” Điều này không giống như một số người trong

xã hội lúc bấy giờ: chẳng hạn như người thấy thuốc già đã giảng giải nhữngđiều cao đạo trước mặt Werther và cho rằng sự đùa nghịch của những đứa trẻ

với Werther “không xứng đáng với danh giá của người có học vấn” Trái với

quan điểm của mình nên Werther không thèm để ý đến ông ta

Werther luôn luôn tôn trọng người khác:

Sự tôn trọng của Werther được thể hiện qua cách chàng không hề so bìhơn thua, luôn coi trọng những người hơn mình Ngay cả đối với “tình địch”

là chàng Albert, chàng vẫn không tiếc lời khen ngợi cũng như đánh giá cao

những mặt tốt đẹp “Một người đàn ông tử tế, đáng mến, xứng đáng được

người đời vị nể”; “Vẻ điềm tĩnh của chàng hoàn toàn tương phản với tính khí nồng nhiệt, nôn nóng, không sao che giấu được của tôi”

Ta có thể thấy được Werther là một chàng trai chính trực, không đểnhững nhỏ mọn cá nhân mà ghanh ghét người khác Chàng là người luôn đềcao mọi người cũng như có cái nhìn nhận, đánh giá năng lực của những ngườikhác một cách khách quan nhất

Ngoài sự tôn trọng và yêu thương những ngừoi có vị trí thấp hơn mình,Werther còn là người biết tôn trọng sự thật Mỗi con người chàng tiếp xúc,chàng tôn trọng những người chàng gặp gỡ bởi đó là một điều rất hay trong

cách đối nhân xử thế Như: Vị mục sư già- “vị mục sư già phúc hậu đang

ngồi trên một chiếc ghế dài trước cửa nhà” (Trang 62); Bá tước C- “một con người mà càng ngày tôi càng thêm kính trọng, một khối óc hiểu nhiều biết rộng”(Trang 114); Tiểu thư B-“Ở đây, tôi chỉ gặp một con người duy nhất xứng danh là phụ nữ ” (Trang 121); Hay với ông hoàng “ông là người chân thật và đơn giản” ; người chủ quán ở xứ này rằng “ở đây có một bà chủ quán thật phúc hậu, vui tính và niềm nở”

(Trang 33) Chàng nhận xét cố bá tước M rằng: “không phải là một nhà

thông thái mà là một trái tim mẫn cảm”.Bởi, con người hay tìm lỗi của người

khác, đưa người khác xuống.Sự chê bai người khác là một cách tự tôn cái tôi

của mình lên cao.Werther nhận ra cái tốt của người khác và đó cũng chính làhình thức để thăng hoa tâm hồn mình.Vì khi cảm nhận người khác tốt thì tâmhồn mình trở nên thánh thiện và những tật xấu của mình cũng không có cơ hội

để trỗi dậy

Chàng là người khinh bỉ những kẻ kiêu ngạo Đối với những người hay

phô trương cho mình là hay, là giỏi như: Chàng V: “Tôi để mặc chàng nói

thỏa thích” (Trang 30); người thầy thuốc già: “tôi chẳng bận tâm, cứ để mặc cho ông ta giảng những điều cao đạo” (trang 60); Viên sứ thần: “tôi chỉ thấy kinh thường một con người có thể suy nghĩ và xử sự theo cách đó” (Trang

116)… Những người trên đều là những người có học thức và thuộc tầng lớpcao trong xã hội Nhưng Werther đánh giá họ rất thấp, chàng tôn trọng ởphẩm chất đạo đức con người hơn là tôn trọng vai vế, địa vị của họ Dù làngười có địa vị và học thức đến đâu mà đạo đức kém thì chàng cũng khôngtôn trọng và ngược lại

Qua những điều trên, ta thấy một chàng Werther có tính cách rất thẳngthắng, chàng phân biệt được những hạng người trong xã hội Đức lúc bấy giờ.Chàng quan sát mọi người xung quanh tại nơi ở mới với ánh mắt, trái tim vàvốn kiến thức của một con người có học vấn, uyên bác và tài hoa

* Tình bạn cao đẹp

Tình bạn của Werther và Wilhelm được thể hiện qua tất cả những lời nói

mà chàng dành cho bạn của mình Tuy Wilhelm không trực tiếp xuất hiệnnhưng qua từng bức thư, ta có thể thấy được chàng đã dành những lời ngọtngào nhất cho người bạn của mình Mở đầu là lá thư với lời gọi bạn mình rấtđỗi thân thiết : “Bạn quý ơi” vừa nhẹ nhàng vừa thiết tha Bạn của chàng cũng

là người biết lắng nghe và thấu hiểu rõ những tâm tư của chàng Thông quanhững lá thư ta thấy được dường như tất cả mọi chuyện của mình, Werther

đều tìm đến người bạn để hỏi ý kiến vì “Wilhelm thân yêu, xin cám ơn tấm

lòng của bạn, vì bạn đã hiểu đúng những điều tôi muốn nói”(Trang 178).

