Một số vấn đề lý luận về quy trình đánh giá thực hiện công việc Đánh giá thực hiện công việc của nhân viên là một hoạt động quan trọng trong quản trị nguồn nhân sự.. Thực trạng quy trìn
Trang 1Chủ đề lựa chọn: Quy trình đánh giá thực hiện công việc của cán bộ nhân viên trên toàn hệ thống Ngân hàng thương mại Cổ phần Kỹ thương Việt Nam, một số vấn đề vướng mắc còn tồn tại và biện pháp khắc phục
BÀI LÀM:
1 Một số vấn đề lý luận về quy trình đánh giá thực hiện công việc
Đánh giá thực hiện công việc của nhân viên là một hoạt động quan trọng trong quản trị nguồn nhân sự Việc đánh giá này không những mang ý nghĩa thẩm định công việc mà nhân viên
đã làm được mà còn có ý nghĩa công nhận khả năng, thành tích của nhân viên trong khoảng thời gian nhất định Nó là chìa khóa giúp cho công ty có cơ sở để hoạch định, tuyển mộ - tuyển chọn, phát triển nguồn nhân sự, cũng như đãi ngộ, phát triển nghề nghiệp và tương quan nhân sự Quản trị nguồn nhân sự thành công hay không phần lớn là do các công ty đánh giá đúng mức thành tích công tác của nhân viên hay không
Muốn đánh giá đúng thành tích của nhân viên, trước hết nhà quản trị phải hiểu thế nào là
đánh giá thực hiện công việc Một cách chung nhất có thể hiểu, đánh giá thực hiện công việc là
hệ thống chính thức nhằm xem xét và đánh giá kết quả công việc của cá nhân hay của nhóm.
Đồng thời nhà quản trị phải nắm vững tiến trình đánh giá và phương pháp đánh giá, phải hiểu và
đề ra mục tiêu của hoạt động này Một hệ thống đánh giá hiệu quả sẽ đánh giá được thành tích và đưa ra được các bản kế hoạch cho việc phát triển, các mục tiêu tổng thể và cụ thể của tổ chức Quá trình đánh giá thực hiện công việc thông thường diễn ra qua các bước sau:
Bước 1: Xác định mục tiêu đánh giá
Mục tiêu tổng quát của hệ thống đánh giá thực hiện công việc của nhân viên nhằm nâng cao
và cải thiện hiệu suất làm việc của nhân viên và nâng cao hiệu quả của toàn đơn vị Cụ thể hơn mục tiêu của đánh giá thực hiện công việc nhằm: Hoạch định nguồn nhân sự, tuyển mộ và tuyển chọn, phát triển nguồn nhân sự, hoạch định và phát triển nghề nghiệp, thù lao lao động, quan hệ nhân sự nội bộ và đánh giá tiềm năng của nhân viên
Bước 2: Thời điểm tiến hành đánh giá thực hiện công việc Việc đánh giá thực hiện công
việc thường tổ chức một cách chính thức theo định kỳ hay phi chính thức trong trường hợp cần thiết Định kỳ đánh giá chính thức được tổ chức vào cuối năm hoặc 6 tháng tùy tổ chức
Bước 3: Tiêu chí đánh giá, có được thông qua công tác phân tích công việc Thực tế gần
đây cho thấy rằng các nhà quản lý của cùng một công ty thường sử dụng những tiêu chí đánh giá
Trang 2thực hiện công việc khác nhau, nhưng nhìn chung tập trung vào các nhóm tiêu chí: Đặc điểm; hành vi và kết quả
Bước 4: Trách nhiệm các bên liên quan đến quá trình đánh giá và người đánh giá.
