Farmers handbook volume5 VN sổ tay nông dân 5

4 The Farmers' Handbook, "Forest, Soil and Other Topics" Chapter 2 - Forest Management 5Bằng cách trồng cây trên đất trang trại, sản phẩm rừng sẽ được mang đến các gia đình, giúp tiết

Trang 1

Sổ tay nông dân

Forest, Soil, & Other Topics

Trang 2

Tác giả: Chris Evans, Ông Laxman Rana, Ông Bhuvan Khadka, Ms Hom Maya Gurung, Bà

Deu Maya Rana, Ms Bal Kumari Giri, Ông Narayan Acharya, Bà Naomi Saville, Ông

Satananda Upadhaya

Biên tập, thiết kế, sản xuất: Chris Evans & Jakob Jespersen

Dịch từ tiếng Nepal bởi Chris Evans

Dịch sang tiếng Việt: Ngô Thị Tú Trung

Kiểm duyệt: Mike Feingold, Margaret Evans, Ted Albins, Rupert Greville, Jakob

Jespersen, Andy Langford, Looby Macnamara

Hình: Jakob Jespersen, Chris Evans

Tác giả hình ảnh đ ược viết trong tập 5

Minh họa trang bìa: Ông Motilal Phauja

Đ ánh máy: Chris Evans

Vi tính: Graphics Edge, Kathmandu

Xuất bản: Chris Evans, Jakob Jespersen

Nhà phân phối: (xem trang 8 đ ể biết đ ịa chỉ) In ấn: Format Printing Press, Kathmandu

Phiên bản đ ầu tiên (tiếng Nepal) in vào tháng 6 nă m 2001, 7500 bản Phiên bản này

Sổ tay Nông dân, ISBN 99933-615-0-X

Tập này : 99933-615-5-0 Sổ tay Nông dân dùng cho giáo dục và nâng cao hiểu biết cũng như ứng dụng vào làm vườn thực tế Có thể in để dùng cho các mục đích đó, nhưng hãy nhớ rằng photocopy sẽ làm ô nhiễm môi trường, đắt đỏ và sách sẽ không có chất lượng cao. N ộ i d u n g Subject Chapter No: C á c chương t á ch nhau bằng một trang m à u v à ng Giới thiệu chương 1

Quản lý rừng 2

Bảo tồn và cải tạo đất 3

Khung chữ A 4

Quỹ cộng đồng 5

Thiết kế miếng đất 6

Giới thiệu về nông nghiệp bền vững 7

Các tài liệu xuất bản ……… 8

Sổ tay Nông dân mô tả các kỹ thuật làm nông nghiệp bền vững và đây là tập 5 trong 5

tập Có 5 kỹ thuật trong tập này Trong 5 tập có tổng cộng 40 kỹ thuật.

Trang 3

f] kl/ro

Đây là tập 5 trong 5 tập Sổ tay Nông dân Tổng

cộng có 44 kỹ thuật, và quyển này có 5 kỹ thuật

Trong tập này chúng tôi mang đến cho bạn đọc vài

phương pháp quản lý rừng Tựa đề của các phương

pháp bạn có thể xem ở trang “Nội dung”

Cuốn sổ tay Nông dân này sẽ cung cấp các thông

tin về phương pháp làm nông bền vững, và là tài liệu

để thực hiện những chương trình xóa mù chữ Bạn

đọc xem thêm trong tập 5 của bộ sách này để biết

thêm chi tiết Trong tập 5 cũng có danh sách những từ

khó và diễn giải

Giới thiệu tập này

kế cho các thế hệ tương lai

Chúng tôi hoan nghênh các phê bình, góp ý, câu hỏi về các kỹ thuật trong cuốn sách này Các đề nghị cải tiến sẽ được dùng trong các phiên bản sau và các

ấn phẩm tương tự

Các kỹ thuật trong cuốn sổ tay này là kết quả nghiên cứu của các nông dân ở quận Surkhet và Jajarkot ở vùng Trung Tây Nepal Chúng tôi tin rằng các phương pháp này cũng sẽ đúng cho nông dân các nước khác Tuy nhiên, khí hậu, đất đai khác nhau trên thế giới

và chúng tôi mong rằng bạn đọc sẽ thay đổi tùy theo vùng đất của bạn Tương tự, cũng cần phải thay đổi loại cây theo từng vùng khí hậu, nhưng chức năng cây vẫn thế Ví dụ, chương về Hàng rào sống mô tả cách dùng cây có gai để làm rào cản Ở vùng vĩ độ thấp, vùng Tarai nóng ở phía Nam Nepan, "Babool" (Acacia nilotica) thích hợp cho việc này Nhưng cây này sẽ không mọc ở vùng cao hơn Ở đây, các loài như lê dại, cây mâm xôi dại, hắc mai biển cũng làm hàng rào sống rất tốt

