Tình Hình Hội Chứng Viêm Đường Hô Hấp Vùng Trung Đông Do Vi Rút CORONA (MERS-COV) Và Hoạt Động Phòng Chống Dịch Tại Việt Nam

TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH TIẾPCác trường hợp ghi nhận tại Hàn Quốc, Trung Quốc Ngày 9/6/2015,Theo Bộ Y Tế Hàn Quốc, Hàn Quốc đã ghi nhận tổng số mắc là 95 trường hợp/7 tử vong Theo số liệu củ

Trang 1

TÌNH HÌNH HỘI CHỨNG VIÊM ĐƯỜNG HÔ HẤP VÙNG TRUNG ĐÔNG DO VI RÚT CORONA (MERS-COV) VÀ

HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHỐNG DỊCH TẠI VIỆT NAM

TÌNH HÌNH HỘI CHỨNG VIÊM ĐƯỜNG HÔ HẤP VÙNG TRUNG ĐÔNG DO VI RÚT CORONA (MERS-COV) VÀ

HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHỐNG DỊCH TẠI VIỆT NAM

Hà Nội, ngày 08 tháng 6 năm 2015

BỘ Y TẾ CỤC Y TẾ DỰ PHÒNG

Trang 2

PHẦN I TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH

Nguồn và đường lây truyền

MERS-CoV là bệnh viêm đường hô hấp do vi rút corona mới lần đầu tiên được phát hiện tại Ả Rập Xê Út vào 9/2012

1.Nguồn và ổ chứa:

- Chưa có hiểu biết đầy đủ nhưng theo phân tích Gen, có

nguồn gốc từ dơi

-Ổ chứa: đến nay, xác định ổ chứa chính là lạc đà

2 Đường lây truyền và thơi gian ủ bệnh:

 Từ động vật

• Dơi – lạc đà

• Lạc đà – người qua tiếp xúc (chưa rõ)

Từ người sang người

• Tiếp xúc gần với người bị nhiễm (chăm sóc, sống cùng, sử dụng sản phẩm thịt…).

Thời gian ủ bệnh: 2-14 ngày .

3 Khối cảm thụ: tất cả mọi người, nguy cơ cao là những

Trang 3

PHẦN I TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH (TIẾP)

• Bệnh lưu hành chủ yếu tại vùng Trung Đông (85% ca bệnh được ghi nhận).

• Đến nay theo WHO: 1209 mắc/

449 tử vong tại 26 nước:

o Ca bệnh tại chỗ (9 nước): Ả Rập Xê Út, Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất (UAE), Qatar, Oman, Jordan, Kuwait, Yemen, Lebanon, Iran.

o Ca bệnh xâm nhập (17

nước ): Anh, Pháp, Tunisia,

Italy, Hy Lạp, Tây Ban Nha,

Ai Cập, Mỹ, Hà Lan, Algeria, Áo, Thổ Nhĩ Kỳ, Đức, Philippines, Malaysia, Hàn Quốc, Trung Quốc.

Phân bố số ca mắc MERS-CoV theo quốc gia đến

03/6/2015

Trang 4

Phân bố các trường hợp mắc theo tháng

Figure: Epidemic curve of 979 confirmed and 18 probable

MERS-CoV cases by confirmation status; as of 1 April 2015

Nhận xét:

- Số lượng các trường hợp mắc được ghi nhận rải rác trong tháng, tập

Trang 5

Các trường hợp ghi nhận tại Hàn Quốc, Trung Quốc

Ngày 9/6/2015,Theo Bộ Y Tế Hàn Quốc, Hàn Quốc đã ghi nhận tổng số

mắc là 95 trường hợp/7 tử vong

Theo số liệu của cơ quan đầu mối IHR, 8 bệnh nhân mới nhiễm của Hàn Quốc

đã tăng số lượng người nhiễm MERS-CoV trên toàn cầu là 1.250 người,

trong đó 451 người đã tử vong

Trường hợp đầu tiên tại Hàn Quốc:

• Ngày 4/5/2015 nhập cảnh Hàn Quốc (không có triệu chứng)

• Ngày 11/5/2015 có biểu hiện sốt, ho

• Từ ngày 12-19/5/2015, đã khám và điều trị tại 4 cơ sở y tế khác

nhau

• Ngày 19/5/2015, lấy mẫu xét nghiệm

• Ngày 20/5/2015 cho kết quả dương tính với MERS-CoV.

