NCKH Khả năng tích lũy chì trong trai nước ngọt

Nghiên cứu khả năng tích lũy chì trong trai nước ngọt ở quy mô PTN, dự vào quá trình nghiên cứu, khảo sát, đưa ra kết quả, từ đó đánh giá KQ thực nghiệm Nâng cao ý thức, nhận thức người dân về tính độc và nguy cơ nhiễm độc chì. Có các qui định nghiêm ngặt về xả thải các chất thải liên quan đến kim loại trong nước. Có các qui định trong ngành nuôi trông thủy sản về chất lượng nước, môi trường sống, thức ăn… Thực hiện các nghiên cứu chi tiết hơn có liên quan, trong thời gian dài hơn để có những số chính xác hơn nữa

BÀI BÁO cáo:

NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

TRƯỜNG ĐH TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HN

KHOA MÔI TRƯỜNG

TRƯỜNG ĐH TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HN

KHOA MÔI TRƯỜNG

GV hướng dẫn:ThS.Lê Thu Thủy

ĐỀ TÀI:

NGHIÊN CỨU KHẢ NĂNG TÍCH LŨY CHÌ TRONG TRAI NƯỚC NGỌT Ở QUY MÔ PHÒNG

LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

• Chì là một chất độc có khả năng

tích lũy trong cơ thể

• Pb tích tụ ở xương, cản trở

chuyển hóa và gây độc cả cơ quan

thần kinh trung ương lẫn thần

kinh ngoại biên.

• Trai nước ngọt( Mollusca) là một

loài sinh vật thân mềm sống dưới nền đáy nên chúng dễ dàng tích lũy kim loại nặng.

• Trai nước ngọt đang được sử dụng

rộng rãi trong các món ăn gia đình

TÌNH HÌNH NGHIÊN

CỨU

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

5

I NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Giai đoạn chuẩn bị

Giai đoạn nghiên cứu

I.1 KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu khả năng tích lũy chì của trai ở các nồng

độ khác nhau.

Cụ thể:

 Tiến hành nuôi trai trong môi trường nước ngọt,

với mật độ trai ở các thùng là như nhau.

 Trước khi nuôi trai, tiến hành phân tích hàm lượng

Chì có trong trai và trong nước nuôi trai.

 Sau một thời gian, thêm Chì với các nồng độ khác

nhau vào mỗi thùng.

 Tiến hành định kì phân tích hàm lượng Chì có

trong trai, trong nước, trong bùn nuôi trai; từ đó

đưa ra kết luận về khả năng tích lũy Chì trong trai

nước ngọt.

I.2 QUÁ TRÌNH THỰC NGHIỆM

Ao thuộc khu vực thôn Ngọa Long, Minh Khai

Ao tù gần đường tàu Phú Diễn

Hồ Phú Diễn

Giai đoạn chuẩn bị

 Khảo sát, lựa chọn địa điểm, vị trí lấy nước và lấy bùn để phục vụ quá trình nghiên cứu.

Chuẩn bị dụng cụ và trang thiết bị nuôi trai

STT Nội dung Kích thước Số lượng

1 Thùng xốp. Chiều dài: 580mm

Chiều rộng: 440mmChiều cao: 365mmDiện tích mỗi thùng: 744600(mm2) =74,46(cm2)

- Con nhỏ nhất:

Chiều dài: 580 mm Chiều ngang: 400 mm Chiều dày: 240 mm

GIAI ĐOẠN NGHIÊN CỨU

- Số lượng: Số lượng trai thả vào mỗi thùng là 33-34

GIAI ĐOẠN NGHIÊN CỨU

Bùn trước khi thả trai

Tiến hành thả trai

Số lượng trai được thả vào mỗi thùng Hoàn thiện quá trình nuôi trai

GIAI ĐOẠN NGHIÊN CỨU

 Tiến hành nuôi trai đợt 1

- Mẫu nước ban đầu là 0,102 mg Pb/l

Thùng 1: Không thả thêm Chì, duy trì ở hàm lượng Chì gấp 2 lần QCVN 08/2008/BTNMT

Thùng 4: Hàm lượng Chì 1,030 mg/lThùng 2: Hàm lượng Chì 0,251 mg/l

Thùng 3: Hàm lượng Chì 0,510 mg/l

 Tiến hành nuôi trai đợt 1

Hình ảnh trai chết

TIẾN HÀNH NUÔI TRAI ĐỢT 2

 Tiến hành nuôi đợt 2 với hàm lượng Chì gấp 2 lần và 5 lần so với QCVN 08/2008/BTNMT.