Trang 4

Lời cám ơn

Chân thành cám ơn những người bạn đã giúp chúng tôi hoàn thành

cuốn sổ tay nông dân này Ngoài những người bạn có nêu tên và hình

ở đây, còn có rất nhiều người khác đã giúp đỡ chúng tôi

Thay mặt sổ tay Nông dân, xin chân thành cảm ơn

Những người sản xuất và thiết kế

Chris Evans Jakob Jespersen

Quản lý rừng 2

Tài liệu xuất bản Grihasthi 11 Giới thiệu permaculture 10 Phụ lục 7

Bảo tồn và cải tạo đất 3

i

Khung chữ A 4

Rất nhiều nhóm nông dân đã giúp phát triển và đánh giá sổ tay Nhờ có ọ

mà quyển sách mới được xuất bản

Kiểm tra

Trang 5

Quỹ Methodist Relief & Development Fund của

Helvetas Nepal, Hill Agriculture Research Project

(HARP), ICIMOD hỗ trợ sản xuất và in Sổ tay Nông dân

email:- npg@earthcare.wlink.com.np

Nepal Permaculture Group

P.O.Box 8132, Kathmandu, Nepal

Tel: +977-1- 252597

Hỗ trợ

vốn

Nhà phân phối và liên lạc chính

Appropriate Technology Asia

P.O Box 8975 EPC 849

info@permaculture.co.uk www.permaculture.co.uk

Trang 6

Ở Nepal, rừng cộng đồng là một tài nguyên có tầm quan trọng hàng đầu Do vậy việc các cộng đồng và con người học cách bảo vệ rất quan trọng Trong chương này sẽ

có các thông tin về cách các cộng đồng và tư nhân quản lý rừng

Cũng như việc quản lý

trang trại, kế hoạch hành

Thế nào là quản lý

rừng?

Chúng ta giữ rừng, rừng bảo vệ chúng ta

Trang 7

Tại sao quản lý rừng?

Tác giả chương : Hari

Nhiều người đã biết rằng rừng cho họ nhiều lợi ích trực

tiếp và gián tiếp Các nhu cầu hằng ngày như thức ăn cho gia

súc, củi đốt, gỗ, lá và thảo dược có sẵn trong rừng Rừng

không chỉ bảo vệ và cải tạo môi trường quanh nơi con người

ở, nó còn cho chúng ta nước uống sạch

Đây là điều con người phải hiểu từ sớm Do vậy việc

quản lý rừng là một phần của cộng đồng địa phương từ rất

lâu

Nhưng vì nhiều lý do, rừng đang dần biến mất Khi

dân số tăng, người ta cần nhiều tài nguyên rừng hơn, và

mặt khác áp lực tăng dân số làm giảm diện dích rừng, và

ảnh hưởng xấu đến môi trường

Các phương pháp thích hợp và hiệu quả

để bảo tồn và phát triển sản phẩm rừng như cây và thảo dược sẽ tăng sự thịnh vượng của rừng, và làm giảm đói nghèo

Bối cảnh

Một yếu tố rất quan trọng cùng với việc “làm sao” để quản lý rừng là “ai” sẽ quản lý nó Chính phủ Nepal đã có các quy tắc khác nhau Ban Lâm nghiệp cùng với các tổ chức phi chính phủ và các tổ chức khác đã cùng tham gia vào việc phát triển một bộ các quy tắc để giúp các nhóm quản lý rừng của họ

Luật Lâm nghiệp bao gồm việc quản lý và sử dụng rừng tôn giáo, rừng cho thuê, rừng do nhà nước quản lý và rừng được bảo vệ Tuy nhiên, rừng cộng đồng và rừng tư nhân được coi là hai loại rừng quan trọng nhất

Những năm gần đây, lượng rừng được cộng đồng bảo vệ đang tăng lên đáng kể Tuy nhiên, các nhóm người dùng vẫn chưa thể nhận ra các lợi ích của việc quản lý rừng bền vững

Qua thời gian đã có nhiều cách bảo vệ phát triển rừng

và các sản phẩm của rừng được phân phối giữa các người dùng trong gia đình và làng mạc Các phương pháp quản lý này đã được cải tiến ở nhiều nơi, nhiều thời điểm, và vẫn còn

có thể cải tiến Chúng ta nên học từ kinh nghiệm, và cần sử dụng việc quản lý rừng để cung cấp thực phẩm cho dân số đang ngày càng tăng