Trong hầu hết các cơ quan, bộ phận quản trị nhân sự chịu trách nhiệm thiết kế và kiểm tra các chương trình đánh giá thực hiện công việc Trách nhiệm tiến hành, ai tham gia trực tiếp và gián tiếp vào quá trình đánh tùy thuộc vào từng công ty: Người giám sát trực tiếp; đánh giá của cấp dưới; đánh giá của đồng nghiệp (ngang cấp) và các thành viên trong nhóm; bản thân tự đánh giá hay đánh giá của môi trường bên ngoài (khách hàng, đối tác…)
Bước 5: Phương pháp đánh giá Việc áp dụng phương pháp đánh giá thực hiện công việc
tùy thuộc vào mục tiêu đánh giá, các tổ chức có thể sử dụng một phương pháp hoặc kết hợp nhiều phương pháp nhằm mang lại hiệu quả đánh giá cao nhất Thông thường có các phương pháp: Đánh giá 3600; thang điểm đánh giá, ghi chép các sự kiện quan trọng; tiêu chuẩn trong công việc; xếp hạng; so sánh cặp hay phương pháp phân bổ theo tiêu chí
Bước 6: Thảo luận đánh giá, các mục tiêu cơ bản cho phỏng vấn đánh giá, không phải là
bảo vệ kết quả đánh giá với nhân viên Đó là cuộc gặp mặt trực tiếp và đánh giá trên giấy tờ phải lấy mục tiêu là nâng cao hiệu quả công việc chứ không phải là để phê bình hay chỉ trích
Như vậy triển khai hoạt động đánh giá thực hiện công việc một cách có hiệu quả là một việc rất quan trọng và khó khăn nhất trong quá trình quản trị nguồn nhân sự Vì đó là cơ sở để khen thưởng, động viên, hoặc kỷ luật, cũng như giúp cho nhà quản trị áp dụng việc trả thù lao lao động một cách công bằng và ra các quyết định nhân sự quan trọng khác
2 Thực trạng quy trình đánh giá thực hiện công việc của cán bộ nhân viên trên toàn
hệ thống Ngân hàng thương mại Cổ phần Kỹ thương Việt Nam
Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt nam – Techcombank là ngân hàng thương mại đô thị đa năng ở Việt nam, cung cấp sản phẩm dịch vụ tài chính đồng bộ, đa dạng và có tính cạnh tranh cao cho dân cư và doanh nghiệp nhằm các mục đích thoả mãn khách hàng, tạo giá trị gia tăng cho cổ đông, lợi ích và phát triển cho nhân viên và đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng Được thành lập vào ngày 27 tháng 09 năm 1993, trải qua hơn 15 năm xây dựng và trưởng thành, Techcombank đã có nhiều đóng góp cho sự phát triển của nền kinh tế - xã hội Trên con đường phát triển Techcombank nỗ lực phấn đấu thuộc nhóm ngân hàng đô thị hàng đầu về độ tin cậy, chất lượng và hiệu quả
Hiền tài là nguyên khí quốc gia nói chung và của ngân hàng nói riêng Vì vậy, Techcombank đặc biệt chú trọng xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, không ngừng hoàn thiện quy trình tuyển dụng và đào tạo nhân sự phù hợp từng thời kỳ Mục tiêu xây dựng thương
Trang 3thương hiệu về nguồn nhân lực, thương hiệu về một nơi làm việc được cán bộ nhân viên yêu thích và gắn bó, nơi họ thấy được quan tâm, hỗ trợ để học hỏi, để phát triển năng lực và đóng góp cho sự thành công chung của Techcombank
Môi trường nhân lực ngành tài chính ngân hàng có tính cạnh tranh rất cao, Techcombank vẫn là điểm thu hút đối với nhân lực trong lĩnh vực này Đến nay Techcombank có thể tự hào là
đã tạo dựng được một thương hiệu khác bên cạnh thương hiệu về sản phẩm dịch vụ ngân hàng,
