ĐỀ THI:" ôn thi Mac và tư tưởng HCM"

Hồ Chí Minh viết: “Lúc bấy giờ tôi ủng hộ Cách mạng tháng Mười chỉ là theo cảm tính tự nhiên…Tôi kính yêu Lê nin bởi vì Lê nin là người yêu nước vĩ đại đã giải phóng đồng bào mình… Tôi t

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP

THI TỐT NGHIỆP MÔN KHOA HỌC MÁC- LÊ NIN & TƯ TƯỞNG

HỒ CHÍ MINH

Bao gồm 10 vấn đề lớn, là trọng tâm của chương trình, giáo trình học phần

Tư tưởng Hồ Chí Minh; mỗi vấn đề có thể chia thành nhiều câu hỏi nhỏ khi

thi Khi trả lời các câu hỏi sinh viên đều phải liên hệ thực tế.

Vấn đề 1: Những tiền đê tư tưởng - lý luận hình thành tư tưởng Hồ Chí

Minh ( TT HCM); tiền đề nào quan trọng nhất, vì sao?

Có ba tiền đề tư tưởng – lý luận hình thành TTHCM

1 là: Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.

Quá trình dựng nước và giữ nước đã hình thành nhiều truyền thống tốt đẹpcủa dân tộc Việt Nam Đó là truyền thống yêu nước, đoàn kết, là sự cần cù, sángtạo trong lao động, anh dũng kiên cường trong chiến đấu, là ý chí vươn lên vượtqua khó khăn, thử thách, là tinh thần tương thân, tương ái … Trong các giá trị đó,

chủ nghĩa yêu nước truyền thống là giá trị xuyên suốt lịch sử dân tộc Việt Nam, là

tư tưởng, tình cảm cao quý và thiêng liêng nhất, là chuẩn mực đạo đức cơ bản nhất của dân tộc, là cội nguồn trí tuệ sáng tạo và lòng dũng cảm của con người Việt Nam

Chủ nghĩa yêu nước trở thành sức mạnh to lớn để nhân dân Việt Nam đánhthắng mọi kẻ thù cướp nước và bè lũ bán nước Truyền thống quý báu đó đã được

Hồ Chí Minh tổng kết như một chân lý vĩ đại của lịch sử dân tộc: “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là truyền thống quý báu của ta Từ xưa đến nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất

cả lũ bán nước và cướp nước”

Chính sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước đã thôi thúc Nguyễn Tất Thành một thanh niên yêu nước đã quyết tâm ra đi tìm con đường mới ( đi về phươngTây- nước Pháp) để “sau khi xem xét họ làm thế nào, sẽ trở về giúp đồng bào

-mình” nhằm cứu nước giải phóng dân tộc Người đã nói: “ Lúc đầu, chính là chủ

nghĩa yêu nước, chứ chưa phải là chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi tin theo V.I nin, tin theo Quốc tế III”.

Lê-2 là: Tinh hoa văn hóa nhân loại

* Văn hoá phương Đông

Về Nho giáo: Hồ Chí Minh sinh ra trong gia đình nhà Nho yêu nước, từ rất

sớm đã chịu ảnh hưởng của Nho học từ người cha và nhiều nhà Nho yêu nước ởquê hương Người tiếp thu những mặt tích cực của Nho giáo như: Triết lý hànhđộng, tư tưởng nhập thế, hành đạo giúp đời, là khát vọng về một xã hội đại đồng,

là hòa mục, hòa đồng, là triết lý nhân sinh tu thân dưỡng tính, đề cao văn hóa, lễgiáo, hiếu học và Người đã phê phán loại bỏ những yếu tố tiêu cực và thủ cựu củanó

Về Phật giáo: Hồ Chí Minh đã tiếp thu và chịu ảnh hưởng sâu sắc những tư

tưởng tốt đẹp của Phập giáo như: vị tha, từ bi, bác ái, cứu khổ cứu nạn, thươngngười như thể thương thân, nếp sống đạo đức, trong sạch, giản dị, chăm lo việcthiện, ca ngợi lao động, phê phán lười biếng, chủ trương gắn bó với dân, vớinước

Khi trở thành người mác xít, Hồ Chí Minh chú ý tìm hiểu chủ nghĩa “TamDân” ( dân tộc độc lập; dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc) của Tôn TrungSơn, vì thấy trong đó “những điều thích hợp với điều kiện nước ta”

* Văn hoá phương Tây:

Cùng với tư tưởng triết học phương Đông, Hồ Chí Minh còn tiếp thu nềnvăn hóa dân chủ và cách mạng của phương Tây Khi còn học ở trong nước, HồChí Minh đã làm quen với văn hoá Pháp, sớm biết đến khẩu hiệu “Tự do – bìnhđẳng – bác ái” của cách mạng Pháp Khi bôn ba ở nước ngoài, Hồ Chí Minh trựctiếp đọc và tiếp thu những tư tưởng tiến bộ của các nhà khai sáng trong thời kỳkhai sáng ở Châu Âu ( thế kỷ XVIII) như Von-te (Voltaire), Rút-sô (Rousso),Mông-tet-xki-ơ (Montésquieu) Người chịu ảnh hưởng sâu sắc tư tưởng tự do,bình đẳng trong Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ, năm 1776 và Tuyên ngônnhân quyền và dân quyền của Đại Cách mạng Pháp, năm 1791

Đối với tôn giáo Giê su, Người học được lòng nhân ái cao cả

3là: Chủ nghĩa Mác - Lênin

Chủ nghĩa Mác – Lênin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tưtưởng Hồ Chí Minh Người tiếp thu chủ nghĩa Mác – Lênin trên nền tảng những

tri thức văn hóa tinh túy của nhân loại cùng với sự hiểu biết chính trị phong phúđược tích lũy qua hoạt động thực tiễn đấu tranh vì mục tiêu cứu nước, giải phóngdân tộc của chính mình.

