Ngày 01/7/1994, Tòa Kinh tế TAND tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng đượcthành lập để giải quyết các tranh chấp kinh tế thay cho chức năng của Trọng tài Kinh tế Nhà nước.Sau đó, năm 1996, Tòa Lao đ
Trang 1THỰC TIỄN GIẢI QUYẾT VỤ ÁN LY HÔN CÓ YẾU TỐ NƯỚC NGOÀI TẠI TÒA ÁN
NHÂN DÂN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG GIAI ĐOẠN 2012 – 2015.
I Vài nét về Tòa án nhân dân (TAND) thành phố Đà Nẵng
1 Lịch sử hình thành
Có thể nói, lịch sử hình thành và phát triển của hệ thống Tòa án Việt Nam nói chung vàTAND thành phố Đà Nẵng nói riêng gắn liền với lịch sử xây dựng, củng cố và hoàn thiện bộ máynhà nước trong đó, có các cơ quan tư pháp Sau Cách mạng tháng 8/1945 thành công, cùng với sự
ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, ngày 13/9/1945, Tòa án quân sự trên cả bamiền Bắc, Trung, Nam đã được thành lập dựa trên Sắc lệnh số 33, với nhiệm vụ xét xử tất cảnhững người nào phạm một việc gì có phương hại đến nền độc lập của nước Việt Nam Dân chủCộng hòa được thực hiện trước hoặc sau ngày 19/8/1945 Tòa án Quân sự là tiền thân, đánh dấu sự
ra đời của TAND ngày nay
Ngày 29/3/1975, Đà Nẵng được giải phóng, góp phần quan trọng vào thắng lợi của đạithắng mùa xuân năm 1975; Việt Nam được hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, non sôngthu về một mối Để thực hiện nhiệm vụ xây dựng đất nước, TAND các tỉnh miền Nam lần lượtđược thành lập Trong bối cảnh hân hoan đó, ngày 12/02/1976, TAND cách mạng tỉnh QuảngNam – Đà Nẵng được thành lập (sau đổi tên thành TAND tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng) và cácTAND cấp huyện cũng được thành lập tại 16 quận, huyện, thị xã của tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng
Cùng với việc chia tách, thành lập mới đơn vị hành chính của tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng,năm 1978, Tòa án Quận Nhất, Tòa án Quận Nhì và Tòa án Quận Ba sáp nhập lại thành TANDthành phố Đà Nẵng thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng Cùng với sự nỗ lực không ngừng của độingũ cán bộ Tòa án và sự giúp đỡ của chính quyền địa phương, TAND tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng
đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao Về thẩm quyền, Tòa đã đưa ra xét xử nhiều vụ án đặcbiệt nghiêm trọng, các tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; góp phần ổnđịnh an ninh trật tự xã hội Về cơ cấu, tổ chức, ngành TAND tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng khôngngừng trưởng thành và đổi mới cùng sự phát triển của đất nước Khi mới thành lập, TAND tỉnh
Trang 2Quảng Nam – Đà Nẵng chỉ có 02 Tòa chuyên trách là Tòa Hình sự và Tòa Dân sự Sau khi Luật
Tổ chức Tòa án nhân dân 2002 có hiệu lực thi hành thay thế Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 1988,dựa trên những quy định hoàn thiện bộ máy ngành Tòa án, TAND tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng đã
có những bước phát triển Ngày 01/7/1994, Tòa Kinh tế TAND tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng đượcthành lập để giải quyết các tranh chấp kinh tế thay cho chức năng của Trọng tài Kinh tế Nhà nước.Sau đó, năm 1996, Tòa Lao động và Tòa Hành chính cũng được thành lập giải quyết các tranhchấp theo quy định pháp luật Đội ngũ cán bộ công chức ngày càng được bổ sung có chất lượngnhằm đáp ứng nhiệm vụ xét xử thời kỳ mới