Trang 8

4 The Farmers' Handbook, "Forest, Soil and Other Topics" Chapter 2 - Forest Management 5

Bằng cách trồng cây trên đất trang trại, sản phẩm rừng sẽ được mang

đến các gia đình, giúp tiết kiệm thời gian và giúp bảo vệ rừng Hãy

đọc chương Nông nghiệp rừng để biết rõ hơn

Những điều cần chú ý

Quản lý rừng có thể vì nhiều mục tiêu khác nhau Mục

tiêu chính của việc quản lý rừng cộng đồng là để đáp ứng

một cách bền vững các nhu cầu về thức ăn cho gia súc, củi

đốt, gỗ… trong cộng đồng Việc quản lý rừng tư nhân có thể

là vì có được sản lượng cao nhất gỗ tốt nhất Có nhiều mục

tiêu, và bởi vì các mục tiêu khác nhau, nên công việc quản lý

cũng sẽ khác nhau

Rừng cộng đồng

Đây là nơi rừng quốc gia được quản lý với một kế

hoạch quản lý, và được giao cho hội đồng trong làng từ văn

phòng lâm nghiệp quận để hội đồng thực hiện kế hoạch quản

lý

Rừng tư nhân

Đây là nơi rừng và cây trồng ở đất cá nhân đã đăng ký

được quản lý

Mục tiêu của việc quản lý rừng

Trang 14 có các chi tiết về việc đăng ký rừng cộng đồng

và rừng tư nhân

Các nhu cầu và khả năng của cộng đồng và cá nhân

Các nhu cầu khác nhau của cộng đồng hay cá nhân sẽ quyết định lý do và cách quản lý rừng Trong rừng cộng đồng, các nhu cầu và kỳ vọng của cộng đồng là quan trọng nhất Nhưng thường thì các nhu cầu cá nhân hoặc của gia đình được ưu tiên ở rừng cá nhân

Khi quản lý rừng cộng đồng, ý kiến của mọi người sử dụng rừng là rất quan trọng để soạn thảo kế hoạch quản lý

Vì có các lý do về tôn giáo và văn hóa khi bảo vệ và sử dụng rừng

Thế nào là một kế hoạch quản lý rừng?

Kế hoạch quản lý rừng là một thỏa thuận được viết ra hoặc hiểngầm để thực hiện chương trình hành động trong rừng, mô ta ai làm việc gì, ở đâu, khi nào, làm ra sao Trong thuật ngữ rừng phòng hộ, nó còn được gọi là “kế hoạch hành động”, và có thể gồm các vấn để liên quan đến luật lâm nghiệp quốc gia

Trang 9

Các điều kiện về địa điểm rừng

Ở nơi khác nhau các điều kiện cũng khác nhau Các yếu tố

như loại, giống cây và cây bụi, loại đất, độ ẩm, độ màu mỡ,

phương hướng đều tạo ra sự đa dạng, và ảnh hưởng đến sản

lượng trong rừng Khi lên kế hoạch quản lý rừng, một bước

quan trọng là đánh giá sản lượng của cây và cây bụi, cũng như

mức phát triển của chúng Lưu giữ các ghi chép kết quả sẽ giúp

người sử dụng đánh giá được lượng sản phẩm thu hoạch được

một cách bền vững từ rừng

Ở đây bạn thấy có cây, nhưng không phải là một khu rừng tốt Không có cây ở tầng mặt, nên rừng không cho năng suất cao

Có nhiều loại cây trong một khu rừng tốt

Các tài nguyên quan trọng như đất bị mất vì không có phủ

Tìm tài nguyên để quản lý rừng

Cần nhiều tài nguyên khác nhau khi quản lý rừng Ví

dụ, nếu bạn làm một đồn điền, hoặc các hoạt động khác, cần phải có dân chúng tham gia để lập hội đồng người sử dụng,

và mọi người đồng ý về kế hoạch quản lý Đây là tài nguyên con người Sẽ tốn kém khi bạn mua cây con để trồng, và còn các chi phí vô hình và hữu hình sẽ phát sinh khi bạn quản lý rừng Các tài nguyên về con người, tài chính và vật chất đều