Chính điều đó đã nâng cao khả năng tư duy độc lập, tự chủ và sáng tạo khiNgười vận dụng những nguyên lý cách mạng của thời đại vào hoàn cảnh, điềukiện cụ thể của Việt Nam Quá trình đó cũng diễn ra một cách chân thành và giản

dị Hồ Chí Minh viết: “Lúc bấy giờ tôi ủng hộ Cách mạng tháng Mười chỉ là theo cảm tính tự nhiên…Tôi kính yêu Lê nin bởi vì Lê nin là người yêu nước vĩ đại đã giải phóng đồng bào mình… Tôi tham gia Đảng Xã hội Pháp (SFIO) chẳng qua là vì các “ông bà” ấy ( hồi đó tôi gọi các đồng chí của tôi như thế ) –

đã tỏ đồng tình với tôi, với cuộc đấu tranh của các dân tộc bị áp bức Còn như Đảng là gì, công đoàn là gì, chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản là gì, thì tôi chưa biết”.

Thực tiễn trong gần 10 năm đi tìm đường cứu nước ( 1911-1920), nhất làsau khi đọc : “Bản Sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương về vấn đề dân tộc vàvấn đề thuộc địa”, của V.I Lênin (tháng 7- 1920), Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấycon đường giải phóng dân tộc Như vậy, chính Luận cương của Lênin đã nângcao nhận thức của Hồ Chí Minh về con đường giải phóng Nó phù hợp và đápứng những tình cảm, suy nghĩ, hoài bão đã từ lâu Người ấp ủ, đã tạo nên bướcngoặc cơ bản trong tư tưởng của Người

Từ những nhận thức ban đầu về chủ nghĩa Lênin, Hồ Chí Minh đi vàonghiên cứu chủ nghĩa Mác Người tiếp thu lý luận Mác – Lênin theo phươngpháp macxít, nắm lấy cái tinh thần, cái bản chất Người vận dụng lập trường,

quan điểm, phương pháp biện chứng của Chủ nghĩa Mác – Lênin để giải quyết

những vấn đề thực tiễn của cách mạng Việt Nam, chứ không đi tìm những kếtluận có sẵn trong sách vở

Như vậy, chính thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác –Lênin đã giúp Hồ Chí Minh vận dụng lý luận và kinh nghiệm thực tiễn phong phúcủa mình để từ đó tìm ra con đường cứu nước, giải phóng dân tộc ta

Trong các tiền đề trên chủ nghĩa Mác- Lê nin là tiền đề quan trọng nhất

là vì: Chủ nghĩa Mác- Lê nin là thế giới quan và phương pháp luận của TTHCM,

là chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất,cách mạng nhất, đã chỉ ra con đường GPDT và phát triển cho dân tộc ta.

Vấn đề 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về tính chất, nhiệm vụ và mục tiêu

của cách mạng giải phóng dân tộc

Trên cơ sở phân tích mâu thuẫn giai cấp, Hồ Chí Minh cho thấy sự phân hoágiai cấp ở các nước thuộc địa phương Đông khác các nước tư bản phương Tây Ởcác nước thuộc địa, địa chủ, nông dân, tư sản, công nhân … có sự khác nhau về

địa vị, thậm chí đối lập nhau, nhưng giữa họ có sự tương đồng, đó là ở họ đều chung số phận người dân mất nước, người dân nô lệ, từ đó Hồ Chí Minh chỉ ra:

- Mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội thuộc địa phương Đông là giữa dân tộc bị

áp bức với chủ nghĩa thực dân ( mâu thuẫn dân tộc); từ đó, tính chất và nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng thuộc địa là giải phóng dân tộc.

- Tính chất của cuộc đấu tranh cách mạng ở các nước thuộc địa, trước hết là đấu tranh giải phóng dân tộc.

- Đối tượng cách mạng ở các nước thuộc địa cần đánh đổ là chủ nghĩa thực dân và các thế lực tay sai phản động.