đó chính là thương hiệu về nguồn nhân lực Tính đến hết năm 2008, tổng số cán bộ nhân viên của Techcombank đã lên đến 4.224 người, trong đó tỷ lệ cán bộ trình độ đại học và trên đại học 82% Trong cơ cấu quản trị của Techcombank, Khối quản trị nguồn nhân sự chịu sự quản lý và điều hành trực tiếp của Tổng giám đốc, và bao gồm Phòng tuyển dụng, phòng tiền lương & phúc lợi, phòng Quản trị thông tin & chính sách nhân sự, trung tâm đào tạo
Trong những năm gần đây, cùng với sự đổi mới cải tiến về công tác quản trị nhân sự của Techcombank, công tác đánh giá thực hiện công việc đối với mỗi cán bộ nhân viên luôn được coi trọng, đi vào nề nếp và luôn được cải tiến hoàn thiện qua các năm
Công tác đánh giá thực hiện công việc trong tại Ngân hàng TMCP Kỹ Thương việt Nam những năm qua đã thể hiện rõ vai trò quan trọng trên các mặt:
- Giúp Hội đồng quản trị, Ban tổng giám đốc có thông tin đầy đủ minh bạch về nguồn nhân
sự phục vụ cho quyết định về thăng chức, khen thưởng, đãi ngộ đối với mỗi cán bộ nhân viên một cách công bằng và chính xác hơn Đồng thời giúp nhà quản trị nhân sự đề xuất kế hoạch tuyển dụng, đào tạo và phát triển, thuyên chuyển công tác hay bố trí kiêm nghiệm công việc
- Giúp cho các cán bộ nhân viên có cơ hội để xem xét lại hiệu quả công việc, năng lực chuyên môn nghiệp vụ thực sự và khả năng tiềm tàng của bản thân, cũng như các phẩm chất cần
có, nhận thức và xây dựng kế hoạch điều chỉnh lại những hạn chế trong công việc của mình Hầu hết mọi cán bộ nhân viên đều mong muốn qua đó biết được các nhận xét, đánh giá của người lãnh đạo về việc thực hiện công việc của mình
- Là cơ sở cho Khối quản trị nguồn nhân lực xây dựng kế hoạch đào tạo và phát triển nguồn nhân sự cho toàn hệ thống Techcombank
Qua thực tế thấy, đánh giá thực hiện công việc là một việc làm rất quan trọng đối với mỗi một tổ chức, đánh giá thực hiện công việc trong quá khứ đã góp phần tích cực nâng cao hiệu quả công việc trong hiện tại và tương lai Qua đó đánh giá năng lực tiềm tàng và khả năng của mỗi cán bộ nhân viên, tạo động lực cho mỗi người thông qua việc công nhận đúng mức thành tích của
họ, giúp họ gắn bó với ngân hàng, nâng cao hiệu quả làm việc
Trang 4Quyết định ngày 27/06/2004 của Tổng giám đốc Techcombank ban hành Quy trình đánh giá nhân sự tại Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam và sửa đổi bổ sung ngày 01/06/2004, đến
nay đang có hiệu lực thi hành Trong phạm vi đề tài nghiên cứu, tôi xin tập trung phân tích quy trình đánh giá thực hiện công việc đối với Chuyên viên và Nhân viên chuyên môn nghiệp vụ,
cụ thể quy trình như sau:
Bước 1: Xác định mục tiêu đánh giá: Phòng Quản lý nhân dựa trên cơ sở các thông tin đã
tổng hợp từ việc đánh giá thực hiện công việc trên toàn hệ thống phục vụ cho việc xây dựng kế hoạch đào tạo, xây dựng các tiêu chí đánh giá, đề bạt hoặc kiến nghị các giải pháp nâng cao chất lượng nhân sự tại Techcombank Đồng thời phòng QLNS xem xét, so sánh về chất lượng đánh giá của từng đơn vị, cách đánh giá của các cấp quản lý nhằm đảm bảo sự thống nhất về cách thức cho điểm Và kết quả đánh giá được sử dụng để làm cơ sở cho việc phân bổ thu nhập kinh doanh
bổ sung, xét tăng lương, bổ nhiệm cán bộ, khen thưởng và kỷ luật
Bước 2: Thời điểm tiến hành đánh giá thực hiện công việc: Việc đánh giá nhân sự tại
Ngân hàng TMCP Kỹ thương được tổ chức 02 lần/năm vào cuối quý 2 và quý 4 hàng năm