có ảnh hưởng đến công việc quản lý rừng

Trang 10

8 9

Trong khu rừng cộng

đồng này, các loài cây

không mong muốn vừa

được trồng

tự mọc lại

trong rừng bền vững và hiệu quả,

có nhiều loại cây, cây bụi che phủ mọi tầng cây, từ tầng mặt đến tầng

mái

Trang 11

Công việc trong rừng

Trồng cây

Đất trống, trảng trọc trong rừng và ngay cả ven dốc cũng

có thể dùng để trồng cây có ích Có thể lựa chọn những cây

không cho gỗ và cây thảo dược dùng cho gia đình và cộng

đồng để trồng, cũng như cây trồng để lấy gỗ Bạn có thể

trồng chúng trong vườn ươm, hoặc lấy cây mọc dại trong

rừng rồi trồng Bạn hãy tìm các chuyên gia cho ý kiến về

giống, khoảng cách trồng, cách nhân giống và trồng trọt, có

thể là các chuyên gia ở các văn phòng rừng trong khu vực,

hoặc tổ chức NGO và yêu cầu được huấn luyện thêm

Làm sạch cỏ dại quanh cây con mới trồng hoặc mới

mọc lại để giúp chúng phát triển cũng như bảo vệ khu vực

khỏi cháy và không bị gia súc thả rông phá Một số cây có

thể bị lửa ảnh hưởng, và một số cây mọc chậm thì bị cỏ dại

chen lấn Việc làm cỏ sẽ bảo vệ cây khỏi vật bệnh gây hại và

giúp cây con mọc nhanh hơn

Những kẻ giết rừng

Tùy theo mục đích của kế hoạch quản lý rừng mà việc đốn cây để làm thưa rừng sẽ khác nhau Ví dụ, nếu mục đích chỉ là để lấy củi đốt, cây có thể mọc sát nhau Nhưng để lấy

gỗ chất lượng tốt, có lẽ cần tỉa bớt cành thấp của các cây chọn lọc Một số giống cây cho thức ăn cho gia súc thích hợp tỉa theo cách khác nhau vào các thời điểm khác nhau trong năm Để có thêm không gian cho các giống quý, có thể từ từ phát quang cây ít có lợi và bụi cây Ví dụ, nếu có nhiều cây thông quá thì có thể bỏ bớt và trồng thêm cây có lợi hơn vào những khoảng trống

Nếu có nhiều cành mọc lại từ gốc cây đã chặt, có thể chọn 1, 2 thân tốt nhất và cắt đi những thân còn lại để có được một cây tốt

Tỉa cây cho thưa

Trang 12

Để có thêm thông tin, đọc trong chương Bảo tồn và cải

tạo đất, Vườn ăn trái tổng hợp, và Nông nghiệp rừng

Thu hoạch

Cây cho thức ăn cho gia sức có thể thu hoạch vài lần 1

năm, hoặc 2 năm 1 lần, sau khi thu hoạch xong chúng sẽ mọc

lại Thu hoạch gỗ đồng nghĩa với việc chặt cả cây Cây thuốc

cho rễ, trái, hoa hoặc vỏ cây…Như vậy tùy theo kế hoạch

quản lý mà bạn có thể thu hoạch được các lợi ích khác nhau

Việc quản lý phải bao gồm việc lên kế hoạch và chuẩn bị

xoay vòng vụ trong tương lai

rừng cộng đồng

Cộng đồng địa phương sẽ hình thành nên các nhóm người dùng thực hiện các nghĩa vụ này

+ Cộng đồng phải

có một ủy ban chăm sóc có chức năng là Văn phòng Rừng quận

+ Nhận tư vấn từ văn phòng rừng và/hoặc các tổ chức NGO

có liên quan , chuẩn bị một bộ quy tắc rõ ràng, đơn giản + Sau khi đăng ký bộ quy tắc ở văn phòng rừng, lên kế hoạch quản lý rừng

+ Khi kế hoạch đã được duyệt, rừng sẽ được trao cho cộng đồng

+ Nên nhận tư vấn từ các tổ chức liên quan về kỹ thuật và quản

lý khi quản lý rừng

Trang 13

Đăng ký rừng tư nhân

Đất rừng thường bị bỏ hoang, ví dụ vì người ta không

có thời gian hoặc các nguồn tài nguyên khác để chăm sóc

Trồng cây hoặc bảo vệ cây đã mọc lại một cách tự nhiên trên

đất bỏ hoang, hoặc trên đất ruộng sẵn có, có thể làm rừng tư

nhân

· Người chủ đất sẽ nhận được thành quả từ rừng tư nhân Khi

đã đăng ký rừng tư nhân, sản phẩm có thể bán được

· Để đăng ký rừng, phải mô tả miếng đất và phân phối cây

trong đơn nộp cho văn phòng rừng

· Văn phòng rừng sẽ kiểm tra đơn và đối chiếu với miếng

đất, rồi phát hành một giấy chứng nhận đăng ký rừng tư

phong phú Khu rừng vừa

sản xuất thức ăn cho gia súc, củi đốt, trái cây và thu nhập

từ việc bán trái cây.

Ông Ammar Bahadur Gurung

ar ers'

Kinh nghiệm nhà nông

Đến từ quận Surkhet, Gumi -

4, Nepal, ông Ammar Bahadur Gurung là phó chủ tịch của "Rừng cộng đồng Longlake " Ông chia sẻ.

