LỊCH SỮ CÁC HỌC THUYẾT KINH TẾ Chuong 10 LSHTKT

Đặc điểm Kết hợp các lý thuyết: Keynes & Tân cổ điển Vận dụng tổng hợp các Khuynh hướng, học thuyết khác để đưa ra học thuyết của mình Tổng cầu, “bày tay hữu hình”, Lãi suất Cân bằ

CHƯƠNG 10

HỌC THUYẾT KINH TẾ CỦA TRƯỜNG PHÁI CHÍNH HIỆN ĐẠI

NỘI DUNG

I Hoàn cảnh xuất hiện và đặc điểm

II Lý thuyết về nền kinh tế hỗn hợp

III Lý thuyết giới hạn khả năng sản xuất và sự lựa chọn

IV Lý thuyết lạm phát

V Lý thuyết tiền tệ, ngân hàng và thị trường chứng khoán

I HOÀN CẢNH XUẤT HIỆN VÀ ĐẶC ĐIỂM

Trường phái Keynes

chính thống

Trường phái Tân cổ điển

Kinh tế học Trường phái chính

Hiện đại

Thập niên 60 – 70 thế kỷ 20

Sự xích lại của hai trường phái

Hoàn cảnh

Đặc điểm

Kết hợp các lý thuyết:

Keynes & Tân cổ điển

Vận dụng tổng hợp các

Khuynh hướng, học thuyết khác

để đưa ra học thuyết của mình

Tổng cầu,

“bày tay hữu hình”,

Lãi suất

Cân bằng tổng quát,

Giá cả

Thị trường tự do <> Nhà nước điều tiết

Đưa ra các lý thuyết cho doanh nghiệp và chính sách của nhà nước

Cuốn sách KINH TẾ HỌC

của PAUL A SAMUELSON Đặc điểm thể hiện

- Sáng lập Khoa Kinh tế học Trường ĐH kỹ thuật Massachusetts Dành cho người tốt nghiệp ĐH

Chicago, Harvard

- Giải Nobel kinh tế 1970

II LÝ THUYẾT VỀ NỀN KINH TẾ HỖN HỢP

Kinh tế học cổ điển

“Bàn tay vô hình”

Tân cổ điển

“cân bằng tổng quát”

Học thuyết KEYNES

“Bàn tay hữu hình”

PAUL A SAMUELSON

“Hai bàn tay”

Điều hành một nền kinh tế không có chính phủ và thị trường cũng như định vỗ tay bằng một bàn tay

-Cơ chế Thị trường -Nhà nước điều tiết

Cơ chế thị trường

là một tổ chức kinh tế, trong

đó cá nhân người tiêu dùng

và các nhà kinh doanh tác động lẫn nhau qua thị trường để xác định 3 vấn đề trung tâm của tổ chức kinh tế

Cơ chế thị trường không phải một hỗn hợp mà là một trật tự kinh tế

Thị trường là nơi gặp gỡ của người mua – người bán liên quan đến hàng hóa, giá cả, sản lượng

Giá cả là trung tâm

Cung – cầu là xung

lực tác động

Cạnh tranh

là sức sống

Cơ chế thị trường có khuyết tật Tác động của chính phủ

Chức năng của chính phủ để khắc phục những khuyết

tật của cơ chế thị trường

Chính Phủ

Thiết lập khuôn khổ pháp luật

Sửa chữa những thất bại

Ổn định kinh tế vĩ mô

qui định về tài sản, hợp đồng, quan hệ kinh tế…

Chống độc quyền,

ổn định tổng cung, tổng cầu, sản lượng, việc làm, tiền tệ…

III LÝ THUYẾT GIỚI HẠN KHẢ

NĂNG SẢN XUẤT VÀ SỰ LỰA CHỌN

• Do sự hạn chế về nguồn lực nên xã hội cần phải lựa chọn trong quá trình sản xuất hàng hóa gì, bao nhiêu, như thế nào và cho ai

• Về thực chất, lý thuyết lựa chọn nhằm đưa ra được mô hình số lượng cho người tiêu dùng trong điều kiện kinh tế thị trường và trên cơ sở

đó dự đoán được sự thay đổi của nhu cầu xã hội

• Mô hình tiêu biểu: sản xuất bơ và súng

Giới hạn khả năng sản xuất biểu thị sự

lựa chọn mà xã hội có thể

Súng

Đường giới h

ạn khả

năng s

ản xuấ t.

