Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Bia.pdf

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Bia

LỜI NÓI ĐẦU

Trong nền kinh tế thị trường, mỗi doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển

cần phải có phương án sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả kinh tế cao Vì vậy, muốn

đứng vững trong quy luật cạnh tranh khắc nghiệt ấy thì hoạt động sản xuất kinh

doanh bắt buộc phải mang lại hiệu quả Như vậy, doanh nghiệp phải thường xuyên

cải tiến mẫu mã sản phẩm để phù hợp với thị hiếu của người tiêu dùng, nâng cao

chất lượng, đặc biệt là phải tiết kiệm được chi phí sản xuất và hạ giá thành sản

phẩm để tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường và đồng thời giúp

doanh nghiệp tự khẳng định mình

Chi phí sản xuất tính giá thành sản phẩm là cơ sở để các nhà quản lý doanh

nghiệp phân tích, đánh giá tình hình sử dụng lao động, vật tư, tiền vốn có hiệu quả

hay không Từ đó đề ra các biện pháp và các quyết định phù hợp cho sự phát triển

sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản lý doanh nghiệp

Từ khi thành lập, Công ty Bia luôn chú trọng đến việc tiết kiệm chi phí để

hạ giá thành sản phẩm Nhưng đồng thời vẫn đảm bảo, giữ vững và ngày càng

nâng cao chất lượng sản phẩm, chứng tỏ mình là một doanh nghiệp năng động,

phát triển tốt và thích hợp với cơ chế thị trường

Được tiếp nhận về thực tập, tìm hiểu tình hình thực tế ở Công ty Bia, em

thấy quy trình sản xuất và quản lý ở Công ty rất qui mô, công tác kế toán chi phí

sản xuất và tính giá thành sản phẩm giữ một vai trò quan trọng trong công tác kế

toán của Công ty Vì vậy em đã mạnh dạn đi sâu nghiên cứu và lựa chọn đề tài

"Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Bia” cho

báo cáo th ực tập của mình

Nội dung báo cáo bao gồm 3 chương chính, ngoài ra còn có phần mở đầu

và kết luận

- Chương I: Các vấn đề chung về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

- Chương II: Thực tế công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá

thành sản phẩm của Công ty Bia

- Chương III: Nhận xét và kiến nghị về công tác kế toán chi phí sản

xuất và tính giá thành sản phẩm của Công ty Bia

CHƯƠNG I CÁC VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ

GIÁ THÀNH SẢN PHẨM

I ĐẶC ĐIỂM TỔ CHỨC SẢN XUẤT CỦA NGÀNH SẢN XUẤT

CÔNG NGHIỆP

Trong xã hội loài người có nhiều mặt hoạt động phong phú như: lao động

sản xuất, hoạt động khoa học kỹ thuật, hoạt động nghệ thuật chính trị tôn giáo

Các hoạt động này thường xuyên tác động qua lại lẫn nhau Tuy nhiên hoạt động

sản xuất ra của cải vật chất là hoạt động cơ bản quyết định sự tồn tại và phát

triển của mọi chế độ xã hội Để tiến hành một hoạt động sản xuất kinh doanh,

các doanh nghiệp phải khai thác và sử dụng các nguồn lao động, vật tư, tài sản,

nguồn vốn để thực hiện việc chế tạo sản phẩm, cung cấp lao vụ dịch vụ Trong

quá trình đó, doanh nghiệp cần có đầy đủ các yếu tố như: tư liệu lao động, đối

tượng lao động, sức lao động Sự tham gia của các yếu tố này vào quá trình sản

xuất hình thành nên các khoản chi phí tương ứng

II KHÁI NIỆM CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ CÁCH PHÂN LOẠI CHI

PHÍ SẢN XUẤT CHỦ YẾU

1 Khái niệm chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động

sống, lao động vật hoá và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp chi ra để

tiến hành sản xuất kinh doanh trong một thời kỳ

2 Các cách phân loại chi phí sản xuất chủ yếu

2.1 Phân loại chi phí sản xuất theo tính chất kinh tế

Theo cách phân loại này, những chi phí sản xuất có nội dung, tính chất

kinh tế ban đầu giống nhau được sắp xếp vào cùng một yếu tố chi phí, không

phân biệt chi phí đó phát sinh ở đâu và dùng vào mục đích gì

Toàn bộ chi phí sản xuất được chia thành 5 yếu tố chi phí cơ bản sau:

- Chi phí nguyên liệu, vật liệu: Bao gồm toàn bộ giá trị của các loại

nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, công cụ

xuất dùng cho sản xuất kinh doanh trong kỳ báo cáo

- Chi phí nhân công: Bao gồm toàn bộ chi phí trả cho người lao động

(thường xuyên hay tạm thời) về tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp, trợ

cấp có tính chất lương trong kỳ báo cáo, các khoản tính theo lương (bảo hiểm xã

hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn)

- Chi phí khấu hao tài sản cố định: Bao gồmg chi phí khấu hao tài sản cố

định của doanh nghiệp dùng trong sản xuất kinh doanh kỳ báo cáo

- Chi phí dịch vụ mua ngoài: Bao gồm các chi phí về nhận cung cấp dịch

vụ từ các đơn vị khác phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

trong kỳ báo cáo như: điện, nước, vệ sinh và các dịch vụ khác

- Chi phí khác bằng tiền: Bao gồm các chi phí sản xuất kinh doanh chưa

được phản ánh ở các chỉ tiêu trên đã chi bằng tiền trong kỳ báo cáo như: tiếp

khách, hội họp, thuê quảng cáo

Phân loại chi phí sản xuất theo tính chất kinh tế có tác dụng:

- Phục vụ quản lý chi phí sản xuất, phân tích, đánh giá tình hình thực hiện

dự toán chi phí sản xuất, làm căn cứ để lập báo cáo chi phí sản xuất theo yếu tố,

lập kế hoạch cung ứng vật tư, tiền vốn, sử dụng lao động cho kỳ sau

- Cung cấp tài liệu để tính toán thu nhập quốc do có sự tách biệt giữa hao

phí lao động vật hoá và chi phí lao động sống

2.2 Phân loại chi phí sản xuất theo công dụng kinh tế chi chi phí

Theo tiêu thức này, chi phí sản xuất được chia thành các khoản mục sau

đây:

- Khoản mục chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp: Bao gồm chi phí về

nguyên vật liệu chính, vật liệu sử dụng trực tiếp cho hoạt động sản xuất sản

phẩm

- Khoản mục chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm các khoản phải trả cho

người lao động trực tiếp sản xuất sản phẩm, dịch vụ như: lương, các khoản phụ

cấp lương, tiền ăn giữa ca và các khoản trích theo lương (bảo hiểm xã hội, bảo

hiểm y tế, kinh phí công đoàn)

- Khoản mục chi phí sản xuất chung: Gồm những chi phí phát sinh tại bộ

phận sản xuất (phân xưởng, đội, trại sản xuất ) ngoài 2 khoản mục trên

Khoản mục chi phí sản xuất chung bao gồm các nội dung kinh tế sau:

+ Chi phí nhân viên phân xưởng: Gồm các khoản tiền lương, các khoản

phụ cấp, các khoản trích theo lương, tiền ăn giữa ca của nhân viên quản lý phân

xưởng, đội, bộ phận sản xuất

+ Chi phí vật liệu: Gồm những chi phí vật liệu dùng chung cho phân

xưởng như vật liệu dùng để sửa chữa, bảo dưỡng tài sản cố định, vật liệu văn

phòng phân xưởng và những vật liệu dùng cho nhu cầu quản lý chung ở phân

xưởng

+ Chi phí dụng cụ sản xuất: Gồm những chi phí về công cụ dụng cụ xuất

dùng cho hoạt động quản lý của phân xưởng như khuôn mẫu, dụng cụ gá lắp,

dụng cụ cầm tay, dụng cụ bảo hộ lao động

+ Chi phí khấu hao tài sản cố định: Gồm toàn bộ số tiền trích khấu hao tài

sản cố định sử dụng trong phân xưởng như: máy móc thiết bị sản xuất, phương

tiện vận tải, truyền dẫn, nhà xưởng

+ Chi phí dịch vụ mua ngoài: Gồm các chi phí dịch vụ mua ngoài phục vụ

cho hoạt động của phân xưởng, bộ phận sản xuất như: chi phí sửa chữa tài sản

cố định thuê ngoài, chi phí điện nước, điện thoại, các khoản chi mua và sử dụng

các tài liệu kỹ thuật, bằng sáng chế, giấy phép chuyển giao công nghệ, nhãn hiệu

thương mại không đủ điều kiện tài sản cố định

+ Chi phí bằng tiền khác: Gồm các chi phí bằng tiền ngoài các chi phí đã

kể trên phục vụ cho hoạt động của phân xưởng

Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích và công dụng của chi phí có tác

dụng phục vụ cho việc quản lý chi phí sản xuất theo định mức, cung cấp số liệu

cho công tác tính giá thành sản xuất sản phẩm, phân tích tình hình thực hiện kế

hoạch giá thành, làm tài liệu tham khảo để lập định mức chi phí sản xuất và lập

kế hoạch giá thành sản phẩm cho kỳ sau

2.3 Phân loại chi phí theo mối quan hệ với sản lượng sản phẩm sản

xuất

Theo cách phân loại này, toàn bộ chi phí sản xuất chia làm 2 loại:

- Chi phí biến đổi (biến phí): Là những chi phí có sự thay đổi về lượng

tương quan tỉ lệ thuận với sự thay đổi của khối lượng sản phẩm sản xuất trong

kỳ như: chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp

- Chi phí cố định (định phí): Là những chi phí không thay đổi về tổng số

khi có sự thay đổi khối lượng sản phẩm sản xuất trong mức độ nhất định như chi

phí khấu hao tài sản cố định theo phương pháp bình quân, chi phí điện thắp

sáng

Cách phân loại này có tác dụng lớn trong công tác quản trị kinh doanh,

phân tích điểm hoà vốn và phục vụ cho việc ra quyết định quản lý cần thiết để

hạ giá thành sản phẩm, tăng hiệu quả kinh doanh

III Ý NGHĨA CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI PHÍ SẢN XUẤT

TRONG QUÁ TRÌNH HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT KINH DOANH

Hiện nay, trong nền kinh tế thị trường của nước ta thì công tác quản lý chi

phí sản xuất kinh doanh chiếm một vị trí rất quan trọng cho sự tồn tại và phát

triển của các doanh nghiệp Có tập hợp được đầy đủ các chi phí thì giá thành sản

phẩm mới được thể hiện hoàn chỉnh và phản ánh đúng thực trạng sản xuất của

doanh nghiệp, xác định đúng kết quả tài chính, tránh hiện tượng lỗ giả lãi thật

mà cơ chế thị trường tối kị Hơn nữa, doanh nghiệp có thể đánh giá được các chi

phí chưa có hiệu quả và nguyên nhân là do chủ quan hay khách quan Từ đó

doanh nghiệp có thể đưa ra những biện pháp cụ thể để kiểm tra và soát lại các

định mức tiêu hao nguyên vật liệu, tiền vốn; đề ra các biện pháp để quản lý và tổ

chức sản xuất nhằm phát huy mọi khả năng của mình, cải thiện đời sống cán bộ

công nhân viên trong doanh nghiệp

IV GIÁ THÀNH SẢN PHẨM, PHÂN LOẠI GIÁ THÀNH SẢN

PHẨM

1 Giá thành sản phẩm

Giá thành sản xuất của sản phẩm, dịch vụ là chi phí sản xuất tính cho một

khối lượng hoặc một đơn vị sản phẩm, công việc, lao vụ do doanh nghiệp sản

xuất đã hoàn thành

Giá thành sản phẩm là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, phản ánh chất lượng

sản xuất, là căn cứ quan trọng để xác định giá bán và xác định hiệu quả kinh tế

của hoạt động sản xuất

2 Phân loại giá thành sản phẩm

2.1 Phân loại giá thành sản phẩm theo thời gian và cơ sở số liệu tính

giá thành

Theo cách phân loại này, giá thành sản phẩm chia làm 3 loại:

- Giá thành kế hoạch: Là giá thành sản phẩm được tính trên cơ sở chi phí

sản xuất kế hoạch và sản lượng kế hoạch Giá thành kế hoạch do bộ phận kế

hoạch xác định trước khi tiến hành sản xuất

Giá thành kế hoạch là mục tiêu phấn đấu của doanh nghiệp, là căn cứ để

phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành

- Giá thành định mức: Là giá thành sản phẩm được tính trên cơ sở định

mức chi phí sản xuất hiện hành và chỉ tính cho một đơn vị sản phẩm Việc tính

giá thành định mức được thực hiện trước khi tiến hành sản xuất, chế tạo sản

phẩm

Giá thành định mức là công cụ quản lý định mức của doanh nghiệp, là

thước đo chính xác để đánh giá kết quả sử dụng tài sản, vật tư, lao động, và giúp

cho việc đánh giá đúng đắn các giải pháp kinh tế, kỹ thuật mà doanh nghiệp đã

thực hiện trong quá trình sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh

- Giá thành thực tế: Là giá thành sản phẩm được tính trên cơ sở số liệu chi

phí sản xuất thực tế phát sinh tập hợp được trong kỳ và sản lượng sản phẩm thực

tế đã sản xuất trong kỳ Giá thành thực tế được tính toán sau khi kết thúc quá

trình sản xuất sản phẩm

Giá thành thực tế là chỉ tiêu kinh tế tổng hợp để xác định kết quả hoạt

động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp

2.2 Phân loại giá thành theo phạm vi tính toán

Theo cách phân loại này, giá thành sản phẩm chia làm 2 loại:

- Giá thành sản xuất: Bao gồm chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp, chi

phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung tính cho sản phẩm, công việc,

lao vụ hoàn thành

Giá thành sản xuất được sử dụng để ghi sổ kế toán thành phẩm nhập kho

hoặc giao cho khách hàng và là căn cứ để doanh nghiệp tính giá vốn hàng bán,

tính lãi gộp

- Giá thành toàn bộ: Bao gồm giá thành sản xuất và chi phí bán hàng, chi

phí quản lý doanh nghiệp tính cho sản phẩm đó

Giá thành toàn bộ của sản phẩm là căn cứ để xác định kết quả kinh doanh

của doanh nghiệp

Giá thành = Giá thành + Chi phí + Chi phí qu ản

lý

toàn b ộ sản xuất bán hàng doanh nghiệp

3 Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Về bản chất, chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm giống nhau Chúng

đều là hao phí về lao động mà doanh nghiệp đã bỏ ra cho hoạt động sản xuất

Tuy vậy, giữa chúng cũng có sự khác nhau:

- Chi phí sản xuất luôn gắn với thời kỳ phát sinh chi phí, còn giá thành lại

gắn với khối lượng sản phẩm, dịch vụ đã hoàn thành

- Chi phí sản xuất và giá thành có thể khác nhau về lượng do có chênh

lệch về giá trị sản phẩm sản xuất dở dang đầu kỳ hoặc cuối kỳ

Giá thành sản = Trị giá sản phẩm + Chi phí sản xuất + Trị giá sản phẩm

xuất sản phẩm dở dang đầu kỳ phát sinh trong kỳ dở dang cuối kỳ

Giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ mật thiết:

Chi phí sản xuất trong kỳ là căn cứ để tính giá thành sản phẩm, dịch vụ đã hoàn

thành Sự tiết kiệm hoặc lãng phí chi phí sản xuất có ảnh hưởng trực tiếp đến giá

thành sản phẩm Công tác quản lý giá thành gắn với công tác chi phí sản xuất

V ĐỐI TƯỢNG TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT, ĐỐI TƯỢNG

TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM

1 Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất

Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là phạm vi, giới hạn mà chi phí sản

xuất phải tập hợp nhằm để kiểm tra, giám sát chi phí sản xuất và phục vụ công

tác tính giá thành sản phẩm

Thực chất của việc xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là xác định

nơi phát sinh chi phí và đối tượng chịu chi phí

Tùy vào yêu cầu và trình độ của công tác quản lý, vào quy trình công

nghệ sản xuất sản phẩm và loại hình sản xuất, yêu cầu và trình độ quản lý sản

xuất kinh doanh mà đối tượng tập hợp chi phí trong doanh nghiệp có thể là nơi

phát sinh chi phí (tổ, đội, phân xưởng ) hoặc có thể là các đối tượng chịu chi

phí (chi tiết bộ phận sản phẩm, nhóm sản phẩm, đơn đặt hàng)

Xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là khâu đầu tiên của công tác

kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

2 Đối tượng tính giá thành sản phẩm

Đối tượng tính giá thành là sản phẩm cuối cùng của quá trình sản xuất (có

thể là bán thành phẩm, nhóm thành phẩm ), thực chất là việc xác định loại sản

phẩm, dịch vụ cần phải tính giá thành một đơn vị

Căn cứ vào đặc điểm, tình hình sản xuất, kinh doanh, loại sản phẩm, dịch

vụ của doanh nghiệp để xác định đối tượng tính giá thành cho phù hợp với thực

tế Ngoài ra, cần căn cứ vào quy trình công nghệ của doanh nghiệp Nếu quy

trình giản đơn thì đối tượng tính giá thành là loại sản phẩm hoàn thành ở cuối

quy trình công nghệ, ngược lại nếu quy trình phức tạp theo kiểu liên tục thì đối

tượng tính giá thành có thể là thành phẩm ở bước chế tạo cuối cùng hay bán

thành phẩm ở từng bước chế tạo

3 Mối quan hệ giữa tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản

phẩm

Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành giống nhau

ở bản chất chung: Chúng đều là phạm vi giới hạn để tập hợp chi phí v cùng phục

vụ cho công tác quản lý, phân tích, kiểm tra chi phí và giá thành

Cũng có khi đối tượng chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành là

trùng với nhau đối với quy trình công nghệ giản đơn, chế tạo ra một loại sản

phẩm Tuy nhiên, đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành

cũng có những đặc điểm khác nhau:

- Xác định đối tượng tập hợp chi phí là xác định phạm vi phát sinh chi phí

để tập hợp chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ, còn xác định đối tượng tính giá

thành có liên quan đến kết quả của quá trình sản xuất

- Một đối tượng tập hợp chi phí có thể có nhiều đối tượng tính giá thành

và ngược lại

VI NHIỆM VỤ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ

THÀNH SẢN PHẨM

- Căn cứ vào đặc điểm quy trình công nghệ, đặc điểm tổ chức sản xuất sản

phẩm của doanh nghiệp để xác định đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối

tượng tính giá thành

- Tổ chức tập hợp và phân bổ từng loại chi phí sản xuất theo đúng đối

tượng tập hợp chi phí sản xuất và bằng phương pháp thích hợp Cung cấp kịp

thời những số liệu, thông tin tổng hợp về các khoản mục chi phí, yếu tố chi phí

đã quy định, xác định đúng đắn trị giá của sản phẩm dở dang cuối kỳ

- Vận dụng phương pháp tính giá thành thích hợp để tính toán giá thành

và giá thành đơn vị của các đối tượng tính giá thành theo đúng khoản mục quy

định và đúng kỳ tính giá thành sản phẩm đã xác định

- Định kỳ cung cấp các báo cáo về chi phí sản xuất và giá thành cho các

cấp quản lý doanh nghiệp, tiến hành phân tích tình hình thực hiện các định mức

và dự toán chi phí, phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành và kế hoạch

hạ giá thành sản phẩm Phát hiện khả năng tiềm tàng, đề xuất các biện pháp để

giảm chi phí, hạ giá thành giá thành

VII KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT

Trong doanh nghiệp, tuỳ thuộc vào điều kiện và khả năng tập hợpcp sản

xuất vào các đối tượng có liên quan, kế toán sẽ áp dụng phương pháp tập hợp

chi phí sản xuất phù hợp:

- Phương pháp tập hợp trực tiếp: Áp dụng đối với chi phí sản xuất có liên

quan trực tiếp đến từng đối tượng tập hợp chi phí đã xác định

Kế toán tổ chức ghi chép ban đầu theo đúng với đối tượng chịu chi phí, từ

đó tập hợp số liệu từ các chứng từ kế toán, ghi vào sổ kế toán theo từng đối

tượng có liên quan

- Phương pháp phân bổ gián tiếp: Áp dụng đối với chi phí sản xuất có

liên quan đến nhiều đối tượng tập hợp chi phí sản xuất, không thể tập hợp trực

tiếp cho từng đối tượng chịu chi phí được

Để tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất cho các đối tượng liên quan, kế

toán tiến hành theo trình tự sau:

+ Tổ chức ghi chép ban đầu chi phí sản xuất phát sinh theo từng địa điểm

phát sinh chi phí, sau đó tổng hợp số liệu trên chứng từ kế toán theo địa điểm

phát sinh chi phí

+ Chọn tiêu chuẩn phân bổ phù hợp với từng loại chi phí để tính toán,

phân bổ chi phí sản xuất đã tổng hợp được cho các đối tượng liên quan

Công thức xác định hệ số phân bổ chi phí:

C

H =

∑ Ti

Trong đó: H là hệ số phân bổ

C là tổng chi phí đã tổng hợp được cần phân bổ

Ti là tiêu chuẩn phân bổ của đối tượng i Chi phí phân bổ cho từng đối tượng tập hợp chi phí có liên quan (Ci) được

tính theo công thức:

Ci = Ti x H

* Kế toán tập hợp và phân bổ chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp:

Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp là những chi phí nguyên liệu, vật

liệu chính, nửa thành phầm mua ngoài, vật liệu phụ sử dụng trực tiếp để sản xuất

chế tạo sản phẩm hoặc thực hiện dịch vụ

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp thường chiếm tỷ trọng lớn trong giá

thành sản phẩm, nhất là đối với các ngành sản xuất công nghiệp, nông nghiệp,

xây dựng cơ bản Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp thường được xây dựng thành

các định mức và quản lý theo định mức chi phí đã xây dựng

Để tập hợp và phân bổ chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, kế toán sử dụng