• Có tiền sử đi lại từ Bahrain, UAE, Quata và không phát hiện có phơi

Trang 6

Giả thuyết lây truyền tại Bệnh viện B hàn Quốc

Trang 9

Việt Nam chưa nghi nhận trường hợp nhiễm MERS-CoV:

- Hai bệnh nhân phía Bắc sốt sau khi đi Hàn quốc và Trung quốc điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương

- Bệnh nhân ở miền Nam sốt sau khi đi Dubai về, đang được điều trị tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới TP HCM

- Một bé trai Hàn quốc bị sốt khi đi du lịch ở Nha trang

Trang 10

Nhận định tình hình dịch bệnh trên thế giới

- Đây là dịch bệnh nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong cao

- Dịch bệnh đang lưu hành tại các quốc gia vùng Trung Đông và sẽ tiếp tục ghi nhận ca bệnh tại quốc gia khác Tuy nhiên, các chùm ca bệnh chủ yếu tập trung trong cơ

sở y tế Chưa ghi nhận có sự lây lan trong cộng đồng

- Dịch có khả năng lan truyền quốc tế nếu không nỗ lực kiểm soát, phòng chống thì tình hình sẽ tiếp tục trở nên tồi

tệ hơn dẫn đến nhiều sinh mạng sẽ bị cướp đi, kinh tế xã hội ảnh hưởng trầm trọng và nguy cơ dịch sẽ lan truyền sang các nước khác là rất lớn

Trang 11

Nhận định tình hình dịch bệnh với Việt Nam

MERS-CoV có thể xâm nhập và lây lan vào nước ta qua:

Công dân trở về từ vùng có dịch

Công dân từ các quốc gia khác đã xuất phát/đi qua vùng có dịch nhập cảnh Viêt Nam

Trang 12

CÁC ĐƯỜNG LÂY TRUYỀN

Qua tiếp xúc Qua giọt bắn

Qua không khí

trong trường hợp cĩ làm thủ thuật tạo khí dung

Trang 13

làm ẩm

dịch ở đường thởChăm sóc người bệnh

Vật lý trị liệu lồng ngực

Hút dịch mũi hầu

mở khí quản

Thông khí áp lực dương qua mask mặt (BiPAP, CPAP)

Thủ thuật trong nha khoa như sử dụng tay khoan, chọcxoang, trám răng, lấy cao răng

Thông khí tần số cao dao động

Trang 14

Triệu chứng lâm sàng: MERS-CoV

 Ủ bệnh: 2-14 ngày

 Triệu chứng khởi phát thường gặp là sốt, ho, ớn lạnh, đau

họng, đau cơ-khớp Sau đó bệnh nhân xuất hiện khó thở và tiến

triển nhanh tới viêm phổi.

 Khoảng 1/3 số bệnh nhân có các triệu chứng tiêu hóa như nôn

 Xét nghiệm công thức máu thường thấy giảm bạch cầu, đặc biệt

là giảm bạch cầu lympho

Trang 15

Bệnh nhân nhiễm MERS-CoV

Trang 16

 Có biểu hiện nhiễm trùng hô hấp cấp: sốt trên 38 độ C,

ho, khó thở, X quang có viêm phổi với mức độ khác

nhau

 Không lý giải được các căn nguyên gây viêm phổi khác

Trang 17

Chẩn Đoán

 Ca bệnh có thể:

 Có tiếp xúc gần với bệnh nhân (người chăm sóc…)

 Có biểu hiện lâm sàng nhưng không lấy được bệnh

phẩm xét nghiệm

 Không lý giải được các căn nguyên gây viêm phổi khác

Trang 19

Điều trị

 Nguyên tắc:

 Các ca nghi ngờ/có thể phải được nhập viện để làm xét nghiệm khẳng định

 Các ca bệnh đều phải điều trị cách ly

 Chưa có thuốc đặc hiệu Điều trị triệu chứng và hồi sinh cấp cứ là quan trọng

Trang 20

PHẦN II KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH MERS-COV

- Xây dựng bảng kiểm Bảng kiểm các hoạt động chuẩn bị sẵn sàng ứng phó với

(MERS-CoV) để rà soát các hoạt động.

