Rủi ro đề cập tới tình huống khi xác suất các kết quả có thể xảy ra trong tương lai được dự đoán trước dựa vào kinh nghiệm ► Không biết điều gì sẽ xảy ra ► Không biết xác suất của
Trang 1CHƯƠNG 7: RỦI RO VÀ
BẤT TRẮC
Trang 2Nội dung chương học
Trang 3• Tài liệu bắt buộc: Business Economics and
Managerial Decision Making – Chương 3
• Tài liệu đọc thêm:
Tài liệu chương học
Trang 4Rủi ro và Bất trắc
01
Trang 5có thể xảy ra trong tương lai nhưng không dự đoán được xác suất của các kết quả đó
Rủi ro đề cập tới tình
huống khi xác suất các kết
quả có thể xảy ra trong
tương lai được dự đoán
trước dựa vào kinh nghiệm
► Không biết điều gì sẽ xảy ra
► Không biết xác suất của các kết quả
có thể xảy ra
► Sử dụng độ tin cậy ước lượng
Rủi ro
Bất trắc
► Không biết điều gì sẽ xảy ra
► Biết xác suất các kết quả có thể xảy ra
► Dựa vào kinh nghiệm
Trang 6Rủi ro và Bất trắc
Trang 7Tổng hợp thông tin trong trường hợp bất trắc
Giá trị kỳ vọng Phương sai Độ lệch chuẩn
Trang 9𝑝1, 𝑝2, … , 𝑝𝑛: xác suất tương ứng của các kết quả đó
𝐸 𝑥 : Giá trị kz vọng của biến x
Trang 10Rủi ro và Bất trắc
• Độ lệch chuẩn:
𝜎 = 𝜎 2
= 𝑝1(𝑥1−𝐸 𝑥 ) 2 + 𝑝2(𝑥2−𝐸 𝑥 ) 2 + ⋯ + 𝑝𝑛(𝑥𝑛−𝐸 𝑥 ) 2
Trang 11Rủi ro và Bất trắc
Trang 14Thái độ đối với Rủi ro và
Bất trắc
02
Trang 15Thái độ đối với Rủi ro và Bất trắc
Ghét
rủi ro
Không quan tâm đến rủi ro
Ưa thích rủi ro
Trang 16Thái độ đối với Rủi ro và Bất trắc
Trang 17Thái độ đối với Rủi ro và Bất trắc
• Ghét rủi ro:
– Ưa thích một khoản tiền M chắc chắn hơn là
khoản đầu tư với giá trị kz vọng bằng M
• Không quan tâm đến rủi ro:
– Bàng quan trong việc lựa chọn giữa khoản tiền M chắc chắn và khoản đầu tư với giá trị kz vọng bằng
M
• Ưa thích rủi ro
– Ưa thích khoản đầu tư với giá trị kz vọng bằng M hơn là khoản tiền M chắc chắn
Trang 18Thái độ đối với Rủi ro và Bất trắc
• Ghét rủi ro:
Trang 19Thái độ đối với Rủi ro và Bất trắc
• Không quan tâm đến rủi ro:
Trang 20Thái độ đối với Rủi ro và Bất trắc
• Ưa thích rủi ro:
Trang 21Thái độ đối với Rủi ro và Bất trắc
• Phân tích đường bàng quan giữa rủi ro và thu nhập:
– Thể hiện các kết hợp giữa rủi ro và thu nhập đem lại mức độ thỏa dụng là như nhau đối với một cá nhân
– Các cá nhân khác nhau có đường bàng quan với hình dạng khác nhau
Trang 22Thái độ đối với Rủi ro và Bất trắc
• Phân tích đường bàng quan giữa rủi ro và thu nhập:
Trang 23Thái độ đối với Rủi ro và Bất trắc
• Phân tích đường bàng quan giữa rủi ro và thu nhập:
Trang 24Thái độ đối với Rủi ro và Bất trắc
• Phân tích đường bàng quan giữa rủi ro và thu nhập:
Trang 25Thái độ đối với Rủi ro và Bất trắc
• Phân tích đường bàng quan giữa rủi ro và thu nhập:
