1. Trang chủ
  2. » Giáo Dục - Đào Tạo

TÀI LIỆU THAM KHẢO đề CƯƠNG ôn THI NGUYÊN lý CHỦ NGHĨA xã hội KHOA học

36 350 3

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 36
Dung lượng 165,5 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Với sự sụp đổ CNXH HT Liên Xô vá Đông Âu có quan điểm cho rằng CNXHHT chỉ là không tưởng đây là quan điểm hoàn toàn sai trái. Đánh đồng lý luận CNXHKH với mụ hỡnh CNXH hiện thực mang tớnh giỏo điều. CNXHKH là học thuyết cỏch mạng khoa học vỡ nú ra đời không phải là một hiện tượng ngẫu nhiên của một khối óc nào. Mà nó ra đời là tất yếu của lịch sử, là sự chin muồi của điều khách quan và nhân tố chủ quan.

Trang 1

Cõu 1 Có quan điểm cho rằng: CNXH chỉ là một học thuyết không tưởng,

sự sụp đổ của cnxh hiện thực Liên Xô, Đông Âu đó chựng minh điều đó.

Trả lời

Với sự sụp đổ CNXH HT Liên Xô vá Đông Âu có quan điểm chorằng CNXHHT chỉ là không tưởng đây là quan điểm hoàn toàn sai trái.Đánh đồng lý luận CNXHKH với mụ hỡnh CNXH hiện thực mang tớnhgiỏo điều

CNXHKH là học thuyết cỏch mạng khoa học vỡ nú ra đời không phải

là một hiện tượng ngẫu nhiên của một khối óc nào Mà nó ra đời là tất yếucủa lịch sử, là sự chin muồi của điều khách quan và nhân tố chủ quan

Cơ sở lý luận

1 Tiền đề khỏch quan

- Chủ nghĩa xã hội khoa học là sự tiếp nối dòng chảy lịch sử tư tưởng

xã hội chủ nghĩa nhân loại trong điều kiện lịch sử mới

- Từ những năm 30-40 của thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản bước vào

thời kỳ phát triển mới, đó là sự ra đời của nền sản xuất đại công nghiệp, làmcho lực lượng sản xuất của chủ nghĩa tư bản phát triển nhanh chóng và xuấthiện giai cấp công nhân hiện đại

- Trong xã hội tư bản, mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất xã hội hoá

ngày càng cao với quan hệ sản xuất chật hẹp dựa trên chế độ sở hữu tư nhân

tư bản chủ nghĩa, biểu hiện về mặt xã hội là mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản

và giai cấp tư sản, ngày càng gay gắt

- Cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống giai cấp tư sản diễn ra với

những hình thức khác nhau và có xu hướng trở thành phong trào độc lập,tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa Liông (Pháp) năm 1831-1834, khởi nghĩa Xêlidi(Đức) 1844 và phong trào Hiến chương (Anh) 1835-1848

Sự phát triển các phong trào công nhân đặt ra yêu cầu khách quan cần có một lý luận khoa học để dẫn dắt phong trào.

Những thập niên đầu thế kỷ XIX, loài người đã đạt được nhiều thànhtựu có tính đột phá và cách mạng

Trang 2

Về khoa học tự nhiên như phát minh định luật bảo toàn và chuyển hoánăng lượng của Maie, Giulơ, Cônđinh; thuyết tế bào của Slâyđen Svan; họcthuyết tiến hoá sinh vật của Đác uyn

Trên lĩnh vực khoa học xã hội, thời gian này cũng nở rộ những thànhquả khoa học có ý nghĩa lịch sử về tư tưởng nhân loại Đó là nền triết học

cổ điển Đức mà đại biểu tiêu biểu là Hêghen, Phoiơbắc; nền kinh tế chính trịhọc Anh tiêu biểu là Ađam Xmít và Đavít Ricácđô; chủ nghĩa xã hội khôngtưởng phê phán Pháp mà tiêu biểu là H.Xanhximông, S.Phuriê và R.Ôoen

Phân tích về nguồn gốc chủ nghĩa Mác, V.I.Lênin chỉ rõ: “Nó làngười thừa kế chính đáng của tất cả những gì tốt đẹp nhất mà loài người đãtạo ra hồi thế kỷ XIX, đó là triết học Đức, kinh tế chính trị học Anh và chủnghĩa xã hội Pháp”1

2 Tiền đề chủ quan (cống hiến thiờn tài của Mỏc – Ăngghen)

Từ những tiền đề kinh tế xã hội và tư tưởng đó, bằng tinh thần nhiệthuyết cách mạng, với hoạt động nghiên cứu lý luận nghiêm túc và hoạt độngthực tiễn sôi nổi trong phong trào công nhân, với trí tuệ thiên tài, tri thứcuyên bác, C.Mác và Ph.Ăngghen đã đưa chủ nghĩa xã hội từ không tưởng trởthành khoa học

Trước hết, đó là nhờ phát vĩ đại của C.Mác về chủ nghĩa duy vật lịch

sử Chủ nghĩa duy vật lịch sử đã chỉ rõ, quy luật phát triển của xã hội loàingười là sự thay thế nhau của các hình thái kinh tế- xã hội thông qua sự vậnđộng của các mâu thuẫn xã hội Đó là tất yếu khách quan, không tuỳ thuộcvào ý muốn chủ quan Dựa vào cơ sở lý luận, phương pháp luận của chủnghĩa duy vật lịch sử, chủ nghĩa xã hội khoa học rút ra kết luận: hình tháikinh tế xã hội tư bản chủ nghĩa là một nấc thang phát triển của xã hội loàingười, có quá trình phát sinh, phát triển và tiêu vong, sẽ được thay thế bằnghình thái kinh tế- xã hội cộng sản chủ nghĩa; chủ nghĩa tư bản nhất định sẽ bịxoá bỏ, chủ nghĩa xã hội- chủ nghĩa cộng sản nhất định sẽ trở thành hiệnthực, đó là tất yếu lịch sử

Từ đây lý luận về chủ nghĩa xã hội được soi sáng bởi thế giới quankhoa học

Thứ 2 Là phát kiến vĩ đại của Mác về học thuyết giá trị thặng dư.

