BÁO cáo về TÍNH CÁCH và các HÀNH VI cư xử của bản THÂN

phủ định nguyên nhân sinh vật của sự thù địch giữa nhân cách và xã hội, nhấn mạnh đến nhu cầu “nhân văn”của con người, đều cố gắng chứng minh khả năng phát triển không ngừng của nhân các

BÀI TẬP CÁ NHÂN Môn học: Quản trị hành vi tổ chức

CHỦ ĐỀ: BÁO CÁO VỀ TÍNH CÁCH VÀ CÁC HÀNH VI CƯ

XỬ CỦA BẢN THÂN



Báo cáo:

Các nhà tư tưởng triết học phương Đông cổ đại cho rằng con người là tiểu

vũ trụ, mang những đặc tính của vũ trụ Những đặc tính này chi phối sự phát triển con người Con người liên hệ với vũ trụ bao la nên con người cần biết được các thông tin của vũ trụ Thực thể con người là sản phẩm của nguyên lý âm dương, vừa đối lập vừa thống nhất, chứa đựng và chuyển hoá lẫn nhau, trời - đất - người hợp thành một (thiên - địa - nhân hợp nhất) Mạnh Tử nhận xét “Khi phát triển hết mình, con người có thể biết trời mà còn hợp nhất với trời làm một” Tính cách của con người chịu ảnh hưởng của ngũ hành và chia ra loại người: Kim, Hoả, Thổ, Mộc, Thuỷ

Ở phương Tây có nhiều học thuyết khác nhau về nhân cách như thuyết Phân tâm của S Phơrớt “cấu trúc nhân cách con người gồm: Cái ấy, cái tôi và cái siêu tôi, tương ứng với vô thức, ý thức và siêu thức”; thuyết Siêu đẳng và bù trừ của A.Átlơ, thuyết phát huy bản ngã của A.Matxlâu, thuyết Nhu cầu tâm lý của H Murây, thuyết Tương tác xã hội của G.Mít, thuyết Liên cá nhân của R.Siơ, thuyết Cái tôi của C Rôgơ, thuyết Trường tâm lý của K Lêvin có xu hướng ngày càng

phủ định nguyên nhân sinh vật của sự thù địch giữa nhân cách và xã hội, nhấn mạnh đến nhu cầu “nhân văn”của con người, đều cố gắng chứng minh khả năng phát triển không ngừng của nhân cách, phát hiện những hiện tượng, những sự kiện phong phú trong đời sống tâm lý thực tế của con người, chú ý đến tính đặc trưng

và tính cơ động của nhân cách

Ở Việt Nam theo tác giả Nguyễn Ngọc Bích trong cuốn Tâm lý học nhân cách thì chưa có một định nghĩa nhân cách nào một cách chính thống Theo cách hiểu này, tác giả Nguyễn Quan Uẩn trong cuốn tâm lý học đại cương (Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội) nêu lên định nghĩa nhân cách như sau: “Nhân cách là tổ hợp những đặc điểm, những thuộc tính tâm lý của cá nhân, biểu hiện bản sắc và giá trị

xã hội của con người Nhân cách là sự tổng hoà không phải các đặc điểm cá thể của con người mà chỉ là những đặc điểm quy định con người như là một thành viên của xã hội, nói lên bộ mặt tâm lý - xã hội, giá trị và cốt cách làm người của mỗi cá nhân”