Ammar Bahadur Gurung

Rừng địa phương của chúng tôi rất tốt cho đến năm

1980 Sau đó người ta không chăm sóc nó nữa Gia súc được tự do vào rừng, người ta chặt cây làm cát lở, lũ lụt, và nhiều nhà cửa bị cuốn trôi

Năm 1994 rừng được giao cho Cộng đồng thành Rừng cộng đồng Lampokhari Diện tích

là 9ha Sau khi đã lên kế hoạch quản lý rừng, chúng tôi đề

ra nhiều quy tắc khác nhau Không được phép cho gia súc vào rừng, rừng được mở cửa hai năm 1 lần để lấy thức ăn cho gia súc và củi đốt Ngoài hai lần này thì người dân không được chặt cây lấy thức ăn gia súc và củi Mỗi người trả 2 rupee để chặt 1 bó Nhờ các quy tắc này mà rừng đã phát triển rất tốt Chúng tôi chặt cành khô hay cành bị cong queo, bán cây đã chết để họ cắt làm gỗ Tiền mặt thu được

từ tài nguyên rừng sẽ được đóng vào quỹ cộng đồng địa phương

Trang 14

Trồng cây lớn trên đất ruộng sẽ giúp nông dân có

nhiều lợi ích Nhưng không phải thích trồng loại nào

cũng được Chương này cho bạn biết cách trồng cây

mà không làm ảnh hưởng đến thu hoạch

Hàng rào sống

Bằng cách trồng một hàng rào từ cây xanh, bạn sẽ

tăng năng suất, và lại có rào chắn nữa Bạn sẽ biết

cách trồng và chăm sóc 1 hàng rào như vậy

Vườn ăn trái tổng hợp

Chương này có thông tin về cách trồng cây ăn trái

với nhiều cây đa chức năng khác để bạn có thêm

lợi nhuận nhanh hơn

Bảo tồn và cải tạo đất

Các thông tin về đặc tính của đất, cách bảo vệ đất và

nhiều ý tưởng về cách tái tạo đất đã bị hư tồn thành

đất màu mỡ

Trang 15

Do đó ta cần hiểu nhu cầu của đất, và những yếu tố làm tổn hại đất Chương này cũng cho ta thông tin về cách bảo vệ và cải tiến đất một cách vững bền

Đất trọc xanh hơn khi đất hồi phục ở Surkhet, Nepal

Thế nào là bảo tồn

và cải tạo đất?

Trang 16

2 The Farmers' Handbook, "Forest, Soil and Other Topics" Chapter 3 - Soil Conservation and Improvement 3

3

Các vùng khí hậu khác nhau có các loại đất khác nhau

Thông thường, một loại khí hậu cũng có thể có nhiều loại đất

Nhưng dù là loại đất nào đi nữa, chúng đều có các thành phần

tương tự nhau như:

· các thành phần khoáng – cấu tạo nên phần chính trong đất

Các thành phần kể trên được tìm thấy trong tất cả đất

dù lượng ít hay nhiều Khi có lượng thích hợp, đất sẽ màu

mỡ tự nhiên

Rễ cây trong hình 1 được phóng lớn trong hình 2, thậm chí phóng lớn hơn trong

hình 3

Không khí

Chất khoáng

Rễ

Lông hút của

rễ (hút dưỡng chất

và nước cho cây)

Mọi thứ khác là nước hoặc độ ẩm trong đất Trong nước có nhiều dưỡng chất, và vô số vi

sinh cũng hoạt động trong nước

Chất hữu cơ

Đất và nhu cầu của đất

Tác giả chương này

Chris Evans, tư vấn viên,

Himalayan Permaculture Group, Nepal

www.designedvisions.com

Trang 17

1 2

4 3

Tùy theo loại đất mà các thành

phần khác nhau có lượng khác nhau

· khi trời mưa, đất ngậm nước và

bị ẩm rất lâu Khi đất khô đi thì

lại rất cứng

· Dưỡng chất được giữ lại trong

đất nhưng nếu không đủ khí

trong đất, cây không lấy được

dưỡng chất dễ dàng

Kiểm tra đất

Đổ một nắm đất vào một bình nước và lắc kỹ

Để yên 4-5 ngày

Các chất khoáng khác nhau sẽ chia thành các tầng tách biệt

1 Chất hữu cơ

2 Hạt đất sét

3 Hạt đất mùn

4 Hạt cát

Nhu cầu của đất

Cần gì để bảo vệ và duy trì sự màu mỡ trong đất?