Vận dụng chủ nghĩa duy vật lịch sử vào nghiên cứu phương thức sản xuất tư

1 V.I.Lênin, toàn tập, tập 23, Nxb Tiến bộ, M, 1980, tr 50.

Trang 3

bản chủ nghĩa và kế thừa những giá trị trong lịch sử tư tưởng kinh tế, đặcbiệt là nền kinh tế chính trị học Anh, C.Mác đã bóc trần bản chất kinh tế củachủ nghĩa tư bản là bóc lột giá trị thặng dư, từ đó chỉ rõ mâu thuẫn đối kháng

về lợi ích kinh tế không thể điều hoà giữa giai cấp công nhân với giai cấp tưsản; làm sáng tỏ địa vị kinh tế xã hội và khả năng cách mạng của giai cấpcông nhân- giai cấp có sứ mệnh lịch sử xoá bỏ chủ nghĩa tư bản, xây dựng

xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa Từ những kết luận đó củakinh tế chính trị học, chủ nghĩa xã hội khoa học có nhiệm vụ “làm sáng tỏvai trò lịch sử thế giới của giai cấp vô sản là người xây dựng xã hội- xã hộichủ nghĩa”, chỉ rõ các nhân tố, các điều kiện, con đường và phương thức đểthực hiện sứ mệnh lịch sử ấy

Kế thừa thành tựu của nhõn loại, tiền đề kinh tế xã hội và tư tưởngcho sự ra đời chủ nghĩa Mác nói chung và chủ nghĩa xã hội khoa học nóiriêng

Cơ sở thực tiễn

1 Thực hiện những nguyên lý đó, giai cấp công nhân và các Đảng

cộng sản trên thế giới hơn một thế kỷ qua đã đưa sự nghiệp cách mạngkhông ngừng phát triển lớn mạnh và giành được những thắng lợi hết sức vĩđại Thành quả vĩ đại nhất của phong trào cộng sản- công nhân quốc tế, củagiai cấp công nhân quốc tế, đó là sự ra đời của nhà nước xã hội chủ nghĩa,chế độ xã hội chủ nghĩa hiện thực

Sự ra đời, không ngừng lớn mạnh, đứng vững, phát triển của Liên

Xô, các nước xã hội chủ nghĩa trước sự chống phá quyết liệt của chủ nghĩa

đế quốc và các thế lực phản động quốc tế; trước những khó khăn to lớn vềkinh tế, xã hội, sự thiếu kinh nghiệm và non yếu về nhiều mặt của chínhquyền mới, nhất là trong việc tổ chức, quản lý, xây dựng một xã hội mới-chưa có trong tiền lệ lịch sử, đã khẳng định bản chất cách mạng- khoa học,chân lý khoa học của chủ nghĩa Mác- Lênin,

Chính vì vậy, chỉ sau mấy thập niên, chủ nghĩa xã hội từ một nước trởthành hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới, Liên Xô trở thành một siêu cường,nhiều nước xã hội chủ nghĩa trở thành những nước phát triển trên thế giới,đạt được nhiều thành tựu to lớn trên các lĩnh vực đời sống xã hội

Trang 4

2 Sự sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu đã,

đang và sẽ được các Đảng cộng sản, các lực lượng chính trị trên thế giớiphân tích sâu sắc Phong trào cộng sản, công nhân quốc tế và Đảng cộng sảnViệt Nam đã chỉ rõ những nguyên nhân của nó: cả sâu xa và trực tiếp, cảkhách quan và chủ quan, cả bên trong và bên ngoài

Trờn cỏc lĩnh v ưc KT, CT, XH, VH và đặc biệt là sự phá hoại nhamhiểm của chủ nghĩa đế quốc, một số Đảng cộng sản, vai trò lãnh đạo xã hội

bị suy yếu, đất nước lâm vào khủng hoảng toàn diện, dẫn đến Đảng cộng sảnmất vai trò lãnh đạo chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ

Trong đó, nguyên nhân của mọi nguyên nhân là sự suy yếu vai tròlãnh đạo của Đảng cộng sản, sự suy yếu của Đảng cả về chính trị, tư tưởng

và tổ chức, trực tiếp dẫn đến sự sai lầm về đường lối chính trị, xa rời, từ bỏcác nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lênin, chủ nghĩa xã hội khoa học

Chứ khụng phải là do sai lầm của những nguyờn lý CNXH.

3 Thực tế cho thấy, mặc dù gặp khó khăn hết sức to lớn do tác động của

sự sụp đổ chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu, một số nước xã hội chủnghĩa đã đứng vững, tích cực đổi mới, cải cách toàn diện trên nền tảng chủnghĩa Mác- Lênin, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa

Những thành tựu to lớn của công cuộc đổi mới, cải cách ở Việt Nam,Trung Quốc trong những thập niên qua là sự minh chứng cho sức sống của chủnghĩa Mác- Lênin, chủ nghĩa xã hội khoa học và đó là kỳ vọng của các lựclượng cách mạng, tiến bộ trên thế giới đối với chủ nghĩa xã hội, báo hiệu chủnghĩa xã hội hoàn toàn có khả năng vượt qua thử thách bước vào thời kỳ pháttriển mới trong thế kỷ XXI

QUAN ĐIỂM

Thứ nhất, nghiên cứu sự vận động biến đổi của chủ nghĩa tư bản hiện đại Thứ hai, nghiên cứu những biến đổi về đời sống hiện thực của thời đại, tác động của nó đến các vấn đề chính trị- xã hội và cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân quốc tế.

Thứ ba, trong điều kiện lịch sử mới, chủ nghĩa xã hội khoa học phải tiếp tục tìm tòi những điều kiện, con đường, biện pháp, nguyên tắc cơ bản chỉ đạo cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân, đưa chủ nghĩa xã hội vượt

Trang 5

qua thoái trào, tiếp tục phát triển và giành được thắng lợi mới trong thế kỷ XXI

Thứ tư, chủ nghĩa xã hội khoa học góp phần nâng cao giác ngộ cách mạng cho giai cấp công nhân và nhân dân lao động

Thứ năm, chủ nghĩa xã hội khoa học phải là vũ khí sắc bén của giai cấp công nhân và đấu tranh có hiệu quả chống lại các quan điểm phản động, chủ nghĩa chống cộng, chủ nghĩa cơ hội, xét lại.

CÂU 2 Học giả tư sản cho rằng trước sự phát triển của KHCNHĐ giai cấp

công nhân không cũn sứ mệnh lịch sử mà chuyển giao cho tầng lớp tri thức

Trả lời

Ngày nay, trước sự biến động phức tạp, khó lường của tỡnh hỡnh thếgiới, trước sự phát triển quanh co của lịch sử, nhất là từ sau khi chế độ xóhội chủ nghĩa ở Liờn Xụ và Đông Âu sụp đổ, phong trào cách mạng thế giớilâm vào thoái trào, chủ nghĩa tư bản tạm thời thắng thế Nhân cơ hội đó, đó

cú khụng ớt những người, lật lọng quay lại phê phán, xuyên tạc, phủ nhậnchủ nghĩa Mác- Lênin, phủ nhận học thuyết về sứ mệnh lịch sử của giai cấpcông nhân và rêu rao về sự “tận cùng của lịch sử”

Học giả tư sản cho rằng trước sự phát triển của KHCNHĐ giai cấp công nhân không cũn sứ mệnh lịch sử mà chuyển giao cho tầng lớp tri thức Đây là quan điểm sai lầm phản khoa học

1 Khoa học công nghệ hiên đại.

1.1 Trong những năm đầu thập niên đầu của thế kỷ XXI Cuộc cách mạng khoa học- công nghệ hiện đại phát triển như vũ bão, tạo nên những

đột biến lớn về công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, tự động hoá vàđiều khiển học, công nghệ vật liệu mới và năng lượng Nhiều bí mật củathế giới vĩ mô và thế giới vi mô đã và đang được khám phá

Cuộc cách mạng khoa học- công nghệ hiện đại tạo ra sự phát triểnvượt bậc của lực lượng sản xuất trên phạm vi mỗi quốc gia dân tộc và toànthế giới, thúc đẩy mạnh mẽ quá trình toàn cầu hoá kinh tế lan rộng đến tất cảcác khu vực, các vùng, các nước, lôi cuốn nhiều quốc gia vào quá trình này

Cuộc cách mạng khoa học- công nghệ hiện đại, tác động đến GCCN hếtsức sâu sắc và toàn diện

Trang 6

Về số lượng giai cấp công nhân vẫn tăng lên tuyệt đối, ở các nước TB

phát triển giai cấp công nhân chiếm 70% đến 80% lực lượng lao động xãhội, cơ cấu giai cấp công nhân trong các lĩnh vực sản xuất thay đổi căn bản,công nhân gián tiếp và dịch vụ công nghiệp có xu hướng ngày càng tăng Sốlượng giai cấp công nhân xét trên phạm vi toàn thế giới vẫn có xu hướng tănglên, chứ không phải "teo đi" như các học giả tư sản tuyên truyền

Về chất lượng của giai cấp công nhân cũng không ngừng phát triển do

yêu cầu khách quan của sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đòi hỏi cảhọc vấn, ngoại ngữ, trình độ chuyên môn và ý thức nghề nghiệp giai cấp của

họ ở các nước tư bản phát triển trình độ giai cấp công nhân chiềm 60-70%

có bằng đại học, sau đại học, công nhân lành nghề và bậc cao 30 - 40%,công nhân nhiều đời gắn bó với nghề nghiệp cũng không ngừng tăng lên

Về cơ cấu: Giai cấp công nhân hiện nay cơ cấu cũng rất phức tạp, 3

lĩnh vực sản xuất tư liệu sản xuất, tư liệu tiêu dùng, lĩnh vực sản xuất dịch

vụ, với hơn 3000 ngành nghề khác nhau Cơ cấu của giai cấp công nhân hiệnđại rất đa dạng, có nhiều trỡnh độ khác nhau và không ngừng biến đổi theohướng không thuần nhất: Công nhân kỹ thuật ngày càng tăng công nhânngày càng được nâng cao về trỡnh độ, công nhân truyền thống giảm dần ởcác nước tư bản phát triển “công nhân áo xanh” chỉ chiếm 12 - 15% tổng sốcông nhân ở Italia cụng nhõn kỹ thuật cao “cụng nhõn ỏo trắng” chiếm53% tổng số cụng nhõn ở Nhật 90% cụng nhõn cú trỡnh độ đại học

Về đời sống vật chất tinh thần của giai cấp công nhân trong xu thế

toàn cầu hoá ngày càng cao, được cải thiện cùng với sự phát triển của sảnxuất và văn minh, văn hóa, các chế độ chính sách đào tạo, bồi dưỡng, sửdụng, bảo hiểm ngày càng hoàn thiện nhưng vẫn chưa tương sứng với kếtquả lao động của họ Tình trạng thất nghiệp, xã thải vẫn thường xuyên diễn

ra, sự chênh lệch mức sống ngày càng lớn

Đạo đức, lối sống nhìn chung được giáo dục, giác ngộ tốt hơn, nhất là

ở giai cấp công nhân các nước XHCN Tuy nhiên, một bộ phận giai cấpcông nhân ở các nước TBCN do bị ảnh hưởng và đầu độc của tư tưởng tưsản nên ý thức giai cấp công nhân, tinh thần đấu tranh cách mạng, tinh thầnquốc tế và giác ngộ sứ mệnh lịch sử của mình còn thấp

Một số cụng nhõn cú cổ phần cổ phiếu …

Trang 7

Mặc dù một số ít trong giai cấp công nhân có cổ phần trong các xínghiệp của tư bản, nhưng về cơ bản giai cấp công nhân vẫn bị bóc lột, mâuthuẫn giữa tư bản và lao động, sự phân biệt giàu nghèo và tỡnh trạng bấtcụng xó hội vẫn tăng lên.