- Cách mạng xã hội ở thuộc địa trước hết phải lật đổ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc, chứ chưa phải là xóa bỏ tư hữu, bóc lột nói chung

- Yêu cầu bức thiết của nhân dân các nước thuộc địa là độc lập dân tộc

Hồ Chí Minh luôn phân biệt rõ bọn thực dân xâm lược với nhân dân cácnước tư bản chủ nghĩa Người kêu gọi nhân dân các nước tư bản phản đối chiếntranh xâm lược thuộc địa, ủng hộ cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc của nhândân Việt Nam

Theo Hồ Chí Minh, thực dân Pháp thống trị và bóc lột nhân dân Việt Nam,

chủ yếu là thống trị và bóc lột nông dân Vì thế, kẻ thù số một của nông dân là bọn đế quốc thực dân Nông dân có hai yêu cầu: độc lập dân tộc và ruộng đất,

nhưng họ luôn đặt yêu cầu độc lập dân tộc cao hơn so với yêu cầu ruộng đất.Cùng với nông dân, tất cả các giai cấp và tầng lớp khác nhau đều có nguyện

vọng chung là cứu giống nòi ra khỏi cảnh nước sôi lửa bỏng Do đó, việc cứu

nước là việc chung của cả dân tộc Người nhấn mạnh tính chất và nhiệm vụ của

cách mạng Việt Nam là giải phóng dân tộc Người giải thích:

Giai cấp nông dân là bộ phận có số lượng lớn nhất trong dân tộc, nên giải phóng dân tộc chủ yếu là giải phóng nông dân Nông dân có yêu cầu về ruộng đất, nhưng nhiệm vụ ruộng đất cần tiến hành từng bước thích hợp Khi đánh đổ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc, yêu cầu đó đã được đáp ứng một phần vì

ruộng đất của bọn đế quốc và tay sai sẽ thuộc về nông dân Đế quốc và tay sai là

kẻ thù số một của nông dân, lật đổ chế độ thuộc địa là nguyện vọng hàng đầu của nông dân.

Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng do Hồ Chí Minh soạn thảo đã xác

định nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng Việt Nam là chống đế quốc giành độc lập dân tộc Bởi vì giải phóng dân tộc đã có một phần của giải phóng giai cấp và

giải phóng con người

Tại Hội nghị lần thứ 8 (5-1941) ở Pắc Bó (Cao Bằng), Ban Chấp hành Trung

ương Đảng và Hồ Chí Minh kiên quyết giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, coi đó là nhiệm vụ bức thiết nhất, nêu chủ trương tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất và chỉ tiến hành nhiệm vụ đó ở một mức độ thích hợp nhằm phục vụ

cho nhiệm vụ giải phóng dân tộc (chỉ chia lại ruộng đất công và chia ruộng đấttịch thu của Việt gian, đế quốc cho nông dân)

Hồ Chí Minh luôn khẳng định: Mục tiêu cấp thiết của cách mạng thuộc địa

là giành lại quyền lợi chung cho toàn thể dân tộc Tuy nhiên, do hạn chế trong nhận thức về cách mạng thuộc địa, lại chịu ảnh hưởng của tư tưởng “tả khuynh”,

nên Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương của Đảng (10-1930) họptại Hương Cảng, đã phê phán những quan điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh.Nhưng với bản lĩnh cách mạng, luôn bám sát thực tiễn Việt Nam, Hồ Chí Minh

đã kiên trì bảo vệ quan điểm của mình Tại Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hànhTrung ương Đảng (5-1941) tại Pắc Bó, Hồ Chí Minh chủ trương đưa nhiệm vụ

giải phóng dân tộc lên hàng đầu Hội nghị khẳng định “cuộc cách mạng Đông Dương trong giai đoạn hiện tại là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc”.

Chính sự chuyển hướng chiến lược đúng đắn nên đã huy động được sứcmạnh của cả dân tộc, đảm bảo cho Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thắng lợi.Đây là chứng minh cho thắng lợi của của tư tưởng Hồ Chí Minh mà nội dung cốt

lõi là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Vấn đề 3: Quan điểm của Hồ Chí Minh về nội dung, phương châm và

biện pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

*Quan điểm của Hồ Chí Minh về nội dung xây dựng CNXH ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ.

Nội dung xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta mang tính toàn diện trên cáclĩnh vực Hồ Chí Minh xác định nhiệm vụ cụ thể ở một số lĩnh vực cơ bản, quantrọng nhất như sau:

- Trong lĩnh vực chính trị:

+ Nội dung quan trọng nhất là phải giữ vững và phát huy vai trò lãnh đạo

của Đảng Cộng sản Trong điều kiện Đảng cầm quyền, Đảng phải luôn tự chỉnh

đốn, đổi mới để nâng cao năng lực lãnh đạo, chống biểu hiện quan liêu, xa dân,thoái hóa, biến chất, phải luôn giữ mối quan hệ máu thịt với nhân dân

+ Xây dựng Nhà nước thực sự là của dân, do dân, vì dân

+ Củng cố mở rộng Mặt trận dân tộc thống nhất mà nòng cốt là khối liênminh giữa công nhân, nông dân và trí thức, do Đảng Cộng sản lãnh đạo

+ Củng cố và tăng cường hệ thống chính trị nhằm phát huy dân chủ XHCN

- Trong lĩnh vực kinh tế:

+Hồ Chí Minh quan tâm đến xây dựng lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất

và cơ chế quản lý kinh tế mới Người nhấn mạnh đến tăng năng suất lao độngtrên cơ sở công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa Người có quan niệm độc đáo về cơ

cấu kinh tế ở Việt Nam là: Lấy nông nghiệp làm mặt trận hàng đầu, củng cố hệ thống thương nghiệp làm cầu nối tốt nhất giữa các ngành sản xuất xã hội, thỏa mãn nhu cầu thiết yếu của nhân dân.