Mỗi con người đều có một tính cách cá nhân khác nhau, với mức độ cao thấp khác nhau Qua thời gian học tập môn OB kết hợp với tra cứu tài liệu tham khảo và gợi ý của Giảng viên, tôi đã nghiên cứu 10 điểm ghi nhận tính cách cá nhân trong năm mảng lớn của nhân cách (Big5) – CANOE và 4 tính cách điển hình trong phương pháp đánh giá Myers-Briggs (MBTI) Bản thân tôi cảm thấy rất khó khi đưa ra kết quả cuối cùng, nhiều khi đứng trước một vấn đề, một công việc cần giải quyết, con người tôi nảy sinh nhiều mẫu thuẫn, nhưng dù sao tôi cũng sẽ chọn những điều phù hợp với bản thân tôi, bởi vì không ai có thể hiểu mình bằng chính con người mình Bài tập này đã giúp tôi hiểu hơn nữa hành vi của mình trong các hoạt động mình đã trải qua và có những định hướng có ích hơn trong tương lai Ngạn ngữ Trung Quốc có câu “Biết người là trí, biết mình là sáng” Thật

là sáng suốt khi mình biết rõ bản thân mình là người như thế nào, chẳng ai có thể hiểu rõ tính cách, con người mình bằng chính bản thân mình, bài tập này giúp cho

tôi một lần nữa khẳng định tôi có tính cách: ESTJ (Extroversion (Hướng ngoại) -Sense (Giác quan) - Thinking (Lý trí) - Judging (Đánh giá))

Để đạt được mục đích đánh giá tính cách cá nhân của một con người cụ thể cần xem xét và nhận định các thiên hướng rõ ràng, xem họ là người hướng nội (I) hay hướng ngoại (E), chú trọng đến sự phản ảnh của các giác quan (S) hay trực giác (N), xử sự theo cảm tính (F) hay lý trí (T) và điều quan trọng nữa là xu hướng hành xử theo tính cách đánh giá (J) hay lĩnh hội (P)

1_ “Mỗi con người đều có hai mặt, một mặt hướng ra thế giới bên ngoài của hành động, của sự nhiệt tình, con người và sự vật Mặt khác lại hướng vào thế giới bên trong của suy nghĩ, mối quan tâm, sáng tạo và sự tưởng tượng Đây là hai mặt khác biệt nhưng không thể tách rời của bản chất con người Hầu hết mọi người đều thiên về nguồn năng lượng của thế giới bên trong hay bên ngoài một cách tự nhiên,

vì thế một mặt nào đó của họ có thể là hướng ngoại hoặc hướng nội, sẽ dẫn dắt sự

phát triển tính cách và đóng vai trò chủ đạo trong hành vi của họ” (Tiêu chí 1

-Phần bài tập MBTI, tr 3).

“Đi một bước ra đường ta thấy khôn lên một chút và tự thấy trí óc mình thật

bé nhỏ vô cùng” (Leptonxtoi – Nga)

Tôi là người ham học hỏi, là người có tính cách hướng ngoại, luôn cởi mở, thích giao tiếp, chan hoà và quyết đoán; thích tụ tập, giao lưu, tìm kiếm những người có cùng sở thích trong các câu lạc bộ, hội đoàn; thích chọn công việc có tiếp xúc với nhiều người, thích làm việc ngoài văn phòng, xa bàn giấy, quan tâm, thích thú từ hiệu quả thực tế của công việc, thường hành động nhanh, thường bực mình khi công việc phải kéo dài Đối với thế giới bên ngoài luôn luôn tràn ngập tâm lý tìm hiểu tri thức, thích giao kết bạn bè

Đôi khi tôi cũng cần một khoảng thời gian ngồi một mình để suy nghĩ về những việc đã làm, sẽ làm, cảm nhận những cảm xúc thông qua sự thành công hay hạnh phúc của mình

Tôi cũng thường tranh luận để bảo vệ quan điểm của mình nhưng ít khi chỉ trích người khác Đôi khi cũng do lời nói thiếu cẩn trọng mà có lỗi với người khác, nhưng người ta cũng thấy vì bản tính không xấu mà dễ dàng tha thứ

Tôi luôn tự tin vào bản thân mình, tự chủ trong cuộc sống và công việc, luôn sống có nguyên tắc, nghiêm túc, chín chắn, không phóng khoáng nhưng sẵn sàng trải nghiệm trước bất kỳ hoàn cảnh nào, tôi là người biết cảm thông và rất cẩn thận, ngăn nắp

