Bài giảng thao giảng sinh học 9 lai 1 cặp tính trạng (11)

VD: Hoa trắng, thân lùn, quả vàng … tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F... Kết quả thí nghiệm: - Kiểu hình là tổ hợp toàn bộ các tính trạng của cơ thể.. VD: Hoa trắng, thân lùn … tiếp tục

NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy, c« gi¸o vÒ dù héi th¶o

SIN H H

TrườngưTHCSưhảIưvân

Lê văn Hòa

Bài 2: Lai một cặp tính trạng

a Đối t ợng thí nghiệm:

- Đậu Hà Lan

Em hãy nghiên cứu thông tin SGK phần I từ:

“ Đậu Hà Lan … tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F 2” kết hợp quan sát H 2.1.

1 Thí nghiệm của Menđen:

? Hãy nêu quy trình thí nghiệm của Menđen.

? Đối t ợng nghiên cứu thí nghiệm của Menđen là gì.

? Ph ơng pháp nghiên cứu thí nghiệm nh thế nào.

b Ph ơng pháp nghiên cứu:

- Phân tích các thế hệ lai:

Pkhác nhau 1cặp TT t ơng phản, t/c F2

c Quy trình thí nghiệm:

- B ớc 1: Cắt bỏ nhị ở hoa của

cây mẹ khi ch a chín để ngăn

ngừa sự tự thụ phấn.

- B ớc 2: Khi nhị ở hoa của

cây bố chín lấy phấn rắc lên

nhuỵ ở hoa của cây mẹ.

- B ớc 3: F1 tiếp tục tự thụ

phấn để cho ra F2.

Bài 2: Lai một cặp tính trạng

1

2

3

1 Thí nghiệm của Menđen:

b

b Ph ơng pháp nghiên cứu :Phân tích các thế hệ lai từ P khác nhau 1cặp TT t ơng phản, t/c  F 2

c Quy trình thí nghiệm:

- B ớc 1: Cắt bỏ nhị ở hoa của cây mẹ khi ch a chín để ngăn ngừa sự tự thụ phấn.

- B ớc 2: Khi nhị ở hoa của cây bố chín lấy phấn rắc lên nhuỵ ở hoa của cây mẹ.

- B ớc 3: F 1 tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F 2

a Đối t ợng thí nghiệm: - Đậu Hà Lan

Bảng 2: Kết quả thí nghiệm của Menđen

d Kết quả thí nghiệm:

x

Hoađỏ Thân cao thân cao

Hoa trắng

x Hoađỏ 705 hoađỏ ;224hoa trắng

;

;

thân lùn Thân lùn Thân cao 787

428

277 Quả vàng

Quả lục x Quả lục quả lục 152 quả vàng

Hoađỏ Hoa trắng Thân cao Thân lùn

Quả lục Quả vàng

hoađỏ hoa trắng thân cao thân lùn quả lục quả vàng

2,84 3,1

2,82

3

3 3

htrắng tlựn

hđỏ tcao qlục: qvàng

: : 1 1

1

Kiểu hình là gì ?

- Kiểu hình là tổ hợp toàn bộ các tính trạng của cơ thể

VD: Hoa đỏ, hoa trắng, thân cao … tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F

- Tính trạng biểu hiện ở F 1 là tính trạng trội.

VD: Hoa đỏ, thân cao, quả lục … tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F

- Tính trạng đến F 2 mới đ ợc biểu hiện là tính trạng lặn.

VD: Hoa trắng, thân lùn, quả vàng … tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F

TT P F 1 F 2 Tỉ lệ kiểu hình F 2

1 ,

2 ,

3 ,

x

Hoađỏ

Thân cao thân cao

Hoa trắng

x Hoađỏ 698 hoađỏ ;230 hoa trắng

;

;

thân lùn Thân lùn Thân cao 806

446

270

Quả vàng Quả lục x Quả lục quả lục 148 quả vàng

Hoađỏ Hoa trắng

Thân cao Thân lùn

Quả lục Quả vàng

hoađỏ hoa trắng thân cao thân lùn

quả lục quả vàng

3

3

3tcao tlựn hđỏ

qvàng :

: :1 1

1

htr ngắng htr ngắng

quả lục

1

2

3

x

Hoađỏ

Thân cao thân cao

Hoa trắng

; thân lùn Thân lùn Thân cao 787 277

Quả vàng Quả lục quả lục 152 quả vàng

Hoađỏ Hoa trắng

Thân cao Thân lùn

3

3

3 tlựn

hđỏ tcao

qvàng :

: : :11

1

1

htr ngắng htr ngắng

quả lục

Kết quả thí nghiệm của Menđen

Quả lục x

Nhận xét: Dù thay đổi vị trí của các giống làm bố và làm mẹ thì kết quả của các phép lai không thay đổi hay nói cách khác vai trò của bố và mẹ là nh nhau.

428 ;

Bài 2: Lai một cặp tính trạng

1 Thí nghiệm của Menđen:

b Ph ơng pháp nghiên cứu:Phân tích các thế hệ lai từ P khác nhau 1cặp TT t ơng phản, t/c  F 2

c Quy trình thí nghiệm:

a Đối t ợng thí nghiệm:

d Kết quả thí nghiệm:

- Kiểu hình là tổ hợp toàn bộ các tính trạng của cơ thể

VD: Hoa đỏ, hoa trắng, thân cao … tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F

- Tính trạng biểu hiện ở F 1 là tính trạng trội.

VD: Hoa đỏ, thân cao, quả lục … tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F

- Tính trạng đến F 2 mới đ ợc biểu hiện là tính trạng lặn.