Bước 3: Tiêu chí đánh giá đối với Chuyên viên và Nhân viên chuyên môn nghiệp vụ,
được quy định cụ thể trong mẫu MB-ĐGNS01 (file đính kèm) Tổng thang điểm tối đa đánh giá thực hiện công việc là 27,5 điểm; trong đó điểm cho các tiêu chí chung là cao nhất (từ 3,1 điểm đến 15,5 điểm), một số tiêu chí như sau:
- Các tiêu chí chung (từ 3,1 đến 15,5 điểm) bao gồm các tiêu chí:
+ Chấp hành Quy chế chung của Ngân hàng
+ Kết quả thực hiện tiêu chí công tác trong kỳ
+ Đánh giá của khách hàng bên ngoài
+ Đánh giá của khách hàng bên trong
- Thái độ công tác (từ 0,6 điểm đến 3 điểm) bao gồm các tiêu chí:
+ Tận tụy
+ Tinh thần hiệp tác
+ Tinh thần trách nhiệm
- Hành vi công tác (từ 0,6 điểm đến 3 điểm)
+ Ngăn nắp
+ Thấu đáo
+ Bài bản
- Trình độ nghiệp vụ (từ 0,6 điểm đến 3 điểm)
Trang 5+ Nắm vững và vận dụng quy trình thủ tục
+ ý thức phấn đấu nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ
+ Khả năng giải quyết vấn đề chuyên môn nghiệp vụ
- Phong cách làm việc (từ 0,6 điểm đến 3 điểm):
+ Chuẩn mực,
+ Nnăng động,
+ Tự chủ
Trong các tiêu chí trên thì tiêu chí “ Kết quả thực hiện chỉ tiêu công tác trong kỳ” chiếm điểm số cao nhất (từ 2,5 điểm đến 12,5 điểm) chiếm 45,45%/tổng số điểm Còn các tiêu chí khác
có điểm số tương đương nhau Phương pháp tính điểm cũng được quy định cụ thể trong quy định (PL-ĐGNS02 trong file đính kèm), hướng dẫn một cách chi tiết vừa định lượng, vừa định tính giúp cho cán bộ nhân viên tự đánh giá và chấm điểm cho mình một cách chính xác, đồng thời làm căn cứ cho cấp trên dựa vào đó đánh giá nhận xét nhân viên một cách công bằng và khách quan
Bước 4: Trách nhiệm các bên liên quan đến quá trình đánh giá và người đánh giá được
quy định: Chuyên viên và Nhân viên chuyên môn nghiệp vụ tự đánh giá và cấp quản lý trực tiếp đánh giá cán bộ mình phụ trách về việc thực hiện kế hoạch đã đề ra (PL-ĐGNS01 trong file đính kèm)
Bước 5: Phương pháp đánh giá Căn cứ vào mục tiêu đánh giá mà Ban tổng giám đốc
Techcombank đã đưa ra, Phòng quản lý nhân sự - Khối quản trị nguồn nhân lực đã xây dựng phương pháp đánh giá thống nhất chung cho toàn hệ thống là sử dụng thang điểm đánh giá Theo trình tự, cán bộ nhân viên sẽ phải tự nhận xét đánh giá và chấm điểm theo thang điểm tối đa 27,5 điểm cho các tiêu thức đã nêu Sau đó cấp quản lý trực tiếp sẽ nhận xét và chấm điểm lại và có ý kiến đánh giá cho từng cá nhân theo một số tiêu thức đã định
Bước 6: Thảo luận đánh giá Để đảm bảo tính khách quan, công bằng và chính xác, các
cấp quản lý và cán bộ nhân viên được đánh giá trực tiếp trao đổi về kết quả đánh giá cuối cùng vào ngày 01-05 đầu quý 3 và quý 1 hàng năm, đánh dấu (*) để nhận biết điểm chưa thống nhất giữa cấp quản lý và CBNV được đánh giá Sau đó cấp quản lý trực tiếp tổng hợp kết quả đánh giá của CBNV do mình phụ trách, lưu tại đơn vị 1 bản và 1 bản chuyển về Phòng Quản lý nhân sự vào ngày 05 – 10 đầu quý 3 và quý 1 hàng năm Phòng quản lý nhân sự phối hợp với các cấp quản lý các đơn vị xem xét những trường hợp đánh giá chưa thỏa đáng (có từ 03 dấn (*) trở nên trong các tiêu chí đánh giá)
Trang 63 Một số vấn đề vướng mắc còn tồn tại trong quá trình thực hiện quy trình đánh giá thực hiệc công việc tại Techcombank.