Trong thời gian đã qua, hiện tại và tương lai, so sánh với phần lý luận đã được kiểm chứng, tôi nhận thấy với tính cách hướng ngoại nhiệt huyết mình là gần

là người trung lập Tuy nhiên trong sự lựa chọn tính cách hướng ngoại (E), hay hướng nội (I) thì tôi nhận thấy mình hướng ngoại (E) nhiều hơn

2_ “Phần giác quan (S) của bộ não chúng ta cảm nhận hình ảnh, âm thanh,

mùi vị và tất cả các chi tiết cảm nhận được của hiện tại Phần trực giác (N) của bộ não chúng ta tìm kiếm sự hiểu biết, diễn giải và hình thành mô hình tổng quát các thông tin thu thập … cả hai sự lĩnh hội đều cần thiết Mỗi người đều có một trong

hai thiên hướng trên” (Tiêu chí 2 - Phần bài tập MBTI, tr 3).

“Giác quan là năm bộ phận của cơ thể con người và động vật có tác dụng cảm nhận các kích thích của môi trường bên ngoài cơ thể Các cơ quan này bao gồm: Thị giác, Thính giác, Vị giác, Khứu giác, Xúc giác Ngoài ra còn có một giác quan nữa liên quan đến tâm linh và suy nghĩ mà người ta hay gọi là giác quan thứ sáu: đó là trực giác” (Bách khoa toàn thư mở Wikipedia

http://vi.wikipedia.org/wiki/Giac_quan).

Hành vi của con người được điều chỉnh bởi tính cách của họ Những chuẩn mực và quan hệ xã hội của lối sống xác lập những định chuẩn tạo nên tính cách

Đó là những mục tiêu tạo cơ sở để con người làm chủ xã hội, làm chủ tự nhiên, làm chủ bản thân trong quá trình phát triển mọi mặt của tính cách Chính do sự hiểu biết và nhận thức đã tạo cho tôi có một cách nhìn rất thực tế, luôn quan tâm đến các cơ hội hiện tại, sử dụng các giác quan thông thường và tự động tìm kiếm các giải pháp mang tính thực tiễn, tôn trọng các kinh nghiệm và thành quả trong quá khứ Trong cuộc sống, trước một vấn đề, công việc cần giải quyết để ra quyết định, tôi thường dựa vào kinh nghiệm mà tôi có được trong quá khứ; sử dụng tối

đa các giác quan thông thường và tự động tìm kiếm các giải pháp mang tính thực

tiễn, tôi thường sử dụng các thông tin rành mạch và rõ ràng, tôi không thích phải phán đoán khi thông tin còn mù mờ

Nhưng đôi khi quá thận trọng tôi đã đánh mất nhiều cơ hội của mình Tôi mới nhận thấy rằng, trong cuộc sống cũng như trong công việc, nên giải quyết vấn

đề thật khéo léo, không nên quá cứng nhắc, không nên quá thận trọng mà đôi khi cũng cần linh hoạt sử dụng trí tưởng tượng khám phá triển vọng và cơ hội trong tương lai, ứng biến nhiều khi cũng nên căn cứ vào những hiểu biết lý thuyết không nhất nhất theo những kinh nghiệm trong quá khứ sẽ dẫn đến thành công hơn Nhất

là trong những tình huống cấp bách, buộc phải quyết định nhanh chóng trước khi

có thể thu thập và phân tích các dữ kiện liên quan, đôi khi tôi phải dựa vào trực giác để ra quyết định

Tuy nhiên tôi thiên về cách lĩnh hội hiểu biết “tự động” theo phản ảnh của giác quan (S)