Các thành phần trong đất nói trên: khí, khoáng, hữu cơ,

rễ cây sống, độ ẩm, và sinh vật đều cần thiết trong đất với lượng thích hợp để đất được khỏe Nếu có tất cả trong đất, đất tự nhiên sẽ màu mỡ Thêm lượng thích hợp vào đất để duy trì chất lượng của đất Nhưng nếu có một chất nào đó có lượng ít hoặc nhiều hơn bình thường, chất lượng đất sẽ bị hư tổn, hoặc cũng có thể được cải thiện

Mọi thành phần khác nhau trong đất phối hợp cùng nhau để giúp cây phát triển Nhưng quan trọng hơn cả khoáng chất,

rễ cây sống, chất hữu cơ, là các vi sinh sinh sống trong đất

Cụ thể là những sinh vật tí hơn mà mắt thường không nhìn thấy được như vi khuẩn, nấm Chúng đóng một vai trò rất lớn trong việc duy trì và tăng sự màu mỡ của đất Chúng

được gọi là Vi sinh

Một vết thương nhỏ trên lớp da Trái đất

có thể gây ra một vụ lở đất lớn Việc này phải được

ngăn từ đầu.

Trang 18

hóa nó để rễ cây (lông hút của rễ) có thể hấp thu dưỡng

chất, cũng giống như ta làm bánh mì từ bột mì vậy Ngay

cả nếu có nhiều chất hữu cơ trong đất mà không có vi sinh

hoạt động thì rễ cây cũng không hấp thu được, cho đến

khi chúng được “chế biến”

Lá và cành cây, động vật chết trên đất và được phân

hủy Vi sinh ăn chúng Rồi chất thải của chúng trong đất sẽ

được rễ cây hấp thụ dưới dạng dưỡng chất cho cây Nhờ vậy

cây lớn và tiếp tục chu kỳ sống

Chu kỳ dưỡng chất và hoạt động của vi sinh

Sinh vật trong đất phân hủy chất hữu cơ

Chất hữu cơ chuyển hóa thành dưỡng

chất

Đời sống trong đất và các vi sinh

Thực tế, các vi sinh có lẽ là dạng sống quan trọng nhất

trên hành tinh của chúng ta Trong một thìa đất rừng màu mỡ

có 2 tỉ vi sinh sinh sống Các tổ chức lớn hơn, và nhiều loại

nấm cũng giúp phân hủy động thực vật chết Việc phân hủy

này tạo ra chất hữu cơ Sau đó, các vi sinh nhỏ hơn, chủ yếu

là vi khuẩn và nấm, sẽ hấp thu các chất hữu cơ và chuyển

Cây lấy dưỡng chất và lớn lên

Vi sinh ăn dưỡng

Khi đất bị để trống, đất sẽ bị phá hủy dễ dàng Nhiều nhân tố làm hại cho đất như:

· mặt trời :- mặt trời chói chang sẽ làm khô đất Đất kho bị

cứng, nứt nẻ Vi sinh sẽ chết trong đất khô, cứng

· nước :- khi đất trống gặp mưa, tầng trên cùng sẽ bị

cứng lại Ở các triền dốc, đất mặt bị rửa trôi

· gió :- gió mang độ ẩm trong đất trọc đi, và có thể thổi

Trang 19

Trên hai trang này có so sánh đất không có lớp phủ và đất

có lớp phủ Hình ở trang bên trái (a) cho thấy hậu quả nếu

không có lớp phủ trên đất, còn hình ở trang bên phải là ví dụ về

đất có lớp phủ Hình trên cùng cho thấy nước bị mất đi do bị bốc

hơi 1, rửa trôi khỏi đất 2 và bị thấm vào đất

3 Chu kỳ dưới mỗi hình cũng cho thấy hiệu quả của việc phủ hoặc

không phủ đối với chất lượng đất

Đất trồng trọt, không có phủ

Mưa rửa trôi chất dinh dưỡng, mặt trời làm mất nước, chất dinh dưỡng trong đất ít hơn, cây bị yếu.

Ít độ ẩm

Ít giun đất hơn Đất cứng

Vòng xoắn năng suất

Đất khỏe

Nhiều lớp phủ

Độ ẩm nhiều

Đất màu

mỡ hơn

Rễ đâm sâu hơn

Nhiều cây

Đất mềm hơn

Nhiều giun đất

Trang 20

· Phân bón hóa học:- làm hại vi sinh trong đất, phá

hỏng cấu trúc đất và khả năng lấy dinh dưỡng của đất

· Chất độc nhân tạo:- những chất này diệt vật gây hại, nên

cũng giết chết các côn trùng và sinh vật có lợi hoạt động

trong đất

· Máy cơ giới :- máy lớn như máy cày sẽ nén đất làm

cho đất bị ít không khí Chúng phá hủy cấu trúc của đất,

và làm hại sinh vật trong dất

· Các gia súc lớn:- các gia súc lớn như bò và trâu đạp

trên đất ướt cũng làm đất cứng lại và phá hủy cấu trúc

đất

Quản lý chất dinh dưỡng để cây sinh trưởng

Triệu chúng cho thấy thiếu một số dưỡng chất

Magie Đồng

Vậy nếu chúng ta đã biết chất bị thiếu nhờ các triệu chứng này, chúng ta làm gì? Biểu đồ dưới đây cho một vài

ví dụ các loại cây tích trữ lượng lớn một vài chất hơn so với cây khác Chúng có thể được sử dụng để làm lớp phủ, phân

