Kỹ năng phỏng vấn tìm việc của sinh viên khoa quản lý lao động trường đại học lao động xã hội

1.5 Một số kỹ năng cơ bản trong phỏng vấn tìm việc 1.5.1 Kỹ năng trước khi tham gia phỏng vấn 1.5.1.1 Kỹ năng phân tích công việc: Thông tin yêu cầu đối với ứng viên ứng tuyển cơ bản bao

LỜI MỞ ĐẦU

Nghiên cứu khoa học là một trong những hoạt động rất cần thiết, rấtquan trọng đối với mỗi sinh viên nói chung, và của khoa Quản lý lao động nóiriêng Bởi xuất phát từ đặc thù chung của ngành học “ vừa là khoa học vừa lànghệ thuật” Việc nghiên cứu khoa học sẽ giúp sinh viên hoàn thiện hệ thống

lí luận và có thêm kinh nghiệm thực tiễn sâu hơn

Quá trình nghiên cứu khoa học không chỉ giúp cá nhân người nghiêncứu mở rộng kiến thức, vận dụng các kỹ năng, phát triển hệ thống tư duy, màcòn giúp các thành viên trong cùng nhóm nghiên cứu biết cách làm việc nhómhiệu quả, các kỹ năng mềm được rèn luyện tốt hơn qua những khảo sát thực

tế Do đó, hoạt động nghiên cứu khoa học cần được duy trì thường xuyên vàkhơi dậy hứng thú trong toàn sinh viên tham gia

Đề tài nghiên cứu của nhóm là xuất phát từ nguyện vọng của đông đảosinh viên, và mong muốn có thể sớm đưa vào ứng dụng tại Khoa Quản lý đểmau chóng phát triển kỹ năng mềm và giúp sinh viên hoàn thiện bản thântrước khi gia nhập thị trường lao động chủ động và đạt kết quả cao

I.TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Phỏng vấn tìm việc là một trong những hoạt động quan trọng với bất kỳ

ai đã và đang có nhu cầu tìm việc làm Kỹ năng phỏng vấn tìm việc được rènluyện tốt giúp sinh viên tăng cơ hội trúng tuyển của các nhà tuyển dụng

Tuy nhiên, hiện nay kỹ năng phỏng vấn tìm việc của sinh viên còn hạnchế Nguyên nhân do hệ thống chương trình đào tạo của hấu hết các cơ sởtrường đại học, cao đẳng ở nước ta hiện nay còn tồn tại nhiều hạn chế trongchất lượng giảng dạy những kiến thức, kỹ năng cần thiết cho sinh viên đầy đủhành trang khi chính thức ra nhập thị trường lao động Đồng thời, bản thânsinh viên chưa có ý thức rèn luyện, còn bị động trong việc tham gia các hoạtđộng tiếp thu kiến thức nghề, cũng như các kỹ năng hoàn thiện bản thân nênchưa đáp ứng nhu cầu nhà tuyển dụng

Do đó rèn luyện kỹ năng phỏng vấn tìm việc cho sinh viên trở thànhvấn đề cấp thiết đã và đang được xã hội, các doanh nghiệp, tổ chức và bản

thân sinh viên rất quan tâm Vì vậy, chúng tôi quyết định lựa chọn đề tài: “

Kỹ năng phỏng vấn tìm việc của sinh viên khoa Quản lý lao động trường Đại học Lao động- Xã hội.” Kết quả báo cáo là cả quá trình nghiên cứu, tìm

hiểu của nhóm sinh viên Do hạn chế về thời gian, kiến thức cũng như kỹnăng nghiên cứu khoa học nên có thể bài báo cáo khó tránh khỏi những thiếuxót Vì vậy, nhóm sinh viên rất mong nhận được sự góp ý chân thành của thầy

cô khoa Quản lý lao động để bài báo cáo được hoàn chỉnh

Chân thành cảm ơn!

Tác giả

Nhóm sinh viên

II MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

- Hệ thống hóa một số vấn đề lí luận về kỹ năng phỏng vấn tìm việc

- Đánh giá thực trạng kỹ năng phỏng vấn tìm việc của sinh viên khoa Quản lýlao động trường Đại học Lao động – Xã hội

- Đưa ra một số giải pháp và kiến nghị giúp sinh viên hoàn thiện kỹ năngphỏng vấn tìm việc

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Kỹ năng phỏng vấn tìm việc của sinh viên khoa quản lý lao độngtrường Đại học Lao động – Xã hội

IV PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Sinh viên khoa Quản lý lao động Trường Đại học lao động xã hội cơ sở

Hà nội: khóa D6,D7

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1.Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tìm kiếm thông tin, tài liệu trên mạng

Internet, tìm hiểu và tham khảo những công trình, đề tài khoa học, khóaluận…có liên quan đến kỹ năng phỏng vấn tìm việc cho sinh viên Phươngpháp này bao gồm các công việc tìm kiếm, sưu tầm, phân tích và tổng hợp

2 Phương pháp nghiên cứu điều tra: Xây dựng bảng hỏi đối với sinh viên

nhằm tìm hiểu thực trạng vận dụng kỹ năng phỏng vấn tìm việc của sinh viênkhoa Quản lý lao động và các biện pháp rèn luyện kỹ năng

3 Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng một số công thức toán học để

phân tích về mặt định lượng các kết quả nghiên cứu thực trạng và thựcnghiệm

4 Phương pháp phân tích, tổng hợp: Dùng để đánh giá, lý giải, phân tích

và nhận xét, tổng hợp các số liệu luận cứ, luận điểm, nội dung … để phục vụcho quá trình tìm hiểu, thu thập thông tin cần thiết, phục vụ cho các yêu cầu

cụ thể cho đề tài nghiên cứu

5 Phương pháp phỏng vấn sâu: Tiến hành phỏng vấn một số sinh viên

nhằm thu thập thêm các thông tin cần thiết làm sáng tỏ kết quả nghiên cứu

CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ PHỎNG VẤN TÌM VIỆC 1.1 Một số khái niệm

1.2 Nguyên tắc giao tiếp trong phỏng vấn tìm việc.

*Tìm hiểu thông tin về Công ty định tham gia phỏng vấn và vị trí ứng tuyển

Tìm hiểu thông tin đầy đủ về công ty, công việc sẽ ứng tuyển, yêu cầucủa công ty với nhân viên, sức ép công việc làm sẽ giúp cho ứng viên tăng sự

tự tin khi quyết định tham gia phỏng vấn Hơn nữa một trong số những câuhỏi nhà tuyển dụng sẽ hỏi đầu tiên chính là” Bạn biết gì về công ty chúng tôi

và tại sao bạn lại nộp đơn vào vị trí này?” Vì vậy, mà ứng viên cần tìm hiểu

về doanh nghiệp cũng như vị trí ứng tuyển trên các trang website chính thứccông ty

*Đúng giờ

Không trễ hẹn trong phỏng vấn, khi tham gia phỏng vấn ứng viên nênđến sớm 15 phút để chuẩn bị tâm lý sẵn sàng tham gia phỏng vấn Có thể nóichuyện làm quen với các ứng viên khác là một cách tạo tâm lý thoải mái vàtránh gây ra ấn tượng xấu với nhà tuyển dụng

Đặc biệt không nên chê công ty cũ Vì nhà tuyển dụng sẽ đánh giá mức

độ trung thành hay sự “ kén cá chọn canh” của ứng viên Còn nếu công ty cũ

là đối thủ cạnh tranh thì càng không nên để lộ thông tin về công ty cũ cho nhàtuyển dụng

*Nguyên tắc giao tiếp bằng ánh mắt thể hiện sự nhiệt tình.

Sự nhiệt tình giao tiếp trong phỏng vấn làm cuộc phỏng vấn trở nên ấnthú vị, cởi mở, cuốn hút là cơ hôi tốt để ứng viên thể hiện bản thân Cuộcphỏng vấn càng cuốn hút, nhà tuyển dụng càng nhiệt tình hỏi thì ứng viêncàng có cơ hội để thể hiện kiến thức, kinh nghiệm và kỹ năng cho nhà tuyểndụng thấy mình xứng đáng với vị trí cần tuyển dụng

*Nguyên tắc kết thúc:

Kết thúc buổi phỏng vấn sao cho tốt đẹp, nhà tuyển dụng có ấn tượngtốt là điều rất quan trọng Nhà tuyển dụng thường có câu hỏi cho ứng viên cóvấn đề gì cần thắc mắc hay còn câu hỏi cho họ Ứng viên cũng không nênquên hỏi nhà tuyển dụng câu hỏi cuối cùng Ứng viên có thể gọi điện để cảm

ơn về cuộc phỏng vấn như: khi nào thì có kết quả phỏng vấn? Em mong muốn

sẽ được gặp anh chị trong thời gian sớm nhất? Và không quên lời chào trướckhi ra về

1.3 Quy trình giao tiếp và quy trình phỏng vấn tìm việc

1.3.1 Quy trình giao tiếp

Sơ đồ 1.1: Quy trình giao tiếp

2011).[3]

tìm việc

thì trình tự phỏng vẫn như sau:[4]

Người gửi: Mã hóa

thông điệp

Lựa chọn kênh thông

tin để gửi thông điệp

Người gửi: Phản hổithông điệp

Người nhận: Nhận

thông điệp từ và giải

mã thông điệp

Bước 1: Giới thiệu và mở đầu: giới thiệu những người phỏng vấn và trình tự

Bước 5: Ứng viên đặt câu hỏi.