Quy trình đánh giá thực hiện công việc với những tiêu chí đánh giá rất rõ ràng cụ thể, phương pháp chấm điểm vừa định lượng vừa định tính rất dễ hiểu và dễ áp dụng, được áp dụng thống nhất trên toàn hệ thống, và đã giúp cho những nhà quản trị nhân sự tại Techcombank đạt được mục tiêu đã đề ra Việc gắn kết quả đánh giá thực hiện công việc với việc phân bổ thu nhập kinh doanh bổ sung, xét tăng lương thưởng, bổ nhiệm cán bộ khen thưởng, kỷ luật ở Techcombank kiện hay cũng rất rõ ràng và minh bạch, tạo động lực phấn đấu cho mỗi cán bộ nhân viên Tuy nhiên trong quá trình thực hiện còn có một số vấn đề vướng mắc đối với cả người đánh giá (chuyên viên và nhân viên nghiệp vụ) và người được đánh giá (cấp trên quản lý trực tiếp), cụ thể:
- Hệ thống tiêu chí đánh giá rất trọng tâm và thiết thực, tuy nhiên việc phân bổ điểm số cho một số tiêu chí chưa thực sự công bằng, chưa có sự phân biệt rõ rệt tiêu thức quan trọng thiết thực
và tiêu thức thứ yếu Ví dụ tiêu chí “Trình độ chuyên môn nghiệp vụ” theo đánh giá của đại đa số cán bộ nhân viên phải được đánh giá và chấm điểm cao hơn tiêu chí “hành vi công tác” Hoặc trong cùng một tiêu chí cấp 1 thì cũng chưa có sự phân biệt rõ ràng giữa các tiêu chí cấp 2, ví dụ trong tiêu chí “trình độ chuyên môn nghiệp vụ” thì tiêu chí “ nắm vững và vận dụng quy trình thủ tục”là quan trọng nhất cần được đánh giá cao hơn tiêu chí khác trong cùng một nội dung đánh giá…
- Phương pháp đánh giá chưa thực sự đa dạng, hiện tại mới chỉ có nhân viên tự đánh giá và cấp trên đánh giá cấp dưới thông qua thang điểm quy định cho các tiêu chí đánh giá Việc đánh giá thiên trên thiên về một chiều cấp trên đánh giá dưới nhiều hơn, chưa mở rộng việc các nhân viên cùng nhóm, cùng phòng làm việc tự đánh giá nhau, hay cấp dưới đánh giá câp trên do vậy kết quả đánh giá chưa phản ánh hết được thực chất tình hình thực hiện công việc của cán bộ nhân viên
Để khắc phục những tồn tại trên, cần cải tiến hoàn thiện một số điểm:
- Hoàn thiện hệ thống tiêu chí đánh giá theo hướng tập trung vào nội dung đánh giá công việc hơn là đánh giá về con người Phân bổ lại điểm số cho các tiêu chí, coi trọng hơn nữa những tiêu chí liên quan trực tiếp đến thực hiện công việc, chất lượng công việc bằng việc phân bổ số điểm cao hơn cho các tiêu chí “ kết quả thực hiện chỉ tiêu công tác trong kỳ”, “ nắm vững quy trình và vận dụng quy trình thủ tục” Cần có sự phân biệt rõ ràng về điểm số cho các tiêu chí “ thái độ công tác”, “ hành vi công tác”, “trình độ chuyên môn nghiệp vụ” và “ phong cách làm việc”, để đảm công bằng cho toàn bộ cán bộ nhân viên
Trang 7- Cần đa dạng phương pháp đánh giá, các nhân viên trong cùng nhóm đánh giá, cấp dưới đánh giá cấp trên, khách hàng đánh giá (đối với nhân viên tín dụng và kế toán giao dịch)… đảm bảo tính công bằng, chuẩn xác trong việc đánh giá thực hiện công việc của cán bộ nhân viên Techcombank
- Cần coi trọng hơn nữa vệc xử lý thông tin đánh giá thực hiện công việc Phòng quản lý nhân sự phối hợp với cấp quản lý của các đơn vị để xem xét các trường hợp đánh giá chưa thỏa đáng, vì trong thực tế một số trường hợp việc cấp trên đánh giá cấp dưới nhiều khi còn mang tính hình thức và thiên về cảm tính, do vậy ảnh hưởng đến niềm tin và động lực phấn đấu của cán bộ nhân viên
Nguồn nhân lực vững mạnh là nền tảng chắc chắn để mỗi doanh nghiệp có thể phát triển nhanh và bền vững Với Techcombank, mỗi cán bộ nhân viên vừa là tài sản vừa là nguồn vốn quý giá nhất vì chính họ mới là những người thực hiện các chiến lược kinh doanh và nuôi dưỡng mối quan hệ với khách hàng, đưa ngân hàng đến những thành công tiếp nối trong những năm gần đây
và trong tương lai Với nhận thức đó, trong suốt 15 năm hoạt động, Techcombank luôn chú trọng xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp với nhiều cơ chế khuyến khích nhân viên dám nghĩ dám làm, đem lại hiệu quả đột phá trong nhiều lĩnh vực và hiệu quả thiết thực cho mọi khách hàng, cùng nhau xây dựng thương hiệu Techcombank trở thành ngân hàng đô thị hàng đầu về độ tin cậy, chất lượng và hiệu quả
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Tài liệu môn học “Quản trị nguồn nhân lực” trong chương trình GaMBA của Đại học Griggs – Hoa Kỳ, do giảng viên PGS-TS Vũ Hoàng Ngân biên soạn
2 Giáo trình “Quản trị nhân sự” của tác giả Nguyễn Hữu Thân - NXB Lao động – Xã hội, năm 2008
3 Website: http:// www.techcombank.com.vn