1. Trang chủ
  2. » Nông - Lâm - Ngư

FarmersHandbookVolume2 VN sổ tay nông dân 2

111 193 2

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 111
Dung lượng 10,38 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Quanh ven hố nước thải có thể trồng cây lưu niên như sả, comfrey, cà chua, cây ăn trái vì chỗ này luôn ẩm ướt, cây sẽ mọc và ra trái tốt Bảo trì Làm sao để bảo trì hố nước thải o... Nơi

Trang 1

Sổ tay nông dân

Near the House

Phần 1

Trang 2

Sổ tay Nông dân mô tả các kỹ thuật làm nông nghiệp bền vững và đây là tập 2 trong 5 tập Có 12 kỹ thuật trong tập này Trong 5 tập có tổng cộng 44 kỹ thuật Sổ tay Nông dân dùng cho giáo dục và nâng cao hiểu biết cũng như ứng dụng vào làm vườn thực tế Có thể in để dùng cho các mục đích đó, nhưng hãy nhớ rằng photocopy sẽ làm ô nhiễm môi trường, đắt đỏ và sách sẽ không có chất lượng cao. Nội dung Tên chương Chương Các chương tách nhau bằng một trang màu vàng Giới thiệu chương này 1

Sử dụng nước thải 2

Hố quét 3

Hố xí 4

Phân ủ 5

Phủ đất 6

Đào gấp đôi 7

Giữ hạt giống 8

Quản lý vật gây hại tổng hợp 9

Phân dạng lỏng 10

Quản lý gia súc 11

Nuôi ong 12

Hệ thống nước sạch không dùng xi măng 13

Tác giả: Chris Evans, Ông Laxman Rana, Ông Bhuvan Khadka, Ms Hom Maya Gurung, Bà Deu Maya Rana, Ms Bal Kumari Giri, Ông Narayan Acharya, Bà Naomi Saville, Ông Satananda Upadhaya Biên tập, thiết kế, sản xuất: Chris Evans & Jakob Jespersen

Dịch từ tiếng Nepal bởi Chris Evans Dịch sang tiếng Việt: Ngô Thị Tú Trung Kiểm duyệt: Mike Feingold, Margaret Evans, Ted Albins, Rupert Greville, Jakob Jespersen, Andy Langford, Looby Macnamara Hình: Jakob Jespersen, Chris Evans Tác giả hình ảnh được viết trong tập 5 Minh họa trang bìa: Ông Motilal Phauja Đánh máy: Chris Evans Vi tính: Graphics Edge, Kathmandu

Xuất bản : Chris Evans, Jakob Jespersen

Nhà phân phối: (xem trang 8 để biết địa chỉ) In ấn: Format Printing Press, Kathmandu

Phiên bản đầu tiên (tiếng Nepal) in vào tháng 6 năm 2001, 7500 bản Phiên bản này

Sổ tay Nông dân, ISBN 99933-615-0-X

Tập này : 99933-615-2-6

Trang 3

Đây là tập 2 trong 5 tập Sổ tay Nông dân Tổng cộng có

44 kỹ thuật, và quyển này có 12 kỹ thuật Trong tập này

chúng tôi mang đến cho bạn đọc vài phương pháp áp dụng

gần nhà (phần 1) Tựa đề của các phương pháp bạn có thể xem ở

trang “Nội dung”

Mục tiêu

Bối cảnh

dân làm nông thành công hơn bằng cách cung cấp thông tin

về các phương pháp đơn giản để giúp môi trường khỏe hơn, thay vì phá hủy nó, tạo ra sinh kế cho các thế hệ tương lai

Chúng tôi hoan nghênh các phê bình, góp ý, câu hỏi về các kỹ thuật trong cuốn sách này Các đề nghị cải tiến sẽ được dùng trong các phiên bản sau và các ấn phẩm tương tự

Cuốn sổ tay Nông dân này sẽ cung cấp các thông tin về

phương pháp làm nông bền vững, và là tài liệu để thực hiện

những chương trình xóa mù chữ Bạn đọc xem thêm trong

tập 5 của bộ sách này để biết thêm chi tiết Trong tập 5 cũng

có danh sách những từ khó và diễn giải

Các kỹ thuật trong cuốn sổ tay này là kết quả nghiên cứu của các nông dân ở quận Surkhet và Jajarkot ở vùng Trung Tây Nepal Chúng tôi tin rằng các phương pháp này cũng sẽ đúng cho nông dân các nước khác Tuy nhiên, khí hậu, đất đai khác nhau trên thế giới và chúng tôi mong rằng bạn đọc sẽ thay đổi tùy theo vùng đất của bạn Tương tự, cũng cần phải thay đổi loại cây theo từng vùng khí hậu, nhưng chức năng

cây vẫn thế Ví dụ, chương về Hàng rào sống mô tả cách

dùng cây có gai để làm rào cản Ở vùng vĩ độ thấp, vùng Tarai nóng ở phía Nam Nepan,"Babool" (Acacia nilotica) thích hợp

cho việc này Nhưng cây này sẽ không mọc ở vùng cao hơn

Ở đây, các loài như lê dại, cây mâm xôi dại, hắc mai biển cũng làm hàng rào sống rất tốt

