Chúng chuyển tải những kiến thức giá trị trong toàn bộ tổ chức thông qua việc cung cấp chủ nghĩa hiện thực có tình cảm của con người cho những dự tính của doanh nghiệp, các tiêu chuẩn ho
Trang 1BÀI LÀM
Để hoàn thành bài tập cá nhân này, tôi xin chọn chủ đề văn hóa tổ chức để thực hiện bài tập của mình
Như chúng ta đều biết, văn hóa doanh nghiệp là một trong những động lực chính thúc đẩy nhân viên tận tâm và gắn bó với doanh nghiệp Do đó, văn hóa doanh nghiệp chính là tài sản vô hình của mỗi doanh nghiệp Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường thì việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp là một việc làm hết sức cần thiết nhưng cũng không ít khó khăn
Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về văn hóa, theo E.Heriot thì “Cái gì còn lại khi tất cả những cái khác bị quên đi – cái đó là văn hóa” Còn UNESCO lại có một định nghĩa khác về văn hóa “Văn hóa phản ánh và thể hiện một cách tổng quát, sống động mọi mặt của cuộc sống (của mỗi cá nhân và mỗi cộng đồng) đã diễn ra trong quá khứ, cũng như đang diễn ra trong hiện tại, qua hàng bao nhiêu thế kỷ nó đã cấu thành một hệ thống các giá trị truyền thống, thẩm mỹ và lối sống và dựa trên đó từng dân tộc thể hiện bản sắc riêng của mình”
Vậy văn hóa tổ chức là gì? Văn hóa tổ chức là hình mẫu cơ bản của các giả thiết, giá trị và niềm tin chung, chi phối cách suy nghĩ và hành động của nhân viên với các vấn đề và các cơ hội Những giá trị, giả thiết và niềm tin đại diện cho văn hóa tổ chức hoạt động dưới bề mặt hành vi tổ chức Chúng không được quan sát trực tiếp nhưng ảnh hưởng của chúng bao trùm khắp nơi Những yếu tố của văn hóa tổ chức được mô tả qua
sơ đồ sau:
NHỮNG YẾU TỐ CỦA VĂN HÓA TỔ CHỨC
Trang 2+ Nội dung văn hóa của các tổ chức là khác nhau, đó là thứ tự tương ứng với niềm tin, giá trị và những giả thiết Khi thảo luận về văn hóa tổ chức, chúng ta thường đề cập tới những nét văn hóa chi phối, những giá trị được đa số thành viên trong tổ chức chấp thuận Tuy nhiên, các tổ chức còn bao gồm những tiểu văn hóa xuất hiện ở nhiều bộ phận, các khu vực địa lý và các nhóm nghề nghiệp khác nhau Thường thì các tiểu văn hóa này đi theo hai xu hướng, một số tiểu văn hóa đề cao văn hóa chi phối qua việc ủng
hộ những giả thiết, những giá trị và những niếm tin tương đương Một số khác bị gọi là phản văn hóa bởi chúng đối trọi trực tiếp với những giá trị cốt yếu của tổ chức
+ Những tiểu văn hóa này mang hai chức năng:
- Chức năng thứ nhất: duy trì các tiêu chuẩn hoạt động và hành vi đạo đức của tổ chức Các nhân viên nắm giữ những giá trị phản văn hóa là một đầu mối quan trọng giám sát và phê bình giá trị chi phối Họ khuyến khích xung đôỵ mang tính xây dựng và cách suy nghĩ sáng tạo hơn về việc tổ chức nên làm thế nào để tạo tác động lẫn nhau trong môi trường của mình
- Chức năng thứ hai: hành động như một nền tảng để các giá trị mới xuất hiện giúp công ty thay đổi phù hợp với nhu cầu của khách hàng, nhà cung cấp, xã hội và các
cổ đồng
+ Các nội dung của văn hóa tổ chức:
Đẩy mạnh văn hóa tổ
chức
Lực lượng lao động ổn định
Phần thưởng mang tính văn hóa
Người sáng lập nhà lãnh đạo
Quản lý mạng lưới văn hóa
2
Sự lựa chọn và
xã hội hóa
Trang 3- Các câu chuyện và giai thoại của tổ chức: những câu chuyện về giai thoại và những sự việc diễn ra trong quá khứ của doanh nghiệp có vai trò như những chỉ dẫn xã hội hiệu quả về cách xử lý hay không xử lý công việc Chúng chuyển tải những kiến thức giá trị trong toàn bộ tổ chức thông qua việc cung cấp chủ nghĩa hiện thực có tình cảm của con người cho những dự tính của doanh nghiệp, các tiêu chuẩn hoạt động cá nhân cũng như những quy định xử phạt
- Nghi thức và các buổi lễ trong doanh nghiệp:
Nghi thức: là những quy trình cuộc sống thường nhật của công ty nhấn mạnh tầm quan trọng của văn hóa của doanh nghiệp
Các buổi lễ: là các hoạt động theo kế hoạch thể hiện văn hóa doanh nghiệp được thực hiện vì lợi ích của một tập thể khán giả
- Ngôn ngữ tổ chức: ngôn ngữ sử dụng tại nơi làm việc cho thấy quy mô văn hóa của doanh nghiệp Nhân viên xưng hô với đồng nghiệp như thế nào, mô tả khách hàng
ra sao… tất cả đều là biểu tượng bằng lời về các giá trị văn hóa
- Bài trí trụ sở và các biểu tượng: cách bài trí trụ sở cũng thể hiện văn hóa hay những lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp đó Cách bài trí cũng thể hiện ý tưởng và
ý nghĩa của doanh nghiệp
- Văn hóa và hoạt động của tổ chức:
Thứ nhất: văn hóa công ty gắn chặt với một hình thái kiểm soát xã hội có ảnh hưởng tới các quyết định và hành vi của nhân viên Văn hóa lan tỏa khắp nơi và chúng hoạt động vô ý thức
Thứ hai: văn hóa doanh nghiệp là “chất keo xã hội” gắn mọi người với nhau
và khiến họ cảm thấy mình như một phần trong sự thành công của tổ chức Nhân viên được thúc đẩy thực hiện theo nét văn hóa chi phối của doanh nghiệp bới nó đáp ứng nhu cầu của họ về đặc tính xã hội Chất keo xã hội này ngày càng trở nên quan trọng như một cách thu hút nhân viên mới và giữ chân những người giỏi
- Sức mạnh và sự thích nghi của văn hóa tỏ chức: một văn hóa tổ chức mạnh tồn tại khi đa số nhân viên trong tổ chức đều chấp nhận những giá trị chi phối Những giá trị cũng được thể chế hóa thông qua các hiện tượng được tổ chức tốt, bằng cách đó khiến các giá trị này khó thay đổi
Trang 4- Các văn hóa mạnh hiệu quả hơn khi các giá trị văn hóa phù hợp với môi trường của tổ chức Bởi vậy, không văn hóa doanh nghiệp nào mạnh tới mức cản trở nhân viên nhận ra những quan điểm lựa chọn hay đè nén hoàn toàn những tiểu văn hóa không chính thống Các tổ chức dường như chỉ thành công khi họ có một văn hóa thích ứng
- Văn hóa thích ứng: một văn hóa doanh nghiệp mà nhân viên chú trọng vào sự thay đổi nhu cầu của khách hàng và những cổ đông khác và ủng hộ các biện pháp để doanh nghiệp theo kịp những thay đổi này
- Bất kể là sáp nhập hai văn hóa doanh nghiệp hay thay đổi các giá trị hiện có của Công ty, lãnh đạo các công ty cần biết cách làm thế nào để thay đổi và củng cố văn hóa chi phối của tổ chức
+ Các tổ chức cần phải xã hội hóa, xã hội hóa tổ chức là quy trình mỗi cá nhân tiếp thu các giá trị, các hành vi xử sự và những kiến thức xã hội cần thiết để đảm nhận vai trò của mình trong tổ chức
+ Xã hội hóa tổ chức là một quá trình vừa học tập vừa điều chỉnh Nó là một quá trình học tập bởi những nhân viên mới cố gắng làm quen với nơi làm việc, những động lực xã hội, môi trường chiến lược và văn hóa doanh nghiệp Vì vậy, xã hội hóa hiệu quả cho phép những nhân viên mới tạo ra một bản đồ kiến thức về các vấn đề như những độc lực tự nhiên, xã hội, văn hóa và chiến lược của tổ chức mà không cần nhiều thông tin quá
+ Xã hội hóa là một quá trình điều chỉnh, bởi mỗi cá nhân đều cần hòa nhập với môi trường làm việc mới của họ
+ Xã hội hóa là một quá trình liên tục, bắt đầu từ trước ngày tuyển dụng đầu tiên
và tiếp tục diễn ra trong suốt quá trình làm việc của người nhân viên tại công ty đó Tuy nhiên, nó diễn ra mạnh nhất khi con người vượt qua các ranh giới của tổ chức, như khi
họ vừa gia nhập công ty hay được giao thực hiện một nhiệm vụ ở nước ngoài Vì vậy trong xã hội hóa tổ chức có ba giai đoạn, những giai đoạn này đều diễn ra song song với
sự chuyển tiếp của mỗi cá nhân từ người ngoài trở thành người mới đến sau đó trở thành người của Công ty
NHỮNG GIA ĐOẠN CỦA XÃ HỘI HÓA TỔ CHỨC
4
Xã hội hóa
tiền tuyển
dụng (người
ngoài)
- Tìm hiểu về
tổ chức và
công việc
- Xác lập thỏa
thuận tâm lý
Đụng độ (Người mới đến)
So sánh những gì họ mong đợi với những thực tế
về nơi làm việc mà họ đã biết
Quản lý vai trò (người công ty)
- Tăng cường các mối quan
hệ công việc
- Thực hành những hành vi vai trò mới
- Giả thuyết những xung đột giữa công việc và những hoạt động ngoài công việc
Kết quả xã hội hóa
- Động cơ làm việc cao hơn
- Trung thành hơn
- Hài lòng hơn
- Giảm Stress
- Giảm thay đổi nhân viên
Trang 5
+ Công ty cổ phần Đầu Tư Xây Lắp Dầu Khí Hòa Bình (PVC 5) có tên tiếng anh là: Petrovietnam Construction 5 JSC
+ Địa chỉ: Phòng 112 – CT5 Khu Đô thị Mỹ Đình Sông Đà – Huyện Từ Liêm – Thành phố Hà Nội
+ Lĩnh vực hoạt động:
- Xây lắp chuyên ngành dầu khí:
Xây dựng nhà máy lọc dầu
Thiết kế, chế tạo, lắp đặt hệ thống đường ống dẫn dầu khí
Thiết kế, thi công, sửa chữa giàn khoan, chân đế, bồn bể
Sản xuất và lắp đặt các phụ kiện khoan khai thác dầu khí
Đống tàu và kinh doanh các thiết bị ngành dầu khí
- Xây dựng công nghiệp:
Tổng thầu EPC xây dựng nhà máy nhiệt điện, khí điện, lắp đặt hệ thống đường dây tải điện lên đến 35KV
Lắp đặt các hệ thống thiết bị công nghiệp, thiết bị điều khiển, tự động hóa cho các công trình công nghiệp…
Trang 6- Xây dựng dân dụng:
Đầu tư, tư vấn, thiết kế các công trình dân dụng
Tổng thầu EPC các dự án xây dựng văn phòng, khách sạn và chung cư cao cấp
- Đầu tư xây dựng khu công nghiệp:
Xây dựng các khu công nghiệp cà đô thị mới
Thi công san lấp mặt bằng, đường xá
Xây dựng nhà máy xi măng, trạm trộn bê tông và sản xuất vật liệu xây dựng
+ Quan điểm phát triển: Phát huy tối đa những nguồn lực sẵn có, tranh thủ sự hỗ trợ của Tập Đoàn Dầu Khí Quốc Gia Việt Nam và hợp tác chặt chẽ với các đối tác trong
và ngoài nước để tạo bước đột phá phát triển, tạo ra lợi thế cạnh trên thị trường trong nước và Quốc tế
+ Nguyên tắc phát triển:
Tăng nhanh tỷ trọng sản xuất công nghiệp
Tập trung trọng tâm vào xây lắp các dự án có tỷ trọng chất xám lớn và công nghệ cao