ủ hay phân lỏng để bổ sung chất bị thiếu vào đất Chúng được gọi là cây tích trữ động

Kiều mạch

cà rốt (lá) comfrey

họ đậu vạn thọ

tầm ma Rau dền

Điểm chính cần chú ý khi bảo tồn và cải tạo

đất:-Chúng ta cần hiểu những thứ làm lợi cho đất cũng như những thứ ảnh hưởng đất

1 Chúng ta cần cho đất vi sinh và tạo một môi trường tốt

để chúng sống và hoạt động

2 Không nên để hoang đất Chúng ta cần phủ nó càng nhiều càng tốt Đặc biệt, chú ý phủ và bảo vệ đất nếu có mặt trời mạnh, mưa và gió

3 Ngăn nước chảy xuống dốc -nó sẽ chảy nhanh hơn, và rửa trôi nhiều đất và dinh dưỡng

Trang 21

3

1

Các phương pháp bảo tồn và cải tạo đất?

1 Đối với vi sinh vật:- phủ đất, phân ủ tốt, phân lỏng,

phân xanh, trổng rừng nông nghiệp, trồng rừng

2 Để phủ đất:- phủ đất, phân xanh (khi đất bị bỏ hoang), trồng

rừng nông nghiệp, trồng rừng,

3 Để ngăn nước chảy trôi:- phủ đất, phân xanh (khi đất

bị bỏ hoang), trồng rừng nông nghiệp, trồng rừng, dùng

khung chữ A để làm các rãnh vòng quanh, chăm sóc đất

vùng cao

Khung chữ A

-f t

Trong chương nay, chúng ta đã đọc về đất, nhu cầu

của đất và các cách để tăng độ màu mỡ của nó Giờ

chúng ta sẽ xem xét kỹ hơn về việc tái tạo đất hỏng

Đất trống bị khô và các vết nứt nẻ bắt đầu xuất hiện trên

bề mặt

có thể được chữa lành bằng

cách bảo vệ và trồng thêm cây

Phân ủ

Lớp phủ

Đọc thêm về các phương pháo cải tạo đất trong từng chương

Phân xanh h

Năm 1989, mảnh đất này

là đất hoang, vài năm sau nó

đã là một vườn

ăn trái um tùm

rừng nông nghiệp

Phân

xanh

Đào

gấp đôi

Trang 22

kl:tsf g= # – df6fsf ;/If0f / ;wf/

10 10

năng suất ở ven sông

khi được bảo

vệ có thể đáp ứng các nhu cầu của nông dân

bên ngoài tường, đất

bị thoái hóa, trong khi phía trong lại xanh rì

Ở đây trồng cây con, và mảnh đất được bảo vệ

Cỏ voi được trồng lên

Sau 1 năm, cỏ voi đã đủ lớn để cắt cho gia súc

ăn

Rau muống trồng

ở bờ sông để ngăn xói mòn

5

Trang 23

11

13

12

Một trang trại nằm ở vùng cao được hình thành năm

1990 ở Jajarkot, Nepal

Cải tạo đất thoái hóa

Chương này đã cung cấp thông tin để hỗ trợ việc quản lý đất Nếu trang trại có đất tốt, sẽ không khó để duy trì và tăng

cải tạo nó lại Nhưng đây là công việc rất quan trọng – không cộng đồng nào có thể nhận mình nghèo khi họ có đất nghèo trong làng, bởi vì họ còn có thể cải thiện năng suất chỉ đơn giản bằng cách cải tạo nó

Những điều nói ở trên sẽ giúp cải thiện đất thoái hoái Nhưng trước khi thực sự đầu tư công sức vào việc cải tạo đất, ta cần hiểu thiên nhiên làm việc đó như thế nào