Bước 6: Kết thúc cuôc phỏng vấn, người phỏng vấn tóm lại các thông tin

và thông báo với ứng viên về các bước tiếp theo

1.4 Hình thức giao tiếp trong phỏng vấn tìm việc

1.4.1Giao tiếp bằng ngôn từ

*Giao tiếp bằng ngôn ngữ nói

“Ngôn ngữ nói là ngôn ngữ âm thanh, dùng trong giao tiếp tự nhiên

hàng ngày Trong đó, người nói, người nghe tiếp xúc trực tiếp với nhau, cóthể thay phiên nhau trong vai nói và vai nghe.”[5]

Ngôn ngữ nói thể hiện đa dạng về ngữ điệu : Giọng cao, thấp, nhanh,chậm, mạnh, yếu, liên tục hay ngắt quãng Trong ngôn ngữ nói, ngữ điệu làyếu tố quan trọng góp phần bộc lộ và bổ sung thông tin

Ngôn ngữ nói là ngôn ngữ sử dụng chính trong cuộc phỏng vấn khi nhàtuyển dụng đặt câu hỏi cho ứng viên Ngôn ngữ sử dụng trong cuộc phỏngvấn là ngôn ngữ trang trọng, lịch sự, không nên sử dụng ngôn ngữ địa phươnghay tiếng lóng trong khi giao tiếp

*Giao tiếp bằng ngôn ngữ viết

Ngôn ngữ viết được sản sinh một cách có chọn lọc, được suy nghĩ,nghiền ngẫm và gọt giũa kĩ càng

Trong ngôn ngữ viết, sự hỗ trợ của hệ thống dấu câu, của các kí hiệu vàvăn tự, của các hình ảnh minh họa, bảng biểu, sơ đồ… giúp biểu hiện rõ thêmnội dung giao tiếp

Từ ngữ trong ngôn ngữ viết được lựa chọn, thay thế nên có điều kiệnđạt được độ chính xác cao Đồng thời khi viết, tuỳ từng phong cách ngôn ngữcủa văn bản mà người viết có sự lựa chọn hệ thống ngôn từ cho phù hợp

Trong phỏng vấn tìm việc sử dụng ngôn ngữ viết trong các CV xinviệc, thư cảm ơn mang nhiều yếu tố cá nhân nhất và thể hiện được văn phong,

sự chuyên nghiệp của người tham gia phỏng vấn

1.4.2 Giao tiếp phi ngôn ngữ.

Giao tiếp phi ngôn ngữ trong phỏng vấn tìm việc là một yếu tố quantrọng làm nên sự thành công Giao tiếp phi ngôn ngữ bao gồm rất nhiều yếu

tố như: nét mặt, điệu bộ, cử chỉ, ánh mắt, cách ngồi, cách chú ý thái độ củaứng viên, cách lắng nghe, cách bắt tay, các hành động vô thức và cách phảnhồi thông tin.[6]

Giao tiếp phi ngôn ngữ thể hiện chủ yếu trong quá trình phỏng vấn ứngviên Nhà tuyển dụng sẽ đưa ra câu hỏi, tình huống và ứng viên lắng nghe, thểhiện cảm xúc và đưa ra cách xử lý của mình Nếu ứng viên biết sử dụng cáccách giao tiếp phi ngôn ngữ thì cuộc phỏng vấn sẽ hứng thú hơn

Giao tiếp bằng phi ngôn ngữ thể hiện sự tinh tế, tập trung, tiếp thu vàmột phần tính cách của ứng viên

Ngôn ngữ cơ thể cũng quyết định yếu tố thành bại của bạn trong cuộcphỏng vấn không kém ngôn ngữ lời nói Chỉ một hành động nhỏ mà bạn vôtình thể hiện cũng có thể minh chứng cho một thái độ tiêu cực đối với nhàtuyển dụng Liên tục nhìn đồng hồ chứng tỏ bạn không dành nhiều thời gian

và chưa toàn tâm toàn ý cho cuộc phỏng vấn, thậm chí xem đây là một côngviệc nhàm chán

1.5 Một số kỹ năng cơ bản trong phỏng vấn tìm việc

1.5.1 Kỹ năng trước khi tham gia phỏng vấn

1.5.1.1 Kỹ năng phân tích công việc:

Thông tin yêu cầu đối với ứng viên ứng tuyển cơ bản bao gồm các nộidung sau:

 Những thông tin chung về công việc

 Yêu cầu về trình độ văn hóa, chuyên môn, nghiệp vụ được đào tạo

 Yêu cầu về các kiến thức và các kỹ năng

 Yêu cầu về kinh nghiệm công tác

 Yêu cầu về giới tính, độ tuổi, tâm sinh lý…

Trên cơ sở các thông tin về yêu cầu vị trí công việc của nhà tuyển dụngđưa ra trên các trang tuyển dụng, ứng viên tìm hiểu để phân tích xem cáccông việc đó có những yêu cầu về trình độ, kỹ năng như thế nào? Điểm mạnhnào phù hợp với công việc, điểm yếu nào gây cản trở công việc hay nhữngtiêu chuẩn đáp ứng công việc ra sao để có sự chuẩn bị tốt nhất cho buổi phỏngvấn Việc phân tích rõ công việc sẽ giúp mỗi người nắm rõ các thông tin cầnthiết khi nhà tuyển dụng đưa các câu hỏi về công việc Đồng thời có sự chủ

động với các tình huống đòi hỏi hiểu sâu kiến thức, thông tin về vị trí, côngviệc ứng viên đăng tuyển.

1.5.1.2 Kỹ năng phân tích bản thân

*Phân tích những điểm mạnh:

Việc nhận thức được những điểm mạnh, hạn chế của bản thân chínhxác là rất quan trọng Vì trên cơ sở hiểu rõ mình có những ưu điểm, lợi thế sẽgiúp người tham gia phỏng vấn tự tin khi tham gia trả lời phỏng vấn, đồngthời có thể thuyết phục nhà tuyển dụng về những khả năng mình có thể đápứng với vị trí công việc

Đồng thời tự nhận thức và phân tích được những điểm mạnh của bảnthân như: ngoại hình, ngôn ngữ, khả năng tư duy, sẽ giúp mỗi người lựachọn các vị trí, công việc phù hợp, mà nhiều ưu điểm đáp ứng được, như vậykhả năng trúng tuyển cao hơn

*Phân tích những điểm hạn chế

Bên cạnh những ưu điểm, thì những hạn chế của bản thân cũng cầnđược mỗi người nhận thức nghiêm túc, đầy đủ, trung thực Để từ đó biết cáchứng xử linh hoạt và có thể bổ sung, luyện tập, hoàn thiện trước các buổiphỏng vấn Và sự lựa chọn công việc cũng phù hợp với cơ hội trúng tuyểnnếu sự hạn chế không quá ảnh hưởng đến vị trí công việc: ví dụ: một sinhviên tốt nghiệp ngành báo in nhưng lại muốn đăng tuyển vào ngân hàng làmviệc…

Tuy nhiên, không phải bao giờ điểm mạnh cũng là lợi thế mà điểmđiểm yếu có khi lại là điểm mạnh Ví dụ:

Những người tích cách thẳng tính, khó thay đổi ý kiến nếu ứng tuyểnvào các công việc như nhạc sỹ, chuyên viên tài chính, xây dựng chiến lược…

sẽ không phù hợp tuy nhiên nếu ứng tuyển vào vị trí chức danh công việc làdược sỹ, sỹ quan…sẽ giúp thực hiện công việc tốt hơn

Thông thường chúng ta thường đánh giá bản thân có phù hợp với chứcdanh công việc đang tuyển hay không qua người khác như qua đánh giá, nhậnxét của bạn bè, người thân…để biết bản thân có những ưu, nhược điểm gì

Ngoài ra, chúng ta có thể sử dụng các bài test xem tính cách mình cóphù hợp với công việc hay không? Ví dụ trắc nghiệm kiến thức của Tiến sỹtâm lý học Jonh Holland và trắc nghiệm MBTI ( Myers-Briggs TypyeIndicator) của Katharine Cook briggs cùng con gái của bà là Isabel Briggs

Đây là hai phương pháp trắc nghiệm được khá nhiều nhà tuyển dụng trên thếgiới để lựa chọn ứng viên nào phù hợp với công việc.

*Hiểu rõ giá trị bản thân.

Ứng viên không thể gửi hồ sơ xin việc hay tham gia cuộc phỏng vấn

mà không biết mình sẽ nhận được những gì Do đó, ứng viên cần định rõ giátrị bản thân trước khi bắt đầu tìm việc Hãy tìm hiểu xem với những kỹ năngkinh nghiệm hiện có, vàx bản thân ứng đáng nhận được mức lương bao nhiêu

và quyền lợi ra sao?

1.5.1.3 Kỹ năng phân tích mức độ phù hợp của bản thân với yêu cầu công việc

Qua nghiên cứu và tìm hiểu, chúng tôi đưa ra cách hiểu về kỹ năng

phân tích mức độ phù hợp của bản thân với yêu cầu công việc: “Kỹ năng phân tích mức độ phù hợp của bản thân với yêu cầu công việc là việc xác định những ưu, nhược điểm của bản thân và đối chiếu với các từng yêu cầu

mà vị trí tuyển dụng đưa ra nhằm xác định sự phù hợp và có sự lựa chọn đúng công việc”.

Để xác định bản thân có phù hợp với công việc đang tuyển dụng haykhông ứng viên cần tìm hiểu thông tin về yêu cầu đối với người thực hiệncông việc trên các thông báo tuyển dụng hay wedside của công ty, tổ chứctuyển dụng

Kỹ năng đó được biểu hiện cụ thể:

- Phân tích được đúng những điểm mạnh, hạn chế của bản thân người thamgia phỏng vấn

- So sánh, đối chiếu những điểm mạnh của bản thân với những yêu cầu côngviệc tìm ra sự tương đồng

-Thẳng thẳn nhìn nhận những đặc điểm của bản thân là rào cản với những yêucầu công việc

-So sánh công việc đang có nhu cầu tuyển dụng với những công việc khác để

có đánh giá khách quan

-Tìm hiểu thông tin chi tiết về công việc, vị trí tuyển dụng

-Nắm bắt thị trường lao động việc làm: trình độ, kiến thức, của người laođộng Cũng như những thông tin tuyển dụng để có quyết định ứng tuyểnnhững vị trĩ công việc có tỷ lệ trúng tuyển cao nhất

*Chứng tỏ sự phù hợp.

Người tìm việc điển hình thường có một mẫu CV ứng dụng với tất cảcác vị trí, từ điều phối viên thu mua, bán hàng tới trợ lý marketing, nhân sự…Làm như vậy sẽ không có hiệu quả, cho dù ứng viên gửi rất nhiều hồ sơ tớicác công ty khác nhau Hồ sơ của ứng viên sẽ bị loại nếu họ không nhấnmạnh thành công của mình từ công việc trước có sự kết nối ra sao với côngviệc đang theo đuổi.