VD: Hoa trắng, thân lùn … tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F

* Bài tập

Dựa vào những kết quả thí nghiệm ở bảng 2 và cách gọi tên các tính trạng của Menđen, hãy điền các từ hay cụm từ: đồng tính , 3 trội : 1 lặn , vào các chỗ trống trong câu sau:

Khi lai hai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng t ơng phản thì F 1

.về tính trạng của bố hoặc mẹ, còn F

… tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F… tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F… tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F… tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F… tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F 2 có sự phân li tính trạng theo tỉ lệ

trung bình … tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F… tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F… tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F… tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F… tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F… tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F… tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F… tiếp tục tự thụ phấn để cho ra F

đồng tính

3 trội : 1 lặn

- Kết luận: Khi lai hai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng t ơng

phản thì F 1 đồng tính về tính trạng của bố hoặc mẹ, còn F 2 có sự phân li tính trạng

theo tỉ lệ trung bình 3 trội : 1 lặn

1 Thí nghiệm của Menđen:

b Ph ơng pháp nghiên cứu:Phân tích các thế hệ lai từ P khác nhau 1cặp TT t ơng phản, t/c  F 2

a Đối t ợng thí nghiệm:

- Khi lai hai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng t ơng phản thì

F 1 đồng tính về tính trạng của bố hoặc mẹ, còn F 2 có sự phân li tính trạng theo tỉ lệ

trung bình 3 trội : 1 lặn

Bài 2: Lai một cặp tính trạng

d Kết quả thí nghiệm:

c Quy trình thí nghiệm:

2 Menđen giải thích kết quả thí nghiệm:

- Chữ cái in hoa là nhân tố di truyền(NTDT) trội quy định tính trạng(TT) trội

VD: NTDT A quy định màu hoa đỏ

- Chữ cái th ờng là NTDT lặn quy định TT lặn VD: NTDT a quy định màu hoa trắng

- Trong tế bào sinh d ỡng, nhân tố di truyền( gen) tồn tại thành từng cặp quy định tính trạng

- Sơ đồ lai ( H 2.3 ):

G:

Hoa đỏ

Pt/c:

a

a

Hoa trắng

x

A

F1:

,

, ,

,

Hoa đỏ

F1 x F1: A A a x A A a a

G:

F2:

- Sự phân li và

- Sự phân li và tổ hợp của cặp NTDT( gen ) quy định cặp tính trạng t ơng phản

quy định cặp tính trạng t ơng phản thông qua quá trình phát sinh giao tử và thụ tinh.

-Tỉ lệ các loại giao tử ở F1 là 1A :1a -Tỉ lệ các loại hợp tử ở F2 là 1AA : 2Aa :1aa -Tỉ lệ các loại giao tử ở F1 là 1A :1a

-Tỉ lệ các loại giao tử ở F1 và tỉ lệ các loại hợp tử ở F2 nh thế nào?

- Tỉ lệ 1AA : 2Aa Tỉ lệ 1AA : 2A a : 1aa : 1 aa

-Tỉ lệ kiểu hình 3 hoa đỏ : 1 hoa trắng

1 Thí nghiệm của Menđen:

b Ph ơng pháp nghiên cứu:Phân tích các thế hệ lai từ P khác nhau 1cặp TT t ơng phản, t/c  F 2

a Đối t ợng thí nghiệm:

- Khi lai hai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng t ơng phản thì F 1

đồng tính về tính trạng của bố hoặc mẹ, còn F 2 có sự phân li tính trạng theo tỉ lệ trung bình 3 trội : 1 lặn

Bài 2: Lai một cặp tính trạng

d Kết quả thí nghiệm:

c Quy trình thí nghiệm:

2 Menđen giải thích kết quả thí nghiệm:

- Sự phân li và tổ hợp của cặp NTDT( gen ) quy định cặp tính trạng t ơng phản thông qua quá trình phát sinh giao tử và thụ tinh.

3 Quy luật phân li:

- Trong quá trình phát sinh giao tử, mỗi nhân tố di truyền trong cặp nhân tố di truyền phân li về một giao tử và giữ nguyên bản chất nh ở cơ thể thuần chủng của P.

Bài tập: ở cà chua, màu quả đỏ là tính trạng trội, màu quả vàng là tính trạng lặn.

thuần chủng quả đỏ với quả vàng.

Biết màu quả chỉ do một NTDT quy định.

Các b ớc làm bài tập lai:

- Xác định tính trạng trội, tính trạng lặn.

- Viết sơ đồ lai và ghi tỉ lệ KH

Củng cố

Bài tập:

- Theo đề bài: quả đỏ là tính trạng trội, quả vàng là tính trạng lặn.

- Quy ớc: A quy định màu quả đỏ

a quy định màu quả vàng

- Sơ đồ lai: P Cà chua quả đỏ x Cà chua quả vàng

AA aa

G A a

F 1 100% Aa (quả đỏ)

F 1 x F 1 Aa x Aa

G A, a A, a

F 2 1AA, 1Aa, 1Aa, 1aa

Tỉ lệ 1AA : 2 Aa : 1 aa

Tỉ lệ kiểu hình 3 quả đỏ : 1 quả vàng

Củng cố

* Học bài:

- Chú ý quy luật phân li của Menden.

- Viết được sơ đồ lai và giải thích thí nghiệm.

- Lµm c¸c bµi tËp trong SGK/10

- §ể tìm hiểu thí nghiệm lai và giải thích các kÕt qu¶ thÝ nghiƯm.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Xin chân thành cảm ơn

các vị đại biểu các thầy cô giáo