Wilhelm lại còn là một người bạn đã giúp cho Werther đứng vững hơn trong

những khi chao đảo: “Phải ra đi! Wilhelm, xin cám ơn bạn đã thôi thúc và

củng cố cái quyết định còn chao đảo của tôi” (Trang 102).

Thật hiếm hoi để có được tình bạn cao cả như Werthrer và Wilhelm Họluôn dành cho nhau những gì tốt đẹp nhất, san sẻ cảm thông và thấu hiểu lẫnnhau.Wilhelm đã là một tác nhân lớn tác động vào tính cách của người bạn

mình như một tri âm, tri kỷ “Từ trước đến giờ, bạn đã biết cách trú ngụ của

đời tôi”

3.2.2 Nỗi đau của chàng Wether:

* Nỗi đau tình yêu

Cuộc đời Werther là chuỗi dài những ngày ngao ngán và tuyệt vọng,luôn dằn vặt cùng với một nỗi đau lớn Yêu và được yêu nhưng rồi thất vọngkhi tình yêu mỗi ngày một lớn Cuộc gặp gỡ giữa Werther với Lotte đã để lạinỗi đau cho cả hai con người Nhưng đối với Werther, đó còn có thể gọi làmột tấn bi kịch tình trường

Chàng yêu, yêu hết mình nhưng lại đánh mất mình trong tình yêu Tráitim của chàng Werther đã lỗi nhịp khi gặp Lotte – một cô gái đáng yêu, dịudàng với trái tim nồng hậu Chàng yêu Lotte bằng tất cả sự chân thành của

mình, yêu ngay từ cái nhìn đầu tiên: “ … trọn vẹn tâm hồn tôi bị mê hoặc bởi

gương mặt, giọng nói và cung cách của nàng…” , “… tôi ru hồn ngây ngất biết bao trong đôi mắt đen láy của nàng! Và làn môi sinh động cuả nàng, đôi

má hân hoan tươi mát của nàng đã cuốn hút trọn vẹn tâm hồn tôi!” (trang 51)

Và dù biết rằng nàng đã đính hôn với Albert, Werther vẫn không saogiảm đi hoặc từ bỏ tình yêu với Lotte Một “sức mạnh huyền bí” nào đó đã lôi

cuốn Werther đi vào những cảm xúc yêu đương Nó làm chàng “choáng vángchao đưa” khi chỉ vô tình chạm phải tay Lotte Werther cảm thấy “khổ sổ đếnnhường nào” dù đó chỉ là “một đôi chút thân mật nhẹ nhàng”.

Tình yêu làm người ta suy nghĩ về nhau Werther ngày đêm nhớ về

Lotte, mong muốn được gặp Lotte:“ Tôi sẽ gặp nàng! Sáng sáng tôi kêu lên

như vậy mỗi khi mình tỉnh giấc… tất cả đều đắm chìm trong viễn cảnh ấy” (trang 80) Và như chàng đã tâm sự với người bạn của mình trong thư thì “ai

mà giữ được lòng mình kia chứ? Nỗi tương tư thôi thúc Werther đến gặpLotte dù điều đó được xem là không đúng lắm với xã hội lúc bấy giờ vì Lotte

đã có hôn phu Nhưng trước khi lý trí chàng kịp nhận ra thì đôi chân đã đưa

chàng đến nơi có người con gái mà trái tim chàng đang hướng đến : “ Đã

nhiều lần tôi có ý định là không đến thăm nàng, quá thường xuyên như thế Nhưng khốn thay, ai mà giữ được lòng mình kia chứ…” (trang 83) Werther

để cho tình cảm của mình ngày một nhân lên và cũng kéo theo đó là nỗi đau tỉ

lệ thuận với hạnh phúc

Werther không quên rằng Lotte đã có hôn phu và “người chồng chưa

cưới đã về kia” Đó là “một người đàn ông tử tế đáng mến, đáng được người

đời vị nể” Và điều này càng làm cho chàng đau khổ Bao nhiêu hi vọng trước

đây như sụp đổ tước mắt Werther “ Tôi nghiến răng chế giễu nỗi khốn khổ

của mình và chế giễu gấp bội phần kẻ nào khuyên tôi cam phận ….” Chàng

nhận ra mình là một “chàng ngốc, ngây ngô trố mắt nhìn kẻ khác đã đến vàcướp đi mất người đẹp của mình”

“Kẻ khác” ấy là hôn phu của Lotte cũng là người làm cho Werther cảmthấy đau đớn, vô vọng với tình yêu của mình Phải chi Albert là một conngười không tốt đến dường ấy “Albert càng tế nhị bao nhiêu, càng caothượng và tôn trọng Werther bao nhiêu thì càng làm cho Werther đau khổ bấy