Những biến đổi đó, đặt ra cho lý luận chủ nghĩa xã hội khoa học vềSMLS của GCCN cú cũn khụng hay là của tầng lớp trớ thức

2 Giai cấp công nhân

2.1 Giai cấp công nhân hiện đại có sứ mệnh lịch sử ấy của mỡnh là dođịa vị kinh tế - xó hội của nú quy định

+ Sự phát triển của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa đó làm xuấthiện đội ngũ giai cấp công nhân, họ đại diện cho lực lượng sản xuất tiờn tiếncủa xó hội và là nhõn tố quyết định trong việc thủ tiêu quan hệ sản xuất tưbản chủ nghĩa

+ Trong xó hội tư bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân không có tư liệusản xuất, nếu có thỡ chỉ là một phần rất nhỏ mà thụi, vỡ thế họ phải bỏn sứclao động và bị bóc lột nặng nề Nhưng họ là lực lượng xó hội ngày cànglứon mạnh cả về số lượng lẫn chất lượng Họ là điều kiện tồn tại của giai cấp

tư sản và xó hội tư bản, cho dù khoa học kỹ thuật có phát triển dến đâu.+ Giai cấp công nhân có lợi ích cơ bản nhất trí với lợi ích của toàn thểnhân dân lao động nên có thể thu hút được đông đảo quần chúng nhân dântrong quá trinh thực hiện sứ mệnh lịch sử của mỡnh

2.2 Địa vị kinh tế - xó hội của giai cấp cụng nhõn quy định một cáchkhách quan những đặc điểm của giai cấp công nhân hiện đại

+ Giai cấp công nhân hiện đại là giai cấp tiên tiến nhất

+ Là giai cấp có tinh thần triệt để cách mạnh

+ Là giai cấp cú tớnh tổ chức và kỉ luật cao

+ Là giai cấp cú bản chất quốc thế

2.3 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân khác hẳn với sứ mệnh lịch

sử của các giai cấp đã từng đóng vai trò tiến bộ trong lịch sử thể hiện ở chỗ:

- Về kinh tế, không phải chuyển từ chế độ tư hữu này sang chế độ tư

hữu khác, thay thế hình thức bóc lột này bằng hình thức bóc lột khác, màmục đích cuối cùng của giai cấp công nhân là xóa bỏ chế độ tư hữu tư bảnchủ nghĩa về tư liệu sản xuất, để xóa bỏ tình trạng người bóc lột người vàdân tộc này đàn áp, bóc lột dân tộc khác Thông qua 1 quá trình đấu tranhgiai cấp gian khổ, lâu dài bằng nhiều hình thức, biện pháp, bước đi thíchhợp

Trang 8

- Về chính trị, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là mưu cầu lợi

ích cho đa số, do đa số tiến hành, Việc giành chính quyền mới chỉ là "Màngiáo đầu" của cách mạng XHCN

2.4 Từ một chiều cạnh khỏc, hiện nay sự tăng lên lượng tri thức khoahọc và văn hóa của công nhân lại cũng là một tiền đề quan trọng để giúp họnhận thức và cải tạo xó hội Họ đang phê phán chủ nghĩa tư bản và đến vớichủ nghĩa xó hội như đến với cái đúng và do sự thôi thúc của lý trớ chứkhông chỉ do nghèo đói Với tri thức và khả năng làm chủ công nghệ cao,với năng lực sáng tạo và ý thức về sứ mệnh, giai cấp công nhân hiện đạiđang có thêm điều kiện để tự giải phóng

3 Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Là giai cấp có sứ mệnh lịch sử thủ tiêu chủ nghĩa tư bản xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới Thực chất sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là: Lãnh đạo của

cách mạng XHCN lật đổ ách thống trị của giai cấp tư sản, thiết lập chuyênchính vô sản, từng bước xóa bỏ chế độ tư hữu TBCN, xây dựng chế độ cônghữu về tư liệu sản xuất chủ yếu, là quá trình kết hợp chặt chẽ giữa cải tạo vàxây dựng trong đó lấy xây dựng là chủ yếu, phải kết hợp chặt chẽ sự nghiệpgiải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội và giải phóng conngười

Hien nay, nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là xoá bỏchế độ tư bản chủ nghĩa, xoá bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giaicấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi sự ỏp bức, búclột, nghốo nàn lạc hậu, xõy dựng xó hội cộng sản chủ nghĩa văn minh Tronggiai đoạn hiện nay, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là đấu tranh chohòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội

4 Tầng lớp trớ thức

Khụng cú sứ mệnh lịch sử vỡ

- Chỉ là một tầng lớp xh không thuần nhất, không đại biểu cho 1 lựclượng sản xuất độc lập…

- Không có hệ tư tư ởng riêng, chịu ảnh hưởng của giai cấp thống trị…

- Không xuất phát, ra đời từ trong đấu tranh, không được trang bị …

- Khụng kỷ luật

- Không triệt để cách mạng, dễ thay đổi

Trang 9

- Ngày nay KHCNHĐ cần đến họ trong CNH, HĐH đất nước

- Thực tế chứng minh chưa bao giờ trí thức lam lónh đạo của một cuộccách mạng nhằm lật đổ cđ XH này bằng một chế độ XH khác