TK621: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp Tài khoản này phản ánh chi phí

nguyên vật liệu sử dụng trực tiếp cho hoạt động sản xuất sản phẩm, dịch vụ của

các ngành công nghiệp, xây lắp, nông, lâm, ngư nghiệp

Kết cấu, nội dung:

- Bên Nợ: Trị giá thực tế nguyên liệu, vật liệu xuất dùng trực tiếp cho hoạt

động sản xuất sản phẩm hoặc thực hiện dịch vụ trong kỳ hạch toán

- Bên Có:

+ Trị giá nguyên liệu, vật liệu sử dụng không hết nhập lại kho + Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp phát sinh trên mức bình thường được kết chuyển vào TK632 - Giá vốn hàng bán

+ Kết chuyển chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp phát sinh ở mức bình thường vào bên Nợ TK154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang (hoặc

bên Nợ TK631 - Giá thành sản xuất)

TK621 không có số dư cuối kỳ và phản ánh chi tiết cho từng đối tượng

tập hợp chi phí

S ơ đồ 1:

Sơ đồ kế toán tổng hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

TK611 TK621 TK154 (631)

Trị giá NVL xuất kho dùng Cuối tháng kết chuyển hoặc phân bổ

trực tiếp sản xuất CPNVLTT cho đối tượng chịu chi phí

Bảng

kê xuất NVL

Bảng phân bổ NVL

Bảng tổng hợp chi phí

Bảng tính giá thành SP

Ghi chú: Ghi hàng ngày

Ghi cuối tháng

* Chi phí nhân công trực tiếp:

Chi phí nhân công trực tiếp là những khoản tiền phải trả cho người lao

động trực tiếp sản xuất sản phẩm, dịch vụ như: lương, các khoản phụ cấp, tiền

ăn giữa ca, các khoản trích theo lương

Kế toán sử dụng TK622 - Chi phí nhân công trực tiếp để phản ánh chi phí

lao động trực tiếp tham gia vào quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh trong

các ngành công, nông, lâm, ngư nghiệp, xây dựng cơ bản, dịch vụ

Kết cấu và nội dung:

- Bên Nợ: Chi phí nhân công trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất sản

phẩm

- Bên Có:

+ Chi phí nhân công trực tiếp trên mức bình thường được kết chuyển vào

TK632

+ Kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp ở mức bình thường vào bên Nợ

TK154 (631) để tính vào giá thành của sản phẩm, dịch vụ

TK622 không có số dư cuối kỳ và được mở chi tiết cho từng đối tượng

chịu chi phí

S ơ đồ 2:

Sơ đồ kế toán tổng hợp chi phí nhân công trực tiếp

TK334 TK622 TK154 (631)

Số tiền lương phải trả cho Cuối kỳ k/c hoặc phân bổ

công nhân sản xuất chi phí nhân công trực tiếp

TK355 TK632

Tính trước tiền lương nghỉ K/c CPNCTT trên

phép của công nhân sản xuất mức bình thường

Bảng phân

bổ tiền lương và BHXH

Bảng tổng hợp chi phí

Bảng tính giá thành sản phẩm

Ghi chú: Ghi hàng ngày

Ghi cuối tháng

* Chi phí sản xuất chung:

Chi phí sản xuất chung là những chi phí quản lý, phục vụ sản xuất và

những chi phí sản xuất khác (ngoài 2 khoản chi phí nguyên liệu, vật liệu trực

tiếp, chi phí nhân công trực tiếp) phát sinh ở phân xưởng, bộ phận sản xuất

Kế toán chi phí sản xuất chung sử dụng TK627 - Chi phí sản xuất chung,

để phản ánh chi phí phục vụ sản xuất kinh doanh chung phát sinh ở phân xưởng,

bộ phận sản xuất, đội, công trường

Kết cấu và nội dung:

- Bên Nợ: Các chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ

- Bên Có:

+ Các khoản ghi giảm chi phí sản xuất chung + Chi phí sản xuất chung cố định phát sinh ở mức bình thường và chi phí sản xuất chung biến đổi được kết chuyển vào TK154 (631)

+ Chi phí sản xuất chung cố định phát sinh trên mức bình thường được kết chuyển vào TK632

TK627 - Chi phí sản xuất chung, không có số dư cuối kỳ

TK627 có 6 tài khoản cấp II:

6271: Chi phí nhân viên phân xưởng 6272: Chi phí vật liệu

6273: Chi phí dụng cụ sản xuất 6274: Chi phí khấu hao tài sản cố định 6277: Chi phí dịch vụ mua ngoài 6278: Chi phí khác bằng tiền

Chi phí khấu hao TSCĐ

TK331

Chi phí dịch vụ mua ngoài

TK133 TK111, 112, 141 Thuế GTGT

được KT Chi phí khác bằng tiền

chung

Tổng hợp CPSX

chung

Phân bổ Bảng tính

giá thành sản phẩm

Ghi chú: Ghi hàng ngày

Ghi cuối tháng

* Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất toàn doanh nghiệp:

Sau khi đã tập hợp chi phí sản xuất trên các tài khoản 621, 622, 627 thì

cuối kỳ kết chuyển vào tài khoản 154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang để

tính giá thành sản phẩm

Kế toán sử dụng TK154 - Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang, để tổng

hợp chi phí sản xuất kinh doanh phục vụ cho việc tính giá thành sản phẩm, dịch

vụ ở doanh nghiệp áp dụng hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai

thường xuyên

Kết cấu và nội dung:

- Bên Nợ: Tập hợp chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp, chi phí nhân

công trực tiếp, chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ liên quan đến sản xuất

sản phẩm, dịch vụ

- Bên Có:

+ Trị giá phế liệu thu hồi, trị giá sản phẩm hỏng không sửa chữa được

+ Trị giá nguyên vật liệu, hàng hoá gia công xong nhập lại kho

+ Giá thành sản xuất thực tế của sản phẩm đã chế tạo xong nhập kho hoặc

chuyển đi bán

+ Chi phí thực tế của khối lượng dịch vụ đã hoàn thành cung cấp cho

khách hàng

D ư Nợ: Chi phí sản xuất kinh doanh còn dở dang cuối kỳ

TK154 được mở chi tiết theo từng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất

S ơ đồ 4:

Sơ đồ kế toán tổng hợp chi phí sản xuất toàn doanh nghiệp

(Phương pháp kê khai thường xuyên)

Cuối kỳ k/c phân bổ Sản phẩm SX xong nhập kho TP

chi phí sản xuất chung chuyển giao thẳng cho người mua

VIII CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM ĐANG CHẾ

TẠO DỞ DANG CUỐI KỲ

Sản phẩm dở dang là những sản phẩm đang dở dang trên dây chuyền sản

xuất theo nghĩa hẹp, hoặc những sản phẩm dở dang còn bao gồm nửa thành

phẩm tự chế biến theo nghĩa rộng

Đánh giá sản phẩm dở dang là việc xác định phần chi phí sản xuất tính

vào trị giá sản phẩm dở dang cuối kỳ

Dưới đây là một số phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang thường được

