Chính sách Thương mại Quốc tế Slide TPP

Tóm tắt cam kết về Trợ cấp Thủy sản trong TPP:- Trong chương Môi trường, Hiệp định TPP đã đưa ra các cam kết quan trọng như sau: + Xóa bỏ trợ cấp cho đánh bắt nguồn lợi hải sản trong tì

THAM GIA TPP

CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC TRONG VIỆC

XUẤT KHẨU TÔM Ở VIỆT NAM

Khái quát về Hiệp định TPP Hiệp định Đối tác Kinh tế xuyên Thái Bình Dương

( Trans-Pacific Strategic Economic Partnership Agreement)

+ Hàng hóa, dịch vụ (chưa bao gồm dịch vụ tài chính do được đàm phán sau) + Vệ sinh an toàn thực phẩm (SPS)

+ Rào cản kỹ thuật (TBT) + Chính sách cạnh tranh + Sở hữu trí tuệ

+ Mua sắm chính phủ + Minh bạch hóaNgoài ra còn có 2 văn kiện đi kèm về Hợp tác Môi trường và Hợp tác Lao động

I/ Vài nét về Hiệp định Đối tác Kinh tế xuyên Thái Bình Dương TPP

P4

Hiệp định TPP mở rộng và sự tham gia của Việt Nam:

Tháng 11 năm 2010, Việt Nam đã chính thức tham gia đàm phán TPP

Tóm tắt cam kết về Trợ cấp Thủy sản trong TPP:

- Trong chương Môi trường, Hiệp định TPP đã đưa ra các cam kết quan trọng như sau: 

+ Xóa bỏ trợ cấp cho đánh bắt nguồn lợi hải sản trong tình trạng bị đánh bắt quá mức và không trợ cấp cho các tàu đánh bắt bất hợp pháp, không theo quy định và không báo cáo

+ Cam kết minh bạch hóa mọi chính sách và dữ liệu có liên quan đến các chương trình trợ cấp đánh bắt

+ Cam kết thực hiện các biện pháp quốc gia cảng biển và quốc gia tàu treo cờ; các kế hoạch hành động chống đánh bắt bất hợp pháp của các tổ chức nghề cá khu vực và quốc tế nhằm ứng phó và giải quyết vấn nạn đánh bắt bất hợp pháp và hành vi thương mại các sản phẩm đó.   

- Các nước có thời gian 3 năm kể từ khi Hiệp định có hiệu lực với từng bên để hài hòa hóa mọi chính sách liên quan Riêng Việt Nam sẽ được gia hạn thêm 2 năm nếu có cơ sở thể hiện sự cần thiết phải có thêm thời gian chuyển tiếp. 

II/ Tình hình xuất khẩu tôm

Năm 2014:

Xuất khẩu tôm tăng trưởng vượt bậc trong năm 2014 Xuất khẩu tôm sang Hàn Quốc tăng tới 115% so với cùng kỳ năm 2013, là thị trường nhập tôm lớn thứ năm của Việt Nam Đồng thời, hiện Việt Nam đã trở thành nhà cung cấp tôm lớn nhất cho Xứ sở Kim chi. 

Năm 2015:

- Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, tổng xuất khẩu tôm của Việt Nam trong 10 tháng đầu năm nay đạt 2,5 tỷ USD; giảm 26,7% so với cùng kỳ năm 2014

- Xuất khẩu tôm Việt Nam trong tháng 10/2015 tăng 7,3% so với tháng 9/2015 nhưng vẫn giảm 21,7% so với cùng kỳ năm 2014 Kể từ tháng 4/2015, xuất khẩu tôm Việt Nam tăng đều qua từng tháng và đạt cao nhất vào tháng 10/2015

- Xuất khẩu tôm sang top 3 thị trường chính đều giảm mạnh như sang Mỹ giảm 41%, sang Nhật Bản giảm 20,8%, sang EU giảm 19,7% so với cùng kỳ năm ngoái.

- Xuất khẩu sang một số thị trường đơn lẻ lại tăng so với cùng kỳ 2014 như Anh (+11,1%), Hồng Kông (+3%), và Malaysia (+17,8%).

III/ Cơ hội và đánh giá trong việc xuất khẩu tôm sau khi gia nhập TPP

1/ Lợi ích về thuế quan:

-Thủy sản (đặc biệt là tôm) được cho là ngành nông nghiệp tận dụng được nhiều lợi thế hơn cả khi Việt Nam gia nhập TPP, cụ thể là cơ hội gia tăng xuất khẩu

-Lợi ích này sẽ có được khi hàng hóa Việt Nam được tiếp cận các thị trường này với mức thuế quan thấp hoặc bằng 0

=> Mặt hàng tôm khi xuất khẩu được hưởng lợi ích từ thuế suất là 0% thì sẽ tiết kiệm được chi phí cho nhà sản xuất, thúc đẩy sản xuất Nói cách khác, lợi thế này không chỉ nhìn từ góc độ hiện tại mà còn được nhìn thấy ở cả tiềm năng trong tương lai

- Cam kết của Hoa Kỳ đối với thuế đánh vào thủy sản và tôm: Xóa bỏ ngay hoặc vào năm thứ 3 kể từ khi Hiệp định có hiệu lực

- Cam kết của Nhật Bản: đa số mặt hàng thủy sản trong đó có tôm của Việt Nam được hưởng thuế suất 0% ngay sau khi Hiệp định có hiệu lực.