Đường giới h

ạn khả

năng s ản xuấ

t.

Mô hình tiêu biểu: sản xuất bơ và súng

Khả năng Bơ (triệu kg) Súng (1000 khẩu)

IV LÝ THUYẾT THẤT NGHIỆP

• Thất nghiệp là vấn đề trung tâm của xã hội hiện đại, khi mức thất nghiệp cao, tài nguyên bị lãng phí, thu nhập của nhân dân bị giảm sút

• Về mặt kinh tế, mức thất nghiệp cao là thời kì GNP thực tế thấp hơn mức tiềm năng của nó Mức thất nghiệp cao đi liền với mức cao của sản lượng bị bỏ

đi hoặc không sản xuất

• Về mặt xã hội, thất nghiệp gây tổn thất về vật chất, tinh thần và tâm lý xã hội nặng nề

IV LÝ THUYẾT THẤT NGHIỆP

Các khái niệm:

•Người có việc làm là những người đang đi làm Những người thất nghiệp là những người không có việc nhưng đang đi tìm việc làm

•Những người không có việc làm nhưng không tìm được việc làm là những người ngoài lực lượng lao động Đó là những người đang đi học, trông coi nhà cửa, về hưu, quá

ốm đau không đi làm được hoặc thôi không tìm việc làm nữa…

•Tỷ lệ thất nghiệp là số người thất nghiệp chia cho toàn

bộ lực lượng lao động.

IV LÝ THUYẾT THẤT NGHIỆP

• Các khái niệm thất nghiệp: thất nghiệp tự nguyện, thất nghiệp không tự nguyện, thất nghiệp tự nhiên

• Thất nghiệp tự nguyện là loại thất nghiệp của những người không muốn làm việc ở mức lương trên thị trường lúc đó Nếu mức lương cao hơn họ có thể sẽ chấp nhận đi làm

• Thất nghiệp không tự nguyện chỉ số người muốn làm việc ở mức lương của thị trường hiện tại nhưng không tìm được việc làm

• Thất nghiệp tạm thời phát sinh do sự chuyển chỗ ở, do chuyển tiếp các giai đoạn của cuộc sống mỗi người.

• Thất nghiệp cơ cấu xảy ra do sự mất cân đối giữa cung

và cầu về lao động đối với từng loại thị trường lao động, từng vùng, từng khu vực kinh tế khác nhau.

• Thất nghiệp chu kỳ phát sinh ra khi mức cầu chung về lao động thấp trong tất cả các ngành, các lĩnh vực, các vùng trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế.

• Để hạn chế thất nghiệp cần có nhiều giải pháp như: cải thiện dịch vụ thị trường lao động, cải cách chính sách của chính phủ, mở các lớp đào tạo, tạo ra việc làm công cộng…

V LÝ THUYẾT LẠM PHÁT

• Theo Samuelson, lạm phát xảy ra khi mức chung của giá cả và chi phí gia tăng

• Giảm phát có nghĩa là giá cả và chi phí nói chung giảm xuống.

• Mức chung của giá cả được đo bằng chỉ số giá tiêu dùng CPI.

V LÝ THUYẾT LẠM PHÁT

• Samuelson đã phân loại lạm phát ra thành 3 loại: lạm phát vừa phải, lạm phát phi mã và siêu lạm phát.

 Lạm phát vừa phải: xảy ra khi giá cả tăng chậm, thường là 1 con số (dưới 10%), trong điều kiện lạm phát vừa phải và ổn định, giá cả tương đối không khác mức bình thường nhiều.

 Lạm phát phi mã: xảy ra khi giá cả hàng hóa tăng 2 hoặc 3 con số trong 1 năm.

 Siêu lạm phát: xảy ra khi tiền giấy bung ra quá nhiều, giá cả tăng lên gấp nhiều lần mỗi tháng.

V LÝ THUYẾT LẠM PHÁT

• Các nguyên nhân sau đây dẫn đến lạm phát: do cầu kéo và chi phí đẩy.

• Tác động của lạm phát: Lạm phát tác động đến nền kinh tế bằng 2 cách:

- Phân phối lại thu nhập và của cải.

- Thay đổi mức độ và hình thức sản lượng.

• Vì vậy, trong nền kinh tế hiện đại, hạn chế lạm phát là một trong những mục tiêu chủ yếu của chính sách kinh tế vĩ mô.