4 Kết luận

Để thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, giaicấp công nhân phải tổ chức ra được chính đảng độc lập của mình Phải tiếnhành đấu tranh cách mạng, thông qua một quá trình lâu dài, vừa mang tínhliên tục vừa mang tính giai đoạn, mỗi giai đoạn có một mục tiêu, đối tượng,phương pháp cách mạng khác nhau Vì vậy, Đảng cộng sản phải nhạy bén,kịp thời vạch ra đường lối sát đúng để đưa cách mạng phát triển khôngngừng

5 Phê phán một số quan điểm sai trái phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

5.1 Quan điểm của các học giả tư sản

Các học giả tư sản điên cuồng đưa ra các học thuyết chống cộng "Kỹtrị”, “Hậu công nghiệp”, “Ba làn sóng văn minh" để phủ nhận sứ mệnh lịch

sử của giai cấp công nhân."Học thuyết đằng sau quay" đưa tất cả các nước

xã hội chủ nghĩa còn lại về với thế giới tự do dưới gậy chỉ huy của chủ nghĩa

đế quốc, phủ nhận hoàn toàn sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Những luận điệu sai lầm của các học giả tư sản chính là ở chỗ xóanhòa tính giai cấp trong mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, khoa học, công nghệ,tuyệt đối hóa vai trò của khoa học kỹ thuật, bỏ qua vai trò của con người vàcác quan hệ giai cấp xã hội Đa số mang tính phản động, phản khoa học, là

cơ sở cho những chính sách phản động, phản khoa học của các chính trị gia

tư sản

5.2 Chủ nghĩa cơ hội xét lại

Bécxtanh cơ hội tả khuynh, núp dưới chiêu bài “ Tự do phê bình đòixét lại toàn bộ những nguyên lý của chủ nghĩa Mác

Cauxky cơ hội hữu khuynh “ Ôm hôn chủ nghĩa Mác để bóp chết chủnghĩa Mác”

Phái dân túy ở Nga là một trào lưu XHCN không tưởng tiểu tư sảnchủ trương xây dựng CNXH dựa vào nông dân và công xã nông thôn

Trang 10

Quan điểm sai lầm của Garodi, nguyên Bí thư thứ nhất Đảng cộng sảnPháp vào những năm 50 của thế kỷ XX Ong đã đưa ra quan điểm sai lầm sứmệnh lịch sử thế giới thuộc về "Khối lịch sử mới" bao gồm cả giai cấp côngnhân giai cấp nông dân và mọi tầng lớp lao động khác Do bị giai cấp tư sảnbóc lột cả ở chính quốc và ngoại quốc.

5.3 Chủ nghĩa xã hội dân chủ

Là một trào lưu tư tưởng cải lương nằm trong phong trào cộng sản vàcông nhân quốc tê, họ không phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giai cấp côngnhân, nhưng để thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân thì họ lạiđưa ra con đường, biện pháp cải lương, không thể thực hiện được như: từ bỏđấu tranh giai cấp, cách mạng vô sản, chuyên chính vô sản Chủ trương đấutranh nghị trường, thiết lập Nhà nước "Toàn dân" và bảo vệ chế độ TBCN

CÂU 3 Tác động của toàn cầu hóa đối với giai cấp công nhân, Một số vấn

đề đặt ra đối với giai cấp công nhân hiện nay

Trả lời

1 Toàn cầu húa: Toàn cầu hóa là quá trình xã hội hóa lực lượng sản

xuất trên phạm vi quốc tế, các quan hệ kinh tế vượt ra khỏi biên giới quốcgia, dân tộc lan tỏa ra phạm vi toàn cầu, trong đó hàng hóa, dịch vụ, vốn,tiền tệ, thông tin, lao động vận động thông thoáng; sự phân công lao độngmang tính quốc tế; mối quan hệ kinh tế giữa các quốc gia, khu vực quốc tếđan xen, tùy thuộc lẫn nhau, hình thành các cộng đồng kinh tế, chính trị mà

ở đó ý nghĩa biên giới quốc gia ngày càng giảm dần Toàn cầu hóa tác động

cả tích cực và tiêu cực đối với các quốc gia tham gia quá trỡnh này

2 Tác động của toàn cầu hóa đối với giai cấp công nhân

Về số lượng giai cấp công nhân vẫn tăng lên tuyệt đối, ở các nước TB

phát triển giai cấp công nhân chiếm 70% đến 80% lực lượng lao động xãhội, cơ cấu giai cấp công nhân trong các lĩnh vực sản xuất thay đổi căn bản,công nhân gián tiếp và dịch vụ công nghiệp có xu hướng ngày càng tăng

Ở các nước đang phát triển chiếm 3/4 dân số thế giới, giai cấp công nhânvẫn chủ yếu là những công nhân công nghiệp truyền thống, công nhân thủ công

và một số ít là công nhân làm việc trong nhà máy công nghệ hiện đại Do đó,

Trang 11

số lượng giai cấp công nhân xét trên phạm vi toàn thế giới vẫn có xu hướngtăng lên, chứ không phải "teo đi" như các học giả tư sản tuyên truyền.