Đối với công việc thu mua, hãy nhấn mạnh những cột mốc quan trọng

về khả năng thương lượng giá cả của ứng viên Tương tự, với công việc nhân

sự, hãy kể về cách ứng viên giải quyết những vấn đề liên quan tới nhân viên

1.5.2 Kỹ năng trong quá trình phỏng vấn tìm việc

1.5.2.1 Kỹ năng tạo ấn tượng ban đầu

* Kĩ năng mở cửa

Trước khi bước vào phòng phỏng vấn ứng viên nên gõ cửa, rùi

mở cửa thật nhẹ nhàng Điều đó thể hiện một thái độ rất lịch sự và tôntrọng của ứng viên đối với nhà tuyển dụng, và bước đầu tạo được thiệncảm của nhà tuyển dụng

* Kĩ năng chào hỏi

Thông qua chào hỏi nhà tuyển dụng sẽ có được những đánh giá đầu tiên

về ứng viên Vì vậy, ứng viên phải chú trọng tới một số điểm sau:

- Lời nói rõ ràng, không nói quá to

- Xưng hô lịch sự, tùy theo giới tính và tuổi mà chọn cách xưng hô

- Đứng với tư thế đĩnh đạc, hướng mắt nhìn người đối diện thể hiện sự

tôn trọng

- Giữ tư thế lưng thẳng, gật đầu chào

- Mỉm cười thể hiện sự thân thiện

- Ánh mắt cười thân thiện bày tỏ thiện chí sau khi chào hỏi

- Khi người được chào đang bận giao tiếp với người khác, có thể chỉ

cần cười hoặc gật đầu thể hiện sự nhận biết đối tượng

* Kỹ năng bắt tay

Bắt tay là một hành động quen thuộc trong giao tiếp, rất có thểứng viên sẽ gặp trong cuộc phỏng vấn Vậy làm thế nào để tạo ấn tượngvới nhà tuyển dụng ngay từ phút giao tiếp đầu tiên? Làm thế nào để lại

ấn tượng với họ trong phút cuối cùng khi ra về?

Kỹ năng bắt tay được biểu hiện:

Bắt tay chắc chắn: bắt tay chặt vừa đủ, không quá chặt hoặc bóp

tay sẽ khiến đối phương bị đau hoặc cảm thấy khó chịu, nhất là với phụ

nữ Bắt tay không quá lâu với thái độ trân trọng sẽ ngay lập tức tạo racảm giác thân thiện và thoải mái Ngược lại những cái bắt tay quá hờihợt nhanh chóng sẽ làm cho nhà tuyển dụng nghĩ rằng bạn chẳng cóhứng thú với cuộc phỏng vấn này Rất có thể họ sẽ đánh giá bạn làngười hời hợt, thiếu tế nhị

Hãy tiến lại phía người đó: Khi bắt tay, bạn nên tiến lại phía

người đó với nét mặt tươi cười, thái độ niềm nở Hãy dừng lại ở khoảngcách an toàn, rồi chìa tay về phía người đó Chìa tay sớm không đểngười ta phải nhoai người về phía ứng viên, hay tiến tới gần quá khiếnngười ta phải đứng lùi lại một bước là điều không nên

Không nên để tay dính mồ hôi, tay bẩn khi bắt tay, có vật làm thương người khác: Với bàn tay của ứng viên hay đổ mồ hôi có thể dùng

một chiếc khăn để sẵn thuận tiện cho ứng viên bên cạnh để đảm bảo bàntay khuôn sạch và khô ráo Trường hợp bàn tay bẩn có thể từ chối bắttay thay bằng cúi chào, có thể ra tín hiệu cho người đó biết bàn tay mìnhđang bẩn Đối với những ứng viên khi đeo trang sức như nhẫn thì nênlưu ý không để chúng trở thành vũ khí sát thương đối phương

Nhìn thẳng vào đối phương: Khi bắt tay, mắt của ứng viên nên

nhìn thẳng vào đối phương với nét mặt tươi vui, tránh nhìn sang hướngkhác; đồng thời kèm theo lời chào, lời giới thiệu, thể hiện được sự thânthiện, cởi mở, sự tự tin Điều đó sẽ giúp ứng viên có một buổi phỏng vấnthành công

* Kĩ năng ngồi

Ngay ngắn, không rung chân: Tư thế ngồi khi ứng viên tham gia phỏng

vấn cũng hết sức quan trọng, ứng viên không nên rung rung đôi chân, gõ nhịpbàn chân, vặn vẹo đôi bàn tay, xoắn vài lọn tóc hoặc cắn móng tay: Tất cảnhững hình ảnh đó phản ánh sự thiếu tự tin và sợ hãi và hoàn toàn có thể làm

lãng phí những lời nói của ứng viên.

Tư thế ngồi không thẳng lưng, vai xệ, ngọ nguậy trên ghế trong khi nói,hai bàn tay thường xuyên làm nhiều hành động thừa, ánh mắt nhìn xuống…chứng tỏ ứng viên đang rất kém tự tin trong từng lời nói của mình Cơ thểtruyền tải nhiều thông tin cảm xúc hơn ứng viên nghĩ

Do đó, hãy chú ý đến những cử chỉ tưởng chừng như vô cùng nhỏ nhặttrong lúc trả lời phỏng vấn Hãy ngồi thẳng lưng và vai, không ngọ nguậy liên

tục trên ghế và không nhìn đồng hồ nhiều lần để tạo ấn tượng tốt nhất vớinhà tuyển dụng.

Ngồi trong khi lắng nghe: Trong khi lắng nghe, ứng viên nên tỏ ra một

thái độ thiện chí, vui vẻ hợp tác, vui vẻ lắng nghe, tin chắc ứng viên sẽ đạtđược nhiều hơn nữa Về tư thế ngồi, ứng viên nên ngồi 1/3 ghế, tránh tìnhtrạng ngồi nửa ghế hoặc ngồi 2/3 ghế- đây là tư thế đi an dưỡng chứ khôngphải tư thế lắng nghe, hai bàn tay đan xen nhau để trên bàn một cách thoảimái, tự nhiên nhất tránh khoanh hai tay trước ngực hoặc buông thõng, đây là

tư thế phòng vệ, ứng viên nên tránh

* Kĩ năng giới thiệu bản thân

Đôi nét về bản thân là một phạm vi khá rõ ràng, nhưng không phải aihiểu sẽ cần và nên trình bày những gì về “đôi nét” ấy Vì những gì mà chúng

ta có thể nói về bản thân mình thì có nhiều nhưng để gói gọn lại trong khoảngthời gian từ 3 – 5 phút thì lại là một vấn đề cần phải cân nhắc Nói rằng bảnthân đến từ đâu? đang học hoặc đã tốt nghiệp trường nào?, ứng viên thíchlàm gì trong lúc rảnh rỗi?, món ăn yêu thích của bản thân?, những điểm mạnh,điểm yếu? , và rất có thể là vài lời phàn nàn về những công việc cũ Nếu dàntrải vào chừng ấy nội dung thì dường như thời gian 3 – 5 phút là không baogiờ đủ.Vậy nên khi giới thiệu về bản thân các ứng viên nên chú ý một số nết

cơ bản dưới đây

Chuyên ngành hoặc ưu thế của ứng viên: tất nhiên, khi nêu ra điểm

này, thì ứng viên cần liên hệ với công việc hoặc nội dung mình đang ứngtuyển để tìm thấy sự phù hợp Nếu ứng viên có khả năng biên tâp tin tức, hìnhảnh tốt thì có thể mình sẽ là một ứng viên sáng giá cho vị trí của một biên tâpviên cho một nhà xuất bản hoặc tòa soạn báo nhưng chưa chắc đã phù hợp vớimột công ty tư vấn Ngược lại, nếu khả năng giao tiếp của ứng viên trôi chảy,ứng viên hoàn toàn tự tin trong lĩnh vực thiết lập các mối quan hệ thì côngviệc mang tính chất cố định lại không phải là lựa chọn tốt nhất của ứng viên

Ứng viên đang quan tâm đến lĩnh vực nào: nêu bật nội dung này, ứng

viên sẽ giúp nhà tuyển dụng thấy được sự tương thích của mình với lĩnh vực

mà công ty đó đang hoạt động Ứng viên quan tâm có nghĩa là ứng viên yêu

thích, dành thời gian và công sức cho lĩnh vực đó Nếu lĩnh vực ứng viênđang quan tâm trùng khớp với lĩnh vực hoạt động của nhà tuyển dụng thì khảnăng được điểm cộng sẽ là khá lớn.

Mục tiêu trước mắt và lâu dài của ứng viên: Những mục tiêu này sẽ

cho nhà tuyển dụng thấy rằng ứng viên rất có chí hướng và định hướng nghềnghiệp khá rõ Đồng thời, nó cũng nói lên ứng viên là một người luôn có mụctiêu phấn đấu và thực sự coi công việc là một phần quan trọng trong cuộcsống của mình Rất có thể, nhà tuyển dụng còn thấy ứng viên có mong muốnđược cống hiến cho sự nghiệp chung của công ty nữa

Sở thích của bản thân: đừng tưởng là mấy nét tưởng như vô thưởng vô

phạt này lại không nói gì về ứng viên Lấy ví dụ sở thích của ứng viên là bóng

đá chẳng hạn, có thể nhà tuyển dụng sẽ suy ra là ứng viên có tinh thần đồngđội Hoặc nếu ứng viên bảo rằng thích chơi cờ vua, thì có thể sẽ được đoán làứng viên thích tập trung, nghiên cứu kĩ một vấn đề nào đó Nhưng không nên

“buột miệng” kể ra một sở thích kì quái, như vậy người phỏng vấn có thể nhìnmình với con mắt khác không thiện cảm

Các ứng viên nên chú ý những điều nói về mình nên nói với một thái

độ tự tin và thân thiện Không nên quá căng thẳng, cũng không nên khoatrương hay tự mãn khi nói về mình, khi đó người phỏng vấn sẽ có ấn tượngtốt với bạn

1.5.2.2 Kỹ năng lắng nghe.

Ngạn ngữ Nga có câu: “Con người mất ba năm để học nói nhưng phải mất

cả đời để học lắng nghe” Lắng nghe không phải là bản năng mà là một nghệthuật, chúng ta phải có sự rèn luyện một cách lâu dài

Khi bắt đầu cuộc phỏng vấn, nhà tuyển dụng sẽ cung cấp thông tin mộtcách trực tiếp hay gián tiếp về công việc, đồng nghiệp/sếp của ứng viên hay vănhóa công ty… Để có cái nhìn bao quát về công việc mình đang ứng tuyển ứngviên cần chú ý không bỏ qua thông tin nào và hãy hỏi lại nếu có điều chưa rõhoặc không hiểu

Kỹ năng giao tiếp tốt bao gồm cả khả năng lắng nghe và cho nhà tuyểndụng biết mình đang lắng nghe họ bằng cách đặt những câu hỏi khai thác sâu về

đề tài đang nói Ví dụ, nhà tuyển dụng trao đổi với ứng viên: “Môi trường làmviệc tại công ty chúng tôi luôn tạo điều kiện cho nhân viên học hỏi và pháttriển”, ứng viên có thể đặt câu hỏi: “Anh/chị có thể chia sẻ thêm về nhữngchương trình đào tạo của công ty? Các tiêu chí đánh giá kết quả làm việc củanhân viên cụ thể như thế nào?” Qua câu hỏi này, ứng viên không những lắngnghe mà còn thể hiện sự quan tâm thực sự đến vị trí ứng tuyển.