+ Hồ Chí Minh lưu ý phải phát triển đồng đều giữa các vùng lãnh thổ, cảithiện, nâng cao đời sống của đồng bào, đảm bảo an ninh quốc phòng, phát triển

cơ cấu kinh tế nhiều thành phần, trong đó kinh tế quốc doanh cần được ưu tiên.Nhà nước hướng dẫn và giúp đỡ kinh tế hợp tác xã, bảo hộ quyền sở hữu về tưliệu sản xuất đối với ngành nghề thủ công và lao động riêng lẻ, hướng dẫn vàgiúp đỡ tư sản công, thương hoạt động có lợi cho quốc kế dân sinh, cải tạo họbằng hình thức tư bản Nhà nước

+ Hồ Chí Minh rất coi trọng quan hệ phân phối và quản lý kinh tế Ngườichủ trương và chỉ rõ các điều kiện thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động

- Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội:

+ Hồ Chí Minh nhấn mạnh đến nội dung xây dựng nền văn hóa mới, conngười mới XHCN, đề cao vai trò của văn hóa, giáo dục và khoa học kỹ thuật.Người cho rằng, muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có học thức, cần học cả

*Phương châm và biện pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam

+ Về phương châm:

Để xác định phương châm và biện pháp xây dựng CNXH trước hết Hồ Chí

Minh đề ra hai nguyên tắc có tính chất là phương pháp luận để xây dựng thành

công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam:

Một là, xây dựng chủ nghĩa xã hội là hiện tượng quốc tế phổ biến, do đó cần

nắm vững những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về xây dựng chủnhĩa xã hội, đồng thời có thể tham khảo, học tập kinh nghiệm của các nước anh

em, các nước tiên tiến Học tập kinh nghiệm, nhưng không được máy móc, giáođiều

Hai là, phải xuất phát từ điều kiện thực tế, từ đặc điểm dân tộc, từ nhu cầu

và khả năng thực tế của nhân dân để xác định bước đi, biện pháp cho phù hợp vớiViệt Nam

Nêu ra hai nguyên tắc, song Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở không được xa rờichủ nghĩa Mác – Lênin, không được tuyệt đối hóa đặc điểm dân tộc, không đượcgiáo điều khi áp dụng những nguyên lý chung Khi tham khảo, học tập kinhnghiệm của các nước khác, không được sao chép máy móc

Hồ Chí Minh đề ra phương châm thực hiện bước đi trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là: dần dần, thận trọng từng bước một, từ thấp đến cao, không được chủ quan, nôn nóng; không được đốt cháy giai đoạn, phải tiến vững chắc từng bước.

Trong các bước đi lên, Hồ Chí Minh đặc biệt lưu ý đến vai trò của công

nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa, Người coi đó là “con đường phải đi của chúng ta”,

là nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Theo Hồ ChíMinh, công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa chỉ thắng lợi trên cơ sở xây dựng và pháttriển nền nông nghiệp toàn diện, vững chắc, hệ thống tiểu thủ công nghiệp, côngnghiệp nhẹ đa dạng nhằm giải quyết vần đề lương thực, thực phẩm và các nhucầu tiêu dùng thiết yếu cho nhân dân

+ Biện pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh đã gợi ý và sử dụng một số biện pháp cụ thể sau:

- Kết hợp cải tạo xã hội cũ với xây dựng xã hội mới, lấy xây dựng làmchính

- Kết hợp xây dựng và bảo vệ, đồng thời tiến hành 2 nhiệm vụ chiến lược ở

hai miền

- Xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có kế hoạch, biện pháp và quyết tâm cao

- Đem của dân, tài dân, sức dân làm lợi cho dân dưới sự lãnh đạo của Đảng cộngsản

Tóm lại: Phải biến sự nghiệp xây dựng CNXH là sự nghiệp của toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Vấn đề 4: Quan điểm của Hồ Chí Minh về bản chất của Đảng Cộng sản

Việt Nam và xây dựng Đảng là quy luật tồn tại và phát triển của Đảng Cộng

sản.

*Quan điểm của Hồ Chí Minh về bản chất của Đảng Cộng sản Việt Nam

Hồ Chí Minh đã có các cách nói như sau về bản chất giai cấp của Đảng

CSVN:

- Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân, là đội tiền

phong của giai cấp công nhân, mang bản chất giai cấp công nhân Đây là quan

điểm tuân theo Học thuyết về “ Đảng kiểu mới” của V.I Lê nin

Theo Hồ Chí Minh, tuy giai cấp công nhân Việt Nam số lượng ít nhưng có

đầy đủ phẩm chất và năng lực lãnh đạo đất nước thực hiện những mục tiêu của

cách mạng Còn các giai cấp, tầng lớp khác chịu sự lãnh đạo của giai cấp công

nhân sẽ trở thành đồng minh của giai cấp công nhân

Theo Hồ Chí Minh, nội dung quy định bản chất công nhân của Đảng Cộng

sản không phải chỉ là số lượng đảng viên xuất thân từ trong giai cấp công nhân

mà còn ở nền tảng lý luận và tư tưởng của Đảng là chủ nghĩa Mác – Lênin; mục

tiêu của Đảng là tiến lên chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản; là Đảng tuân thủ

một cách nghiêm túc những nguyên tắc xây dựng Đảng kiểu mới của giai cấp vô

sản Đảng lấy nguyên tắc tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản.