Đây là một khu làng nghèo Không có rừng, không có đất, không có tài sản

Nhưng khả năng cải thiện đất là trong tầm tay của làng Thiên nhiên cũng muốn cải thiện chính

nó

Trang 24

Cải tạo đất và sự kế tục

Cải tạo đất không tốn quá nhiều công sức Thường việc

ngăn nó bị thoái hóa đã đủ Khi để mặc nó, đất sẽ tự nó tốt

lên, đó là một tiến trình gọi là sự kế tục Ví dụ, khi đất trống

được bảo vệ, những loại cây phủ đất đặc biệt gọi là cây tiên

phong sẽ bắt đầu mọc Chúng sẽ khởi động quá trình cải tạo

đất Rồi những cây bụi lớn hơn, và cây lớn bắt đầu mọc Cuối

cùng, một khu rừng trưởng thành sẽ phát triển, đất sẽ có một

sức sống mới

Do vậy yêu cầu đầu tiên khi cải tạo đất là bảo vệ nó Loại

hình bảo vệ dễ nhất là “hàng rào cộng đồng” – cộng đồng

quyết định bảo vệ một vùng đất, ngăn không cho gia súc đi

vào Sau đó, họ dựng tường đá, bụi cây gai… để làm hàng

rào Phần khó nhất chính là bảo vệ từng cây bằng cách rào

quanh chúng các cành cây có gai

Đất được cộng đồng bảo vệ phát triển nhờ “sự kế tục”

Chúng ta có thể đẩy nhanh quá trình này bằng cách để các cành hoặc dây trên vùng đất trống để chim đậu Chôn các cây cột cao trên đường quanh đồi, rồi cột dây giữa các cột Chim đậu lên và hạt chúng thải ra sẽ mọc thành cây

Trên đất trống làm việc với thiên nhiên sẽ dễ hơn nhiều Sau vài năm bảo vệ, thiên nhiên sẽ

trồng những loài cây tốt nhất để cải tạo đất

Sau đó con người có thể trồng các giống lớn hơn mà họ cần như hạt óc chó, cây sồi,…và chúng sẽ sống, phát triển tốt hơn Quá trình cải tạo này không tốn nhiều chi phí, và đất được cải tạo một cách bền vững Cây mọc phù hợp với khí hậu, địa điểm đất Nếu bạn làm một đồn điền trên một miếng đất trống, sẽ rất đắt đỏ và nhiều cây chết hơn Sẽ rẻ hơn và hiệu quả hơn nếu bạn sử dụng “Sự

kế tục” để cải tạo đất

Cải tạo đất – Ai được lợi?

Mục đích của việc cải tạo đất của cộng đồng là để ngăn xói mòn, tạo ra nhiều thức ăn cho gia súc, củi đốt hơn… Nhưng chúng ta phải xem xét ai được lợi từ công việc này Có nhiều ví dụ về việc người có ít tài nguyên thu ít lợi nhuận hơn lý ra họ phải nhận Do vậy ta cần chắc từ sớm rằng các lợi ích từ việc cải tạo đất được chia đều

giữa các thành viên cộng đồng

Trang 25

1

trống, đất sẽ không

mang lại lợi ích gì ngoài

vài nhúm cỏ cho gia súc ăn

Trong thực tế, đất sẽ bị thoái hóa theo

hướng ngược lại Đầu tiên quan trọng nhất là bảo

vệ mảnh đất Bằng cách cho phép cây mọc tự nhiên, đất sẽ tự cải tạo

2

Khi một khu vực

được bảo vệ không

bị gia súc gặm cỏ trong

1-2 năm, cỏ và cây bụi nhỏ

sẽ bắt đầu mọc Những cây này

phủ đất, giữ độ ẩm, và bắt đầu cải tạo đất Gia

súc phải được cho ăn ở nha Cỏ mọc ở khu vực

được bảo vệ sẽ được làm thức ăn cho gia súc

Các cây này vừa là thức ăn cho

gia súc, vừa cung cấp củi đốt nhỏ

Trong 3-4 năm cây sẽ bắt đầu mọc trên đất Đất lúc này đã được cải tạo Giờ chúng ta

có thể bắt đầu trồng nhiều loại cây lớn Rồi trồng các cây nhỏ hơn

và thích bóng râm như cà phê, thơm, bạch đậu khấu, cây thảo dược,

Cuối cùng, cả thiên nhiên và cộng đồng có thể cung cấp nhiều hơn để nhận được

Thiên nhiên sẽ được bảo vệ

mà con người cũng được nhiều lợi ích hơn Khi con người và thiên nhiên hợp tác, các lợi ích sẽ vững bền

Trang 26

Trang 27

1 cho thấy đồi dốc hơn và các

vùng trũng được đào sâu hơn và

đá hoặc cành cây trên đường dọc đồi được đánh dấu bằng khung chữ A để ngăn xói mòn Bạn còn có thểtrồng các bụi cây nhỏ Rễ của chúng sẽgiữ đất lại, chúng lại không bị đổ và gây

Bạn trồng thêm các giống cây cho thức

ăn gia súc cũng sẽ giúp tăng lượng phân

sẽ giúp trồng cây dễ hơn

Bằng cách ngăn xói mòn thế này, các nông dân sẽ làm đất màu mỡ hơn và cho năng suất cao hơn

Định dạng
Số trang	54
Dung lượng	5,3 MB