Để lắng nghe có hiệu quả và người nói muốn nói thật nhiều hơn nữa thìứng viên nên hướng người mình một chút về phía người mình đang lắng nghe.Mắt tập trung vào khuôn mặt của người nói vì đây là cử chỉ thể hiện sự tôn trọngngười đối diện, đồng hành về nét mặt như nhà tuyển dụng cười thì ứng viêncũng nên cười ngay, họ nhăn mặt thì ứng viên cũng nên nhăn hơi nhăn một chút,đôi khi cũng nên đệm thêm từ như : Vâng, vậy ạ, thế ạ, để làm sao cho họ thấyrằng mình đang rất quan tâm đến nội dung, chủ đề đó

Lắng nghe không chưa đủ, lắng nghe xong chúng ta phải có những hồiđáp, phản hồi lại những thông tin mà chúng ta lắng nghe được Ứng viên phảibiết chọn lọc những thông điệp chính mà nhà tuyển dụng muốn truyền tải Đôikhi nhà tuyển dụng nói với ứng viên xong họ cũng muốn biết chúng ta lĩnh hộithông tin họ giao tiếp với ứng viên như thế nào thì tốt nhất Do đó, ứng viên hãynhắc lại những thông tin họ nói một cách đơn giản nhất, dễ hiểu và cô đọng nhấtrồi từ đó ứng viên mở rộng thêm cuộc đối thoại bằng cách đặt ra những câu hỏivới nhà tuyển dụng Cách tốt nhất để mình không quên đi những thông tin cơbản mà nhà tuyển dụng muốn truyền tải là trước mỗi cuộc phỏng vấn bạn nênchuẩn bị cho mình một cuốn sổ và một cây bút Đó là những công cụ quan trọngnhất giúp ứng viên ghi nhớ những thông tin quan trọng để có được một cuộcphỏng vấn thành công

Sẽ có rất nhiều tình huống xảy ra mà các ứng viên khó có thể lườngtrước được mặc dù đã có sự chuẩn bị tưởng chừng như đã hoàn thiện mà vẫn

có thể bất ngờ xảy ra như: trên đường đi đến buổi phỏng vấn đến trễ do tắcđường, trang phục bị dơ, xe hỏng, quên hồ sơ xin việc, …hay các tình huốngtrong phỏng vấn: quên tên nhà tuyển dụng, mâu thuẫn với nhà tuyển dụng

trước đó, …Và khi những tình huống này xảy ra sẽ tác động rất lớn tới tâm lýcủa các ứng viên, có nhiều ứng viên sẽ thất vọng và coi như hết cơ hội nên bỏcuộc không tới buổi phỏng vấn

Dưới đây chúng tôi đưa ra một số tình huống và kỹ năng giải quyếttrong từng tình huống:

*Đến trễ giờ:

Chủ động gọi điện cho nhà tuyển dụng báo đến trễ: Người xưa có câu

“Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên”, có nhiều tình huống mà ứng viên phảikhông như mình muốn Vì vậy, khi gặp phải các tình huống như tắc đường,hỏng xe,…thì ứng viên cũng không nên hoảng hốt, mất bình tĩnh, điều đó sẽkhiến cho mình dễ thất vọng, không còn niềm tin vào buổi phỏng vấn mà thayvào đó nên chủ động gọi điện cho nhà tuyển dụng báo với họ về khoảng thờigian mình sẽ đến trễ để nhà tuyển dụng không phải mất thời gian đợi

Có thái độ thể hiện sự xin lỗi chân thành: Và khi đã đến buổi phỏng

vấn, lúc này nên có thái độ chân thành nói lời xin lỗi và cho nhà nhà tuyểndụng biết được lý do mà mình đễn trễ để nhà tuyển dụng không còn ác cảm,

từ đó cánh cửa thành công sẽ mở ra với ứng viên

*Trang phục bị bẩn

Trình bày gắn gọn sự việc với nhà tuyển về sự việc xảy ra: Ứng viên đã

chuẩn bị về trang phục của mình rất tốt, tuy nhiên mọi tình huống có thể xảy

ra Khi đang đi trên đường ứng viên bị một xe chở đồ va phải hay bị nướcbùn bắn vào thì ứng viên cũng không nên quay về thay quần áo ngay mà thayvào đó vẫn nên tới buổi phỏng vấn, trình bày ngắn gọn sự việc với nhà tuyểndụng, họ sẽ thông cảm cho

*Quên hồ sơ xin việc:

Cần có các biện pháp dự phòng: Đây là tình huống mà nhiều ứng viên

cũng rất hay gặp phải Có nhiều ứng viên vì ngủ quên mà khi tỉnh dậy chỉ cònbiết mặc quần áo, sửa sang đầu tóc mà quên mất rằng cần mang theo bộ hồ sơ

đề phòng khi nhà tuyển dụng hỏi đến Vì vậy, để đề phòng những tình huốngxấu nhất, các ứng viên nên có kế hoạch cho thời gian ngủ, nghỉ, đặt chuôngbáo thức và nên lưu trữ hồ sơ đó trong gmail của mình để khi quên thì ứngviên vẫn có thể giải quyết được

*Quên/ nhầm tên nhà tuyển dụng:

Có nhiều bạn vì áp lực buổi phỏng vấn, tâm lý lo lắng mà quên hoặcnhầm tên nhà tuyển dụng Trong khi phỏng vấn, ứng viên nên khéo léo xin

danh thiếp hoặc xưng hô chung chung, không nên cố bịa ra một tên mà ứngviên nghĩ sẽ đúng Một khi nói sai tên, nhà tuyển dụng sẽ mất thiện cảm vớimình, cho rằng ứng viên không quan tâm tới buổi phỏng vấn, và điều đó là rấtbất lợi cho bản thân.

Ngay lập tức bình tĩnh xin lỗi chân thành tới nhà tuyển dụng Nếu mắc

phải tình huống trên hãy bình tĩnh, không gãi tai, bứt tóc Hãy cúi đầu xin lỗinhà tuyển dụng một cách chân thành nhất Hãy cố gắng trấn tĩnh bản thân,thừa nhận lỗi và cam đoan rằng mình sẽ không để lỗi này tái phạm trong suốtthời gian phỏng vấn về sau

*Mâu thuẫn với nhà tuyển dụng trước đó

Sẽ có rất nhiều trường hợp, ứng viên gặp nhà tuyển dụng nhưng khônghay biết Điều đó là rất bình thường, tuy nhiên, có những trường hợp xấu xảy

ra như doứng viên vội đến buổi phỏng vấn mà vô tình va chạm với nhà tuyểndụng hay có ý kiến bất đồng ở bãi gửi xe, có những lời nói bất lịch sự trongthang máy…Trong trường hợp này, ứng viên cần giải quyết ngay mâu thuẫnnày bằng việc thẳng thắn cái sai về mình với thái độ chân thành, tỏ ra hối hận

và hi vọng không để mâu thuẫn đó ảnh hưởng tới buổi phỏng vấn

Thừa nhận lỗi thuộc về mình trước khi bắt đầu phỏng vấn.Cách tốt nhất

là nên giải quyết mâu thuẫn này trước đã Trước khi chính thức vào nội dungphỏng vấn, ứng viên nên thừa nhận sự việc không may xảy ra trước đó và nếuthích hợp, hãy nói lời xin lỗi và tỏ rõ quan điểm ứng viên không muốn nhữngxung đột đó ảnh hưởng tới cuộc phỏng vấn

Khẳng định sự nhầm lẫn trong thư cảm ơn Trong thư cảm ơn sau khi

buổi phỏng vấn kết thúc, ứng viên hãy thừa nhận rằng có sự hiểu nhầm khóchịu giữa hai người trước khi phỏng vấn nhưng ứng viên mong muốn việc đó

sẽ được gạt sang một bên và hi vọng có cơ hội tiến lên bằng khả năng, đónggóp cho công ty

Hãy nói “Cảm ơn” Hãy để lại trong mắt người phỏng vấn một cảm

giác thân thiện, lịch sự và hãy nói lời cảm ơn họ vì đã có thời gian cho mìnhcuộc gặp gỡ này

1.5.2.4 Kỹ năng dự đoán ý đồ nhà tuyển dụng

Ông cha ta có câu: “ Biết người biết ta trăm trận trăm thắng” Là mộtngười đi tìm việc làm thì việc nắm bắt được nhà tuyển dụng đang có ý đồ gì,muốn tìm hiểu gì về ứng viên là một nhân tố quan trọng làm nên sự thànhcông của buổi phỏng vấn

Nhà tuyển dụng là những người làm chủ cuộc phỏng vấn là người đưa

ra câu hỏi và tình huống cho các ứng viên.Trong mỗi câu hỏi hay tình huống

họ đưa ra có muôn vàn ý đồ Dưới đây chúng tôi xin đưa ra một vài tìnhhuống bất ngờ mà nhà tuyển dụng đưa ra để các ứng viên cần chú ý:

*Nhà tuyển dụng muốn kiểm tra kỹ năng mềm của ứng viên

- Đặt câu hỏi phỏng vấn không rõ ràng :

Hiện nay nhà tuyển dụng rất quan tâm đến kỹ năng mềm của ứng viên

để kiểm tra kỹ năng mềm đôi khi họ hỏi những câu hỏi không tưởng nhưkhông liên quan như:

“Bạn có biết lưu lượng xe máy đang tham gia giao thông hiện nay không?”

“Bạn có biết tai người có bao nhiêu cơ không? ”

Những câu hỏi như vậy không có câu trả lời chính xác Nhà tuyển dụngchỉ mong muốn tìm hiểu ứng viên có bối rối không, ứng viên có cách trả lờithông minh khôn khéo cho tình huống này không Khả năng ứng phó của ứngviên với tình hướng bất ngờ như thế nào

*Cách giải quyết: Cách hay nhất là ứng viên đưa ra một nhận xét dí dỏm,

thông minh, sau đó “lái” nhà tuyển dụng vào vấn đề cụ thể: “Có phải tôi vừanhận được một câu hỏi trắc nghiệm IQ hay nhất từ trước đến giờ không?.Trước khi trả lời câu hỏi này, tôi xin nói một chút về ” Sau đó, hãy an tâm vìnhà tuyển dụng sẽ không còn nhớ câu họ vừa hỏi để tiếp tục “vặn vẹo” mình

- Giữ im lặng hay nhà tuyển dụng ít nói:

Trong một vài trường hợp nhà tuyển dụng sau khi nghe câu trả của ứngviên nhưng lại vẫn chăm chú quan sát mình như muốn nghe nói thêm điều gì

đó Trong trường hợp này nhà tuyển dụng đang hi vọng nhìn được sự bìnhtĩnh của ứng viên, vài trường hợp do mất bình tĩnh mà ứng viên có thể để lộnhược điểm của mình và bị nhà tuyển dụng phát hiện

*Cách giải quyết: tốt nhất ứng viên đáp trả lại cái nhìn của nhà tuyển dụng

với ánh mắt thân thiện và bình tĩnh Nếu họ im lặng quá lâu, hãy chủ động làngười đưa ra câu hỏi

*Nhà tuyển dụng muốn kiểm tra tính cách, khả năng chịu đựng hay bí mật

cá nhân của ứng viên

- Đặt câu hỏi đơn giản để tìm hiểu ứng viên

Nhà tuyển dụng có thể hỏi bạn rằng:

“ Bạn bè, người thân, đồng nghiệp cũ đánh giá bạn là người như thế nào?”

“Tại sao bạn nghĩ chúng tôi nên chọ bạn cho vị trí này?”

“ Những đặc điểm nào của công việc khiến bạn nghĩ công việc này phù hợp với ban?”

Với những câu hỏi như thế này nhà tuyển dụng mong muốn tìm hiểutính cách, điểm mạnh, điểm yếu, kỹ năng giao tiếp, thuyết phục của ứng viên

Vì vậy ứng viên nên có sự chuẩn bị trước câu trả lời ở nhà Có thể hỏi ngườithân, bạn bè và tự xây dựng các luận điểm để thuyết phục nhà tuyển dụngchọn mình

-Khơi mào để bạn nói ra các bí mật cá nhân,hay làm ra vẻ thích nghe bạn nói

Nếu nhà tuyển dụng mời ứng viên ra đại sảnh nói chuyện thoải mái,hay tỏ thái độ rất hài lòng với ứng viên thì hãy cẩn thận bởi có thể họ đangtìm cách để ứng viên tự nói ra những yếu điểm mà ứng viên chưa từng đề cậptrước đó hay thông qua kinh nghiệm bản thân họ có thể nhận ra điểm yếu củaứng viên không phù hợp với công việc

Trong vài trường hợp ứng viên lại vô tình để lộ ra một dự định cá nhânkhông có lợi cho công ty như đây chỉ là công việc tạm thời… thì nhà tuyểndụng sẽ không chọn ứng viên đó

Do đó, trong các cuộc phỏng vấn, điều quan trọng là ứng viên phải biếtkiểm soát bản thân, đừng nói những câu thừa thãi hay biểu lộ tâm trạng vui

vẻ, hưng phấn thái quá Hãy tỏ ra bình tĩnh trước mọi tình huống, kể cả khingười phỏng vấn muốn “khiêu khích” nhằm tìm kiếm các thông tin “mật” màứng viên “sống để bụng chết mang theo”

Nếu nhà tuyển dụng tỏ ra thích nghe ứng viên nói thì cũng nên nói vừa

đủ, nói đúng trọng tâm vấn đề để tránh nói sai, nói lan man mà không đưa rađược ý đồ

- Cố tình khiêu khích ứng viên

Đang trong cuộc phỏng vấn thú vị nhà tuyển dụng đặt câu hỏi:

“Xin lỗi, tôi có cảm giác rằng, anh chị là người hay uống rượu Vậy anh(chị) có thường uống rượu trong giờ làm việc không ?”Với câu hỏi này nhàtuyển dụng đang kiểm tra khả năng kiềm chế và tự chủ của ứng viên Vì vậy,đừng nổi khùng hoặc tự ái với câu hỏi đó Nếu ứng viên là người không uốngrượu hãy trình bày quan điểm của mình Còn nếu ứng viên là người biết uốngrượu, ứng viên có thể nói rằng mình chỉ uống rượu ở những nơi nào và khinào Sau đó hãy trở lại vấn đề của mình

1.5.2.5 Kỹ năng trả lời một số câu hỏi của nhà tuyển dụng.

Một kỹ năng trả lời câu hỏi tích cực nhất có thể sẽ giúp ứng viên gây ấntượng với nhà tuyển dụng Kỹ năng trả lời câu hỏi cũng quan trọng như cáccâu trả lời của ứng viên, vì vậy, bản thân cần thể hiện tốt cả hai điều đó

Nói to và rõ ràng các câu trả lời dễ hiểu Ngôn ngữ cử chỉ phù hợp và

nhìn thẳng sẽ giúp chúng ta thực hiện điều này tự nhiên

Không ngắt lời nhà tuyển dụng thậm chí ngay cả họ ngắt lời ứng viên.

Ngoại trừ việc hỏi rõ lại câu hỏi nếu cần, nên tránh hỏi nhiều, tối đa làvài câu hỏi ngắn gọn trong một cuộc phỏng vấn Đây là thời gian để nhàtuyển dụng hỏi ứng viên có cơ hội trả lời sau

Cách nói cũng nên giống với nhà tuyển dụng Nếu họ nói kiểu trang

trọng, chúng ta cũng cần trả lời trang trọng Thận trọng với những câu hỏi hàihước nhẹ nhàng nếu nhà tuyển dụng thể hiện thái độ hài hước trong cuộc đốithoại ( trong trường hợp này hãy lịch sự với các câu chuyện cười của họ)

*Mẹo phỏng vấn: Một số người không thích nói về mình Điều đó nghe

có vẻ ngạo mạn : “Tôi rất giỏi vấn đề này” Chỉ cần kể rõ sự thật và nhàtuyển dụng sẽ rút kết luận đúng Hãy nêu ra những ví dụ điển hình về côngviệc, những công việc thể hiện những điểm mạnh của bạn mà không phải giảithích bằng những từ ngữ mạnh.”

Các nguyên tắc trả lời phỏng vấn giúp nhà tuyển dụng có cái nhìn tíchcực về ứng viên, đánh giá ứng viên là người tự tin có năng lực và trung thực

Không nói lan man : Khoảng thời gian tối đa để ứng viên trả lời mỗi

câu hỏi là 2 phút, một số người có thể trả lời trong thời gian ngắn hơn Có thể

áp dụng công thức: “Nhà tuyển dụng hỏi một câu ứng viên hãy trả lời bằng bacâu” Nếu trả lời quá ngắn nhà tuyển dụng đánh giá ứng viên không hiểu hếtvấn đề Nếu trả lời quá dài khiến ứng viên đi lan man và lạc đề Nhưng cốgắng tránh câu trả lời quá ngắn trừ phi câu hỏi của nhà tuyển dụng chỉ nhằmmục đích làm rõ ( Ví dụ : Năm nay anh chị 20/21 tuổi )

Đưa ra ví dụ: Hãy đưa ra nhiều ví dụ cụ thể minh họa cho các thành

tích, thách thức và thành công của ứng viên dự phòng tất cả các xác nhận vàthể hiện mọi kĩ năng hoặc thành tích mà mình đã có khi còn là sinh viên

Luôn nhớ phần mô tả công việc : Luôn trả lời câu hỏi của nhà tuyển

dụng theo hướng nêu lên những đặc điểm liên quan đến công việc Ví dụ :Khinhà tuyển dụng hỏi về thế mạnh của ứng viên, hãy đưa ra một điểm mạnh cầnthiết cho công việc sắp tới và cho ví dụ minh họa

Dừng lại nếu cần thiết: Ứng viên nói muốn suy nghĩ một chút trước khi

trả lời câu hỏi, điều đó chứng tỏ ứng viên đang suy nghĩ rất cẩn thận câu trảlời

Không nói dối: Hãy trả lời trung thực Ứng viên có thể và nên xê dịch

sự thật theo hướng tích cực, nhưng không được thay đổi thực tế Trong trườnghợp ứng viên không biết câu trả lời thì còn dễ chấp nhận hơn là bị lúng túng

* Lời khuyên về cách trả lời trong phỏng vấn

Ứng viên muốn biết các chuyên gia muốn ứng viên nên và không nên làmđiều gì trong cuộc phỏng vấn? Đây là một trong những điều nên và khôngnên làm do tạp chí Career world thống kê:

- Những điều không nên làm:

+Cố gắng thể hiện mình rất tài giỏi

+Nói dối, ngụy tạo hoặc đưa ra câu trả lời thoái thác

+Mất bình tĩnh, bối rối hoặc sợ hãi

+Nói bạn ghét công việc hiện tại

Khi trả lời tại sao ứng viên lại xin vào vị trí này thì tốt hơn hết ứng viênnên đề cập đến những điểm hấp dẫn của công việc mới hơn là tỏ thái độ bấtmãn, chán ghét với công việc hiện tại Và khi nói về công việc cũ ứng viênnên nhấn mạnh đến những kỹ năng và kinh nghiệm mà mình đang có sẽ giúpích gì cho công việc mới hơn là thái độ của ứng viên ra sao với công việc đó

+Không thừa nhận có khuyết điểm/thiếu sót

Nếu ứng viên trả lời rằng tôi không có bất kỳ điểm yếu nào khi ngườiphỏng vấn hỏi về những nhược điểm của ứng viên Ai cũng có những điểmyếu tuy nhiên nên đảm bảo rằng những điểm yếu đó không có ảnh hưởng gìđến công việc Thừa nhận những sai lầm cũng là cách để ứng viên cải thiện nósao cho có hiệu quả hơn trong những lần sau

+ Không có câu hỏi gì cho nhà tuyển dụng khi được hỏi

Nên chuẩn bị vài câu hỏi về công ty để tỏ rõ ứng viên có tìm hiểu kỹ vềcông ty hoặc hỏi lại người phỏng vấn về những điều đã chia sẻ để chứng tỏ

ứng viên rất tập trung với cuộc phỏng vấn này Ứng viên nên hỏi sơ qua về vịtrí mình đang phỏng vấn nếu trúng tuyển: Mức độ, trách nhiệm của công việc.

1.5.2.6 Kỹ năng đặt câu hỏi.

Nhà tuyển dụng chuyên nghiệp sẽ ấn tượng với sự nhiệt tình của ứngviên, nếu có kĩ năng biết lựa chọn câu hỏi dành cho nhà tuyển dụng , nó cóthể khiến cho cán cân nghiêng về phía có lợi cho ta nếu họ cần quyết định lựachọn mình với một ứng viên khác Vì vậy khi nhà tuyển dụng mời ứng viênđưa ra câu hỏi, hãy trả lời “ Tất nhiên là tôi muốn vào công ty, và tôi muốnbiết một số điều”

*Sự chuẩn bị trước của ứng viên: Có những điều mà nhà tuyển dụng không

nói cho ứng viên nhưng vẫn muốn tìm hiểu nếu ứng viên coi trọng công việc

mà mình tham gia phỏng vấn

Hãy chuẩn bị trước các câu hỏi của mình, sau đó thực hành bằng cáchhỏi chúng với một số người bạn của mình đóng vai trò nhà tuyển dụng chođến khi ứng viên tìm ra câu hỏi thoải mái nhất

*Thời điểm đặt câu hỏi cho nhà tuyển dụng:

Ứng viên nên đặt câu hỏi cho nhà tuyển dụng khi có sự gợi ý của nhàtuyển dụng

Ứng viên không nên trả lời “không” khi nhà tuyển dụng hỏi “Bạn cócâu hỏi nào không?” vào cuối buổi phỏng vấn Đây là cơ hội để ứng viên thểhiện sự quan tâm đến công việc và công ty Đặt nghe kỹ những gì nhà tuyểndụng nói sẽ giúp ứng viên đặt câu hỏi phù hợp Những câu hỏi cũng giúp ứngviên đánh giá mức độ phù hợp giữa khả năng của bản thân và vị trí đó Lắngnghe kỹ về văn hóa công ty, cơ hội học hỏi, phát triển… sẽ giúp ứng viên ghiđiểm với nhà tuyển dụng

Nếu khi quá trình phỏng vấn sắp kết thúc có khả quan, thành công thìứng viên nên đặt một số câu hỏi thể hiện sự quan tâm của mình về công ty

Một số vấn đề mà ứng viên nên hỏi đó là:

- Trách nhiệm công việc mà ứng viên sẽ đảm trách, về sếp quản lý trực tiếp

của mình:

+ Xin cho biết các yêu cầu chính đối với ứng viên lý tưởng cho vị trí này?+ Để giúp tôi hiểu rõ hơn về công việc, xin cho biết trách nhiệm, thành công,

kể cả khuyết điểm của người đã đảm trách công việc này trước đây?

+ Xin cho biết ai sẽ là sếp trực tiếp của tôi?

- Thể hiện mong muốn phát triển sự nghiệp:

Nhà tuyển dụng nào cũng muốn biết liệu ứng viên có nhiệt tình gắn bóvới công ty hay không Vì vậy, ứng viên nên “đánh” vào tâm lý đó qua nhữngcâu hỏi thể hiện lòng nhiệt tình và tâm huyết của bản thân:

+ Nếu được tuyển vào vị trí này, tôi cần hoàn thành những mục tiêu nào trong

12 tháng tới?

+ Ai sẽ là người trực tiếp đánh giá năng lực và thành quả làm việc của tôi?Việc đánh giá đó diễn ra bao lâu một lần?

- Câu hỏi về cách thức liên lạc sau phỏng vấn:

+ Bao nhiêu lâu nữa sẽ có kết quả của buổi phỏng vấn?

+ Anh chị sẽ liên lạc với em bằng cách nào?

+ Nếu còn vấn đề gì cần trình bày em có thể viết thư cho Anh/ chị hay không?

Với những câu hỏi trên, ứng viên có thể đánh giá được vai trò và tầmquan trọng của công việc ứng viên ứng tuyển, xác định được hướng phát triển

và cơ hội thăng tiến trong công ty Từ đó, ứng viên có thể đưa ra quyết địnhchính xác cho sự lựa chọn của mình

* Những lưu ý khi đặt câu hỏi về vấn đề tiền lương.

Nên đặt câu hỏi về vấn đề về tiền lương khi có sư gợi ý của nhà tuyểndụng Khi đặt câu hỏi ứng viên phải hết sức cẩn trọng trong việc nêu ra vấn

đề vì đây là vấn đề khá tế nhị

+ Hãy để nhà tuyển dụng nói về mức lương trước

Mặc dù mức lương là vấn đề ứng viên vô cùng quan tâm khi đi xinviệc Tuy nhiên, không phải vì thế mà trong cuộc phỏng vấn ứng viên vội đềcập đến mức lương khi cuộc phỏng vấn chưa kết thúc Thay vì ứng viên làngười đặt câu hỏi, hãy để nhà tuyển dụng làm điều đó

Nếu ứng viên đặt câu hỏi về mức lương trước, có thể nhà tuyển dụng sẽcho rằng ứng viên đánh giá quá cao bản thân trước khi thuyết phục được họcần mình

+ Không nên đưa ra mức lương cụ thể khi phỏng vấn

Khi phỏng vấn ứng viên nhà tuyển dụng đã chuẩn bị trước mức lương

sẽ thương lượng với mình Và đó có thể cũng là mức lương mà họ đã trả chonhân viên làm việc ở vị trí bạn ứng tuyển Vì vậy, khi được hỏi về mức lươngứng viên đừng nội vàng đưa ra một mức lương cụ thể Tốt nhất ứng viên nên

đá quả bóng đó về phía nhà tuyển dụng bằng các câu hỏi như: Tôi muốn mức

lương giống như những nhân viên có cùng trình độ với tôi hoặc ứng viên cóthể nói: Tôi đã nghĩ mức lương này trong khoảng…

Và để tránh mắc phải sai lầm khi thương lượng lương, tốt nhất ứng viênnên tìm hiểu mức lương dao động trước khi đưa ra mức lương mong muốn.Nếu không ứng viên có thể bị trả lương thấp hơn so với vị trí công việc hoặcnếu mức lương quá cao nhà tuyển dụng cũng sẽ không đồng ý và điều đó cóthể khiến ứng viên không được chọn

+ Thẳng thắn khi thương lượng lương

Vấn đề lương thưởng trong phỏng vấn là vấn đề vô cùng quan trọng vìvậy khi được nhà tuyển dụng hỏi về mức lương mong muốn hay yêu cầu vềmức lương thì ứng viên đừng ngần ngại Đừng nói theo kiểu: “đây là côngviệc tôi yêu thích hay điều quan trọng nhất đối với tôi là được học hỏi và rènluyện kinh nghiệm Còn chuyện lương bổng chỉ là thứ yếu”

Những câu trả lời như vậy có thể khiến nhà tuyển dụng nghĩ ứng viên

là người không có năng lực hoặc không tự tin trong công việc Tệ hại hơn họ

có thể cho rằng ứng viên đang nói dối Khi đó không chỉ bị mất đi cơ hộithương lượng mức lương mong muốn mà có thể ứng viên sẽ không được nhàtuyển dụng chọn Nếu chính nhà tuyển dụng đưa ra vấn đề đó, hãy cho họ biếtmình rất sẵn lòng thảo luận về lương sau khi ứng viên tìm hiểu kỹ về côngviệc

+ Cẩn thận khi nói về mức lương cũ

Khi nhà tuyển dụng hỏi về mức lương cũ và công việc hiện tại ứng viênhãy thật thận trọng khi trả lời Có thể ở vị trí mới này mức lương của ứng viênđược trả sẽ cao hơn rất nhiều lần so với mức lương cũ Do đó câu trả lời thànhthật của ứng viên có thể sẽ là một điểm quan trọng để nhà tuyển dụng trảlương cho mình ở công việc mới

Mức lương là yếu tố quan trọng phản ánh năng lực làm việc của ứngviên Tuy nhiên, đó là vấn đề rất dễ đưa cuộc phỏng vấn vào bế tắc Vì vậy,thay vì đề cập đến mức lương, ứng viên hãy thuyết phục nhà tuyển dụng cầnmình Khi đó, người đưa ra mức lương để đàm phán sẽ là nhà tuyển dụng chứkhông phải là ứng viên

*Những câu hỏi gây ấn tượng với nhà tuyển dụng

Khi được nhà tuyển dụng yêu cầu đặt một câu hỏi, họ đang tặng cho

ứng viên một cơ hội quý giá để thể hiện bản thân.

Bên cạnh những câu hỏi thông thường (về vị trí công việc, tiêu chí đánhgiá nhân viên…), ứng viên cần phải lận lưng thêm một vài câu hỏi thật “chất”

để ghi điểm với nhà tuyển dụng

“Một câu hỏi ấn tượng nên xoay quanh công ty hơn là những thắc mắc

về bản thân của ứng viên.” – Carrie, chuyên gia tuyển dụng tại AT&T chobiết

Để giúp ứng viên tạo ấn tượng tốt với nhà tuyển dụng trong lần phỏngvấn tới, chúng tôi xin được đề xuất một vài nội dung câu hỏi được các nhàtuyển dụng đánh giá cao, đã qua kiểm chứng

- Công ty anh mong muốn tôi cống hiến được gì trong một năm? Năm

năm?

Câu hỏi này thể hiện ứng viên là một người đầy tiềm năng, trung thành

và có nhiều hứng thú với nghề nghiệp Một nhà tuyển dụng có tầm nhìn luônđặt những tiêu chí này lên cao hơn bất kì điều kiện nào khác của ứng viên

- Tôi có thể học gì ở đây? Hay Tôi có thể học hỏi về ABCXYZ ở đây không?

Tất nhiên 90% câu trả lời sẽ là có Thoạt nghe có vẻ câu hỏi này chỉ tậptrung vào quyền lợi của ứng viên Nhưng thật ra nó đang nhắm tới nhà tuyểndụng Đó là dịp để họ nói cho ứng viên nghe về môi trường làm việc và họchỏi tuyệt vời của công ty, con người ta thích có dịp kể tốt về bản thân mìnhhay những thứ thuộc về mình Hơn nữa, nó cho thấy ở ứng viên tinh thần cầutiến, chủ động và đam mê với công việc

- Với những gì anh biết về tôi, anh nghĩ tôi có phù hợp với công ty này

không? Tại sao?

Có khả năng, câu trả lời sẽ là tích cực, và vì đây là giai đoạn cuối của cuộc phỏng vấn, nhà tuyển dụng sẽ vô tình ghi nhớ câu trả lời trong đầu họ Hoặc không, hãy yêu cầu họ mô tả một hình mẫu mà họ cho là lý tưởng với công ty của họ, dựa vào đó, ứng viên hãy liên hệ với những giá trị của bản thân để thuyết phục họ Sẽ dễ thuyết phục nhà tuyển dụng hơn nếu ứng viên

đã biết rõ yêu cầu của họ, có phải vậy không? [7]

1.5.3 Kỹ năng kết thúc phỏng vấn tìm việc

Vào cuối cuộc phỏng vấn, hãy khẳng định lại một lần nữa rằng ứngviên rất muốn được tiếp nhận vào làm việc và sẽ chờ thông tin của cơ quantuyển dụng Ứng viên nên đặt những câu hỏi cho nhà tuyển dụng để thể hiện

sự quan tâm của bản thân tới công việc này Đây cũng là cơ hội bàn vềchuyện lương bổng nhưng phải hết sức tế nhị, tốt nhất nên để nhà tuyển dụng

gợi mở trước, tránh thể hiện ứng viên là người quá ham mê tiền bạc Nếu nhưứng viên có thái độ rụt rè, im lặng, e lệ “dạ không ạ” nhà tuyển dụng sẽ chorằng ứng viên thiếu tự tin và không chủ động Cuối cùng, ứng viên hãy cám

ơn người phỏng vấn một cách chân thành, chào vui vẻ và hẹn gặp lại Nhưvậy vào phút cuối cùng ứng viên vẫn có thể để lại cho người phỏng vấn một

ấn tượng tốt đẹp.[8]

*Tạo ấn tượng với nhà tuyển dụng nhờ thư cảm ơn

Hãy để lá thư ấy tạo cho ứng viên nét đặc biệt riêng so với các ứng viênkhác Đây cũng là cơ hội để ứng viên nhắc nhở nhà tuyển dụng: "Hãy nhớ đếntôi"

- Viết gì trong thư cảm ơn?