- Đảng cộng sản Việt Nam là Đảng của nhân dân lao động và của dân tộc

Việt Nam.

Từ thực tiễn của xã hội Việt Nam, Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: Tại Đại hội

II của Đảng (2/1951), Người nói: “Trong giai đoạn này, quyền lợi của giai cấp

công nhân và nhân dân lao động và của cả dân tộc là một Chính vì Đảng lao

động Việt Nam là Đảng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, cho nên nó phải là Đảng của dân tộc Việt Nam”

Khi miền Bắc bước vào giai đoạn cách mạng xã hội chủ nghĩa, Hồ Chí Minh

vẫn khẳng định “Đảng ta là Đảng của giai cấp, đồng thời cũng là của dân tộc, không thiên tư thiên vị”

Hồ Chí Minh khẳng định: Đảng ta là Đảng của giai cấp công nhân, đồng thời là đảng của dân tộc là muốn nói đến bản chất giai cấp công nhân của Đảng,

giai cấp công nhân gánh vác sứ mệnh lãnh đạo cách mạng đến thắng lợi cuốicùng, không chỉ cho hiện tại mà còn cho cả tương lai của đất nước

Đảng cộng sản Việt Nam đại diện và tiêu biểu cho lợi ích của giai cấp công nhân và của toàn dân tộc, hoạt động của Đảng là nhằm đem lại lợi ích cho giai cấp công nhân, toàn thể dân tộc Các cách diễn đạt về bản chất giai cấp công nhân

của Đảng ta như trên Hồ Chí Minh đã khẳng định: Ngoài lợi ích của tổ quốc và

nhân dân, Đảng ta không có lợi ích nào khác

*Xây dựng Đảng là quy luật tồn tại và phát triển của Đảng Cộng sản VN.

Đảng là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc; muốn giữ vững vai trò tiên phong để lãnh đạo xã hội thì Đảng phải làm tốt công tác xây dựng Đảng là một tất yếu khách quan Cụ thể là vì:

- Sự nghiệp cách mạng do Đảng lãnh đạo luôn phát triển ngày càng cao,đòi hỏi Đảng phải không ngừng vươn lên để ngang tầm với nhiệm vụ docách mạng đòi hỏi

- Đảng sống trong xã hội, Đảng là một bộ phận hợp thành cơ cấu của xã hội;mỗi cán bộ, đảng viên đều chịu ảnh hưởng, tác động của môi trường xã hội, cácquan hệ xã hội, cả cái tốt và cái xấu Vì vậy, chỉ có thể phát huy được cái tốt, lọc

bỏ cái xấu bằng việc rèn luyện thường xuyên của mỗi cán bộ đảng viên bằng việcxây dựng, chỉnh đốn Đảng

Hồ Chí Minh cho rằng, đã là con người thì ai cũng có hai mặt tốt – xấu,thiện – ác thường xuyên đấu tranh với nhau Trong môi trường xã hội , nếu đảngviên nỗ lực tu dưỡng thì mặt tốt, mặt thiện sẽ nổi lên, đẩy lùi mặt ác, mặt xấu Từ

đó, họ sẽ trở thành người có ích cho Đảng, cho cách mạng Ngược lại, nếu khôngrèn luyện lúc đó đảng viên dễ bị tha hóa, biến chất, trở thành kẻ có hại cho Ðảng,cho dân

Vì thế, để cán bộ đảng viên luôn giữ trọn phẩm chất tốt đẹp, thì cùng với

sự tự giác rèn luyện phấn đấu, họ còn cần đến sự kiểm tra, giám sát, quản lý từphía tổ chức của Đảng

- Xây dựng Đảng là cơ hội để Đảng viên tự rèn luyện, tu dưỡng bản thân đểhoàn thành tốt nhiệm vụ Đảng và nhân dân giao phó

- Trong điều kiện Đảng cầm quyền xây dựng Đảng cần phải được tiến hànhthường xuyên hơn Bởi vì Hồ Chí Minh đã nhận rõ tính hai mặt của quyền lực:

•Một, quyền lực có sức mạnh to lớn để cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội

mới, khi người nắm quyền lực có phẩm chất đạo đức và tài năng;

•Hai, quyền lực cũng có sức phá hoại ghê gớm, khi người nắm quyền lực

thoái hóa, biến chất, biến quyền lực của nhân dân thành đặc quyền của cá nhân,chạy theo quyền lực, lạm quyền, lộng quyền, đặc quyền đặc lợi …

Vì vậy, Đảng phải đặc biệt quan tâm đến công tác xây dựng chỉnh đốnĐảng, nhằm ngăn chặn mặt trái quyền lực, hạn chế, đẩy lùi việc lạm dụng quyềnlực & mọi tệ nạn do thoái hóa, biến chất gây ra

Vấn đề 5: Đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của

Đảng, của dân tộc Vì sao đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân? Hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết toàn dân tộc?

Đại đoàn kết dân tộc là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, của dân tộc

Trong lời kết thúc buổi ra mắt của Đảng Lao động Việt Nam ngày 3 tháng 3

năm 1951, Hồ Chí Minh đã thay mặt Đảng tuyên bố trước toàn thể dân tộc: “Mục

đích của Đảng Lao động Việt Nam có thể gồm trong 8 chữ là: “ Đoàn kết toàn dân, phụng sự Tổ quốc” ( Hồ Chí Minh: Toàn tập, t6, tr 183).

Để thực hiện mục tiêu này, Người thường xuyên nhắc nhở cán bộ, đảngviên phải thấm nhuần quan điểm quần chúng, phải gần gũi quần chúng, lắng nghequần chúng; vận động, tổ chức và giáo dục quần chúng, coi sức mạnh là ở nơi

quần chúng; phải thấm nhuần câu nói “dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”.

Đại đoàn kết dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu của Đảng, đồng thời cũng lànhiệm vụ hàng đầu của mọi giai đoạn cách mạng là nói vai trò của thực lực cách

mạng Hồ Chí Minh chỉ rõ: cách mạng muốn thành công chỉ có đường lối đúng

thì chưa đủ, muốn thành công khi đã có đường lối đúng thì Đảng phải tập hợp được đông đảo quần chúng để tạo thực lực cho cách mạng.

Hồ Chí Minh đã nói với cán bộ tuyên huấn về cách mạng XHCN là: “Trướccách mạng Tháng Tám và trong kháng chiến, thì nhiệm vụ tuyên huấn là làm chođồng bào các dân tộc hiểu được mấy việc: Một là đoàn kết Hai là làm cách mạnghay kháng chiến để đòi độc lập Chỉ đơn giản thế thôi Bây giờ mục đích của

tuyên truyền huấn luyện là: Một là đoàn kết Hai là xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Ba là đấu tranh thống nhất nước nhà” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.11, tr 130).

Hồ Chí Minh còn chỉ ra rằng, đại đoàn kết dân tộc còn là nhiệm vụ hàng đầucủa cả dân tộc Bởi vì, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, phải do quầnchúng, vì quần chúng Từ trong phong trào đấu tranh để tự giải phóng và xâydựng xã hội mới tốt đẹp, quần chúng nảy sinh nhu cầu đoàn kết và sự hợp tác

Đảng Cộng sản phải có sứ mệnh thức tỉnh, tập hợp, hướng dẫn quần chúng, chuyển những nhu cầu, những đòi hỏi khách quan, tự phát của quần chúng thành những đòi hỏi tự giác, thành hiện thực có tổ chức trong khối đại đoàn kết, tạo thành sức mạnh tổng hợp trong cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc, tự do cho nhân dân và hạnh phúc cho con người.

Vì sao đại đoàn kết dân tộc là đại đoàn kết toàn dân?

Đứng trên lập trường giai cấp công nhân và quan điểm quần chúng của chủnghĩa Mác-Lê nin, Hồ Chí Minh đã đề cập vấn đề DÂN và NHÂN DÂN mộtcách rõ ràng, toàn diện, có sức thuyết phục, thu phục lòng người Hồ Chí Minhthường dùng khái niệm này để chỉ “mọi con dân nước Việt”, “mỗi một con Rồngcháu Tiên”, không phân biệt dân tộc đa số hay thiểu số, có tín ngưỡng hay khôngtín ngưỡng, không phân biệt “già trẻ, trai gái, giàu nghèo, quý tiện” Như vậy, dân

và nhân dân trong tư tưởng Hồ Chí Minh vừa được hiểu với tư cách là mỗi conngười Việt Nam cụ thể, vừa là một tập hợp đông đảo quần chúng nhân dân, với

những mối liên hệ cả quá khứ và hiện tại, họ là chủ thể của khối đại đoàn kết dân tộc và đại đoàn kết dân tộc thực chất là đại đoàn kết toàn dân.

Nói đại đoàn kết dân tộc cũng có nghĩa là phải tập hợp được mọi người dânvào một khối trong cuộc đấu tranh chung Hồ Chí Minh nói: “ Đoàn kết của takhông những rộng rãi mà còn đoàn kết lâu dài…Ta đoàn kết để đấu tranh chothống nhất và độc lập của Tổ quốc; ta còn phải đoàn kết để xây dựng nước nhà

Ai có tài, có đức, có sức, có lòng phụng sự Tổ quốc và phục vụ nhân dân thì ta

đoàn kết với họ” (Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.7, tr 438) Từ “Ta” ở đây là chủ thể,vừa là Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng, vừa là mọi người dân VN nói chung.

Người còn chỉ rõ, trong quá trình xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân phải đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân, giải quyết hài hòa mối quan hệ giai cấp – dân tộc để tập hợp lực lượng, không được phép bỏ sót một lực lượng

nào, miễn là lực lượng đó có lòng trung thành và sẵn sàng phục vụ Tổ quốc,không là việt gian, không phản bội lại quyền lợi của dân chúng là được Với tinhthần đoàn kết rộng rãi như vậy, Hồ Chí Minh đã định hướng cho việc xây dựngkhối đại đoàn kết toàn dân trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam từ giànhchính quyền, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân đến xây dựng CNXH

Hình thức tổ chức của khối đại đoàn kết dân tộc là mặt trận dân tộc

thống nhất; mặt trận tổ chức , hoạt động theo các nguyên tắc cơ bản sau: Mặt

trận dân tộc thống nhất phải được xây dựng trên cơ sở liên minh công –nông và trí thức, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng;mặt trận dân tộc thống nhất phải hoạt độ.ng trên cơ sở bảo đảm lơi ích tối cao của dân tộc, quyền lợi cơ bản các tầng lớp nhân dân; mặt trận dân tộc thống nhất phải hoạt động theo nguyên tắc hiệp

thương, dân chủ bảo đảm đoàn kết ngày càng rộng rãi và bền vững; mặt trận dântộc thống nhất là khối đoàn kết chặt chẽ, lâu dài, đoàn kết thật sự, chân thành,thân ái giúp đỡ nhau củng tiến bộ

Vấn đề 6: Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước thể hiện quyền

là chủ và làm chủ của nhân dân? Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước có hiệu lực pháp lý mạnh mẽ.

*Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước thể hiện quyền là chủ và làm chủ của nhân dân.

Hồ Chí Minh có quan điểm nhất quán về xây dựng một Nhà nước mới ở

Việt Nam là một Nhà nước do nhân dân lao động làm chủ Đây là quan điểm cơbản nhất của Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

do Người sáng lập Quan điểm đó xuyên suốt, có tính chi phối toàn bộ quá trìnhhình thành và phát triển của Nhà nước cách mạng ở Việt Nam

Dân chủ trong xã hội Việt Nam được thể hiện trên tất cả các lĩnh vực chính

trị, kinh tế, văn hoá, xã hội Trong đó dân chủ thể hiện trên lĩnh vực chính trị là quan trọng nhất, nổi bật nhất và được biểu hiện trong hoạt động của Nhà nước,

bởi vì quyền lực của nhđn dđn được thể hiện trong hoạt động của Nhă nước với

tư câch nhđn dđn có quyền lực tối cao

Trong tâc phẩm “ Thường thức chính trị” viết năm 1953, Hồ Chí Minh chỉrõ: "Ở nước ta chính quyền lă của nhđn dđn, do nhđn dđn lăm chủ Nhđn dđn lẵng chủ nắm chính quyền Nhđn dđn bầu ra đại biểu thay mặt mình thì hănhchính quyền ấy Thế lă dđn chủ." (Hồ Chí Minh: Toăn tập,t.7,tr.218,219)

Quan niệm dđn chủ, theo Hồ Chí Minh, còn biểu hiện ở phương thức tổchức xê hội Khẳng định một chế độ dđn chủ ở nước ta lă"bao nhiíu lợi ích đều vìdđn","quyền hănh vă lực lượng đều ở nơi dđn", đồng thời Hồ Chí Minh cũng chỉ

ra phương thức tổ chức, hoạt động của xê hội nước ta muốn khẳng định lă mộtnước dđn chủ thì phải có cấu tạo quyền lực xê hội mă ở đó người dđn, cả trực

tiếp, cả giân tiếp qua dđn chủ đại diện, một hệ thống chính trị do "dđn cử ra" vă

"do dđn tổ chức nín".

Khi xâc định quyền hănh vă lực lượng của xê hội, Hồ Chí Minh còn vạch rõ nguồn gốc, tạo ra quyền hănh đó lă nhđn dđn Đó lă quan điểm gốc để Người coi

câch mạng lă sự nghiệp của quần chúng nhđn dđn; công cuộc đổi mới, xđy dựng,khâng chiến kiến quốc lă trâch nhiệm vă công việc của dđn Hồ Chí Minh đê đưaquan điểm xđy dựng nhă nước kiểu mới ở nước ta lă nhă nước của dđn, do dđn,vìdđn

*Quan điểm của Hồ Chí Minh về xđy dựng Nhă nước có hiệu lực phâp lý mạnh mẽ.

Hồ Chí Minh đê sớm thấy được tầm quan trọng của Hiến phâp vă phâp luậttrong quản lý xê hội Điều năy thể hiện trong bản Yíu sâch của nhđn dđn An Nam

do Người ký tín lă Nguyễn Âi Quốc gửi đến Hội nghị Vĩcxđy (Phâp) năm 1919

Bản Yíu sâch đó níu ra yíu cầu "Cải câch nền phâp lý ở Đông Dương bằng câch cho người bản xứ cũng được quyền hưởng những bảo đảm về mặt phâp luật như người Đu chđu; xoâ bỏ hoăn toăn câc tòa ân đặc biệt dùng lăm công cụ để khủng

bố vă âp bức bộ phận trung thực nhất trong nhđn dđn An Nam"; "Thay thế chế

độ ra câc sắc lệnh bằng chế độ ra câc đạo luật".

Sau năy, khi trở thănh người đứng đầu Nhă nước Việt Nam mới, Hồ ChíMinh căng quan tđm sđu sắc hơn việc xđy dựng vă điều hănh Nhă nước một câch

có hiệu quả bằng phâp quyền Một Nhă nước có hiệu lực phâp lý mạnh mẽ được

Hồ Chí Minh chú ý xđy dựng thể hiện trín những điểm sau đđy:

1 lă, xđy dựng một Nhă nước hợp phâp, hợp hiến

Chỉ một ngày sau khi đọc bản “Tuyên ngôn độc lập”, trong phiên họp đầutiên của Chính phủ lâm thời, Hồ Chí Minh đã đề nghị tổ chức Tổng tuyển cửcàng sớm càng tốt để bầu Quốc hội rồi từ đó lập ra Chính phủ và các cơ quan, bộmáy chính thức khác của Nhà nước mới Có được một Nhà nước hợp hiến thểhiện quyền lực tối cao của nhân dân như vậy thì nước ta mới có cơ sở pháp lývững chắc để làm việc với quân Đồng Minh, mới có một quan hệ quốc tế bìnhđẳng, mới thiết lập được một cơ chế quyền lực hợp pháp theo đúng thông lệ củamột Nhà nước pháp quyền hiện đại.

Cuộc Tổng tuyển cử được tiến hành ngày 06- 01-1946 với chế độ phổ thôngđầu phiếu, trực tiếp và bỏ phiếu kín Ngày 02-03-1946, Quốc hội khoá I nướcViệt Nam Dân chủ Cộng hoà đã họp phiên đầu tiên lập ra các tổ chức, bộ máy vàcác chức vụ chính thức của Nhà nước Hồ Chí Minh được bầu làm Chủ tịchChính phủ liên hiệp đầu tiên Đây là Chính phủ có đầy đủ tư cách pháp lý để giảiquyết một cách có hiệu quả những vấn đề đối nội và đối ngoại ở nước ta

2 là, hoạt động quản lý nhà nước bằng Hiến pháp, pháp luật và chú trọng đưa pháp luật vào cuộc sống

Quản lý nhà nước là quản lý bằng bộ máy và bằng nhiều biện pháp khácnhưng quan trọng nhất là quản lý bằng hệ thống pháp luật, trong đó quan trọng

bậc nhất là Hiến pháp - đạo luật cơ bản của nước nhà Các bản Hiến pháp năm

1946 và Hiến pháp năm 1959 đã để lại dấu ấn đậm nét những quan điểm của HồChí Minh về bản chất, thiết chế và hoạt động của Nhà nước mới

Song, có Hiến pháp và pháp luật rồi nhưng không đưa được vào trong cuộcsống thì xã hội cũng sẽ bị rối loạn Dân chủ đích thực bao giờ cũng đi liền với kỷcương, phép nước, tức là đi liền với thực thi Hiến pháp và pháp luật Suốt cả thời

kỳ giữ trọng trách Chủ tịch nước, Hồ Chí Minh luôn luôn chăm lo xây dựng mộtnền pháp chế xã hội chủ nghĩa để bảo đảm quyền làm chủ thực sự của nhân dân

Chính bản thân Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng về sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật

Hồ Chí Minh bao giờ cũng đòi hỏi mọi người phải hiểu và tuyệt đối chấphành pháp luật, bất kể người đó giữ cương vị nào Việc thực thi pháp luật có quan

hệ rất lớn đến trình độ dân trí của nhân dân, vì vậy; Hồ Chí Minh chú trọng đếnvấn đề nâng cao dân trí, phát huy tính tích cực chính trị của nhân dân, làm chonhân dân có ý thức chính trị trong việc tham gia công việc của chính quyền các

cấp Làm tốt nghĩa vụ công dân cũng tức là thực hiện nghĩa vụ của mình đối vớiNhà nước, biết thực hành dân chủ.

Trong việc thực thi Hiến pháp và pháp luật, Hồ Chí Minh bao giờ cũng chú

ý bảo đảm tính nghiêm minh và hiệu lực của chúng Điều đó đòi hỏi pháp luậtphải đúng và phải đủ; tăng cường tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho mọi ngườidân; người thực thi luật pháp phải thực sự công tâm và nghiêm minh, bảo đảmcho luật pháp trở thành cán cân công lý đối với tất cả mọi người, không có mộttrường hợp ngoại lệ nào; bất kỳ ai vi phạm pháp luật cũng đều bị xử lý nghiêmkhắc, đúng người đúng tội

Vấn đề 7: Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước trong

sạch , hoạt động có hiệu quả.

1 là, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đủ đức và tài.

Hồ Chí Minh luôn luôn đề cao vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức.Người coi cán bộ nói chung "là cái gốc của mọi công việc" , "muôn việc thànhcông hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém"

Để xây dựng một Nhà nứơc pháp quyền vững mạnh, vấn đề xây dựng độingũ cán bộ, công chức được Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm, đó là những ngườivừa có đức vừa có tài, trong đó đức là gốc; đội ngũ này phải được tổ chức hợp lý,

có hiệu quả

Đi vào những mặt cụ thể, Hồ Chí Minh nêu lên những yêu cầu sau đây vềxây dựng đội ngũ cán bộ, công chức

Một là, tuyệt đối trung thành với cách mạng.

Hai là, hăng hái, thành thạo công việc, giỏi chuyên môn, nghiệp vụ.

Ba là, phải có mối liên hệ mật thiết với nhân dân.

Bốn là, cán bộ, công chức phải là những người dám phụ trách, dám quyết đoán, dám chịu trách nhiệm, nhất là trong những tình huống khó khăn, "thắng không kiêu, bại không nản".

Năm là, phải thường xuyên tự phê bình và phê bình, luôn luôn có ý thức và hành động vì sự lớn mạnh, trong sạch của Nhà nước.

2 là, đề phòng và khắc phục những tiêu cực trong hoạt động của Nhà nước