áp dụng

1 Đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên liệu, vật liệu trực

tiếp

Trị giá sản phẩm dở dang cuối kỳ chỉ tính phần chi phí nguyên liệu, vật

liệu trực tiếp dùng cho sản xuất sản phẩm dở dang, các chi phí chế biến (chi phí

nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung) tính toàn bộ cho sản phẩm hoàn

thành trong kỳ

Công thức tính: DCK = Error! x QD

Trong đó:

- DCK: CPSX của sản phẩm dở dang cuối kỳ và đầu kỳ

- Cn: CPNL, VT trực tiếp phát sinh trong kỳ

- QSP, QD: Sản lượng sản phẩm hoàn thành và sản lượng sản phẩm

dở dang cuối kỳ

- Ưu điểm: Tính toán đơn giản, khối lượng tính toán ít

- Nhược điểm: Độ chính xác không cao bởi chi phí sản xuất tính

cho trị giá sản phẩm dở dang chỉ bao gồm khoản mục chi phí nguyên liệu, vật

liệu trực tiếp

- Điều kiện áp dụng: Phương pháp này áp dụng thích hợp với

trường hợp chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn trong tổng

chi phí sản xuất, sản lượng sản phẩm dở dang giữa các kỳ ít biến động

2 Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ theo sản lượng sản phẩm hoàn

thành tương đương

Theo phương pháp này, kế toán phải căn cứ sản lượng sản phẩm dở dang

và mức độ hoàn thành để quy đổi sản lượng sản phẩm dở dang thành sản lượng

sản phẩm hoàn thành tương đương

Công thức: QTĐ = QD x % HT

QTĐ: sản lượng sản phẩm hoàn thành tương đương

% HT: Tỷ lệ chế biến hoàn thành

* Đối với chi phí sản xuất bỏ ngay vào từ đầu dây chuyền công nghệ (như

nguyên liệu, vật liệu trực tiếp hoặc chi phí nguyên vật liệu chính trực tiếp) thì

phân phối đồng đều cho sản lượng sản phẩm hoàn thành và sản lượng sản phẩm

dở dang

Công thức: DCK = Error! x QD

* Đối với các chi phí bỏ dần trong quá trình sản xuất chế biến (như chi phí

nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung) thì chi phí tính cho sản lượng sản

- Nhược điểm: Khối lượng tính toán nhiều, việc đánh giá mức độ hoàn

thành của sản phẩm dở dang trên các công đoạn của dây truyền công nghệ sản

xuất khá phức tạp và mang nặng tính chủ quan

- Điều kiện áp dụng: Phương pháp này thích hợp với những sản phẩm có

chi phí chế biến chiếm tỷ trọng tương đối lớn trong tổng chi phí sản xuất và sản

lượng sản phẩm dở dang đang biến động nhiều giữa các kỳ kế toán

3 Đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí sản xuất định mức

Đối với phương pháp này, kế toán phải căn cứ vào sản lượng sản phẩm dở

dang đã kiểm kê ở từng công đoạn sản xuất và định mức từng khoản mục chi phí

ở từng công đoạn sản xuất tương ứng để tính chi phí định mức của sản lượng sản

phẩm dở dang ở từng công đoạn, sau đó tập hợp lại theo từng loại sản phẩm

Trong phương pháp này, các khoản mục chi phí tính cho sản lượng sản phẩm dở

dang còn phụ thuộc mức độ chế biến hoàn thành của chúng

Điều kiện áp dụng: Phương pháp này chỉ áp dụng thích hợp với những sản

phẩm đã xây dựng được định mức chi phí sản xuất hợp lý và ổn định

IX CÁC PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM VÀ

ỨNG DỤNG TRONG CÁC LOẠI HÌNH DOANH NGHIỆP CHỦ YẾU

1 Các phương pháp tính giá thành sản phẩm

Phương pháp tính giá thành sản phẩm là phương pháp sử dụng số liệu chi

phí sản xuất đã tập hợp được trong kỳ và các tài liệu liên quan để tính toán tổng

giá thành sản xuất và giá thành đơn vị sản xuất thực tế của sản phẩm, lao vụ đã

hoàn thành theo đối tượng tính giá thành và khoản mục giá thành

Hiện nay các doanh nghiệp sản xuất thường sử dụng các phương pháp

sau:

- Phương pháp tính giá thành giản đơn

- Phương pháp tính giá thành theo hệ số

- Phương pháp tính giá thành theo tỷ lệ

- Phương pháp loại trừ chi phí

- Phương pháp cộng chi phí

- Phương pháp liên hợp

- Phương pháp tính giá thành định mức

1.1 Phương pháp tính giá thành giản đơn (phương pháp trực tiếp)

Phương pháp này thích hợp với những sản phẩm, công việc có quy trình

công nghệ sản xuất giản đơn khép kín, tổ chức sản xuất nhiều, chu kỳ sản xuất

ngắn và xen kẽ, liên tục (như sản phẩm điện, nước, than )

Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất phù hợp với đối tượng tính giá thành,

kỳ tính giá thành là hàng tháng (quý) phù hợp với quá trình báo cáo

C: Tổng chi phí sản xuất đã tập hợp được trong kỳ theo từng đối tượng

DĐK, DCK: Trị giá của sản phẩm dở dang đầu kỳ và cuối kỳ

Q: Sản lượng sản phẩm, lao vụ đã hoàn thành

Trường hợp cuối kỳ không có sản phẩm dở dang hoặc có ít và ổn định thì

không cần thiết phải tính trị giá sản phẩm dở dang thì tổng chi phí sản xuất đã

tập hợp được trong kỳ, đồng thời là tổng giá thành của sản phẩm hoàn thành

Z = C

1.2 Phương pháp tính giá thành theo hệ số

Phương pháp này được áp dụng với những doanh nghiệp trong cùng một

quy trình công nghệ sản xuất, cùng sử dụng một loại vật liệu, kết quả sản xuất

thu được nhiều sản phẩm chính khác nhau

Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là toàn bộ quy trình công nghệ sản

xuất, còn đối tượng tính giá thành là từng loại sản phẩm hoàn thành Kỳ tính giá

Qi: sản lượng sản xuất thực tế của sản phẩm i

Hi: Hệ số kinh tế, kỹ thuật của sản phẩm i

- Tính tổng giá thành và giá thành đơn vị của từng loại sản phẩm:

Zi = Error! x Qi Hi

zi = Error!

1.3 Phương pháp tính giá thành theo tỷ lệ

Phương pháp này thích hợp với loại hình doanh nghiệp mà trong cùng

một quy trình công nghệ sản xuất, kết quả sản xuất được một nhóm sản phẩm

cùng loại với nhiều chủng loại, phẩm chất, quy cách khác nhau

Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là toàn bộ quy trình công nghệ sản

xuất của nhóm sản phẩm, còn đối tượng tính giá thành là từng quy cách sản

phẩm trong nhóm sản phẩm đó Kỳ tính giá thành phù hợp với kỳ báo cáo kế

toán

Trình tự tính giá thành:

- Căn cứ vào tiêu chuẩn phân bổ hợp lý (giá thành kế hoạch hoặc giá

thành định mức) và chi phí sản xuất đã tập hợp để tính tỷ lệ giá thành:

(theo t ừng KM)

- Căn cứ tỷ lệ tính giá thành theo từng khoản mục tính giá thành thực tế

cho từng quy cách:

Giá thành thực tế từng Tiêu chuẩn phân bổ của Tỷ lệ tính

quy cách s ản phẩm = t ừng quy cách sản phẩm x giá thành

(theo t ừng KM) (theo t ừng KM) (theo t ừng KM)