- Cam kết của Mexico: thuế đánh vào tôm đông lạnh sẽ được xóa bỏ vào năm thứ 13; tôm chế biến xóa bỏ vào năm thứ 12.

=> Tóm lại, khi thuế nhập khẩu tôm Việt Nam vào các nước được bãi bỏ theo TPP, chắc chắn giá tôm Việt Nam sẽ trở nên cạnh tranh hơn so với các đối thủ khác (Thái Lan, Indonesia, Trung Quốc, Ấn Độ)

2/ Lợi ích tiếp cận thị trường:

- Việt Nam sẽ được tiếp cận thị trường dịch vụ của các nước đối tác thuận lợi hơn (Mỹ, Nhật Bản, Canada), cùng với đó các cam kết rõ ràng hơn về cải thiện môi trường đầu tư cho các nhà sản xuất tôm và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ chắc chắn sẽ góp phần thu hút vốn đầu tư nước ngoài nhất là các tập đoàn lớn

- Trong khi đó tôm lại là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam Nếu biết tận dụng thời cơ này Việt Nam sẽ hưởng lợi lớn từ sóng đầu tư mới

- Tạo ra nhiều công ăn việc làm, hình thành năng lực sản xuất mới để tận dụng các cơ hội xuất khẩu; tham gia các chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu do TPP đem lại

3/ Lợi ích từ các hàng rào biên giới

- Lợi ích từ các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm SPS, ở các hàng rào kỹ thuật TBT (yêu cầu về bao gói, ghi nhãn, vận chuyển….), các biện pháp phòng vệ thương mại (chống bán phá giá, chống trợ cấp…)

- TPP có hiệu lực sẽ mở ra cơ hội để Việt Nam giải quyết các tranh chấp nói trên với Mỹ một cách bình đẳng hơn

- Thủy sản Việt Nam có thể bỏ gánh lo phòng vệ thương mại cũng như rào cản SPS, TBT ở thị trường Hoa Kỳ khi TPP hoàn thành đàm phán và đi vào thực thi

- Để đẩy mạnh xuất khẩu tôm và tận dụng triệt để cơ hội từ TP, doanh nghiệp xuất khẩu cần thực hiện nghiêm ngặt các quy định về an toàn thực phẩm, các tiêu chuẩn kỹ thuật của các thị trường nhập khẩu

IV/ Thách thức ngành tôm khi gia nhập TPP

1/ Phải cạnh tranh bằng giá:

=> TPP sẽ buộc người nuôi tôm phải từ bỏ việc sử dụng thuốc kháng sinh, tuân thủ quy tắc về nguồn gốc xuất xứ, các tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường và lao động

2 Đề phòng các vụ kiện:

Những vụ kiện chống bán phá giá và chủ trương bảo hộ sản xuất của các nước.

Nguồn gốc xuất xứ

Việt Nam phải nhập khẩu tôm từ Ấn Độ

V/ Định hướng phát triển xuất khẩu tôm khi gia nhập TPP

- Năm 2014 là một năm “sóng gió” với tôm xuất khẩu Việt Nam với hàng loạt các cảnh báo và vụ từ chối nhập hàng do tôm gặp vấn đề về dư lượng Ethoxyquin và

dư lượng kháng sinh từ thị trường Nhật Bản Và EU

- Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 20/CT-TTg về ngăn chặn

hành vi đưa tạp chất vào tôm nguyên liệu và sản xuất kinh doanh tôm có chứa tạp chất ngày 01/08/2014

- Đầu tư phát triển, nhân rộng mô hình “Nuôi tôm siêu thâm canh trong nhà kính” sau khi đã được Tập đoàn Việt Úc thử nghiệm thành công

- Công ty cổ phần Tập đoàn thủy hải sản Minh Phú vừa qua đã xây dựng mô hình liên kết với các hộ nuôi, đồng thời áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử cho con tôm

- Doanh nghiệp tự chứng nhận xuất xứ: sau khi Thông tư số 28/2015/TT-BCT quy định việc thực hiện thí điểm tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN

có hiệu lực, Cục Xuất nhập khẩu và Trường Đào tạo, Bồi dưỡng cán bộ Công Thương Trung ương (Bộ Công Thương) đã phối hợp tổ chức nhiều khóa đào tạo về tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh

- Nâng cao ý thức xây dựng và bảo vệ thương hiệu cho người nuôi tôm và doanh nghiệp sản xuất chế biến tôm xuất khẩu Việt Nam

- Chính phủ và doanh nghiệp nên kết hợp hoạt động để giảm bớt thuế chống bán phá giá và thuế chống trợ cấp

- Vai trò điều tiết thị trường của các nhà quản lý là rất quan trọng để phân tán và giảm rủi ro

- Trong trường hợp bị kiện, các cơ quan quản lý cần thông tin, hướng dẫn, hỗ trợ các doanh nghiệp liên kết với các bên bị khởi kiện và các nhà nhập khẩu, cũng như đấu tranh trên mặt trận

dư luận Cần khuyến cáo các doanh nghiệp tích cực theo kiện

- Chính phủ chỉ nên áp dụng các biện pháp hỗ trợ gián tiếp (trợ cấp “đèn xanh”), tránh trợ cấp trực tiếp hoặc biến tướng của trợ cấp trực tiếp (trợ cấp “đèn đỏ” hoặc “đèn vàng”) – loại trợ cấp phía nhập khẩu được quyền áp dụng thuế đối kháng