Thực hiện Nghị quyết của Quốc hội khóa IX về việc chia tách tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵngthành 02 đơn vị hành chính trực thuộc trung ương là tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng, ngày31/12/1996, ngành TAND tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng đã tiến hành chia tách Theo đó, TANDthành phố Đà Nẵng được thành lập với 06 Tòa án cấp huyện gồm: TAND quận Hải Châu, TANDquận Thanh Khê, TAND quận Sơn Trà, TAND quận Liên Chiểu, TAND quận Ngũ Hành Sơn,TAND huyện Hòa Vang Đến năm 2005, TAND quận Cẩm Lệ được thành lập trên cơ sở chia tách
từ TAND huyện Hòa Vang Kể từ đó, TAND thành phố Đà Nẵng tích cực xây dựng cơ sở vật chất,
ổn định tổ chức, chuyên tâm nâng cao chất lượng xét xử
Thực hiện Nghị quyết 08 – NQ/TW ngày 02/01/2002 của Bộ Chính trị về “Một số nhiệm vụtrọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới”, Nghị quyết 49 – NQ/TW ngày 02/6/2005 của BộChính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, ngành TAND thành phố Đà Nẵng đã đạtđược những kết quả tích cực Trong công tác cải cách thủ tục hành chính, TAND thành phố và cácquận huyện đã luôn chú trọng thực hiện, thực hiện công khai, đơn giản hóa thủ tục hành chính.Trong công tác xét xử, Tòa cũng đã đẩy mạnh thực hiện tranh tụng, lấy kết quả tranh tụng tại phiêntòa làm căn cứ ra phán quyết Trong xây dựng cơ sở vật chất – kĩ thuật, Tòa cũng đã tiếp nhận cáccông nghệ hiện đại như hệ thống mạng nội bộ, hệ thống camera, ghi âm phiên tòa; trụ sở của Tòathành phố và quận huyện cũng được đầu tư xây mới, sửa chữa Đặc biệt, công trình xây mới trụ sởTAND thành phố Đà Nẵng được lãnh đạo TAND tối cao xác định là công trình trọng điểm ưu tiên
về vốn xây dựng theo yêu cầu đảm bảo cơ sở vật chất cho hoạt động tư pháp theo Nghị quyết số
49 Công trình đã được hoàn thành và đưa vào sử dụng từ đầu năm 2013
Trang 3Với những thành tích đạt được trên các mặt công tác, TAND thành phố Đà Nẵng và các Toà
án quận huyện nhiều năm được tặng Cờ Thi đua của Chính phủ, Cờ thi đua ngành của Bộ Tư pháp,
Cờ thi đua ngành TAND nhân dân và của Uỷ ban nhân dân thành phố Đà Nẵng và nhiều Bằngkhen của Thủ tướng Chính phủ, của Chánh án TAND tối cao và của Chủ tịch Uỷ ban nhân dânthành phố Đà Nẵng Đặc biệt, năm 2010, kỷ niệm 65 năm ngày thành lập ngành TAND, TANDthành phố Đà Nẵng được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân Chương Lao động hạng I Đến nayTAND quận Hải Châu, TAND quận Thanh Khê và TAND huyện Hoà Vang đã được tặng thưởngHuân Chương Lao động hạng II; Tòa Hình sự TAND thành phố Đà Nẵng và TAND quận Cẩm Lệđược tặng thưởng Huân chương Lao động hạng III của Chủ tịch nước
2 Cơ cấu cơ quan, tổ chức của Tòa án nhân dân thành phố Đà Nẵng
Theo Điều 27 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2002, cơ cấu tổ chức của TAND thành phố ĐàNẵng gồm:
<1> Uỷ ban Thẩm phán TAND thành phố Đà Nẵng;
<2> Tòa Hình sự, Tòa Dân sự, Tòa Kinh tế, Tòa Lao động, Tòa Hành chính Trong trường hợpcần thiết khác, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định thành lập các Tòa án chuyên trách kháctheo đề nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao;
<3> Bộ máy giúp việc: Phòng Tổ chức cán bộ, phòng Giám đốc kiểm tra, Tổ Hành chính tư pháp
TòaKinh Tế
TòaLaoĐộng
Tòa HànhChính
Phòng
Tổ chức cán bộ
Phòng Giám đốc kiểm tra
VănPhòng
TANDQuận Huyện
Trang 4(Nguồn: www.danang.toaan.gov.vn)Với cơ cấu trên, TAND thành phố Đà Nẵng có chức năng, nhiệm vụ theo Khoản 1 Điều 18Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2002, gồm:
<1> Sơ thẩm những vụ án theo quy định của pháp luật tố tụng;
<2> Phúc thẩm những vụ án mà bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật của Tòa áncấp dưới bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định pháp luật tố tụng;
<3> Giám đốc thẩm, tái thẩm những vụ án mà bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa
án cấp dưới bị kháng nghị theo quy định của pháp luật tố tụng;
<4> Giải quyết những việc khác theo quy định của pháp luật
Theo Điều 30 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2002, đối với các Tòa chuyên trách trong TANDthành phố Đà Nẵng có cơ cấu gồm có Chánh tòa, Phó Chánh Tòa, Thẩm phán, Thư ký Tòa án Và
về thẩm quyền:
- Tòa Hình sự, Toà Dân sự và Tòa Hành chính có nhiệm vụ và quyền hạn sau:
a) Sơ thẩm những vụ án theo quy định của pháp luật tố tụng;
b) Phúc thẩm những vụ án mà bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật củaTòa án cấp dưới bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật tố tụng
- Tòa Kinh tế có nhiệm vụ và quyền hạn sau:
a) Sơ thẩm những vụ án kinh tế theo quy định của pháp luật tố tụng;
b) Phúc thẩm những vụ án kinh tế mà bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luậtcủa Tòa án cấp dưới bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật tố tụng;
c) Giải quyết việc phá sản theo quy định của pháp luật
- Tòa Lao động có nhiệm vụ, quyền hạn sau:
a) Sơ thẩm những vụ án lao động theo quy định của pháp luật tố tụng;
b) Phúc thẩm những vụ án lao động mà bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực phápluật của Tòa án cấp dưới bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật tố tụng;c) Giải quyết các cuộc đình công theo quy định của pháp luật
3 Lãnh đạo TAND thành phố và các Tòa chuyên trách Đà Nẵng hiện nay
Trang 53.1 Lãnh đạo TAND thành phố Đà Nẵng hiện nay
1) Đồng chí Nguyễn Thành – Chánh án TAND thành phố Đà Nẵng
2) Đồng chí Đặng Ánh – Phó Chánh án TAND thành phố Đà Nẵng
3) Đồng chí Trần Huy Đức – Phó Chánh án TAND thành phố Đà Nẵng
4) Đồng chí Lê Tự - Chánh tòa Kinh tế TAND thành phố Đà Nẵng
5) Đồng chí Trương Chí Trung – Chánh tòa Dân sự TAND thành phố Đà Nẵng
6) Đồng chí Đặng Văn Mạnh – Thẩm phán, Chánh Văn phòng TAND thành phố ĐàNẵng
3.2 Lãnh đạo các tòa chuyên trách và bộ máy giúp việc
1) Đồng chí Phan Tiến Sỹ - Trưởng phòng
2) Đồng chí Nguyễn Thị Lê – Phó trưởng phòng
Trang 6 Phòng Giám đốc kiểm tra1) Đồng chí Phạm Tồn - Trưởng phòng2) Đồng chí Mai Vương Thảo - Phó trưởng phòng
Văn phòng1) Đồng chí Đặng Văn Mạnh – Chánh Văn phòng2) Đồng chí Huỳnh Thị Minh Vụ - Phó Chánh Văn phòng3) Đồng chí Nguyễn Thị Hồng Nguyên – Phó Chánh Văn phòng
II Nhận xét về việc áp dụng pháp luật trong giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài tại
hệ ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài; giữa người nước ngoài với nhau thườngtrú tại Việt Nam; giữa công dân Việt Nam với nhau mà căn cứ để chấm dứt quan hệ đó theo phápluật nước ngoài hoặc tài sản liên quan đến quan hệ ly hôn ở nước ngoài và bản án, quyết định lyhôn của Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài đã được công nhận và cho thi hành tạiViệt Nam theo quy định của pháp luật Việt Nam Đơn xin ly hôn do Tòa án thụ lý theo quy địnhcủa pháp luật tố tụng dân sự Vậy TAND cấp huyện hay cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết loại vụ
án này?