Đánh giá, phản hồi

Trang 4

Có một số thay đổi nhỏ cho cấu trúc này nếu cần thiết

9 Quản lý vật gây hại tổng hợp

Mỗi phương pháp được mô tả trong một chương Tất

cả phương pháp đều được mô tả theo cách sau:

· "Cái gì? Định nghĩa phương pháp

· "Tại sao?" – Các lợi ích khi dùng phương pháp này

· Phần chính là "Làm sao?" để thực hiện phương pháp

Các trang giữa của phần này sẽ có tranh màu

· Mô tả cách thực hiện, bảo trì, chăm sóc, quản lý, vận

hành,

· Sau đó, sẽ có phần phỏng vấn với nông dân có kinh

nghiệm đã sáng tạo và áp dụng phương pháp

· Cuối cùng, thông tin về các chương khác có liên kết

với phương pháp này

8 Giữ hạt giống

2 Dùng nước thải

Trang 5

Quỹ Methodist Relief & Development Fund của Anh, ActionAidNepal, MSNepal, GTZ Food for Work, Helvetas Nepal, Hill Agriculture Research Project (HARP), ICIMOD hỗ trợ sản xuất và in

Sổ tay Nông dân

email:- npg@earthcare.wlink.com.np

Nepal Permaculture Group

P.O.Box 8132, Kathmandu, Nepal

Tel: +977-1- 252597

Hỗ trợ

vốn

Appropriate Technology Asia

P.O Box 8975 EPC 849

Permanent Publications The Sustainability Centre East MeonHampshire GU32 1HR tel: +44 1730 823311

info@permaculture.co.uk www.permaculture.co.uk

Trang 6

cho các nhu cầu

thường ngày nữa

Không thể đem

nước từ xa đến để

tưới Ở những nơi

thiếu nước, nước

thải từ việc rửa

Trang 7

2 Sổ tay Nông dân, "Near The House - 1" Chapter 2 - Waste Water Use 3

· Nước không bị bỏ phí sau

khi rửa chén và tắm

· Có thể dùng nước đó để

tăng năng suất

· Tăng tài nguyên cho gia

đình

· Tài nguyên được tái sử dụng

· Nhà, sân sạch sẽ

Trong nước thải sẽ có thêm tro và các vật liệu khác, nên

rất giàu chất dinh dưỡng Vừa tưới cây vừa tăng dinh dưỡng

cho cây Cây mọc tốt với các dưỡng chất thêm đó Đây là

cách dùng tài nguyên rất tốt

Nên có một chỗ cố định ở ven vườn, quanh nhà để rửa tay, nồi, Làm một cái hố gần đó để gom nước thải Khi làm cái hố phải gần vườn sau bếp hoặc vườn ươm để tưới tiêu dễ dàng hơn

để dùng nước thải

T ạ i s a o

Trang 8

Có nhiều cách để gom và dùng nước thải Tùy theo nhu

cầu và tài nguyên, bạn chọn cách tốt nhất cho bạn Cách nào

đi nữa thì nước cũng phải gom lại ở 1 điểm thôi Nước gom

vào một hố, rồi sau đó hệ thống tưới sẽ dẫn nó vào vườn

Hay một hệ thống kênh nhỏ dẫn nước từ chỗ rửa chén đến

thẳng nơi cần tưới trong vườn

Sau khi gom nước thải lại như thế này, nước được dùng trong vườn.

Nếu tắm và giặt quần áo ở đây thì còn tiết kiệm được nhiều nước hơn

Hố nên được giữ sạch sẽ, và nước dùng càng

nhanh càng tốt, nếu không muỗi và các côn trùng có

hại, hay bệnh tật sẽ phát sinh

Bỏ phí nước thải, không tưới được cho cây, và còn làm cho vườn bị khô héo

Cùng một chỗ, thêm chút công sức, đã có được một khu vườn sau nhà bếp rất

đẹp.

Hãy cùng xem

Trang 9

6 The Farmers' Handbook, "Near The House - 1" Chapter 2 - Waste Water Use 7

Một bên chỗ rửa chén để phơi chén nồi, bên kia sẽ

để nước thải chảy đi

Nước sau đó tự

chảy vào vườn.

Như vậy ở chỗ rửa chén, vừa có nơi để phơi chén, và cho nước chảy đi.

Đây là chỗ rửa chén

Vì nước thải được quản lý tốt để đến đúng chỗ trong vườn, có đủ nước

để tưới và làm rau trong luống tươi tốt

Từ một vòi hay giếng nước chung, có đủ nước cho vài khu vườn sau bếp hay vườn ươm.