- Ngày 03/6/2014, Bộ Y tế đã ban hành Kế hoạch hành động phòng, chống Hội chứng viêm đường hô hấp vùng Trung Đông do vi rút corona (MERS- CoV) tại Việt Nam(1944/QĐ-BYT), gồm 3 tình huống:

Tình huống 1: Chưa ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam

Phát hiện sớm ca bệnh tại Việt Nam để xử lý triệt để, tránh lây lan ra cộng đồng và các cán bộ y tế.

Tình huống 2: Xuất hiện các ca bệnh xâm nhập vào Việt Nam

Khoanh vùng, xử lý kịp thời triệt để ổ dịch nhằm hạn chế thấp nhất việc lây lan ra cộng đồng.

Tình huống 3: Dịch lây lan trong cộng đồng

Đáp ứng nhanh, khoanh vùng, xử lý kịp thời triệt để ổ dịch, điều trị tích cực nhằm hạn chế thấp nhất tử vong và giảm lây lan ra cộng đồng.

Trang 21

Tình huống 1: Chưa ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam

Giám sát, dự phòng

Cập nhật Hướng dẫn giám sát và

phòng, chống MERS- CoV năm 2014

Tại cửa khẩu:

Trang 22

Tại bệnh viện, cộng đồng

- Giám sát viêm đường hô hấp cấp, Hội chứng cúm tại các bệnh viện

- Giám sát trường hợp nghi ngờ, có tiền sử đi từ khu vực có dịch

- Báo cáo ngay lập tức khi có ca bệnh nghi ngờ theo quy định

 02 trường hợp đi từ Hàn Quốc về đã được cách ly tại Bệnh viện NĐTW.

 01 trường hợp đi Dubai (UAE) về được cách ly tại Bệnh viện NĐ HCM.

 Cả 03 trường hợp được giám sát, cách ly theo đúng quy trình, kết

Trang 23

- Thành lập 04 đội đáp ứng nhanh cấp Trung ương, khu vực

- Các viện, bệnh viện, các tỉnh, thành phố cũng thành lập đội chống dịch cơ động.

- Tổ chức thường trực phòng, chống dịch tại các đơn vị y tế

- Tập huấn về công tác giám sát, dự phòng, xử lý ổ dịch, xét nghiệm

Trang 24

SƠ ĐỒ GIÁM SÁT TẠI CỬA KHẨU

Trang 25

SƠ ĐỒ GIÁM SÁT TẠI CỘNG ĐỒNG

Trang 26

Điều trị

- Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị MERS-CoV ngày 13/8/2014

- Thiết lập mạng lưới các đơn vị thu dung điều trị, cách ly bệnh nhân

- Đẩy mạnh công tác kiểm soát nhiễm khuẩn, phòng chống lây nhiễm chéo tại các bệnh viện

- Kiện toàn các đội cấp cứu lưu động, sẵn sàng hỗ trợ địa phương cấp cứu, điều trị

- Tổ chức tập huấn nâng cao năng lực cán bộ trong chẩn đoán, điều trị, chăm sóc bệnh nhân

Trang 27

Hậu cần

- Rà soát PPEs, trang thiết bị, hóa chất, thuốc và vật tư phòng chống dịch

- Bổ sung sinh phẩm xét nghiệm

- Sử dụng nguồn lực sẵn có

- Dự trù, mua sắm cho các tình huống tiếp theo

- Thực hiện chính sách phụ cấp phòng chống dịch theo quy định

Trang 28

Tình huống 2: Xuất hiện các ca bệnh xâm nhập vào Việt Nam

Chỉ đạo

- Tổ chức họp Ban chỉ đạo ngay lập tức trong vòng 24h khi có phát hiện ca bệnh dương tính với MERS-CoV sau đó họp hàng tuần, đột xuất.

- Rà soát, chỉnh sửa kế hoạch phòng chống cho phù hợp với tình hình dịch

- Tập trung chỉ đạo quyết liệt đối với các đơn vị, địa phương nơi có ca bệnh xâm nhập nhằm không để bệnh lây lan ra diện rộng.

- Chỉ đạo tập trung phát hiện các ca, ổ dịch mới.

- Báo cáo tình hình diễn biến dịch thường xuyên cho Văn phòng Chính phủ.

- Tăng cường các hoạt động của phòng EOC

- Tăng cường các hoạt động kiểm tra giám sát, hướng dẫn tại các địa phương và đánh giá việc triển khai công tác phòng chống dịch

Trang 29

- Tăng cường giám sát tại cửa khẩu, bệnh viện, cộng đồng như tình huống 1

- Phát hiện sớm các trường hợp bệnh có liên quan đến ca bệnh xâm nhập

- Xử lý triệt để ổ dịch, xử lý tử thi theo quy định

- Áp dụng cách ly với các trường hợp bệnh nghi ngờ/xác định

- Lập danh sách người tiếp xúc gần với ca bệnh xác định

 Người trực tiếp chăm sóc/điều trị; người sống/làm việc/nằm điều trị cùng phòng/khu vực điều trị, cùng gia đình với trường hợp xác định;

 Người ngồi cùng hàng hoặc trước sau một hàng ghế trên cùng một chuyến xe/toa tàu/máy bay với trường hợp xác định;

 Có tiếp xúc trực tiếp với trường hợp xác định trong bất cứ hoàn cảnh nào.

Quản lý và theo dõi trong vòng 14 ngày kể từ khi tiếp xúc lần cuối Tư vấn cho

họ tự theo dõi, phát hiện sớm các triệu chứng, thông báo ngay cho cơ sở y tế gần nhất

Trang 30

- Quản lý và theo dõi trong vòng 14 ngày kể từ khi tiếp xúc lần cuối Tư vấn cho họ tự theo dõi, phát hiện sớm các triệu chứng, thông báo ngay cho cơ sở

y tế gần nhất

- Những người có liên quan khác (cùng chuyến bay, cùng tàu/xe, cùng họp ),

cơ quan y tế thông báo đại chúng để người dân biết, tự theo dõi và chủ động thông báo khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh.

- Lập danh sách, theo dõi, quản lý những trường hợp tiếp xúc gần, liên quan

- Mở rộng các hoạt động giám sát nhằm phát hiện ổ dịch mới

- Giám sát xác định sự lưu hành, biến đổi, mức độ lây lan của dịch bệnh

- Tăng cường các hoạt động giám sát dựa vào sự kiện

Trang 31

Giám sát , dự phòng

- Xem xét mở rộng điểm tiếp nhận mẫu bệnh phẩm và xét nghiệm nơi có

đủ điều kiện xét nghiệm chẩn đoán xác định MERS-CoV

- Duy trì, tăng cường hoạt động của đội đáp ứng nhanh và chống dịch cơ động của các tuyến

- Tổ chức thường trực phòng, chống dịch tại các đơn vị y tế

- Cập nhật, đánh giá rút kinh nghiệm và điều chỉnh kịp thời các hướng dẫn, chỉ đạo phù hợp.

Trang 32

Điều trị

- Thực hiện tiếp nhận bệnh nhân theo phân tuyến điều trị.

- Nghiêm ngặt việc tổ chức cách ly, kiểm soát nhiễm khuẩn, phòng chống lây nhiễm chéo tại các bệnh viện theo quy định

- Sẵn sàng triển khai thu dung điều trị khi dịch lan rộng ra cộng đồng

- Cập nhật, đánh giá rút kinh nghiệm trong chẩn đoán điều trị nhằm hạn chế thấp nhất tử vong và lây lan trong cơ sở y tế cũng như ra cộng đồng.

Trang 33

Hậu cần

- Bổ sung đầy đủ, kịp thời kinh phí, vật tư, hóa chất, thuốc, phương tiện

- Thực hiện chế độ cho cán bộ phòng chống dịch theo quy định.