Về nguyên tắc chung, căn cứ vào điểm a Khoản 1 Điều 33 Bộ luật Tố tụng dân sự(BLTTDS) 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011) ly hôn, là tranh chấp hôn nhân gia đình, thuộc thẩmquyền giải quyết của TAND cấp huyện Tuy nhiên, nếu ly hôn có đương sự hoặc tài sản ở nướcngoài hoặc cần phải ủy thác tư pháp cho Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Trang 7Nam ở nước ngoài, cho Tòa án nước ngoài (ly hôn có yếu tố nước ngoài) thì không thuộc thẩmquyền giải quyết của TAND cấp huyện (khoản 3 Điều 33 BLTTDS); mà thuộc thẩm quyền giảiquyết của TAND cấp tỉnh (điểm c khoản 1 Điều 34 BLTTDS)
TAND thành phố Đà Nẵng là TAND cấp tỉnh, vì thế, căn cứ vào các quy định pháp luậtđược nêu ở trên, TAND thành phố Đà Nẵng có thẩm quyền thụ lý và giải quyết các vụ án ly hôn
có yếu tố nước ngoài
1.2 Căn cứ pháp luật để TAND thành phố Đà Nẵng áp dụng giải quyết các vụ án ly hôn
có yếu tố nước ngoài
Việc ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài với nhau thường trú tại ViệtNam được giải quyết theo quy định của luật Hôn nhân – Gia đình Do đó, giống như việc giảiquyết ly hôn thông thường, ly hôn có yếu tố nước ngoài được giải quyết dựa trên luật Hôn nhân –Gia đình, các văn bản hướng dẫn thi hành, mà cụ thể là Luật Hôn nhân – gia đình 2000 (sửa đổi,
bổ sung 2010); Nghị quyết 02/2000/NQ – HĐTP, ngày 23/12/2000 Hướng dẫn áp dụng một sốquy định của Luật Hôn nhân gia đình 2000; mới đây nhất là Luật Hôn nhân – gia đình 2014, cóhiệu lực ngày 01/01/2015 Đồng thời, giải quyết vụ án này còn phải tuân theo quy định của Nghịđịnh 68/2002/NĐ – CP, ngày 10/7/2002 Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Hôn nhân
và Gia đình về quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài (sau được bổ sung bằng Nghịđịnh số 69/2006/NĐ – CP, ngày 21/7/2006); Nghị quyết 01/2003/NQ – HĐTP, ngày 16/4/2003Hướng dẫn áp dụng pháp luật trong việc giải quyết một số loại tranh chấp dân sự, hôn nhân giađình…Cụ thể, việc giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài phải giải quyết cả ba quan hệ: quan hệhôn nhân; quan hệ cha, mẹ, con; quan hệ tài sản
Đối với quan hệ hôn nhân: theo Điều 89, Điều 91 Luật Hôn nhân – gia đình 2000; Điều 51,Điều 56, Điều 126, Điều 127 Luật Hôn nhân – gia đình 2014
Đối với quan hệ cha mẹ con: Điều 92 – Điều 94, Điều 53 – Điều 56 Luật Hôn nhân – giađình 2000; Điều 58, Điều 81 – 83 Luật Hôn nhân – gia đình 2014 Thực tiễn xét xử tại TANDthành phố Đà Nẵng cho thấy, đối với con đang ở Việt Nam thường giao cho người ở Việt Nam
Trang 8nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục nhằm đảm bảo ổn định cuộc sống, tạo điều kiện phát triển mọimặt cho con.