Về chất lượng của giai cấp công nhân cũng không ngừng phát triển do

yêu cầu khách quan của sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đòi hỏi cảhọc vấn, ngoại ngữ, trình độ chuyên môn và ý thức nghề nghiệp giai cấp của

họ ở các nước tư bản phát triển trình độ giai cấp công nhân chiềm 60-70%

có bằng đại học, sau đại học, công nhân lành nghề và bậc cao 30 - 40%,công nhân nhiều đời gắn bó với nghề nghiệp cũng không ngừng tăng lên

Về cơ cấu: Giai cấp công nhân hiện nay cơ cấu cũng rất phức tạp, 3

lĩnh vực sản xuất tư liệu sản xuất, tư liệu tiêu dùng, lĩnh vực sản xuất dịch

vụ, với hơn 3000 ngành nghề khác nhau

Về đời sống vật chất tinh thần của giai cấp công nhân trong xu thế

toàn cầu hoá ngày càng cao, được cải thiện cùng với sự phát triển của sảnxuất và văn minh, văn hóa, các chế độ chính sách đào tạo, bồi dưỡng, sửdụng, bảo hiểm ngày càng hoàn thiện nhưng vẫn chưa tương sứng với kếtquả lao động của họ Tình trạng thất nghiệp, xã thải vẫn thường xuyên diễn

ra, sự chênh lệch mức sống ngày càng lớn

Đạo đức, lối sống nhìn chung được giáo dục, giác ngộ tốt hơn, nhất là

ở giai cấp công nhân các nước XHCN Tuy nhiên, một bộ phận giai cấpcông nhân ở các nước TBCN do bị ảnh hưởng và đầu độc của tư tưởng tưsản nên ý thức giai cấp công nhân, tinh thần đấu tranh cách mạng, tinh thầnquốc tế và giác ngộ sứ mệnh lịch sử của mình còn thấp

3 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong bối cảnh toàn cầu hóa

Địa vị kinh tế - xã hội của giai cấp công nhân trong bối cảnh toàn cầu hóa

Toàn cầu hóa làm cho vị trí vai trò của GCCN không chỉ quyết địnhtrong sản xuất mà cả trong quản lý, phân phối, lưu thông và tiêu dùng Vìvậy, vị trí vai trò của giai cấp công nhân càng trở nên quan trọng và quyếtđịnh trong xu thế toàn cầu hóa

Về quan hệ của giai cấp công nhân với tư liệu sản xuất trong bối cảnh toàn cầu hóa

Ở các nước TBCN cơ bản giai cấp công nhân vẫn không có tư liệu sảnxuất Các tư liệu sản xuất chủ yếu vẫn nằm trong các tập đoàn tư bản quốc

Trang 12

gia, xuyên quốc gia, giai cấp công nhân vẫn phải làm thuê, bán sức lao độngchân tay, trí óc và quản lý thay cho giai cấp tư sản.

Ở các nước XHCN giai cấp công nhân từng bước làm chủ tư liệu sảnxuất chủ yếu Tuy nhiên, trong nền kinh tế nhiều thành phần, tư liệu sản xuấtchủ yếu cũng bị chi phối bởi các thành phần kinh tế, nhất là trong bối cảnhtoàn cầu hóa những tư liệu sản xuất còn được sử dụng góp vốn với nướcngoài để liên doanh, liên kết Vì vậy, quan hệ của giai cấp công nhân với tưliệu sản xuất cũng đang trong quá trình biến đổi phức tạp

Tuy có những tác động như trên, nhưng địa vị kinh tế - xã hội của giaicấp công nhân trong bối cảnh toàn cầu hoá về cơ bản vẫn không thay đổi,vẫn là giai cấp đại diện cho lực lượng sản xuất tiên tiến, phương thức sảnxuất hiện đại, là giai cấp trung tâm của thờ đại và quyết định xu hướng pháttriển tất yếu của xã hội loài người

Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Là giai cấp có sứ mệnh lịch sử thủ tiêu chủ nghĩa tư bản xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản trên phạm vi toàn thế giới Thực chất sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là: Lãnh đạo của

cách mạng XHCN lật đổ ách thống trị của giai cấp tư sản, thiết lập chuyênchính vô sản, từng bước xóa bỏ chế độ tư hữu TBCN, xây dựng chế độ cônghữu về tư liệu sản xuất chủ yếu, là quá trình kết hợp chặt chẽ giữa cải tạo vàxây dựng trong đó lấy xây dựng là chủ yếu, phải kết hợp chặt chẽ sự nghiệpgiải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội và giải phóng conngười

4 Một số vấn đề đặt ra trong thực hiện sứ mệnh lịch sử của GCCN Việt Nam hiện nay

Ngày nay, trong công cuộc xây dựng đât nước quá độ lên CNXH, giaicấp công nhân Việt Nam đang trong quá trình phát triển mạnh mẽ, là lựclượng đi đầu trong sự nghiệp CNH, HĐH, là cơ sở xã hội chủ yếu nhất củaĐảng và Nhà nước ta, là lực lượng nòng cốt trong liên minh công nhân -nông dân - trí thức, nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Trước tác đông của toàn cầu hóa GCCN VN

Về số lượng, Tăng nhanh số lượng, cơ cấu đa dạng trong các thành

phần kinh tế

1986 hơn 4 triệu hơn 15 % lao động xó hội

Trang 13

2007 hơn 5 triệu hơn 21 % lao động xó hội

2012 hơn triệu % lao động xó hội

Trước yêu cầu toàn cầu hóa trên 21% = 11% dân số cũn ớt chưa đápứng yêu cầu sự nghiệp CNH, HĐH đất nước

Về chất lượng, chất lượng chưa cao, chưa được rèn luyện nhiều trong

nền công nghiệp hiện đại, trình độ văn hóa, tay nghề còn thấp, ý thức giácngộ giai cấp chưa cao

Cơ cấu và trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp của sựnghiệp CNH, HĐH và hội nhập quốc tế; thiếu nghiêm trọng các chuyên gia

kỹ thuật, cán bộ quản lý giỏi, công nhân lành nghề, tác phong công nghiệp

và kỷ luật lao động còn nhiều hạn chế

- Đa phần từ nông dân, chưa được đào tạo cơ bản và có hệ thống Một

bộ phận công nhân chậm thích nghi với cơ chế thị trường Địa vị chính trịcủa giai cấp công nhân chưa thể hiện đầy đủ