 Mẫu nước ban đầu: 0,09995 mg Pb/l.

- Thùng 1 và thùng 2: Không thả thêm Chì, duy trì ở hàm lượng Chì gấp 2 lần QCVN 08/2008/BTNMT.

- Thùng 3 và thùng 4: 0,25 mg Pb/l

QUÁ TRÌNH LẤY MẪU

Lần lấy mẫu Thời gian Thời điểm Mẫu Số lượng mẫu/thùng

1 5/2/2015 Trai đã thích nghi với môi trường, chưa thả Chì Nước nền 3

Bùn nền 3Trai nền 3

2 5/2/2015 Sau khi thả Chì vào các thùng khoảng 20 phút Nước 3

3 5/3/2015

Sau 30 ngày thả Chì

Nước 3Bùn 3Trai 3

4 25/3/2015

Sau 50 ngày thả Chì

Nước 3Bùn 3Trai 3

5 4/4/2015

Sau 60 ngày thả Chì

Nước 3 Bùn 3

Trai 3

Lấy mẫu nước

Lấy mẫu trai

+ Chày, cối giã.

+ Phễu thủy tinh.

+ Giấy lọc.

+ Pipet

+ Dùng kéo cắt nhỏ trai, sau đó dùng cối giã nát trai.

+ Lấy một lượng trai vừa giã vào cốc thủy tinh và đem cân trên cân phân tích.

+ Tiến hành cho hóa chất vào mẫu với tỉ lệ HNO3 : HCl là 1:3.

+ Đun hỗn hợp mẫu trên bếp gia nhiệt ở nhiệt độ khoảng 50 - 60°C cho đến khi được dung dịch trong thì dừng lại.

Mẫu đã phá

Kết quả phân tích hàm lượng Pb trong nước (mg/l)

Kết quả phân tích hàm lượng Pb trong trai

Tên mẫu Cđo(mg/l) K,lương mẫu đem phân tích Pb trong mẫu(mg/kg)

Đầu vào Nền 0.0446 8.084 0.1397

30 ngày 1.1 0.1163 8.959 0.3245

1.2 0.1065 8.826 0.30171.3 0.3102 9.093 0.85291.4 0.3010 9.777 0.7697

50 ngày 2.1 0.2028 9.078 0.5585

2.2 0.2162 9.986 0.51432.3 0.3502 9.930 0.88172.4 0.3557 8.789 1.0196

60 ngày 3.1 0.2104 9.120 0.5766

3.2 0.2136 9.187 0.58133.3 0.3609 9.212 0.97643.4 0.3694 9.230 1.003

KẾT LUẬN

Động vật thân mềm 2 mảnh như hến, nghêu, ngao… là thức ăn quen thuộc và bổ ích hàng ngày nhưng lại có khả năng tích lũy kim loại nặng

• Con người ăn phải lượng kim loại sẽ hấp thụ vào

cơ thể, vào máu, các mô, các cơ quan và sau thời gian tích lũy có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe

Pb

KIẾN NGHỊ

• Nâng cao ý thức, nhận thức người dân về tính độc và nguy cơ nhiễm độc chì.

• Có các qui định nghiêm ngặt về xả thải các chất thải liên quan đến kim loại trong nước.

• Có các qui định trong ngành nuôi trông thủy sản về chất lượng nước, môi trường sống, thức ăn…

• Thực hiện các nghiên cứu chi tiết hơn có liên quan, trong thời gian dài hơn để có những số chính xác hơn nữa.

Lời cảnh báo với “bát canh trai”

Qua ước tính sơ bộ có thể thấy được rằng:

Với một bát canh trai cho gia đình cho 5 người ăn

• Thể tích nồi canh khoảng 2l

• Cần 2kg trai

• Khối lượng ruột trai khoảng 500g

• Với mẫu 3.4 có 1,003 mg/Kg

• Vậy 500g trai chứa 0,5015 mg Pb

• Hàm lượng Pb đi vào cơ thể mỗi người = 0,1003 mg Pb

(0,025 mg/kg trọng lượng cơ thể - QCVN 8-1:2011/BYT – quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với giới hạn ô nhiễm kim loại nặng trong thực phẩm)

Lê Thu Trang