Trang 10

Nước thải từ vòi chung được gom vào trong lạch.

Dùng nước thải vào đâu?

Dùng nước thải đã gom được hằng ngày

· để tưới khu vườn nhỏ

· tưới vườn ươm cây ăn trái, cây, cỏ thức ăn cho gia súc để bạn dùng hay bán

· Trồng cây cải con

Vì vườn ươm hay vườn sau bếp đều gần nhà, nên gia súc, gia cầm như gà, dê, heo không nên thả rong để không phá hoại cây, hố nước

Nếu cho thêm nước thải vào đống phân bón sẽ giúp phân hủy nhanh hơn.

Quanh ven hố nước thải

có thể trồng cây lưu niên như sả, comfrey, cà chua, cây ăn trái vì chỗ này luôn

ẩm ướt, cây sẽ mọc và ra trái tốt

Bảo trì Làm sao để bảo trì hố nước thải o

Trang 11

○ ○ ○ ○

○ ○ ○

Chương về Hố nước thải

Chương về cách làm nhiều vườn ươm

Chương

về lớp phủ

Chương về vệ sinh nhà cửa

Chương về vườn sau nhà trồng nhiều loại rau 1 lúc

10 The Farmers' Handbook, "Near The House - 1" Chapter 2 - Waste Water Use 11

Chương về lớp phủ

Nước phải được giữ lại Lớp phủ che đất và tránh mất nước, giữ lại nhiều nước cho cây Chương này cho biết cách làm lớp phủ

Các vấn đề liên quan đến nước thải

Có rất nhiều điều lợi khi biết cách gom và dùng nước thải Tuy nhiên thông tin này cũng liên kết với các cách khác nữa Để biết thêm nhiều lợi ích khác, hãy xem chương liên quan, đọc, học hỏi và thực hành nhé

Lúc đầu tôi chưa

biết về phương pháp này.Hồi xưa nước rửa chén đều bị

bỏ hết Sau khi tôi học phương pháp này, tôi làm một

cái hố nước thải Sau đó một cái rãnh sẽ đưa nước vào

vườn ươm và vườn sau bếp Giờ chỗ rửa chén gọn gàng

hơn, nước được đưa vào 1 chỗ, rồi vào vườn Chỉ cần

chịu khó một chút là giải quyết được vấn đề nước Nước

thải trong nhà dùng cho rau cải, và vườn ươm cây ăn

trái Cách này rất dễ và hiệu quả Giờ những người khác

cũng bắt đầu bắt chước làm cách này rồi

Bà Tilisara Gharti

Trang 12

Cách làm và quản lý một vườn rau cải lâu dài,

dễ dàng và đơn giản Các chương này cho

biết cách làm ít, năng suất cao, trong khi sản

xuất được nhiều loại rau cải

Chương về vệ sinh nhà cửa

Đừng nghĩ rằng cải thiện sức khỏe chỉ nhờ ăn

khỏe mạnh Nhà và bếp mà dơ thì còn bệnh

nhiều hơn Chương này sẽ cho biết các cách

đơn giản để giữ nhà cửa sạch sẽ

Chương về cách làm các vườn

ươm

Cây khác nhau cần cách quản lý khác nhau để

trồng Thông tin để làm và quản lý vườn ươm ở

nhà, vườn ươm trái cây, luống nóng, nồi lá,,

trong các chương này

Trang 13

việc này Nơi để gom bụi cát được gọi là hố quét.

Hố quét là nơi để quét đất, lá cây, và chất thải hữu cơ trong và ngoài nhà và cũng được dùng để làm phân ủ, giữ nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng

Trang 14

T ạ i s a o L à m t h ế

n à o

phải làm hố

Tác giả chương này

Cô Balkumari Giri

Làm hố quét rất dễ Không mất nhiều thời gian và dùng được lâu dài

Vật liệu cần thiết để làm hố quét

Liềm (dụng cụ cắt)

Xà bengGậy nhỏ

hoặc tre

ChổiLá, (Rác quét vào)