Tăng dần quy mô các dự án làm tổng thầu EPC
+ Các dự án đã thực hiện:
Liên hợp lọc hóa dầu Nghi Sơn
Nhà Máy lọc dầu Dung Quất
Tổng kho xăng dầu Cù Lao Tào – Vũng Tàu
Dự án khu công nghiệp Minh Hòa – Thái Bình
Khu Công nghiệp Dịch Vụ Dầu Khí Tiền Giang
Quỳnh Lưu Plaza
Trung tâm dịch vụ Dầu Khí Quảng Ngãi
Công ty cổ phần Xây Lắp Dầu Khí Hòa Bình thuộc Tập đoàn Dầu Khí Quốc Gia Việt Nam, chính vì vậy văn hóa tổ chức của PVC 5 cũng kế thừa và phát huy những truyền thống văn hóa tổ chức của Tổng công ty Cùng với nhiệm vụ đẩy mạnh sản xuất kinh doanh, công ty luôn xác định kiên trì và xây dựng nền tảng văn hóa Dầu khí vừa
6
Trang 7đậm đà bản sắc dân tộc vừa mang màu sắc dầu khí Văn hóa tổ chức, văn hóa dầu khí
mà công ty xây dựng là: Đoàn kết – kỷ cương; Chất lượng – Hiệu quả; An toàn – Chắc chắn; Nhân ái – Trách nhiệm; Vì PVN phát triển bền vững, vì tổ quốc Việt Nam phồn vinh
Công ty luôn xây dựng văn hóa tổ chức để cán bộ, công nhân viên trong ngành hiểu rằng ngành dầu khí nói chung và Công ty cổ phần Xây Lắp Dầu khí Hòa Bình nói riêng không phải của riêng ai mà của chính cán bộ công nhân viên của cả tập đoàn và của cả nước Xây dựng nền văn hóa của Công ty dựa trên cơ sở phát huy nét đẹp truyền thống, tiếp thu văn minh hiện đại, đồng thời loại bỏ thói văn hóa xấu, đạo đức xấu trong đời sống, trong kinh doanh, xây dựng đạo đức lối sống, đạo đức kinh doanh của một xã hội tiên tiến, văn minh
Phương châm hành động của công ty đó là: Đồng tâm hiệp lực – Đổi mới hội nhập – Phát triển bền vững Trong đó, đồng tâm hiệp lực là tiền đề, Đổi mới hội nhập là phương tiện, Phát triển bền vững là mục tiêu
Nền tảng văn hóa của Công ty được xây dựng trên nền tảng lấy con người làm gốc, xuất phát từ triết lý mọi sự thành bại của doanh nghiệp đều do con người Để làm được việc này văn hóa của công ty phải góp sức xây dựng được đội ngũ lao động cần
cù, sáng tạo, có tri thức
Chính vì sự tiếp nối truyền thống văn hóa tổ chức của Tập đoàn mà bất cứ ai khi đến và tiếp xúc với những cãn bộ công nhân viên của Công ty cổ phần Xây Lắp Dầu Khí Hòa Bình (PVC 5), đều cảm nhận thấy được một văn hóa tổ chức nhất quán trong từng hành vi của nhân viên, trong những cách bố trí nơi làm việc…
Trước hết, tôi muốn đề cập đến văn hóa trong giao tiếp tại công ty Nếu ai đến với PCV 5, khi bước vào công ty sẽ được sự chào hỏi ân cần của cô lễ tân với trang phục gọn gàng, lời nói nhẹ nhàng lễ phép thì sẽ hiểu được phần nào văn hóa giao tiếp tại công ty Tại công ty, các đồng nghiệp nói chuyện với nhau cũng rất nhẹ nhàng và cởi
mở Mọi người sẽ không phân biệt nhân viên mới và nhân viên cũ, rất tận tình chỉ bảo Tối còn nhớ, đó là những ngày cuối năm công ty có tuyển một nhân viên mới vào phòng kế toán như các bạn biết cuối năm bao giờ công việc cũng bận rộn, mọi người ai cũng có hàng núi công việc cần phải hoàn thành Lúc này, việc chỉ bảo một nhân viên mới là rất khó nếu như ở các công ty khác tôi nghĩ rằng nhân viên mới này sẽ không
Trang 8được bảo ban tận tình mà thậm chí còn bị chèn ép, nhưng đối với những nhân viên của PVC 5 thì khác, các anh chị trong phòng vẫn tranh thủ lúc nào rảnh ví dụ như thời gian buổi trưa, hay những lúc công việc liên quan đến phần hành nhân viên mới này phụ trách các anh chị trong phòng đều chỉ bảo Hay một hôm khác, Linh (một nhân viên phụ trách phần hành kế toán ngân hàng) phải đi ra nhân hàng để làm một số việc do công việc tại phòng đang rất bận nên chưa đi được thì Hoa (nhân viên mới) có ý sẽ đi hộ chị Linh, nhưng Linh cảm ơn Hoa và giải thích với Hoa rằng “cảm ơn em, nhưng đây là công việc chị phải làm mới lại em cũng chưa quen giao dịch tại đó nên chị sẽ sắp xếp công việc để đi, lúc khác nếu công việc cần gấp hơn chị sẽ nhờ em Bây giờ em có thể giúp các anh chị khác ở trong phòng cũng được” lời nói của chị Linh làm cho Hoa thấy rất tình cảm và càng có thêm tinh thần học hỏi công việc và phấn đấu trở thành nhân viên chính thức của Công ty Qua đó, càng thấy được văn hóa của Công ty được xây dựng ngay từ cách giao tiếp giữa các nhân viên trong công ty
Không chỉ có văn hóa công ty trong giao tiếp mà PVC 5 còn xây dựng cả văn hóa trong làm việc PVC 5 luôn xác định, trong môi trường làm việc có được các yếu tố như tính năng động, hiện đại, tính chuyên nghiệp thì đây là một trong những tiêu chí hàng đầu quyết định sự thành công của một doanh nghiệp hay sự thăng tiến của cá nhân
ở bất kỳ vị trí nào Vì vậy, trong nơi làm việc PVC 5 cũng có những quy định cụ thể về văn hóa nơi làm việc Ví dụ như:
+ Đối với nơi làm việc của cá nhân:
- Giữ gìn cảnh quan nơi làm việc gọn gàng, sạch sẽ
- Sắp xếp các thiết bị phục vụ công việc vật dụng cá nhân gọn gàng, ngăn nắp
- Khi đứng dậy khỏi nơi làm việc tài liệu phải được sắp xếp ngay ngắn
- Phân loại, lưu trữ tài liệu nghiên cứu, phục vụ công việc một cách khoa học thuận tiện khi tra cứu
+ Đối với môi trường làm việc chung:
- Chủ động giữ gìn công sở xanh, sạch, đẹp hoặc liên hệ với bộ phận có trách nhiệm để kịp thời xử lý những vấn đề có liên quan đến vệ sinh chung của công ty
- Không vứt rác bừa bãi, không ăn quà vặt và hút thuốc tại nơi làm việc
- Không tụ tấp, tán gẫu, trò chuyện ồn ào gây ảnh hưởng đến người xung quanh + Tác phong thì cán bộ công nhân viên tuân thủ mặc đồng phục theo quy định,
8
Trang 9đeo biển hiệu tên của mình trong thời gian làm việc và trong khi đi giao dịch với đối tác
+ Trong khi làm việc phải:
- Đi làm đúng giờ
- Chào hỏi mọi người khi đến chỗ làm
- Liên lạc trước với cán bộ quản lý khi vắng mặt hay khi đi làm muộn
- Không rời chỗ làm trong thời gian làm việc trừ trường hợp phải đi giao dịch ở bên ngoài
- Tránh cản trở người khác trong quá trình làm việc
- Tắt hết thiết bị điện và đặt các thiết bị an toàn vào đúng chỗ quy định trước khi
ra về
Một ví dụ về văn hóa nơi làm việc là, trong công ty có phòng kế hoạch kỹ thuật
là một phòng đa số là con trai, công việc cũng rất nhiều cần phải có sự tư duy, chính vì vậy mà hầu hết các nam nhân viên ở phòng này đều hút thuốc lá Tuy công ty xây dựng nét văn hóa không hút thuốc tại nới công sở nhưng điều này vẫn không thể tránh khỏi,
do đó công ty phải tạo ra một phòng để những nhân viên có nhu cầu hút thuốc lá thì có thể vào phòng đó Nhưng, trong phòng kế hoạch có nhân viên tên Sơn lại không như vậy trong khi các nhân viên khác vào phòng đó để hút thuốc thì anh này cứ ngang nhiên hút thuốc trong phòng hay bất cứ nới nào ngay cả những nơi có phụ nữ Mọi người rất khó chịu nhưng vì không muốn gây căng thẳng không khí làm việc nên hầu hết mọi người không nới mà chỉ tránh ra chỗ khác Chỉ có Mai (nhân viên lễ tân) nhắc nhỏ anh
ấy là: “anh ơi, công ty mình có phòng để hút thuốc anh vào đấy cùng các anh khác cho vui” nhưng đâu vẫn cứ đấy không thay đổi Sau một thời gian dài chắc anh Sơn này thấy mọi người làm việc tại các phòng ban trong công ty ai cũng ngăn nắp gọn gàng, nên sự vô tổ chức của anh ta thấy lạc lõng giữa mọi người vì vậy dần dần Sơn cũng vào trong phòng hút thuốc cùng mọi người Điều này cho ta thấy rằng, đôi khi mọi việc tưởng chừng rất khó thay đổi nhưng khi tổ chức làm cho họ thấy những hành động đó là không phù hợp nơi công sở thì mọi việc sẽ thay đổi theo chiều hướng tốt hơn
Ngoài ra văn hóa của Công ty còn thể hiện ở văn hóa hội họp, những cuộc họp luôn đóng vai trò quan trọng vì đó là nơi mà bầu không khí và văn hóa của tổ chức được duy trì, là một trong những cách thức để các tổ chức nói với đội ngũ nhân viên
Trang 10của mình rằng “bạn là một thành viên của tập thể” Trong các buổi họp, công ty cũng quy định những nghi thức cụ thể như:
+ Nghi thức cuộc họp:
- Đến trước ít nhất 10 phút trước khi cuộc họp bắt đầu
- Hiểu rõ những yêu cầu và nội dung cuộc họp, nếu có điểm chưa rõ phải trao đổi
- Tuân thủ các quy tắc của người chủ trì cuộc họp
- Để điện thoại ở chế độ rung
- Không làm việc riêng trong khi họp như độc sách báo, chời trò chơi trên điện thoại…
+ Trong buổi họp nội bộ:
- Lãnh đạo ngồi vào ghế chủ tọa được ngồi ở vị trí trung tâm
- Người quan trọng ngồi ngay sau lãnh đạo phía tay phải
- Các vị trí khác xếp theo thứ tự ưu tiên
Quy định trong văn hóa họp của công ty rất cụ thể và rõ ràng, rất nhiều nhân viên
đã thực hiện tốt được nét văn hóa này, tuy nhiên vẫn có một số nhân viên vì lý do này,
lý do khác trong một số buổi họp với đối tác làm ăn vẫn còn hiện tượng nói chuyện điện thoại to trong giờ họp, hay chơi game, độc internet khi các lãnh đạo phát biểu điều đó
đã làm cho văn hóa họp của công ty giảm bớt đi trong mắt khách đến tham dự
Gần đây nhất là ngày 16 tháng 12 năm 2011, công ty có thâm gia chương trình văn nghệ kỷ niệm 20 năm ngày thành lập công đoàn dầu khí Việt Nam công ty đã tham gia hội nghị này rất nhiệt tình, và các văn hóa trong hội họp cũng được cán bộ công nhân viên áp dụng rất tốt, để lại nhiều ấn tượng đối với với công ty thành viên trong tập đoàn
và làm mạnh hơn nét đẹp văn hóa tổ chức của tập đoàn
Về ứng xử trong nơi làm việc cũng được công ty quy định rất rõ ràng, cụ thể: + Có ý thức trách nhiệm trong công việc, thường xuyên học hỏi để nâng cao trình
độ, chủ động, sáng tạo để hoàn thành tốt công việc được giao (đối với công ty định kỳ sáu tháng một lần là tiến hành kiểm tra nghiệp vụ đối với tất cả các cán bộ công nhân viên dưới hình thức thi viết)
+ Chấp hành sự điều động, phân công công tác của công ty
+ Không được chốn tránh, đùn đẩy nhiệm vụ khi thực hiện công việc
10