Đối với quan hệ tài sản: Bên cạnh việc tuân theo các quy định đối với một vụ án ly hônthông thường (Điều 95 – Điều 99 Luật Hôn nhân – gia đình 2000; Điều 59 – 64 Luật Hôn nhân –gia đình 2014) thì đối với tài sản là bất động sản ở nước ngoài phải tuân theo pháp luật của nướcnơi có bất động sản đó (khoản 3 Điều 104 Luật Hôn nhân – gia đình 2000; khoản 3 Điều 127 LuậtHôn nhân – gia đình 2014)
Việc giải quyết các quan hệ này theo trình tự tố tụng dân sự được quy định cụ thể tại Bộ luật
Tố tụng dân sự 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011)
2 Nhận xét về việc áp dụng pháp luật trong giải quyết vụ án ly hôn có yếu tố nước ngoài tại TAND thành phố Đà Nẵng.
2.1 Ưu điểm
Thực tiễn giải quyết vụ án ly hôn có yếu tố nước ngoài tại TAND thành phố Đà Nẵng giaiđoạn 2012 – 2014 đã đạt được nhiều thành tựu:
Thứ nhất, số lượng các vụ án ly hôn có yếu tố nước ngoài được thụ lý và giải quyết tại
TAND thành phố Đà Nẵng ngày càng tăng TAND thành phố Đà Nẵng cũng đã tích cực giải quyếttriệt để loại vụ án này Cụ thể ta có thể tìm hiểu thành tựu này qua các bảng số liệu sau:
Bảng 1.1: Bảng thống kê tình hình xét xử vụ án ly hôn có yếu tố nước ngoài tại TANDthành phố Đà Nẵng từ năm 2012 – 2014
Năm 2012(1/10/2011 – 30/9/2012)
Năm 2013(1/10/2012 – 30/9/2013)
Năm 2014(1/10/2013 – 30/9/2014)
Vụ án ly hôn có
yếu tố nước ngoài
[Nguồn: TAND thành phố Đà Nẵng (2012, 2013, 2014), Thống kê tình hình xét xử vụ án ly
hôn có yếu tố nước ngoài]
Trang 9Qua bảng số liệu này có thể thấy, số lượng các vụ án ly hôn có yếu tố nước ngoài đượcTAND thành phố Đà Nẵng thụ lý theo thủ tục xét xử sơ thẩm ngày càng tăng Cụ thể: năm 2013,tăng 17 vụ so với năm 2012; năm 2014 tăng 11 vụ so với năm 2013, 28 vụ so với năm 2012
Bảng 1.2: Bảng thống kê tình hình thụ lý và giải quyết các vụ án ly hôn có yếu tố nướcngoài tại TAND thành phố Đà Nẵng từ năm 2012 – 2014
- 01 vụ công nhận sựthỏa thuận của đươngsự
- 45 vụ ly hôn
- 03 vụ đình chỉ
- 03 vụ công nhận sựthỏa thuận của đươngsự
- 61 vụ ly hôn
- 01 vụ đình chỉ
- 01 vụ công nhận sựthỏa thuận của đươngsự
- 75 vụ ly hônCòn lại 02 vụ trong đó 01 vụ
tạm đình chỉ
- 01 vụ tạm đình chỉ - 02 vụ tạm đình chỉ
[Nguồn: TAND thành phố Đà Nẵng (2012, 2013, 2014), Thống kê tình hình thụ lý và giải
quyết các vụ án ly hôn có yếu tố nước ngoài]Qua bảng số liệu 1.2 này, ta thấy mặc dù gặp nhiều khó khăn trong việc giải quyết, songTAND thành phố Đà Nẵng đã nổ lực giải quyết, hạn chế án quá hạn, án tồn đọng
Nguyên nhân của thực trạng này là do: Hầu hết các vụ án ly hôn có yếu tố nước ngoài đều
có nội dung là một trong hai bên vợ chồng là người Việt Nam ra nước ngoài làm việc hoặc định cư