- Tiếp tục chuẩn bị sẵn sàng nguồn lực kịp thời triển khai các biện pháp phòng, chống trong trường hợp dịch bùng phát trên diện rộng.

Trang 34

Tình huống 3: Dịch lây lan trong cộng đồng

Chỉ đạo, kiểm tra

- Báo cáo hàng ngày tình hình diễn biến của dịch thường xuyên và tham mưu cho Ban Bí thư, Thủ tướng Chính phủ, Văn phòng Trung ương Đảng, Văn phòng Chính phủ các biện pháp phòng chống dịch để nhận được chỉ đạo kịp thời.

- Ban chỉ đạo phòng, chống dịch các cấp tổ chức họp hàng ngày để thống nhất chỉ đạo triển khai các hoạt động tại các đơn vị y tế địa phương.

- Tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện, các văn bản chỉ đạo các Bộ, ngành, tổ chức chính trị, chính trị - xã hội và các địa phương thực hiện các biện pháp phòng chống dịch

- Đánh giá tình hình dịch và thực hiện việc công bố dịch theo quy định của Luật Phòng chống bệnh truyền nhiễm

- Phối hợp với các Bộ, ngành liên quan triển khai quyết liệt các hoạt động phòng chống dịch theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ (đóng cửa trường học, hủy các

sự kiện tập trung đông người, ban bố tình trạng khẩn cấp khi cần thiết, …)

Trang 35

- Duy trì, tăng cường giám sát như trong tình huống 2

- Điều tra dịch tễ, lập danh sách, quản lý tất cả các trường hợp nghi ngờ; lấy mẫu xét nghiệm ít nhất 3-5 trường hợp nghi ngờ đầu tiên Các trường hợp khác trong ổ dịch có triệu chứng tương tự đều được coi là trường hợp xác định phải báo cáo và xử lý theo quy định

- Tổ chức khoanh vùng ổ dịch, triển khai các biện pháp hạn chế đi lại khi cần thiết, áp dụng các biện pháp phòng bệnh rộng rãi, bắt buộc đối với toàn

bộ người dân trong khu vực ổ dịch

- Rà soát mở rộng các phòng xét nghiệm có đủ điều kiện xét nghiệm chẩn đoán xác định MERS-CoV.

Trang 36

 Tăng cường giám sát, xét nghiệm để xác định sự lưu hành, biến đổi, mức

độ lây lan MERS-CoV.

 Đánh giá rút kinh nghiệm trong công tác giám sát, chẩn đoán điều trị, dự phòng xử lý ổ dịch để kịp thời điều chỉnh các hướng dẫn, chỉ đạo phù hợp với đặc điểm dịch bệnh.

 Tổ chức thường trực phòng, chống dịch tại các đơn vị y tế; các đội chống dịch cơ động hỗ trợ các địa phương xử lý ổ dịch.

Trang 37

Trang 38

Hậu cần

 Tiếp tục bổ sung kinh phí, vật tư, hóa chất, phương tiện, kịp thời triển khai các biện pháp phòng, chống dịch.

 Thực hiện chính sách cho các cán bộ làm công tác phòng, chống dịch

 Yêu cầu các đơn vị, cơ sở sản xuất, cung cấp các dịch vụ đảm bảo đủ trong trường hợp dịch bùng phát lan rộng.

 Trình Chính phủ cấp bổ sung máy móc, thuốc, vật tư, hóa chất từ nguồn dự trữ quốc gia đáp ứng kịp thời công tác phòng, chống dịch

Hợp tác quốc tế

 Phối hợp chặt chẽ với các đơn vị đầu mối IHR để nắm bắt và chia sẻ thông tin về tình

hình dịch bệnh

 Phối hợp với WHO để đánh giá nguy cơ, sự biến đổi của vi rút

 Phối hợp chặt chẽ với WHO, US CDC và các tổ chức quốc tế khác để chia sẻ thông tin, kinh nghiệm đồng thời hỗ trợ các nguồn lực, kỹ thuật trong phòng chống dịch bệnh.

Định dạng
Số trang	49
Dung lượng	5,44 MB