3_“Phần lý trí của bộ não chúng ta phân tích thông tin một cách tách bạch,

khách quan Nó dựa trên các nguyên tắc đáng tin cậy Rút ra và hình thành kết luận một cách hệ thống Nó là bản chất lý luận của chúng ta Phần cảm tính của bộ não rút ra kết luận một cách cảm tính, hành xử thường thiếu công minh Đó là bản chất

tình cảm của chúng ta Mỗi người đều có thiên lệch về một cách nào đó” (Tiêu chí

3 - Phần bài tập MBTI, tr 4)

Theo Carl Jung, ông là người đầu tiên nghiên cứu các loại tính cách ở con người vào đầu thế kỷ XX: Mọi người hướng bản thân mình vào thế giới theo một trong hai cách theo lý trí hoặc cảm tính Theo lý trí (trội về suy nghĩ) “sẽ là người mạnh mẽ về suy nghĩ logic và rõ ràng, đó là người có phương pháp và có khả năng

phân tích các vấn đề” (Tâm lý học Quản lý - NXB Chính trị Quốc gia, tr 166)

Ngạn ngữ Ả rập có câu “Hỏi ý kiến người khác nhưng nên tin vào trí tuệ của chính mình”, hay Goorky – Nga có nói “Phải có trí tuệ, dù là nhỏ bé cũng được nhưng phải là của mình” Trước khi ra quyết định tôi chủ động tìm kiếm thông tin

và sự hợp lý liên quan, tôi luôn lên kế hoạch cụ thể đến khi nào phải hoàn thành và phải làm như thế nào; chấp nhận mâu thuẫn như một phần tự nhiên và bình thường trong mối quan hệ của con người Đối chiếu với phần lý luận trên, tôi thấy mình có tính cách thuộc loại lý trí (T)

Do là người có tính chính trực đề cao tính cần cù, chịu khó, sự lười biếng ít

và với suy nghĩ và cách làm như vậy đôi khi đã làm tôi thất bại Và sau khi nghiên cứu và làm bài tập này, tôi cần phải điều chỉnh lại mình, để đạt được hiệu quả như mong muốn cần phải biết kết hợp hài hoà giữa lý trí và cảm tính

4_ “Mọi người đều sử dụng cả hai quá trình đánh giá (suy nghĩ và cảm xúc)

và lĩnh hội (ghi nhận và cảm nhận) để chứa thông tin, tổ chức các ý kiến, ra các

quyết định, hành động và thu xếp cuộc sống của mình Tuy vậy chỉ một trong số

chúng (Đánh giá hoặc Lĩnh hội) dường như dẫn dắt mối quan hệ của chúng ta với thế giới bên ngoài trong khi điều còn lại làm chủ nội tâm Phong cách Đánh giá (J) tiếp cận thế giới bên ngoài với một kế hoạch và mục tiêu tổ chức lại những

gì xung quanh, chuẩn bị kỹ càng, ra quyết định và hướng tới sự chỉn chu, hoàn thành Phong cách Lĩnh hội (P) đón nhận thế giới bên ngoài như nó vốn có và sau

đó đón nhận và hòa hợp, mềm dẻo, kết thúc mở và đón nhận các cơ hội mới và

thay đổi kế hoạch” ((Tiêu chí 4 - Phần bài tập MBTI, tr 5)

Trong hành vi cư xử, trong giao tiếp với người khác, trong các hoạt động ưa thích và có thái độ rõ ràng đối với công việc Tôi cũng luôn chú ý đến thời hạn hoàn thành kế hoạch, chủ động làm việc khoa học, sử dụng các mục tiêu, thời hạn

và chu trình chuẩn để quản lý công việc và cuộc sống của mình, sắp xếp và phân

bổ thời gian hợp lý để thực hiện cân bằng giữa công việc và cuộc sống Do vậy trong công việc tôi luôn hoàn thành nhiệm vụ được giao cũng như phân bổ thời gian hợp lý cho học tập không bị đảo lộn bởi công việc và các áp lực ngoài xã hội Nhưng nhiều khi tôi cũng cảm thấy nếu thực hiện các kế hoạch một cách quá nguyên tắc chuẩn bị sẵn thì bản thân mình như một cỗ máy, tự thấy mình đánh mất

đi tính sáng tạo trong công việc, đôi khi không tạo ra được hứng thú trong công việc Do vậy nhiều khi tôi cũng điều chỉnh lại hành vi và tác phong làm việc của mình, tự tạo cho mình sự kết hợp giữa những kế hoạch sẵn có, đôi khi có thể phá

bỏ những quy tắc phát huy sự sáng tạo và kết hợp mềm dẻo thời gian và các bước thực hiện công việc để đạt kết quả cuối cùng cao nhất

Đúc kết từ lý luận và thực tiễn, tôi tự đánh giá mình có xu hướng ứng xử với thế giới bên ngoài theo tính cách đánh giá (J)

* Định hướng các hành vi xử xự của bản thân

Hiện tại tôi đang có sự thay đổi trong vị trí làm việc Tôi đã từ mội sinh viên

ra trường lập nghiệp cách đây hơn 10 năm, từ những nấc thanh đầu tiên cho sự

nghiệp của mình, tôi đã đạt được những thành công nhất định và cũng không ít lần nếm trải sự thất bại Tôi đang đi những chặng đường đầu tiên trong sự nghiệp của mình, để vươn tới thành công hơn nữa trong tương lai, tôi cần phải có những định hướng cụ thể cho hành vi cá nhân trong tổ chức, trong gia đình và xã hội sao cho hợp lý và hài hòa nhất, cụ thể:

Giá trị cá nhân: Trước hết phải hiểu rõ chính bản thân mình là người như thế nào, điểm mạnh nào cần phát huy và điểm yếu nào khắc phục Điều quan trọng là phải hiểu chính bản thân mình, suy nghĩ đúng và hành động đúng Pascal có nói:

“Tư tưởng tạo nên sự cao cả của con người”

Giá trị xã hội (đối với gia đình, bạn bè, xã hội): tôi luôn nhiệt tình, chân thành

và cởi mở, sẵn sàng chia sẻ những thuận lợi và khó khăn trong cuộc sống Cần có

kế hoạch cụ thể cho công việc, tránh để công việc ảnh hưởng đến việc học hành, sắp xếp thời gian để tham gia một số hoạt động xã hội, đó cũng là cách để giảm stress đồng thời cũng là cơ hội tăng cường mối quan hệ giao lưu với bên ngoài Giá trị nghề nghiệp: Công việc đối với tôi rất quan trọng nhưng không phải là hàng đầu, nhưng đối với công việc tôi luôn tận tâm, ham học hỏi, vì đó là nơi tôi được khẳng định vị trí của mình với xã hội, cũng là nơi tạo nên cho tôi những mối quan hệ phong phú hơn Trong công việc và cuộc sống, khi giải quyết một vấn đề nào đó không nên quá cứng nhắc tuân theo một nguyên tắc nào đó mà đôi khi cần kết hợp hài hòa giữa lý tính và cảm giác để đạt được kết quả cao nhất Đồng thời cần có những sáng tạo, không nên quá rập khuôn theo một kế hoạch cứng nhắc nào

cả sẽ tạo ra tâm lý thỏa mái và thực hiện công việc thuận lợi hơn

***

Môn học hành vi tổ chức đã giúp tôi phương pháp nhận định, đánh giá chính xác hơn về tính cách của mình, hiểu sâu hơn về hành vi tổ chức, kiểm soát được hành vi của bản thân từ đó định hướng những hành vi ứng xử của mình trong tương lai sẽ giúp tôi đạt được những thành công của cá nhân góp phần vào thành công chung của tổ chức Đồng thời môn học đã giúp tôi nhận định đúng đắn các vấn đề mà tôi đã, đang và sẽ đối mặt, giúp tôi làm việc một cách hiệu quả hơn Sau thời gian nghiên cứu, học tập và tham khảo tài liệu có liên quan đến môn học OB, qua hai bài tập đánh giá tính cách cá nhân, được Giảng viên gợi ý, chỉ dẫn Tôi tự đánh giá về tính cách và hiểu rất rõ về bản thân mình trong quá khứ,

hiện tại và tương lai, hiểu rõ và có những điều chỉnh phù hợp hành vi cư xử của mình trong giao tiếp với người khác, trong cuộc sống và trong công việc để đem lại nhiều thành công trong cuộc sống và làm cho cuộc sống của mình có ngày một có

ý nghĩa hơn

CHÚ DẪN PHẦN BÀI TẬP

BIG 5

Mười điểm ghi nhận tính cách cá nhân

Một số tính cách cá nhân (có thể đúng hoặc không đúng với bạn) được liệt kê trong bảng dưới đây Hãy đánh dấu vào các ô tương ứng bên cạnh mỗi câu để thể hiện sự đồng ý hay không đồng ý của bạn với nó Bạn nên đánh dấu thể hiện sao cho các mức độ của mỗi tính cách phù hợp nhất với mình ngay cả khi có một tính cách khác phù hợp hơn nó

1 = Cực kỳ phản đối

2 = Rất phản đối

3 = Phản đối

4 = Trung lập

5 = Đồng ý

6 = Rất đồng ý

7 = Cực kỳ đồng ý

1 Hướng ngoại, nhiệt

huyết

√

4 Lo lắng, dễ phiền

muộn

√

5 Sẵn sàng trải nghiệm,

một con người phóng

khoáng

√

8 Thiếu ngăn nắp, bất

cẩn

√

9 Điềm tĩnh, cảm xúc ổn

định

√

10 Nguyên tắc, ít sáng

tạo

√

MBTI Tính cách cá nhân – Bản đánh giá học viên bắt đầu ở đây:

Q1 Nguồn năng lượng định hướng tự nhiên nhất của bạn là gì? Mỗi

con người đều có hai mặt Một mặt hướng ra thế giới bên ngoài của hành

động, của sự nhiệt tình, con người, và sự vật Một mặt khác lại hướng vào

thế giới bên trong của suy nghĩ, mối quan tâm, sáng tạo và sự tưởng tượng

Đây là hai mặt khác biệt nhưng không thể tách rời của bản chất con người,

hầu hết mọi người đều thiên về nguồn năng lượng của thế giới bên trong

hay bên ngoài một cách tự nhiên Vì vậy một mặt nào đó của họ, có thể là

Hướng ngoại (E) hoặc Hướng nội (I), sẽ dẫn dắt sự phát triển tính cách và

đóng vai trò chủ đạo trong hành vi của họ

Tính cách hướng ngoại

 Hành động trước, suy nghĩ/ suy xét

sau

 Cảm thấy chán nản khi bị cắt mối

giao tiếp với thế giới bên ngoài

 Thường cởi mở và được khích lệ

bởi con người hay sự việc của thế

giới bên ngoài

 Tận hưởng sự đa dạng và thay đổi

trong mối quan hệ con người

Tính cách hướng nội

 Nghĩ/ suy xét trước, rồi mới hành động

 Thường cần một khoảng "thời gian riêng tư" để tái tạo năng lượng

 Được khích lệ từ bên trong, tâm hồn đôi khi như "đóng lại" với thế giới bên ngoài

 Thích các mối quan hệ và giao tiếp một – một

Chọn điều phù hợp

Q2 Cách lĩnh hội hoặc hiểu biết nào “tự động” hoặc tự nhiên? Phần giác quan (S) của bộ não chúng ta cảm nhận hình ảnh, âm thanh, mùi vị và

tất cả các chi tiết cảm nhận được của HIỆN TẠI Nó phân loại, tổ chức, ghi nhận và lưu giữ các chi tiết của thực tại Nó dựa trên THỰC TẠI, giải quyết

việc "là cái gì." Nó cung cấp những chi tiết cụ thể của trí nhớ & và thu thập