- Giác ngộ về giai cấp và bản lĩnh chính trị của giai cấp công nhânkhông đồng đều, sự hiểu biết về chính sách, pháp luật còn hạn chế

Phải trớ thức húa cụng nhõn, nõng cao trỡnh độ tay nghề, ý thức, tácphong, bản lĩnh, đời sông VC, TT, giả quyết những vần đề bức xúc của côngnhân

Về đới sống vật chất, tinh thần,

Đời sống nghèo nàn lương 3t/12h

Thiếu nhà ở, điều kiện sinh hoạt, bảo hiểm

Tinh thần đấu tranh cách mạng, tinh thần quốc tế thấp

Phải Tang cường giáo dục SMLS của mỡnh

5 Giải pháp xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay

Xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh, có giác ngộ giai cấp và bảnlĩnh chính trị vững vàng, có ý thức công dân, yêu nước, nhạy bén và vữngvàng trước những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới và trong nước

Trang 14

Có tinh thần đoàn kết dân tộc, đoàn kết, hợp tác quốc tế, thực hiện sứmệnh lịch sử của giai cấp công nhân, lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiênphong là Đảng cộng sản việt nam.

Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam lớn mạnh, phát triển nhanh về

số lượng, nâng cao chất lượng, có cơ cấu đáp ứng yêu cầu phát triển đấtnước; ngày càng được trí thức hóa; có trìn_h độ học vấn, chuyên môn, kỹnăng nghề nghiệp cao; có khả năng tiếp cận và làm chủ khoa học công nghệtiên tiến hiện đại trong điều kiện phát triển kinh tế trí thức, thích ứng nhanhvới kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế, có tác phong công nghiệp

và kỷ luật lao động cao

6 Phê phán một số quan điểm sai trái phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Các học giả tư sản điên cuồng đưa ra các học thuyết chống cộng "Kỹtrị”, “Hậu công nghiệp”, “Ba làn sóng văn minh" để phủ nhận sứ mệnh lịch

sử của giai cấp công nhân."Học thuyết đằng sau quay" đưa tất cả các nước

xã hội chủ nghĩa còn lại về với thế giới tự do dưới gậy chỉ huy của chủ nghĩa

đế quốc, phủ nhận hoàn toàn sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

Những luận điệu sai lầm của các học giả tư sản chính là ở chỗ xóanhòa tính giai cấp trong mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, khoa học, công nghệ,tuyệt đối hóa vai trò của khoa học kỹ thuật, bỏ qua vai trò của con người vàcác quan hệ giai cấp xã hội Đa số mang tính phản động, phản khoa học, là

cơ sở cho những chính sách phản động, phản khoa học của các chính trị gia

tư sản

CÂU 4 Phân tích quan điểm Đảng XI Các mâu thuẫn cơ bản trên thế giới

vẫn tồn tại và phát triển, với những biểu hiện khác nhau Phê phán quan điểm sai trái

Trả lời

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin thời đại là một khái niệmkhoa học dùng để phân kỳ lịch sử xó hội, phõn biệt những nấc thang phỏt

Trang 15

triển của xó hội loài người Những mâu thuẫn cơ bản của thời đại hiện nayvẫn cũn tồn tại và tiếp tục phỏt triển sõu sắc hơn, tuy mức độ và hỡnh thứcbiểu hiện cú những nột mới so với trước đây

Cỏc mâu thuẫn của thời đại là:

+ Mõu thuẫn giữa chủ nghĩa xó hội và chủ nghĩa tư bản

+ Mâu thuẫn giữa tư bản và lao động

+ Mõu thuẫn giữa cỏc dt thuộc địa và phụ thuộc với chủ nghĩa đế quốc.+ Mâu thuẫn giữa các nước tư bản chủ nghĩa với nhau

Đảng ta luôn luôn nhất quán khẳng định thời đại hiện nay không chỉtồn tại một mà nhiều mâu thuẫn cơ bản, phản ánh nội dung và tính chất củathời đại Những mâu thuẫn cơ bản của thời đại hiện nay vẫn cũn tồn tại vàtiếp tục phỏt triển sõu sắc hơn, tuy mức độ và hỡnh thức biểu hiện cú nhữngnột mới so với trước đây

1 Mõu thuẫn giữa chủ nghĩa xó hội và chủ nghĩa tư bản.

- Về vị trí, đây là mâu thuẫn nổi bật, xuyên suốt thời đại quá độ mangtính toàn cầu

- Thực tiễn lịch sử từ sau cách mạng Tháng Mười Nga đến nay đó xỏcnhận mõu thuẫn này Hiện nay, các thế lực đế quốc đang ra sức lợi dụng sựsụp đổ của chủ nghĩa xó hội ở Liờn Xụ và Đông Âu để đẩy mạnh cuộc phảnkích quyết liệt nhằm xóa bỏ các nước xó hội chủ nghĩa cũn lại

- Hiện nay, mõu thuẫn giữa chủ nghĩa xó hội và chủ nghĩa, mõu thuẫn

này vẫn cũn tồn tại phản ỏnh sự khỏc biệt về bản chất giữa hai chế độ xó hội

- chính trị khác nhau nhưng có sự phát triển mới là vừa mở rộng quan hệ hợptác, vừa đấu tranh với nhau

Trang 16

Biểu hiện chủ yếu bằng DBHB và chống DBHB ngày nay vẫn con rấtgay gắt.