Trang 15

Cách làm một

hố quét

4 The Farmers' Handbook, "Near The House - 1" Chapter 3 - Sweepings 5

Bạn chọn một chỗ tốt nhất ven sân để đào hố

Sâu rộng tùy bạn, tùy xem hằng ngày bạn quét bao nhiêu, và xem

một năm sẽ đổ vào đấy bao nhiêu để quyết định xem cái hố cần

to thế nào

Sau khi đào hố, rác quét

được sẽ là phân ủ tốt cho cây

ăn trái Theo kinh nghiệm của

một nông dân, cây ăn trái

được bón phân ủ từ rác quét

cho trái sớm 2 năm so với cây

không được bón phân ủ này

Rác quét được đổ vào cây ăn trái

Lỗ được đào ở chỗ hợp

khoai tây vào đất màu mỡ ở phần đáy

(b) Không đào hố

Chôn 4 cái cọc chắc chắn trong đất ở bốn góc, chôn

những cọc nhỏ hơn ở giữa các cọc này Bện tre, gậy nhỏ

hơn giống như đan rổ Phải đan chắc tay để dùng được lâu

dài Đổ rác quét được vào, chú ý không cho tràn ra ngoài

Nếu rác để được một thời gian dài, có thể dùng như

phân ủ cho ruộng hoặc vườn Nên nếu được thì đào hố hoặc

khung để chứa được nhiều rác hơn trong thời gian dài

Và bạn tập thói quen quét rác vào hố

Trang 16

Để làm đống to, đầu tiên chôn 4 cọc đứng ở 4 góc

sẽ giúp rác phân hủy nhanh hơn

Nếu trồng khoai tây trong đống này, cần phải tưới nước liên tục

Trang 17

8 The Farmers' Handbook, "Near The House - 1"

Sau 4 tháng cây khoai tây có thể thu hoạch được Cách này gọi là "trồng theo chiều dọc”

Khi cời đống rác ra, lấy được cả khoai tây và

phân ủ

Cho tre vào chậu, rồi trồng dâu trong đống rác.

Trồng khoai tây theo chiều dọc

Có nhiều cách để thu hoạch nhiều nhất từ một diện tích nhỏ mà không tốn nhiều Trong số đó có thể dùng cách này trên một diện tích khoảng 1m2 và cao 1m Từ 1m2 đất một gia đình nhỏ sẽ không phải mua khoai tây nữa

Trồng theo chiều dọc trên miếng đất nhỏ này, có thể thu được 12-15 kg khoai tây

Lợi ích trồng khoai tây theo chiều dọc

· Thu được nhiều khoai tây trên diện tích nhỏ

· Đầu tư nhỏ, lợi nhuận cao

· Không cần gieo nhiều củ

· Không cần đào đất hay phủ đất

· Dùng được sinh khối thải

9

Trang 18

khô và rác quét lên đó.

Khoai tây sẽ mọc mầm sau

đó vươn lên khỏi lớp lá, lớp

lá này tiếp tục được làm dày

lên bằng rác, nên chỉ có đầu

cây khoai tây ló ra Cho

thêm rác hằng ngày Tiếp tục

phủ thế này đến 3 tháng,

ngưng 1 tháng cho đến khi

khoai tây bắt đầu ra hoa vào

10 The Farmers' Handbook, "Near The House - 1" Chapter 3 - Sweepings

Phương pháp trồng theo chiều dọc

æ

Kinh nghiệm nông dân

Gumi - 3, làng Ratadada, là thành viên của nhóm phụ nữ

"Hariyali" Bà Rikali Gurung đã làm một hố quét

Hãy nghe kinh nghiệm của

Bà Rikali Gurung

Æ

Bà Rikali Gurung

Lúc đầu tôi không biết gì về

hố quét nên toàn bộ rác bị vất hết Nhưng phân ủ làm từ rác quét rất dễ phân hủy và giàu dưỡng chất Bắp mọc tốt hơn với phân ủ này, so với các loại phân ủ khác

Trước đó, toàn bộ đất từ nhà và sân đều bị bỏ phí Bây giờ thì chỉ trong 5 tháng, chúng tôi có 15-16 rổ phân ủ

Lúc đầu tôi bón cho cây bắp, tới lúc thu hoạch thì đã

có thêm một đống phân ủ nữa dung cho lúc mì.Còn dư

để bón cho vườn sau bếp Như vậy là không bỏ phí tài nguyên và nhà, sân cũng sạch sẽ Có nhiều lợi ích và tôi sẽ tiếp tục áp dụng

hàng năm

Trang 19

Chương về làm nhiều vườn ươm

Cây khác nhau cần cách quản lý khác nhau để

trồng Thông tin để làm và quản lý vườn ươm ở

nhà, vườn ươm trái cây, luống nóng, nồi lá,, trong

các chương này

Chương về vệ sinh nhà cửa

Đừng nghĩ rằng cải thiện sức khỏe chỉ nhờ ăn

khỏe mạnh Nhà và bếp mà dơ thì còn bệnh nhiều

hơn Chương này sẽ cho biết các cách đơn giản để

giữ nhà cửa sạch sẽ

Vườn sau bếp, và trồng nhiều rau cùng 1 lúc

Cách làm và quản lý một vườn rau cải lâu dài, dễ

dàng và đơn giản Các chương này cho biết cách

làm ít, năng suất cao, trong khi sản xuất được

nhiều loại rau cải

Các chủ đề liên quan đến rác

Các thông tin về lợi ích của hố quét có trong cuốn sách này Ngoài ra còn liên quan đến những phương pháp khác Để biết thêm lợi ích hãy đọc, thực hành từ các chương khác nữa

Trang 20

Hố xí tạm thời của Vishnu Maya, Surkhet

Con người ăn, tiêu hóa các dinh dưỡng họ cần, những thứ dư thừa được đưa ra khỏi cơ thể, được gọi là phân Nơi chứa các chất thải đó gọi là toilet hay nhà xí Không có toilet thì khi đi ngoài tùy tiện sẽ dẫn đến nhiều vấn đề về sức khỏe và ô nhiễm

Chương này có các thông tin về cách giải quyết những vấn đề này, và còn cho biết các lợi ích từ toalet

Hố xí là gì?