Ứng viên phải chuẩn bị sẵn một lá thư cảm ơn và gửi chúng ngay saucuộc phỏng vấn càng sớm càng tốt Lá thư ấy phải đến tay người đã phỏngvấn mình trước khi ông/bà ấy ra quyết định cuối cùng sẽ tuyển dụng ai Thưcảm ơn phải nói được nhiều hơn một lời cảm ơn đơn giản Muốn thế, khi viếtthư cảm ơn gửi cho nhà tuyển dụng, ứng viên phải không quên các yêu cầusau:

Bày tỏ sự nhiệt tình với vị trí muốn vào làm: Bày tỏ sự quan tâm của

ứng viên đối với công việc mà ứng viên vừa phỏng vấn xin làm Hãy cố gắngviết thật ngắn gọn và cụ thể vì sao mình thích thú với công việc này

Khẳng định quan điểm của ứng viên: Đưa ra câu trả lời rõ ràng hơn cho

những vấn đề mà ứng viên nghĩ chưa nói hết ý kiến của mình trong cuộcphỏng vấn Lá thư cảm ơn chính là cơ hội cuối cùng để ứng viên tạo nên ấntượng cho nhà tuyển dụng

Chân thành: Thư cảm ơn phải thể hiện sự chân thành của ứng viên.

Bằng cách nói chân thật nhất của mình, hãy làm cho người đọc tin rằng mìnhthật sự đề cao tầm quan trọng của cuộc phỏng vấn và thực tâm biết ơn nhàtuyển dụng đã bớt thời gian để dành cho ứng viên cơ hội này

Mang rõ dấu ấn cá nhân: Hãy nhớ rằng mình chỉ là một trong số rất

nhiều người đã được nhà tuyển dụng phỏng vấn trong một thời gian ngắn Vìvậy, ứng viên cần phải làm cho mình nổi bật hơn so với các ứng viên khác đểnhà tuyển dụng có thể nhớ đến Trong lá thư cảm ơn của ứng viên, hãy nhắclại những điểm đặc biệt trong cuộc phỏng vấn giữa ứng viên với nhà tuyểndụng, đó là cách khéo léo để ứng viên gợi ý cho nhà tuyển dụng nhớ đếnmình

Ngoài ra, nếu phỏng vấn ứng viên là một nhóm người thì ứng viên cầnphải gửi thư cảm ơn đến tất cả mọi người đã phỏng vấn mình.

- Thư cảm ơn nên đánh máy hay viết tay?

Có nhiều trường hợp ứng viên gửi thư cảm ơn viết tay Tuy nhiên, khiviết tay, ứng viên phải đảm bảo rằng chữ viết rõ ràng và sạch đẹp Trongtrường hợp công việc mà ứng viên muốn xin vào không có gì đặc biệt (và bảnthân nhà tuyển dụng cũng không đòi hỏi ứng viên phải viết tay đơn xin việc)thì ứng viên nên đánh máy thư cảm ơn

Lưu ý, ứng viên phải đảm bảo rằng lá thư cảm ơn được trình bày rõràng, dễ đọc, không có bất kỳ lỗi chính tả và ngữ pháp nào

- Gửi thư cảm ơn qua email hay qua đường bưu điện?

Thông thường, thư cảm ơn được gửi đến qua đường bưu điện Tuynhiên, nếu trên danh thiếp của người phỏng vấn ứng viên có đề địa chỉ email,ứng viên vẫn có thể gửi thư cảm ơn qua đường email Tuy nhiên, hãy chắcchắn rằng nhà tuyển dụng có thể đọc được lá thư cảm ơn của mình

Ngay cả khi gửi bằng email, lá thư cảm ơn của ứng viên phải được viếttheo một khuôn khổ chính quy Ứng viên không nên dùng từ viết tắt hoặcchèn các ký hiệu vui trên internet vào lá thư cảm ơn của mình

1.6 Nhân tố ảnh hưởng đến kỹ năng phỏng vấn tìm việc của sinh viên 1.6.1 Nhân tố thuộc về bản thân ứng viên

*Kiến thức: Đó là hệ thống kiến thức cơ bản, nền tảng mà ứng viên

được trang bị từ phía nhà trường Hệ thống kiến thức này sẽ giúp ứng viênnâng cao nhận thức về các vấn đề kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội… Tùytheo chương trình giảng dạy của từng trương, đặc thù của từng ngành học,ứng viên sẽ được trang bị hệ thống kiến thức sâu nhất định.Từ đó sẽ hỗ trợứng viên trong quá trình phỏng vấn được tốt hơn

*Thái độ: Thái độ tích cực hay tiêu cực của ứng viên về vấn đề rèn

luyện kỹ năng cũng rất quan trọng Thái độ tích cực sẽ giúp ứng viên chủđộng trong việc tìm kiếm, tiếp nhận và vận dụng linh hoạt kiến thức, kỹ năng

Từ đó có nhiều cơ hội để rèn luyện kỹ năng tìm kiếm việc làm Ngược lại, đốivới những ứng viên bị động, tự ti thì vấn đề rèn luyện kỹ năng gặp khó khăn

Vì vậy thái độ cũng là nhân tố có tác động không nhỏ tới việc rèn luyệ kỹnăng phỏng vấn tìm việc

*Sức khỏe: Nhân tố sức khỏe của ứng viên ảnh hưởng tới việc tìm hiểu

kiến thức và rèn luyện kỹ năng Nhiều ứng viên có mong muốn tham gia các

hoạt động thực tế nhưng do có vấn đề về sức khỏe làm hạn chế cơ hội thamgia của các bạn.

*Rào cản tâm lý: Nhiều ứng viên có tâm lý sợ đám đông hoặc khi đứng

trước đám đông thì lo lắng, căng thẳng Điều này cũng ảnh hưởng tới khảnăng diễn đạt kiến thức và vận dụng các kỹ năng của ứng viên

1.6.2 Nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài

*Hệ thống đào tạo nhà trường

- Hệ thống đào tạo của các trường đại học, cao đảnghiện nay đã cónhiều thay đổi tích cực trong việc rèn luyện kỹ năng mềm cho sinh viên.Đó là

hệ thống chương trình giảng dạy “ Lấy sinh viên làm trung tâm” đã giúp sinhviên có nhiều cơ hội làm chủ kiến thức Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thểdục, thể thao, câu lạc bộ đã giúp sinh viên có môi trường rèn luyện kỹ năngmềm

- Tuy nhiên hệ thống đào tạo của nước ta cũng tồn tại nhiều bất cậptrong chương trình đào tạo nhất là giữa lý thuyết và thực hành không tươngthích Môi trường rè luyện kỹ năng cho sinh viên còn hạn chế

Hơn nữa, giáo dục gia đình còn có nội dung phong phú và đa dạng, bởi

vì môi trường gia đình là một môi trường không thuần nhất (các thành viêncủa gia đình thường khác nhau về địa vị xã hội, vai trò, kinh nghiệm sống,tuổi tác, giới tính, học vấn, nghề nghiệp và tính tình ), nhưng về cơ bản giáodục gia đình sẽ giúp cho thế hệ trẻ tiếp nhận những kinh nghiệm, nhữngchuẩn mực, những giá trị và những vai trò xã hội, mà những tri thức cốt yếunày được truyền thụ bằng con đường tình cảm sau khi đã qua “bộ lọc” của cácthành viên trong gia đình

*Môi trường sống

Môi trường sống của ứng viên hiện nay chủ yếu là các mối quan hệ bạn

bè ở trường học, nơi trọ hoặc các mối quan hệ khác chiếm tỷ lệ ít hơn Những

tư tưởng, quan điểm, hay các hoạt động của các mối quan hệ đó có ảnh hưởngnhất định đến vấn đề rèn luyện kỹ năng phỏng vấn tìm việc

Với những mối quan hệ tích cực, đó là có những người bạn, hàng xómtham gia các hoạt động lao động như: part time, full time, sẽ tạo sự hứng thúcho việc tìm hiểu các công việc khác nhau thông qua sự trao đổi, chia sẻ qualại với nhau Ảnh hưởng mang tính tích cực khi những tác động về vấn đềviệc làm, quan điểm của các mối quan hệ đó về vấn đề rèn luyện kỹ năng choPVTV.