1.4 Phương pháp loại trừ chi phí

Phương pháp này được áp dụng trong các trường hợp:

- Trong cùng một quy trình công nghệ sản xuất, đồng thời với việc chế tạo

ra sản phẩm chính còn thu được sản phẩm phụ

- Trong cùng một quy trình công nghệ sản xuất, kết quả thu được sản

phẩm đủ tiêu chuẩn chất lượng quy định, còn có sản phẩm hỏng không sửa chữa

được mà các khoản thiệt hại này không tính vào giá thành sản phẩm hoàn thành

- Đối với phân xưởng sản xuất phụ có cung cấp sản phẩm, lao vụ cho lẫn

nhau Đối tượng tập chi phí sản xuất là toàn bộ quy trình công nghệ sản xuất còn

đối tượng tính giá thành là sản phẩm chính, sản phẩm đã hoàn thành đảm bảo

tiêu chuẩn hoặc sản phẩm , lao vụ của bộ phận phục vụ cho các bộ phận chính

và các bộ phận khác

Công thức tính: Z = QĐK + C – DCK – CLTTrong đó: CLT: chi phí cần oại trừ

Kế toán căn cứ vào tổng chi phí đã tập hợp được sau đó loại trừ phần chi

phí của sản phẩm phụ, chi phí thiệt hại về sản phẩm hỏng không sửa chữa được

tính trong giá thành của sản phẩm hoặc chi phí phục vụ lẫn nhau trong nội bộ

các phân xưởng sản xuất phụ

1.5 Phương pháp cộng chi phí

Phương pháp này áp dụng đối với doanh nghiệp có quy trình công nghệ

sản xuất phức tạp, quá trình sản xuất chế biến sản phẩm qua nhiều bộ phận sản

xuất, nhiều giai đoạn công nghệ

Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là từng bộ phận sản xuất hoặc từng

giai đoạn công nghệ sản xuất, còn đối tượng tính giá thành là sản phẩm hoàn

thành ở bước chế biến và thành phẩm hoàn thành ở bước cuối cùng

Trình tự tính giá thành của phương pháp này:

- Tập hợp chi phí sản xuất theo từng bộ phận sản xuất, giai đoạn công nghệ sản xuất

- Cộng chi phí sản xuất của các bộ phận sản xuất, các giai đoạn công nghệ sản xuất theo công thức: Z = ∑Ci

Ci: chi phí sản xuất tập hợp được ở từng bộ phận, giai đoạn công nghệ sản

xuất

1.6 Phương pháp liên hợp

Phương pháp này được áp dụng trong những doanh nghiệp có tổ chức sản

xuất, tính chất quy trình công nghệ và tính chất sản phẩm làm ra đòi hỏi việc

tính giá thành phải kết hợp nhiều phương pháp khác nhau

1.7 Phương pháp tính giá thành theo định mức

Phương pháp này thích hợp với những doanh nghiệp đã xây dựng được

định mức kinh tế kỹ thuật hoàn chỉnh và ổn định

Giá thành sản = Giá thành + Chênh lệch do + Chênh lệch do

xu ất thực tế định mức thay đổi định mức thoát ly định mức

2 Ứng dụng các phương pháp tính giá thành trong các loại hình

doanh nghiệp chủ yếu

2.1 Doanh nghiệp sản xuất theo đơn đặt hàng

Đối với loại hình doanh nghiệp này, sản phẩm thường có quy trình sản

xuất phức tạp kiểu song song, tổ chức sản xuất đơn chiếc hàng loạt nhỏ hoặc

hàng loạt vừa theo các đơn đặt hàng

Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là từng đơn đặt hàng, đối tượng tính

giá thành là sản phẩm đã sản xuất hoàn thành của từng đơn đặt hàng hoặc loạt

hàng Kỳ tính giá thành phù hợp với chu kỳ sản xuất

Phương pháp tính giá thành: Tuỳ theo tính chất, số lượng sản phẩm của

từng đơn vị sẽ áp dụng phương pháp thích hợp như phương pháp giản đơn,

phương pháp cộng chi phí, phương pháp tỷ lệ hay phương pháp liên hợp

Cuối mỗi tháng căn cứ chi phí sản xuất đã tập hợp ở từng phân xưởng, đội

sản xuất theo đơn đặt hàng trong sổ kế toán chi phí sản xuất để ghi vào các bảng

tính giá thành có liên quan Khi nhận chứng từ, xác nhận đơn đặt hàng hoàn

thành thì toàn chi phí đã tập hợp trên bảng tính giá thành là tổng giá thành của

các đơn vị đặt hàng hoàn thành Đơn đặt hàng nào chưa hoàn thành thì chi phí

đã tập hợp được trong bảng tính giá thành là chỉ giá của sản phẩm dở dang

2.2 Doanh nghiệp có quy trình công nghệ sản xuất phức tạp theo kiểu

liên tục

Đối với loại hình này, quá trình sản xuất sản phẩm phải qua nhiều giai

đoạn, chế biến liên tục, kế tiếp nhau Nửa thành phẩm của giai đoạn trước là đối

tượng chế biến của giai đoạn sau và tiếp tục như vậy cho đến khi tạo ra sản

phẩm

Có 2 phương án tính giá thành:

* Phương án tính giá thành có tính giá thành nửa thành phẩm:

Đối tượng tính giá thành trong phương pháp này là nửa thành phẩm hoàn

thành ở từng giai đoạn và thành phẩm

Kế toán phải căn cứ vào chi phí sản xuất để tập hợp theo từng giai đoạn

sản xuất, lần lượt tính tổng giá thành, giá thành đơn vị của nửa thành phẩm giai

đoạn trước sau đó chuyển sang giai đoạn sau một cách tuần tự cho đến giai đoạn

cuối cùng để tính được tổng giá thành và giá thành đơn vị của thành phẩm

Có thể khái quát trình tự tính giá thành có tính giá thành nửa thành phẩm

như sau:

Trị giá nửa thành phẩm giai đoạn (n-1) chuyển sang

Chi phí chế biến

giai đoạn 1

Chi phí chế biến giai đoạn 2

Chi phí chế biến giai đoạn n

Tổng giá thành và

giá thành đơn vị

giai đoạn 1

Tổng giá thành và giá thành đơn vị giai đoạn 2

Tổng giá thành và giá thành đơn vị thành phẩm

* Phương án tính giá thành không tính giá thành nửa thành phẩm

Theo phương pháp này, đối tượng tính giá thành chỉ là thành phẩm sản

xuất hoàn thành

Phương pháp tính giá thành ứng dụng trong cách này là phương pháp

cộng chi phí

Theo phương pháp này, kế toán phải căn cứ vào chi phí sản xuất đã tập

hợp được trong kỳ theo từng giai đoạn sản xuất để tính ra chi phí sản xuất của

từng giai đoạn sản xuất nằm trong giá thành thành phẩm theo từng khoản mục

chi phí, sau đó cộng song song từng khoản mục chi phí của các giai đoạn sản

xuất để tính ra giá thành thành phẩm

Vì cách kết chuyển chi phí để tính giá thành như vậy nên phương án này

còn gọi là phương pháp phân bước không tính giá thành nửa thành phẩm hay

còn gọi là phương pháp kết chuyển song song

Sơ đồ kết chuyển chi phí theo phương pháp kết chuyển song song

Giai đoạn 1 Giai đoạn 2 Giai đoạn

n

Kết chuyển song song từng khoản mục

Trình tự tính giá thành theo phương pháp kết chuyển song song

- Tính chi phí sản xuất từng giai đoạn nằm trong giá hành thành phẩm

CZN = Error! x QTP

Trong đó:

CZN: CPSX của giai đoạn n trong giá thành thành phẩm

DĐKn: CPSX dở dang đầu kỳ của giai đoạn n

Cn: CPSX phát sinh ở giai đoạn n

QTP: Sản lượng thành phẩm hoàn thành ở giai đoạn cuối

QDn: Sản lượng sản phẩm dở dang ở giai đoạn n

* Kết chuyển song song CPSX từng giai đoạn nằm trong thành phẩm theo

từng khoản mục chi phí để tính giá thành sản xuất của sản phẩm

ZTP = ∑C2

CPSX phát sinh

của giai đoạn 1

CPSX phát sinh của giai đoạn 2

CPSX phát sinh của giai đoạn n

CPSX của GĐ 1

nằm trong

giá thành TP

CPSX của GĐ 2 nằm trong giá thành TP

CPSX của GĐ n nằm trong giá thành TP

Giá thành SX của TP

CHƯƠNG II THỰC TẾ CÔNG TÁC CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN

PHẨM CỦA CÔNG TY BIA

I ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÔNG TY BIA

1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Bia

Sự ra đời và phát triển của Công ty Bia có thể chia thành 3 giai đoạn

- Giai đoạn I:

Năm 1966, được sự đồng ý của UBND thành phố Hà Nội, hợp tác xã Ba

Nhất được đổi tên thành xí nghiệp nước chấm trực thuộc Sở công nghiệp Hà

Nội Sản phẩm của xí nghiệp chỉ duy nhất là dấm và nước chấm Các sản phẩm

đều sản xuất theo chỉ tiêu, kế hoạch, pháp lệnh, giao nộp để phân phối theo chế

độ tem phiếu

Ngày 4/5/1982 xí nghiệp đã được đổi tên thành Nhà máy thực phẩm Hà

Nội Lúc này nhà máy có khoảng 500 công nhân, sản xuất mang tính chất thủ

công

- Giai đoạn II:

Thời kỳ 1987 đến 1993 có những thay đổi trong chính sách vĩ mô của Nhà

nước Quyết định số 217/HĐBT ngày 14/11/1987 đã xác lập và khẳng định

quyền tự chủ trong sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Với chính sách này,

nhà máy đã hoàn toàn tự chủ, được quyền huy động mọi nguồn vốn Tự chủ xác

định phương án sản xuất kinh doanh, đầu tư sản xuất kinh doanh chủ yếu để

xuất khẩu sang Liên Xô cũ và một số nước Đông Âu

Từ năm 1989 – 1990: Liên Xô và một số nước Đông Âu biến động, nhà

máy mất nguồn tiêu thụ, tình hình sản xuất trở nên khó khăn Cuối giai đoạn này

nhà máy hầu như không sản xuất và chờ giải thể Đứng trước tình hình khó

khăn, ban lãnh đạo nhà máy đã đề ra mục tiêu chính là: đổi mới công nghệ, đầu

tư chiều sâu, tìm phương hướng sản xuất kinh doanh có giá trị cao, liên doanh

liên kết trong và ngoài nước Với sự giúp đỡ của các cấp, các ngành thành phố,

nhà máy đã quyết định đi vào sản xuất bia Đây là hướng đi dựa trên các nghiên

cứu về thị trường, nguồn vốn và phương hướng lựa chọn kỹ thuật và công nghệ

nhà máy đã mạnh dạn vay vốn, đầu tư mua thiết bị sản xuất bia hiện đại của Đan

Mạch để sản xuất bia lon Halida Tháng 6/1992 nhà máy được đổi tên là “Nhà

máy Bia” theo quyết định 1224/QĐUB Từ đây sản phẩm của nhà máy được

người tiêu dùng ưa chuộng và đã được nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế

Và chỉ sau 3 tháng bia Halida đã xâm nhập vào thị trường và khẳng định chỗ

đứng của mình, ngoài ra Nhà máy còn sản xuất bia hơi Sau một thời gian cân

nhắc, lựa chọn, nhà máy đã đi đến quyết định dùng dây truyền sản xuất bia lon

Haliada và quyền sử dụng đất để liên doanh với hãng bia nổi tiếng Carlsbeng

của Đan Mạch (1/4/1993) Tháng 10 năm 1993 liên doanh chính thức đi vào

hoạt động với tên gọi “Nhà máy bia Đông Nam Á” Phần vốn góp của nhà máy

Bia là 72,67 tỷ đồng, chiếm 40% tổng số vốn liên doanh

- Giai đoạn III:

Ngày 2/11/1994, Nhà máy Bia đổi tên thành “Công ty Bia” Sản phẩm của

Công ty được nâng cao, máy móc thiết bị luôn được đổi mới Và Công ty đã giải

quyết việc làm cho gần 350 lao động với thu nhập khá cao Trong giai đoạn này

sản phẩm chủ yếu của Công ty là bia hơi chất lượng cao Ngoài ra Công ty còn

đầu tư vào dây truyền sản xuất nước khoáng với sản phẩm có tên gọi là opal,

hiện nay sản phẩm này đang trong giai đoạn chế thử và thâm nhập thị trường

Năm 1998, theo quyết định số 35/98/QĐUB ngày 15/9/1998 của UBND

của thành phố Hà Nội, Công ty tiến hành cổ phần hoá 1 phân xưởng tại 57

Quỳnh Lôi thành Công ty cổ phần để hưởng ứng chủ trương cổ phần hoá doanh

nghiệp Nhà nước Công ty Bia giữ số cổ phần chi phối 20%

Năm 1999, theo quyết định 5775/QĐUB của uỷ ban nhân dân thành phố

Hà Nội ngày 29/12/1999, Công ty Bia được phép cổ phần hoá tiếp một số bộ

phận của doanh nghiệp là trung tâm thể dục thể thao tại 493 Trương Định thành

Công ty cổ phần, Công ty 37% số vốn điều lệ

* Sau đây là kết quả sản xuất của Công ty ba năm gần đây

Bảng kết quả kinh doanh của Công ty 3 năm gần đây

Chỉ tiêu Đơn vị tính Năm

2000 2001 2002 Doanh thu thuần Triệu đồng 54.692 57.583 59.908

Chi phí sản xuất Triệu đồng 52.062 54.342 55.879

Lợi nhuận trước thuế Triệu đồng 2.632 3.241 4.029

Thuế lợi tức Triệu đồng 842,24 1.037,12 1.289,28

Lợi nhuận thuần Triệu đồng 1.78976 2.203,88 2.739,72

Thu nhập bình quân 1 CN Nghìn đồng/ tháng 633 990 1.050

Tổng số cán bộ công nhân viên chức trong Công ty là 710 người, trong đó

có 55 kỹ sư và 30 cán bộ trung cấp

Để đánh giá kết quả kinh doanh của Công ty chúng ta cần so sánh ba chỉ

tiêu: doanh thu thuần, chi phí sản xuất, lợi nhuận thuần trong 3 năm 2000, 2001,

2002

Mức doanh thu năm 2001 so với năm 2000 tăng 5,3% (2.891 triệu đồng)