ở nước ngoài, do đó, khoảng cách là một nguyên nhân cơ bản khiến tình cảm của vợ chồng rạnnứt, không có đời sống chung hôn nhân và mục đích của cuộc hôn nhân không đạt được
Hoặc cũng có thể là do việc kết hôn không lấy mục đích xây dựng gia đình làm căn bản, cóthể xuất phát từ những nguyên nhân như muốn người ở nước ngoài bảo lãnh nhằm xuất ngoại theodiện đoàn tụ gia đình, hay vì tài sản… Đây là thực trạng phổ biến hiện nay Và khi những mục
Trang 10đích đó không đạt được thì yêu cầu ly hôn Vì thế, qua thực tiễn giải quyết tại TAND thành phố ĐàNẵng, đối với những vụ án này, thời kỳ hôn nhân rất ngắn mà thường không có con chung, tài sảnchung hay nợ chung.
Sự khác biệt về lối sống, quan điểm, văn hóa giữa vợ chồng cũng là nguyên nhân khiến vợchồng đặc biệt là giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài trở nên xa cách nhau dẫn đến đờisống hôn nhân không tồn tại, nguy cơ hôn nhân tan vỡ cao
Ngoài ra, những suy nghĩ bồng bột, chưa chín chắn của một bộ phận thanh niên trẻ cũng làmột trong những nguyên nhân khiến cho các cuộc hôn nhân nhanh chóng tan vỡ không chỉ đối vớicác hôn nhân có yếu tố nước ngoài Qua nghiên cứu hồ sơ được lưu trữ tại TAND thành phố ĐàNẵng, tác giả nhận thấy, có nhiều cuộc hôn nhân được xây dựng sau vài tháng, quen biết chỉ quachat trên mạng, gặp gỡ đôi ba lần, không hề hay biết đến gia đình của đối phương…
Thứ hai, tình trạng án quá hạn, án tồn đọng đã không xảy ra khi giải quyết các vụ án ly hôn
có yếu tố nước ngoài Các bản án được xây dựng hợp tình hợp lý, vừa căn cứ trên quy định phápluật vừa sát với thực tế hôn nhân của các bên
Thứ ba, các Thẩm phán, Hội đồng xét xử có năng lực chuyên môn, kinh nghiệm xét xử tích
cực nghiên cứu hồ sơ vụ án, các quy định pháp luật không chỉ của Việt Nam mà của các quốc giakhác để đưa ra các phán quyết thấu tình đạt lý
Thứ tư, TAND thành phố Đà Nẵng đã có sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan nhà nước
hữu quan như Sở Tư pháp, cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài, UBND cáccấp nơi đương sự trong nước thường trú hoặc đương sự đang ở nước ngoài trước đó thường trúnhằm xác định yếu tố nước ngoài của vụ án, xác minh được các chứng cứ mà đương sự cung cấp,đảm bảo giải quyết vụ án theo đúng quy định pháp luật
Thứ năm , TAND thành phố Đà Nẵng, mà trực tiếp là Thư ký Tòa án đã có những hướng dẫn
cụ thể về thủ tục, trình tự tố tụng dân sự nhằm đảm bảo đương sự được thực hiện quyền của mình
2.2 Những vướng mắc, hạn chế
Những vướng mắc, hạn chế trong việc giải quyết các vụ án ly hôn có yếu tố nước ngoài cầnđược tìm hiểu trong suốt quá trình giải quyết vụ án này; bắt đầu từ việc thụ lý vụ án