2 Mõu thuẫn giữa tư bản và lao động.

- Về vị trí: Đây là mâu thuẫn cơ bản của thời đại hiện nay, là mâuthuẫn giữa giai cấp thống trị và giai cấp bị trị, bị bóc lột

- Nội dung cơ bản của mâu thuẫn này phản ánh bản chất bóc lột laođộng làm thuê của giai cấp tư sản, của chế độ chiếm hữu tư nhân tư sản về tưliệu sản xuất

- Hiện nay, mâu thuẫn này có sự phát triển nhưng vẫn trong khuôn khổ

bản chất của chủ nghĩa tư bản, của giai cấp tư sản Giai cấp vô sản vẫn làgiai cấp lao động làm thuê, nhưng được chủ nghĩa tư sản bán cho một số cổphiếu, cổ phần Cho nên, về hỡnh thức và biểu hiện cụ thể ở từng cụng ty, ởmỗi doanh nghiệp, người công nhân vừa bị bóc lột vừa là người tham giabóc lột

Thực chất đây lầ trũ ảo thuật nhằm xó hội hoỏ tư bản để một phần huyđộng thêm vốn đầu tư sản xuất, phần khác làm tăng thêm sự gắn bó củangười công nhân với giới chủ Thực tế cho thấy, phần cổ tức thu được củangười công nhân từ số cổ phần ít ỏi không bao giờ đủ sống và vẫn phải sốngnhờ bán sức lao động làm thuê là chủ yếu Nhưng vẫn gay gắt (CHIẾM PHỐWUễN)

Trong xu thế mở rộng quan hệ kinh tế thế giới thỡ mõu thuẫn này,khụng chỉ tồn tại ở nội bộ cỏc nước tư bản chủ nghĩa mà đó phỏt triển rangoài nước và mang phạm vi toàn cầu

3 Mõu thuẫn giữa các DTTĐ và phụ thuộc với CNĐQ

- Đây là mâu thuẫn xuất hiện gắn liền với chính sách thực dân xâmlược của chủ nghĩa đế quốc

Trang 17

Nội dung thể hiện mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa và phụ thuộcvới chủ nghĩa đế quốc là sự phản ánh chênh lệch cách biệt giữa nước giàuvới nước nghèo, áp bức giai cấp.

- Hiện nay, các nước được trao trả độc lập, nhưng lệ thuộc KT kéo theo

lệ thuộc CT bị CNTB chi phối CT - XH

- Hiện nay chuyển thành mâu thuẫn giữa nước giàu và nước nghèo,giữa nước phát triển và chậm phát triển Thực tế chứng minh, khoảng cáchBắc Nam ngày càng sâu, rộng; 1% số người giàu có thu nhập hàng năm caohơn 57% số người nghèo nhất

4 Mâu thuẫn giữa các nước tư bản chủ nghĩa với nhau.

- Đây là m.thuẫn cơ bản, diễn ra thường xuyên lúc gay gắt, lúc thầm kín

- Nội dung mõu thuẫn phản ánh quan hệ giữa các nước tư bản chủnghĩa với nhau, vừa có quan hệ liên minh giữa các thế lực, tập đoàn tư bản

để cùng tỡm kiếm và giành giật nhau về lợi ớch Chỳng liờn minh trongcạnh tranh và thụn tớnh lẫn nhau, song chỳng cũng lại thống nhất với nhautrong mục đích chống phá chủ nghĩa xó hội và phong trào cỏch mạng thếgiới

Từ khi hệ thống xó hội chủ nghĩa bị khủng hoảng, tan ró và trật tự thếgiới cú sự thay đổi thỡ mõu thuẫn giữa cỏc nước tư bản chủ nghĩa cũng có

sự phát triển mới Thể hiện mâu thuẫn giữa ba trung tâm tư bản lớn là: Mỹ Nhật - Tây Âu; giữa các tập đoàn tư bản lớn… Tính gay gắt của mâu thuẫnnày là Mỹ muốn thao túng các nước tư bản chủ nghĩa, tập trung quyền lựccủa mỡnh, cũn cỏc nước tư bản chủ nghĩa muốn xây dựng trật tự tư bản chủnghĩa đa trung tâm quyền lực

-5 Thế giới ngày nay cũn tồn tại nhiều mõu thuẫn khỏc nữa trờn phạm

vi toàn cầu hay trong từng khu vực như bùng nổ dân số, môi trường sinh thái

Trang 18

bị huỷ hoại, sự lan tràn các căn bệnh thế kỷ, xung đột dân tộc và tôn giáo,tỡnh trạng mất an ninh, nguy cơ chiến tranh…

Phờ phỏn

1.Thời đại CNTB không cũn mõu thuẫn TB và CNXH Dưới CNTBcác nước thi đua phát triển

2.CNTB đó cú điều chỉnh thích nghi nên MT TB và LĐ kông cũn

3 Phương pháp tả khuyng quá trú trọng đấu tranh, đóng cửa khụnghợp tỏc

4 Phương pháp hữu khuyng quá trú trọng phát triển không chú ý đấutranh, thờ ơ chính trị, lơ là mất cảnh giác

CÂU 5 Các xu thế trong trong giai đoạn hiện nay của thời đại hiện

nay Ý nghĩa của nắm vững xu thế đó.

Trả lời

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin thời đại là một khái niệmkhoa học dùng để phân kỳ lịch sử xó hội, phõn biệt những nấc thang phỏttriển của xó hội loài người

Thời đại hiện nay là thời đại quá độ tù CNTB lên CNXH trên pham vitoàn thế giới, mở đầu bằng cách mạng thang 10 Nga lịch sử

Về nội dung của thời đại mới: theo quan điểm của V.I.Lênin, nội dungcủa thời đại mới là xóa bỏ giai cấp tư sản và chủ nghĩa tư bản; đồng thờithiết lập những cơ sở của xó hội mới là xó hội xó hội chủ nghĩa và cộng sảnchủ nghĩa

Tính chất của thời đại hiện nay: vẫn là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tưbản lên chủ nghĩa xó hội, cuộc đấu tranh giữa chủ nghĩa xó hội với chủnghĩa tư bản vẫn diễn ra gay go quyết liệt, phức tạp và lâu dài

Ngày đăng: 26/08/2017, 18:08

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TRÍCH ĐOẠN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w