Mức doanh thu năm 2002 so với năm 2001 tăng 4% (2.325 triệu đồng)

Qua kết quả trên ta thấy mức doanh thu năm 2001 so với năm 2000 là 5,3

Tốc độ tăng doanh thu ở mức trung bình, như vậy do sản phẩm của Công ty bị

đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đã ảnh hưởng nhiều đến doanh thu thuần Để đạt

được mức doanh thu trên Công ty đã có biện pháp cải tiến mẫu mã sản phẩm và

tạo ra các sản phẩm mới, đồng thời giảm giá bán để tăng sản lượng tiêu thụ dẫn

tới tăng doanh thu

Năm 2002 mức doanh thu đạt được so với năm 2000 tăng 4% Kết quả

như vậy do giá bán sản phẩm của Công ty còn cao so với sản phẩm cùng loại

Mặt khác, do nhu cầu của người tiêu dùng về bia đã bão hoà và do sự cạnh tranh

gay gắt trên thị trường nên sản phẩm tiêu thụ chậm, ảnh hưởng tới tốc độ tăng

doanh thu của Công ty

Mức chi phí sản xuất năm 2001 tăng 4,3% (2.264 triệu đồng) so với năm

2000

Mức chi phí sản xuất năm 2002 tăng 2,8% (1.555triệu đồng) so với năm

2001

Qua đó ta thấy chi phí sản xuất qua các năm có tăng nhưng tỷ lệ tăng so

với năm trước giảm dần, trong khi doanh thu cũng tăng Điều đó chứng tr Công

ty đã làm tốt công tác quản lý chi phí sản xuất

Mức tăng lợi nhuận năm 2001 so với năm 2000 là 23,1% (414,12 triệu

đồng)

Mức tăng lợi nhuận năm 2002 so với năm 2001 là 24,2% (535,41 triệu

đồng)

Chứng tỏ Công ty đã đạt mức tăng lợi nhuận cao và ổn định qua các năm

(>20%) Đó là vì Công ty đã hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả

Số công nhân và thu nhập bình quân cho công nhân ngày càng tăng lên,

đã đảm bảo đời sống cho công nhân và đã phát huy được khả năng lao động của

người công nhân

Như vậy, có thể thấy kết quả hoạt động của Công ty Bia trong 3 năm qua

tương đối ổn định, là điều kiện để Công ty tồn tại, phát triển và cạnh tranh trong

cơ chế thị trường hiện nay

2 Chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh

của Công ty Bia

Công ty Bia là doanh nghiệp Nhà nước, hạch toán độc lập, có tư cách

pháp nhân, tự chủ về tài chính, có con dấu riêng, hoạt động theo luật doanh

nghiệp Nhà nước, thuộc UBND thành phố Hà Nội dưới sự quản lý trực tiếp của

Sở công nghiệp Hà Nội

Sản xuất kinh doanh của Công ty được phát triển theo xu hướng đa dạng

hoá ngành nghề, bao gồm:

- Sản xuất kinh doanh các loại bia như: bia lon, bia chai, bia hơi và các

loại nước giải khát có ga, không ga, nước khoáng…

- Xuất khẩu, nhập khẩu các sản phẩm của Công ty và sản phẩm liên

doanh, nhập khẩu thiết bị, nguyên liệu, hoá chất cho nhu cầu sản xuất của Công

ty và thị trường

- Liên doanh, liên kết với các đơn vị kinh tế trong và ngoài nước, làm đại

lý, đại diện, mở cửa hàng dịch vụ, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm của Công ty

và sản phẩm liên doanh

Nhiệm vụ chủ yếu của Công ty tập trung vào sản xuất bia hơi và từng

bước đưa sản phẩm nước khoáng vào thị trường Do đó đòi hỏi Công ty phải

từng bước cụ thể hoá nhiệm vụ chủ yếu này theo các bước

1- Duy trì và nâng cao chất lượng sản phẩm bia hơi

2- Từng bước chiếm lĩnh thị trường, không những trong địa bàn Hà Nội

mà còn mở rộng ra các tỉnh phụ cận

3- Từng bước nâng cao trình độ, tay nghề của đội ngũ cán bộ công nhân

viên để nắm bắt kịp thời công nghệ mới của thế giới nhằm thúc đẩy sự phát triển

của Công ty

3 Công tác tổ chức quản lý, tổ chức sản xuất và tổ chức bộ máy quản

lý

3.1 Quy trình công nghệ sản xuất bia

Nguyên liệu chủ yếu để sản xuất bia bao gồm: Malt, hoa hublon, gạo tẻ và

các chất phụ gia khác

Trong đó thành phần chính là malt (lúa mạch qua sơ chế) chưa rang được

nhập khẩu chủ yếu của Đan Mạch, Anh

Hoa Hublon tạo hương vị bia, cũng được nhập khẩu từ Đan Mạch hoặc

Đức

Các nguyên liệu khác mua trong nước như: gạo, chất trợ lạc… được mua

bằng nguồn hàng truyền thống với giá ưu đãi của Công ty

Để sản xuất ra sản phẩm có chất lượng cao thì quy trình công nghệ cùng

với nguyên vật liệu đóng một vai trò quan trọng Một quy trình công nghệ hợp

lý không những tạo ra sản phẩm đảm bảo chất lượng mà còn tiết kiệm được chi

phí, điều này đồng nghĩa với việc tăng lợi nhuận

Quy trình công nghệ sản xuất ở Công ty Bia là quy trình chế biến theo

kiểu liên tục

Ta có thể tóm tắt quy trình công nghệ sản xuất bia theo sơ đồ sau:

3.2 Tổ chức bộ máy quản lý kinh doanh của Công ty

Với đặc điểm sản xuất kinh doanh của mình, Công ty Bia đã tổ chức bộ

máy quản lý gọn nhẹ theo hình thức trực tiếp điều hành có hiệu quả

Mô hình tổ chức quản lý của Công ty Bia được phân chia theo các phòng

ban, mỗi phòng ban đều có trách nhiệm, chức năng riêng để có thể phục vụ tốt

cho nhu cầu sản xuất kinh doanh của Công ty Dưới các phòng ban là các xí

nghiệp thành viên nhằm phục vụ tốt cho công tác quản lý cũng như đảm bảo quá

trình sản xuất tiến hành nhịp nhàng, cân đối, hiệu quả

Nguyên liệu Xay, nghiền Dịch hoá Lạc

Lên men phụ Lên men chính Bia thành phẩm

* Sau đây là sơ đồ tổ chức bộ máy quảnlý Công ty Bia

* Ch ức năng, nhiệm vụ của từng bộ phận trong Công ty

- Ban lãnh đạo:

Giám đốc: là người chịu trách nhiệm phụ trách chung, chỉ đạo toàn bộ

hoạt động sản xuất kinh doanh và là người đại diện hợp pháp của Công ty

Phó giám đốc: phó giám đốc phụ trách kỹ thuật, phó giám đốc phụ trách

kinh doanh Là người giúp việc, tham mưu cho giám đốc trong mọi lĩnh vực

hoạt động kinh doanh của Công ty

- Các phòng chức năng:

Các phòng chức năng thực hiện nhiệm vụ chức năng, tham mưu cho giám

đốc trong hoạt động sản xuất kinh doanh về từng mặt, được sự điều hành trực

Phòng

kỹ thuật công nghệ

XN nước khoáng

Opal

XN Bia XN tổng hợp XN cơ điện