Trang 21

Chapter 4 - Pit Latrine

T ạ i s a o lại làm một hố xí? L à m s a o để làm hố xí?

Tác giả chương này:

3

Ông Laxman Rana

Dahachaur 4, Surkhet, Nepal

2 The Farmers' Handbook, "Near The House - 1"

· Bị xấu hổ

Hố xí tạm – làm sao để có thêm lợi ích từ toalet

Hố xí làm từ tài nguyên địa phương được gọi là hố xí

tạm Khi một hố xí đầy, một hố khác sẽ được đào ở chỗ khác

Như vậy có thể trồng cây vào hố đầy chất dinh dưỡng này.Trộn

đất và lá cây khô với phân, nước tiểu sẽ càng nhanh hoại và cho

bạn phân ủ rất tốt Đây là dinh dưỡng miễn phí cho cây ăn trái

Làm hố xí tạm ở đâu?

Vật liệu cần thiết để làm hố xí

Lá khô

Rơm hoặc cỏ

Tấm ván

Chiếu rơm hoặc bao tải

Dụng cụ đào và cắt

Đá bằng Gậy

nhỏ

Dây cột

Xà beng

Toalet đâu?

Để tránh các vấn đề này, và để biến chất thải này thành

lợi nhuận với đầu tư thấp nhất, có thể làm các hố xí tạm

Chuyện gì sẽ xảy ra nếu

Trang 22

những thanh gỗ nhỏ hơn vuông góc với thanh này,

nhớ để chỗ để đi toa lét Cho que nhỏ, đất để che

Dùng tấm cói, bao tải hay các cành cây như

cây ngải tây, hay rau muống, hay thân cây ngô để

che chắn không cho ai thấy Cũng phải có cửa ra

vào

Đào một hố sâu 1-1.5m, rộng 1m Cho rơm hoặc lá khô vào

đến nửa hố Đừng nghĩ rằng việc đào hố sẽ lãng phí công

sức, vì bạn có thể trồng cây ăn trái vào đó khi hố đầy

2

Đầu tiên, đào một hố sâu 1-1.5m, rộng 1m

Trang 23

6 The Farmers' Handbook, "Near The House - 1" Chapter 4 - Pit Latrine 7

Giờ gác một thanh gỗ ngang hố

Phủ một lớp đất dày lên trên cùng

Trang 24

Cho đất, lá khô và tro vào phân sẽ ngăn ruồi làm tổ và các vi sinh phân hủy phân nhanh hơn Do vậy sau này khi trồng cây vào hố thì có sẵn dưỡng chất Khi hố đầy, cho thêm 30.5 hay 61cm đất lên trên Trộn lẫn thêm đất, lá khô, tro,… nhiều thì khi hố đầy có thể trồng cây con vào ngay Nếu không

có các chất này thêm thì sẽ mất một thời gian dài để phân hoại

Một toilet cố định sẽ mất khoảng 200 đô

Có thể xây được không? Đối với nông dân chúng tôi hố xí tạm rẻ hơn và hiệu quả hơn một toilet đắt tiền!

Đây là cách dùng chất thải từ nhà xí một cách hiệu quả để biến phân thành tài nguyên hữu ích

Các chú ý khi dùng hố xí

Trang 25

Sau khi đi nhà

xí, phủ bằng đất hoặc lá rau

Phải luôn đậy nắp khi không dùng

hố xí

Khi đi hố xí xong

phải rửa tay bằng xà

bông hay tro

10 The Farmers' Handbook, "Near The House - 1" Chapter 4 - Pit Latrine 11

æ

' i

Kinh nghiệm nông dân

Đến từ Nepal, quận Surkhet, Gumi - 5, Krishnagar, Bà Chavi Gurung đã làm một cái

hố xí cho nhà mình Hãy nghe kinh nghiệm của bà.

Bà Chavi Gurung

Làm hố xí có nhiều lợi ích lắm

Chất thải tận dụng được, nhà, sân được giữ sạch sẽ

Trước khi làm nhà xí, tôi đào một

hố tròn, sau đó cho ván lên

Tôi để lại một lỗ trên cùng, làm một cái nắp để vừa khít cái

hố, để nhà xí không bị hôi Sau khi đi toilet thì cho đất và lá khô vào Khi hố gần đầy, chúng tôi đào hố xí mới Trên cái hố đầy chúng tôi thêm đất và trồng cây xoài con luôn Tôi sẽ trồng thêm một cây xoài nữa vào cái hố xí mới khi nó đầy Sẽ mất khoảng năm để cái hố mới đầy Những người khác thấy nó dễ làm nên cũng đang làm tương tự

Trang 26

Chương về vệ

sinh nhà cửa

Làm một cái hố xí rất

lợi cho sức khỏe

Nhưng các hiểm họa

Chương này hướng dẫn cách trồng cây hiệu quả.

Các chủ đề liên quan đến hố xí

Các thông tin về các lợi ích của về hố xí có trong

quyển sách này và còn liên kết với các phương pháp

khác Để hiểu thêm, hãy đọc, học và thực hành ở các chương khác nữa

Trang 27

từ rừng về và chăm sóc gia súc, làm phân ủ là công việc vất

vả, nhưng sẽ cho năng suất cao Nhưng phân ủ mà nghèo nàn thì gây lãng phí công việc và thất thoát cho nhà nông

Chương này mang lại các thông tin để làm phân ủ có chất lượng cao

Phân ủ là gì?

Trang 28

Vật liệu cần thiết

Các chú ý khi làm phân ủ

· có thể làm phân ủ nhanh

· Phân ủ phải hoại kỹ và tơi xốp

· Phân chưa hoại có thể gây sâu bệnh

· Rất dễ vận chuyển phân ủ đã hoại kỹ

· Chỉ với một lượng phân ủ đã hoại kỹ, có thể mang lại

nhiều lợi ích

Để cải tiến cách làm phân ủ, trước hết phải hiểu phân bón được hình thành ra sao và cần những gì để làm phân ủ

Cần chăm sóc tốt các vi sinh thì phân mới hoại nhanh

Đất hoặc phân ủ

đã hoại kỹ

Phân, lá khô, rơm,vv chưa phân hủy từ chuồng gia súc

Cành cây nhỏ,

Gậy

· Chất để phân hủy: - Lá, cỏ, phân động vật, ;

· Sinh vật phân hủy:- Vi sinh sẽ bẻ gãy khối sinh khối, phân,… Vi sinh này có mặt trong phân ủ đã hoại và đất giàu dinh dưỡng;

Trang 29

2 Sau đó cho một lớp vật liệu dễ phân hủy lên, ví dụ

như phân và sinh khối từ chuồng gà, lá khô…

hủy kỹ lên Lớp này phải che hoàn toàn lớp dưới

ủ, cứ để nó đó, tiếp tục cho các lớp như trước Trên

lớp phân, sinh khối dày 30.5~38cm, cho 1 lớp đất,

phân ủ tốt lên

4 The Farmers' Handbook, "Near The House - 1" Chapter 5 - Compost 5

Lớp đất hay phân ủ đã hoại

Lớp phân tươi, lá khô,

Lớp cành cây

lúc, chôn các thanh cọc mà không cần làm các lớp cũng được

Như thế, số lượng vi sinh sẽ tăng lên Chúng sẽ phân hủy phân và sinh khối nhanh chóng Có rất nhiều vi sinh trong đất và phân ủ đã hủy, có thể coi đất và phân ủ này như chủng

vi sinh để giúp phân hủy đống phân ủ

Các cành nhỏ và cọc cho không khí lưu thông trong đống phân ủ

Trang 30

Cách làm phân ủ

Hãy xem

2

Phân mới làm

Phân ủ 3 tháng

Các đống phân ủ tách ra với cọc ở

đống phân ủ mới

Đống phân ủ đã phân hủy kỹ được dỡ đi

Nếu quá ít nước,

có nấm trắng trên cây cọc

Phân ủ lâu nhất

3

5

nấm

nấm

Trang 31

Cách duy trì đống phân ủ Bảo trì

8 The Farmers' Handbook, "Near The House - 1" Chapter 5 - Compost 9

Có nhiều làng bị thiếu nước Tuy nhiên, rất cần phải

đổ nước thải vào các lỗ trong đống phân ủ

Dấu hiệu đống phân ủ không hoạt động tốt

Nếu chăm sóc không tốt, đống phân ủ sẽ phân hủy rất

chậm hoặc rất tệ Làm sao để biết nếu đống phân đang có

vấn đề?

khô…Có thể là do thiếu vi sinh, mà nếu không có vi sinh thì phân và các chất không phân hủy được Hãy thêm đất hoặc phân ủ tốt để thêm vi sinh

Hội đủ điều kiện trên rồi thì phân ủ sẽ phân hủy nhanh và bạn sẽ có phân tốt để bón cho

ruộng

Nếu bạn không làm được các lớp và đổ hết vào một chỗ, bạn chỉ cần đục các lỗ với mấy cây gỗ Bạn di chuyển mấy cây cọc đó liên tục sẽ cải thiện đống phân ủ

Rắc phân lên ruộng

Sau khi đã bón vào ruộng, cày thật nhanh, nếu không mặt trời sẽ làm khô phân và làm giảm chất

lượng phân

Thường xuyên đổ một ít nước sẽ giải quyết được vấn đề

dấu hiệu không tốt Vi sinh sẽ bị chết nếu quá nóng, và điều

này làm quá trình phân hủy diễn ra chậm hơn Lý do có lẽ là

thiếu không khí Hãy làm nhiều lỗ hơn

Trang 32

Bà Sita Bucha Magar

Năm 1994 tôi học cách cải

Homestead Programme (JPP)

Trước đó tôi thường chỉ bón phân ủ mới phân hủy một phần Chúng tôi có thói quen làm phân ủ mọi nơi Giờ tôi làm phân ủ với một cây cọc giống như cái ống khói vậy, và phân ủ phân hủy nhanh hơn Chúng tôi xếp cỏ trộn, lá và phân với đất, phân ủ cũ và cho cái cọc vào Cách này rất dễ Trước đây đống phân ủ thường bị ướt và dính, nhưng giờ tốt hơn nhiều rồi Nó tơi xốp hơn,

tôi luôn làm phân ủ bằng cách này Một năm 2 lần tôi mang phân ra ruộng Dễ làm nên không tốn nhiều công sức Dễ làm nên cũng dễ học, dễ dạy cho người khác

Cho nên có nhiều nông dân đang dùng cách này trong làng

Kinh nghiệm nông dân

Bà Sita Bucha Magar

Trang 33

Các chủ đề liên quan đến phân ủ

Chương về bảo tồn và cải thiện đất

Đất là gì? Đất tốt cần có gì? Thứ gì làm

tổn hại đất? Có cách nào để bảo vệ và cải

thiện đất không? Câu trả lời nằm và các thông

tin khác nằm trong chương này

Chương về quản lý gia súc

Gia súc sẽ khỏe và cho năng suất tốt

nhờ ăn cây mọc gần nhà Các thông tin

về các loại cây và các phương pháp đơn

giản khác để quản lý gia súc qua thức

ăn, vệ sinh, sức khỏe, phối giống được

trình bày trong chương này

Chương về nông nghiệp rừng

Cây trồng trên đất cho ra nhiều hoa màu đểlàm

phân ủ cho đất, nhưng bạn không thể trồng mọi nơi

Chương này cho thông tin về cách trồng cây trên đất

nông trại mà không làm giảm năng suất nông trại

!

Trang 34

Nông dân chúng tôi làm việc vất vả để có thức ăn và quần

áo Nhưng một khi đã sản xuất đủ, có thể sống đầy đủ Đối với nông dân, nền tảng giàu có chính là đất đai Đất bị bạc màu, nghèo nàn, làm sao có thể trồng được thức ăn? Nông dân chúng tôi làm việc, chơi đùa với đất, và học cách yêu đất đai Một cách để yêu, chăm sóc và tôn trọng đất là Lớp phủ

Phủ đất là một cách dùng lá, rơm, lá khô,… để phủ đất trong khi vẫn trồng trọt trên đó

Lớp phủ là gì?

Trang 35

Tại sao Phải phủ đất? Làm sao để phủ đất

2 The Farmers' Handbook, "Near The House - 1" Chapter 6 - Mulching 3

Không khí

Nếu để đất trống, sẽ có nhiều vấn đề Mưa sẽ rửa trôi

đất, và mặt trời làm đất nứt nẻ Gió thổi bay đất, làm đất bị

khô Các sinh vật có lợi sống trong đất mặt sẽ bị mất đi Đất bị

tổn hại, và để phục hồi lại đất sẽ mất công sức Phủ đất là một kỹ

thuật quan trọng để ngăn các vấn đề này từ đầu

Mục đích chính của việc phủ đất là để phủ đất trong khi vẫn trồng trên đó Có nhiều loại lớp phủ, nhưng đều vì mục đích này Lớp phủ thường được làm từ sinh khối (lá, rơm, ) nhưng ở những nơi không có nhiều rau dư thừa, cũng có thể dùng đá để phủ đất

sẽ rất tốt Lớp phủ sẽ phân hủy khi cây ra trái và chín Trộn lớp phủ với đất bằng cách cày hay đào vào, sau khi đã thu hoạch

Lá tươi hay

lá khô, rơm,

đá, giấy cactong, đều

có thể dùng làm chất phủ

Lớp phủ tạm thời

khí

Trang 36

see li g see li g

st s see li g

2 Lớp phủ vĩnh viễn

Để làm lớp phủ vĩnh viễn, phủ các lớp phân phủ đã phân

hủy kỹ, sinh khối mới phân hủy một nửa, và một lớp sinh

khối tươi dày lên đất, rồi gieo hạt và cây còn vào Cách này,

cứ thêm lớp phủ mới (sinh khối xanh) 2 lần 1 năm, và không

bao giờ cần đào đất

Làm lớp phủ vĩnh viễn

a Chuẩn bị lớp phủ

· Nếu cần thiết đào hoặc cày đất một lần cuối Nếu đất mềm

và đầy dinh dưỡng, không cần thiết làm việc này

· Phủ một lớp mỏng phân ủ đã phân hủy kỹ

nếu không có cây dư,

thì có thể dùng đá để

phủ quanh cây táo con

· Bên trên, bỏ khoảng 15 cm sinh khối tươi, xanh ví dụ như cỏ dại hoặc lá có được sau khi tỉa hàng rào Lại tưới đẫm nước

· Giờ có thể trồng cây trên chỗ đất phủ này rồi

b Trồng hạt và cây con

· Đào một cái lỗ bằng một cây gậy nhọn xuyên qua lớp phủ, cho đến khu chạm đến đất Lắc cái gậy để làm lỗ lớn ra

· Đổ đất giàu dinh dưỡng vào nửa lỗ

· Trồng hạt và cây con vào

· Tưới nước

bếp sẽ làm phân ủ rất tốt và cũng giúp đẩy

côn trùng và sâu bệnh đi xa.

Cải đắng lớp phủ

như rơm, lá khô,…Sau đó nếu được thì tưới đẫm nước

Trang 37

Bắt đầu mùa mưa, đất ẩm và thường nóng lên, làm đất

thoát hơi nước Nếu làm lớp phủ dày vào lúc này

đất sẽ hô hấp đúng cách và hơi nước không bị mất đi Khi bị

mất hơi nước có thể làm nhiều loại sâu bệnh xuất hiện Phủ

lên một lớp phủ và tưới nước kỹ 2, 3 tháng trước mùa mưa

thì đất và lớp phủ sẽ cân bằng và không có những vấn đề

này xảy ra

Thời điểm tốt nhất để làm lớp ủ là gần cuối mùa mưa

Lúc này hơi nước trong đất đã thoát ra nhưng vẫn còn độ ẩm

trong đất để phân hủy lớp phủ vào trong đất Độ ẩm này sẽ

được giữ lại bởi lớp phủ, và rất hữu ích đối với mùa vụ nhiều

tuần, thậm chí nhiều tháng

Sinh khối

đã phân hủy 1 nửa

Phân ủ đã phân hủy

Sinh khối xanh

Vật liệu cần để làm lớp phủ

Rải phân ủ

đã phân hủy

kỹ trên đất

Rải 30.5 cm sinh khối đang phân hủy

cây con

6 The Farmers' Handbook, "Near The House - 1" Chapter 6 - Mulching 7

Trang 38

Đổ đất giàu dinh dưỡng vào nửa lỗ

Rồi cho hạt hay cây con vào lỗ

9 Cây con

trồng trong tam giác để tiết kiệm không gian 8

Trang 39

12

Bảo trì lớp phủ

Bảo trì lớp phủ

· Tưới khi cần thiết

· Hai lần một năm, đổ thêm sinh khối xanh

· Trồng các cây bầu bạn như sả, comfrey, vạn thọ, húng quế, ngải tây, quanh luống

· Nếu trồng các cây nông nghiệp rừng hoặc cây để cắt thì

sẽ làm được lớp phủ nhanh hơn

lớp phủ cắt từ bên ngoài

lớp phủ cắt

từ cây công nghiệp rừng

nước

lớp phủ cắt từ rìa của luống

Sau 6 tuần

rau cải trong

luống phủ lên

rất tốt

Trang 40

1 Lớp phủ giúp đất không bị nắng làm khô

2 Lớp phủ giữ độ ẩm trong đất, nên không cần tưới

nhiều

3 Lớp phủ cải thiện và bảo vệ đất

4 Lớp phủ ngăn cỏ dại mọc nên giảm bớt việc làm cỏ;

5 Lớp phủ sẽ giúp cân bằng nhiệt độ trong đất “Cân

bằng” có nghĩa là không quá nóng hoặt quá lạnh, chỉ

bình thường Điều này giúp rễ cây hoạt động tốt

6 Lớp phủ giúp ngăn lan sâu bệnh Hắt nước thẳng vào đất

thì sẽ mang bệnh từ một vùng trong đất vào phần dưới lá,

gây tổn hại cho cây

7 Lớp phủ bảo vệ, tạo thức ăn cho sinh vật trong đất

(giun đất, vi khuẩn, v.v);

8 Lớp phủ làm đất màu mỡ

9 Lớp phủ ngăn cây cho củ như khoai tây, củ cải…

không đổi sang màu xanh

10 Lớp phủ dùng nguồn tài nguyên thải như lá chuối, cỏ

đã nhổ

11 Lớp phủ giảm việc đào, cày

12 Lớp phủ đáp ứng các nguyên tắc của tự nhiên và sinh

thái;

13 Lớp phủ có lợi cho luân canh

14 Lớp phủ tiết kiệm thời gian vì không cần đào đất,

làm cỏ và tưới nữa, hoặc cần nhưng ít hơn

Ngày đăng: 27/08/2017, 20:43

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w