Nếu môi trường này kém hòa động, kém thân thiện, thì bạn cũng bị ảnhhưởng theo và từ đó khả năng giao tiếp rất khó cải thiện Ngược lại, bạn họctrong một lớp năng động, nhiệt tình, hàng xóm vui vẻ, tự nhiên bạn cũng bịcuốn theo không khí đó và cũng năng động, thích giao tiếp hơn

*Hệ thống tài liệu phục vụ nghiên cứu

- Những thuận lợi

Hiện nay hệ thống lí thuyết về các kỹ năng mềm đã và đang được nhiều

tổ chức, cá nhânnghiên cứu và cho ra nhiều nguồn sách, báo, cẩm nang, cũng cấp kiến thức cho người đọc, nghiên cứu và tham gia phỏng vấn

Sự đa dạng các kênh truyền hình, các phương tiện truyền thông (loa,đài, ) đã có nhiều thông tin hữu ích cho người tìm việc

- Những hạn chế

Tuy nhiên, hệ thống tài liệu lý luận phục vụ nghiên cứu vấn đề này cònhạn chế Chủ yếu là các cuốn cẩm nang được các tác giả sưu tầm, chưa có hệthống kiến thức rõ ràng và thống nhất

Sự thay đổi thường xuyên của thị trường lao động, các ngành nghề khiến choviệc điều tra, khảo sát vấn đề còn gặp nhiều bất cập

1.6.3 Các yếu tố thuộc về nhà tuyển dụng

Môi trường phỏng vấn có tác động không nhỏ đến kết quả phỏng vấn

*Không gian: Cuộc phỏng vấn có thể diễn ra ở nơi làm việc, một quán

cà phê, hay một vị trí nhất định đã được nhà tuyển dụng và người tham giaphỏng vấn thống nhất từ trước Tuy nhiên, nếu không gian quá rộng sẽ khiếnngười tham gia phỏng vấn cảm thấy tự ti, trống trải và dễ bị tâm lí xao nhãngnếu bản thân họ chưa có sự chuẩn bị tốt tâm lí

Với những nơi không gian chật hẹp, người tham gia phỏng vấn sẽ cảmthấy ngột ngạt, không thoải mái, khó tập trung vào cuộc phỏng vấn

*Thời gian: Với các thời điểm khác nhau, cuộc phỏng vấn cũng chịu sự

tác động nhất định Nếu cuộc phỏng vấn tổ chức quá sớm vào buổi sáng, ( ví

dụ trước 8h), có thể phát sinh nhiều yếu tố như : ngủ quên, quên hồ sơ, đếnmuộn,

Nếu thời gian phỏng vấn vào giữa trưa, người tham gia phỏng vấn đang

ở trạng thái mệt mỏi ( nếu đã chờ đợi lâu), hay nhà tuyển dụng đã làm việclâu dễ tạo ra căng thẳng nếu tâm trạng không tốt thì tính chủ quan của ngườiphỏng vấn dễ bị tri phối

*Tiếng ồn: Với không gian yên tĩnh, thoáng mát, sẽ có nhiều tác động

tích cực đến buổi phỏng vấn Ngược lại tiếng ồn quá lớn dễ làm ứng viênphân tán, khó tập trung Kênh truyền tin của cuộc phỏng vấn dễ bị “ nhiễu”bởi tác nhân bên ngoài

*Ánh sáng: Độ sáng của nơi phỏng vấn cũng có tác động tích cự đến

buổi phỏng vấn nếu ánh sáng phù hợp hoặc tiêu cực nếu không gian quá sáng,màu sắc sặc sỡ hoặc quá tối khi cuộc phỏng vấn được tiến hành

*Bản thân nhà tuyển dụng: Những quan điểm, tư tưởng, phương pháp

phỏng vấn cũng như cách thức giao tiếp của người phỏng vấn có tác động đếnkhả năng khai thác thông tin, sự cởi mở, cũng như truyền tải các thông điệpvới người tham gia phỏng vấn Do tính chủ quan có ảnh hưởng đến sự lựachọn, khả năng phân tích, đánh giá ứng viên nên yếu tố này cũng giữ vị tríkhông nhỏ đến sự thành công hay thất bại của các ứng viên

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG KỸ NĂNG PHỎNG VẤN TÌM VIỆC CỦA SINH VIÊN KHOA QUẢN LÝ LAO ĐỘNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC

LAO ĐỘNG XÃ HỘI

2.1 Giới thiệu khái quát về sinh viên khoa QLLĐ Trường Đại học Lao động – Xã hội

2.1.1 Quy mô số lượng

Hiện tại khoa quản lý lao động có khoảng 3000 sinh viên Mỗi năm họcmới nhà trường tuyển sinh khoảng 600 sinh viên vào học chuyên nghànhquản trị nhân lực Số lượng sinh viên trong khoa khá lớn chiếm khoảng ¼tổng số sinh viên toàn trường.Với số lượng sinh viên khá đông như vậy cũngđồng thời với việc sinh viên có một môi trường giao tiếp rất đa dạng, có cơhội để rèn luyện và nâng cao kỹ năng giao tiếp của mình

2.1.2 Đặc điểm sinh viên

Tính đến thời điểm hiện tại tất cả sinh viên học chuyên nghành quản trịnhân lực đều được tuyển sinh từ ba khối thi A,C, D Sinh viên khoa quản lýlao động rất năng động và sáng tạo, có nhiều tài năng Hầu hết sinh viêntrong khoa là nữ, tỉ lệ nữ chiếm đến khoảng 70% trong tổng số sinh viên củakhoa

Ngoài những đặc điểm chung về sinh viên trường Đại học Lao động –

Xã hội, sinh viên khoa Quản lý lao động còn có những đặc thù riêng biệt:+ Hầu hết sinh viên được trang bị hệ thống kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp,

kỹ năng mềm cơ bản với đặc thù các môn học sinh viên được tiếp cận

+ Một số sinh viên ra trường làm các tổ chức trung tâm giới thiệu việc làm,các vị trí tuyển dụng nhân sự, tuyển sinh, công tác định mức tại nhiều cơquan, doanh nghiệp Do đó, cơ hội được thực hành, tiếp xúc thực tế có nhiềuthuận lợi

+ Một bộ phận sinh viên tham gia làm thêm, tham gia câu lạc bộ tình nguyệnkhoa Quản lý lao động, giúp cho việc rèn luyện kỹ năng mềm, cũng như kinhnghiệm làm việc

+ Nhìn chung sinh viên của khoa năng động, chăm chỉ học tập và ý thức tốt + Tuy nhiên, số sinh viên chủ động tham gia làm thêm, hay các hoạt động rènluyện bản thân để nâng cao kỹ năng nghề, kỹ năng mềm còn chưa cao Tình

trạng sinh viên học “ bị động” còn tồn tại, chưa nghiêm túc trau dồi kiến thức,cũng như tính thực tế còn chưa cao.

+ Nhiều sinh viên học nguyện vọng 2, hoặc sau khi học không tìm thấy sựyêu thích ngành học nên chưa chủ động trong học tập và rèn luyện hoàn thiệnbản thân

2.2 Thực trạng rèn luyện kỹ năng tham gia phỏng vấn tìm việc của sinh viên khoa Quản lý lao động trường Đại học Lao động – Xã hội

2.2.1 Kỹ năng trước khi tham gia phỏng vấn tìm việc

2.2.1.1 Kỹ năng phân tích công việc

Kỹ năng phân tích công việc trước có vai trò rất quan trọng và ảnhhưởng đến quyết định đến quyết định nộp CV ứng tuyển của ứng viên, thôngqua phân tích công việc sẽ giúp ứng viên biết khi trúng tuyển ứng viên sẽ làmcông việc gì và làm như thế nào? Các điều kiện cũng như môi trường để thựchiện công việc

Qua điều tra kỹ năng phân tích công việc của sinh viên, chúng tôi thấynhững thông tin về công việc thường được quan tâm, thể hiện trong bảng sốliệu dưới đây:

Bảng 2.1 Thông tin về công việc thường được sinh viên quan tâm

việc

Số lượng (người)

Tỷ lệ (%)

1 Những thông tin

chung về công việc

2 Chức năng và trách nghiệm trong công việc 176 88

4 Các điều kiện làm việc để thực hiện công

việc

(Nguồn kết quả khảo sát)

Hiện tại đa số sinh viên khoa quản lý lao động trường đại học lao động

xã hội tìm việc thường quan tâm chủ yếu là thông tin chung về công việc như:

- Công việc đó là công việc gì?

- Công việc đó làm như thế nào?

- Địa điểm làm công việc đó ở đâu?

- Nhiệm vụ phải hoàn thành là gì?

Ít sinh viên quan tâm đến công việc đó sẽ tiếp xúc với những bộ phậnnào? Cũng như điều kiện trang thiết bị phục vụ trong quá trình làm việc rasao? Hầu hết sinh viên cũng không quan tâm đến việc đáng giá ưu điểm cầncho công việc là gì và những điểm cần phải tránh khi thực hiện công việc.Thực trạng này chủ yếu do phần lớn công việc sinh viên tìm hiểu lànhững công việc giản đơn, chủ yếu là làm thêm trong các của hàng do hộ giađình làm chủ và các công ty nhỏ nên không có nhiều mối quan hệ trong côngviệc cũng như điều kiện, trang thiết bị làm việc cũng không yêu cầu quá cao

2.2.1.2 Kỹ năng phân tích bản thân

Kỹ năng phân tích bản thân là một kỹ năng quan trọng phải thực hiêntrước khi phỏng vấn tuyển dụng vì sẽ giúp ứng viên đánh giá chính xác vềbản thân và từ đó xác định được cơ hội trúng tuyển của mình

Tuy nhiên, khi khảo sát về việc phân tích bản thân trước khi tham gia

phỏng vấn tìm việc của sinh viên khoa quản lý lao động – Trường Đại họcLao động – Xã hội, chúng tôi đã đưa ra câu hỏi “Anh (chị) có phân tích bảnthân trước khi tham gia phỏng vấn tìm việc không?” và thu được bảng kết quảsau:

Bảng 2.2 Kỹ năng phân tích bản thân trước khi tham gia phỏng vấn tìm việc.

(Nguồn : Kết quả khảo sát)

Qua khảo sát ta thấy 82% sinh viên còn thiếu kỹ năng phân tích bản thântrước khi tham gia phỏng vấn tìm việc Phần lớn sinh viên chỉ quan tâm đếncông việc đó là gì?, yêu cầu đối với người thực hiện công việc là như thếnào?, mà chưa quan tâm đến việc đánh giá bản thân có những điểm mạnh nàophù hợp với yêu cầu công việc hay những điểm yếu làm cản trở đến kết quảthực hiện công việc

Thực tế là do các công việc các bạn sinh viên làm không đòi hỏi sự cạnhtranh cao giữa các ứng viên, các nhà tuyển dụng là cá nhân, hộ gia đình cónhu cầu tuyển nhân viên thường ưa tiên những ứng viên nộp hồ sơ sớm vàdừng thu hồ sơ khi đã tìm được nhân viên

18% sinh viên có phân tích bản thân trước khi tìm việc và phỏng vấn tìmviệc nhưng chủ yếu là phân tích bản thân thông qua người khác để đánh giábản thân mình, qua nhận xét đánh giá chủ quan của của bạn bè và người thân

mà chưa có sự đánh giá khoa học qua các bài trắc nghiệm tính cách của các

nhà tâm lý học như trắc nghiêm của John Holland, trắc nghiệm MBTI vì vậy

việc phân tích bản thân chưa mang tính toàn diện và không giúp phát huyđược khả năng của bản thân trong quá trình thực hiện công việc

2.2.1.3 Kỹ năng phân tích mức độ phù hợp của bản thân với yêu cầu công việc

Kỹ năng phân tích mức độ phù hợp của bản thân với yêu cầu công việc

là một kỹ năng rất quan trọng, đòi hỏi các sinh viên cần phải hiểu rõ được yêucầu công việc, những khả năng và hạn chế của bản thân để từ đó thấy đượcmức độ phù hợp của bản thân với công việc, góp phần nâng cao hiệu quả thựchiện công việc