Trang 26Bất trắc
03
Trang 27Bất trắc
Thị trường Doanh nghiệp
Hành vi cá nhân
Trang 28– Gợi ý cho doanh nghiệp:
» Hạ giá thành sản phẩm mới thấp hơn so với giá thành cũ
» Sử dụng quảng cáo nhằm so sánh hai loại sản phẩm
Trang 29Bất trắc
• Bất trắc và Hành vi cá nhân:
– Khách hàng ghét rủi ro:
• Địa điểm mua sắm:
– Cửa hàng nhỏ vs Trung tâm thương mại – Quán ăn lạ vs Nhà hàng quen
Trang 31Bất trắc
• Bất trắc và Hành vi cá nhân:
– Tìm kiếm thông tin:
• Khách hàng không biết giá của sản phẩm tương tự của các doanh nghiệp khác
• Giá bảo lưu: Là mức giá mà tại đó khách hàng bàng quan trong việc mua hàng ở mức giá hiện tại và việc tìm kiếm để có mức giá thấp hơn
Trang 32Bất trắc
• Bất trắc và Hành vi cá nhân:
– Tìm kiếm thông tin:
Trang 33Bất trắc
• Bất trắc và Hành vi cá nhân:
– Tìm kiếm thông tin:
Trang 35Bất trắc
• Bất trắc và doanh nghiệp
Trang 36Bất trắc
• Bất trắc và thị trường
– Thông tin bất cân xứng:
• Là tình huống khi một vài người có thông tin tốt hơn
Trang 37Bất trắc
• Bất trắc và thị trường:
– Đặc tính ẩn: là những đặc tính mà chỉ có một bên trong giao dịch kinh tế nắm được thông tin
– Hành động ẩn: Là hành động được thực hiện bởi một bên mà bên kia không thể giám sát được
Trang 38Bất trắc
• Bất trắc và Thị trường
– Lựa chọn nghịch:
– Rủi ro đạo đức:
Trang 39Ra quyết định trong
điều kiện rủi ro
04
Trang 40Ra quyết định trong điều kiện rủi ro
• Cây ra quyết định:
– Đưa ra quyết định dựa trên sự phụ thuộc và
tương tác của các chuỗi kết quả
– Chuỗi lựa chọn được thể hiện dưới dạng sơ đồ cây
Trang 41Ra quyết định trong điều kiện rủi ro
• Cây ra quyết định:
Trang 42Ra quyết định trong điều kiện rủi ro
Trang 43Ra quyết định trong điều kiện rủi ro
• Tiêu chí ra quyết định Maxi-min:
– Lựa chọn dự án với giá trị kz vọng cao nhất trong các kết quả với giá trị thấp nhất
– Là tiêu chí ra quyết định của người ghét rủi ro
Trang 44Ra quyết định trong điều kiện rủi ro
• Tiêu chí ra quyết định Maxi - max:
– Lựa chọn dự án với giá trị kz vọng cao nhất trong các kết quả với giá trị cao nhất
– Là tiêu chí ra quyết định của người ưa thích rủi ro
Trang 45Ra quyết định trong điều kiện rủi ro
Trang 46• Tiêu chí ra quyết định mini – max regret:
– So sánh chi phí cơ hội của các lựa chọn sai lầm
– Cho phép người quản lý phân tích lợi ích/ thiệt hại
đi kèm với các quyết định
– Lựa chọn dự án nhằm hạn chế sự hối tiếc
Trang 47Ra quyết định trong điều kiện rủi ro
• Tiêu chí ra quyết định Mini-max regret:
Trang 48Ra quyết định trong điều kiện rủi ro
• Tiêu chí ra quyết định Hurwicz’s alpha:
Trang 49Ra quyết định trong điều kiện rủi ro
• Tiêu chí ra quyết định Hurwicz’s alpha: