MỞ BÀI: Trong xã hội nước ta hiện nay có tồn tại nhiều thành phần giai cấp. Đó là giai cấp công nhân, nông dân, trí thức và các tầng lớp tư sản. Các tầng lớp này có điều kiện phát triển trong nền kinh tế thị trường. Tuy nhiên có những mâu thuẫn về lợi ích giữa những người lao động làm thuê với tầng lớp tư sản và có mâu thuẫn giữa sự phát triển theo con đường XHCN. Với khuynh hướng tự phát của thành phần kinh tế tư bản tư nhân. Trong nền kinh tế nhiều thành phần thì tầng lớp tư sản có vai trò tích cực trong sự phát triển kinh tế có khả năng tham gia tích cực vào trong sự nghiệp công nghiệp hoá,hiện đại hoá đất nước. Quan hệ giữa giai cấp công nhân nhân dân lao động và tầng lớp tư sản là quan hệ vừa hợp tác vừa đấu tranh. Đấu tranh với những khuynh hướng tiêu cực của tầng lớp tư sản, cũng để thực hiện hợp tác, đoàn kết xây dựng xã hội dân giàu nước mạnh công bằng văn minh. Do đó trong xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa phải nắm những quan điểm giai cấp của chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng HCM. Để từ đó phát huy mọi thế mạnh của các giai cấp trong xã hội để xây dựng đất nước giàu mạnh. NỘI DUNG: Câu 1: Trình bày vấn đề đấu tranh giai cấp theo quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin và đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ của Việt Nam hiện nay? Thế giới đang đổi thay không ngừng, cục diện cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc đang có lợi cho chủ nghĩa tư bản. Song những người cộng sản chân chính không một phút mơ hồ, mất cảnh giác với các thế lực thù địch. Bài học về đấu tranh giai cấp của chủ nghĩa Mác Lênin vẫn còn nguyên giá trị, mỗi chúng ta một lần nữa ôn lại những giá trị đó trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa để giữ vững mục tiêu, lý tưởng cộng sản. Tìm hiểu về vấn đề đấu tranh giai cấp theo quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin và đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ của Việt Nam hiện nay ta thấy nổi bật lên những nội dung sau:
Trang 1MÔN 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN (SGT - BÀI 2: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA CNDV LỊCH SỬ)
VẤN ĐỀ 1:
MỞ BÀI:
Nguyên lý về tính độc lập tương đối của YTXH là một trong những nội dung quan trọng và phức tạp nhất của triết học Mác xít Nguyên lý này biểu hiện một cách sinh động việc giải quyết vấn đề cơ bản của triết học trong lĩnh vực các hiện tượng thuộc đời sống XH trên lập trường của CNDVBC và của phép BCDV Đi vào làm rõ nội dung của nguyên lý này ở một mức độ đáng kể, là nhằm tìm hiểu khả năng nhận thức của con người được biểu hiện sâu sắc và phong phú đến mức nào khi phản ánh TTXH Nói 1 cách khác, việc tìm hiểu tính độc lập tương đối của YTXH chính là làm
rõ tính năng động, tích cực và sức mạnh của con người trong quá trình nhận thức và cải biến hiện thực khách quan Đồng thời, việc tìm hiểu này cũng chỉ ra những xu hướng nhận thức và vận dụng không đúng tính độc lập tương đối của YTXH
NỘI DUNG:
Câu 1: Trình bày tính độc lập tương đối của ý thức xã hội (YTXH) so với tồn tại xã hội (TTXH) theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin?
Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, TTXH là đời sống vật chất cùng toàn bộ những điều kiện sinh hoạt vật chất, quan hệ vật chất của XH Những yếu tố
cơ bản của đời sống vất chất và điều kiện sinh hoạt vật chất bao gồm phương thức sản xuất vật chất, điều kiện tự nhiên - hoàn cảnh địa lý, dân số và mật độ dân dố Trong đó, phương thức sản xuất vật chất là yếu tố cơ bản nhất Trong các qua hệ vật chất của XH thì quan hệ giữa người với tự nhiên và qua hệ vật chất giữa nười với nhau là cơ bản Ngoài những yếu tố cơ bản trên, những yếu tố khác như quan hệ quốc
tế, quan hệ giai cấp, quan hệ dân tộc, quan hệ gia đình,… cũng đóng vai trò quan trọng trong TTXH
YTXH là mặt tinh thần của đời sống XH, bao gồm toàn bộ những quan điểm,
tư tưởng cùng những tình cảm, tâm trạng, … của những cộng đồng XH nảy sinh từ TTXH của họ và phản ảnh TTXH đó trong những giai đoạn lịch sử cụ thể nhất định
TTXH và YTXH có mối quan hệ biện chứng với nhau trong đó, TTXH giữ vai trò quyết định, còn YTXH có tính độc lập tương đối tác động to lớn đến TTXH
Theo triết học Mác - Lênin YTXH là sự phản ảnh TTXH, do TTXH quyết định C.Mác đã chỉ rõ: “Phương thức sản cuất đời sống vật chất quyết định các quá trình sinh hoạt xã hội, chính trị và tinh thần nói chung Không phải ý thức của con người quyết định tồn tại của họ; trái lại tồn tại xã hội của họ quyết định ý thức của họ” Tuy nhiên, YTXH không phụ thuộc vào TTXH một cách thụ động Thong qua hoạt động thực tiễn của con người, YTXH có thể tác động trở lại TTXH Hơn nữa, trong quá trình phát triển của mình, mặc dù chịu sự quy định của các quy luật cuat TTXH, nhưng YTXH có những quy luật riêng của mình Tính độc lập tương đối của YTXH còn thể hiện ở chức năng đặc thù của YTXH như 1 nhân tố sáng tạo tích cựa của con người ra đời sống xã hội của chính mình Như vậy, triết học Mác - Lênin thừa nhận tính độc lập tương đối của YTXH trong mối quan hệ với TTXH Tính độc lập tương đối của YTXH biểu hiện ở những điểm sau:
Trang 21 YTXH thường lạc hậu so với TTXH.
YTXH là các phản ảnh của TTXH, còn TTXh là cái được phản ánh bới YTXH
Do vậy, YTXH với tư cách là cái phản ánh bao giờ cũng biến đổi chậm hơn so với TTXH – cái được phản ánh Điều này được thể hiện rất rõ khi YTXH không phản ánh kịp sự biến đổi, phát triển của TTXH Ngay cả ở cấp độ lý luận thì YTXH cũng không bao giờ phản ánh kịp sự biến đổi của TTXH, nhất là trong những thời điểm có tính chất bước ngoặt của đời sống xã hội
Sự lạc hậu của YTXH so với TTXH có nhiều nguyên nhân khác nhau:
Thứ nhất, do sức ỳ của tâm lý xã hội, nhất là thói quen, phong tục, tập quán, truyền thống Khi tâm lý xã hôi đã trỏ thahf thói quen, tập quán, … thì nó bám rễ tương đối bền vững ở mỗi người, mỗi nhóm cộng đồn, tầng lớp xã hội
Thứ hai, trong YTXH có những yếu tố bảo thủ, chẳng hạn như ý thức tôn giáo phản ánh không đúng và không kịp sự vận động, biến đổi của TTXH
Thứ 3, trong xã hội có giai cấp, YTXH luôn gắn với lợi ích của những nhóm xã hội, tập đoàn XH, giai cấp XH khác nhau Vì vậy, những quan diểm, tư tưởng, tâm lý cúng thường được các lực lượng XH, các nhóm XH, giai cấp XH bảo thủ, pahnr tiến
bộ lưu giữ và truyền bá nhằm chống lại những lực lượng XH tiến bộ Chính vì vậy, những tư tưởng, quan điểm, tâm lý cũ không tự độngmất đi khi TTXh cũ mà trên đó chúng nảy sinh, tồn tại, phản ánh mất đi, mà phải thông qua cuộc đấu tranh cải tạo triệt để toàn bộ XH cũ, TTXH cũ và xây dựng XH mới, TTXH mới của các lực lượng
XH tiến bộ
2 YTXH có thể vượt trước TTXH
- YTXH nếu phản ánh đúng quy luật vận động của TTXH thì nó có thể phản ánh được trước TTXH
Triết học Mác - Lênin chỉ rõ, trong những điều kiện, hoàn cảnh nhất định, ý thức của con người nếu phản ánh đúng quy luật vận động, phát triển của TTXH, thì
nó có thể chỉ ra khuynh hướng vận động, phát triển của TTXH, trên cơ sở đó có thể
dự báo tương lai, góp phần chỉ đạo tổ chức thực tiễn đạt hiệu quả cao nhất Khi nói YTXH có thể “vượt trước” TTXH không có nghĩa là trong trường hợp này, YTXH không bị quy định bởi TTXH Tính vượt trước ở đây là tính vượt trước của sự phản ánh chứ không phải vượt trước của bản thân YTXH Nghĩa là, sự phản ánh của YTXH đối với TTXH là sâu sắc hơn, chính xác hơn, đầy đủ hơn vì nó chỉ ra được khuynh hướng vận động khách quan của TTXH
- Phản ánh vượt trước có cơ sở và phản ánh vượt trước không có cơ sở của YTXH
Sự phản ánh của YTXH đối với TTXH được coi là sáng tạo khi nó phản ánh đúng được những mối liên hệ bản chất, tất nhiên, mang tính quy luật của TTXH Nghĩa
là, YTXH phản ánh đúng được quy luật khách quan của sự vận động, phát triển của TTXH Khi ấy, sự phản ánh vượt trước của YTXH đối với TTXH sẽ có cơ sở
Nếu YTXH phản ánh không đúng quy luật khách quan của sự vận động phát triển của TTXH, hơn nữa nó lại bi chi phối bởi mong muốn chủ quan, duy ý chí thì khi ấy sự phản ánh vượt trước của YTXH sẽ là sự vượt trước không có cơ sở, dễ rơi vào vượt trước ảo tưởng
Chủ nghĩa Mác - Lênin tuy ra đời vào những năm 40 của thế kỷ XIX từ trong lòng của chủ nghĩa tư bản, sau được V.I.Lênin bổ sung, phát triển trong điều kiện chủ
Trang 3nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa nhưng do phản ánh đúng quy luật khách quan của sự vận động, phát triển của XH, vì vậy đãchỉ ra khuynh hướng vận động tất yếu của Xh loài người từ CNTB lên CNXH, CNCS Do vậy, trong thời đại ngày nay, chủ nghĩa Mác – Lênin vẫn là thế giới quan, phương pháp luận khoa học chung nhất cho nhận thức và cải tao thế giới của nhân loại tiến bộ, cho sự nghiệp cải tạo xây dựng CNXH của nhân dân ta
3 YTXH có tính kế thừa trong sự phát triển của mình.
- Do có sự kế thừa trong sự phát triển của nó mà không thể giải thích YTXH đơn thuần từ TTXH
Lịch sử phát triển đời sống tinh thẩn của XH loài người cho thấy, YTXH của mỗi thời đại không chỉ phản ánh TTXH của thời đại đó mà còn có cơ sở lý luận của
nó nữa Nói khác đi, YTXH của mỗi thời đại không xuất hiện trên mảng đất trống không mà xuất hiện trên cơ sở kế thừa những yếu tố của YTXH thời đại trước Điều này thể hiện rõ nhất trong các quan điểm lý luận Chẳng hạn, chủ nghĩa Mác không chỉ là sự phản ánh thực tiến KT - CT - XH của thế kỷ XIX ở Châu Âu mà còn là sự
kế thừa những tinh hoa trong lịch sử tư tưởng của nhân loại từ cổ đại đến thời đại của Mác, trực tiếp nhất là kinh tế chính trị cổ điển Anh, chủ nghĩa XH không tưởng Pháp
và triết học cổ điển Đức Do YTXH có tính kế thừa trong sự phát triển của mình nên không thể giải thích được một quan điểm, tư tưởng nào đó nếu chỉ dựa đơn thuần vào TTXh của thời đại đó Lịch sử loại người đã cho thấy, có những giai đoạn hưng thịnh của triết học, nghệ thuật,… không hoàn toàn phụ hợp với sự hưng thịnh của đời sống vật chất của XH Chẳng hạn, những năm của của thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX, đời sống kinh tế của nước Phổ phong kiến rất lỗi thời, nhưng đây lại là thời kỳ phát triển rực rỡ của triết học, thơ ca văn học, nghệ thuật của nước Phổ khi ấy
Trong XH có giai cấp, sự kế thừa của YTXH cũng mang tính giai cấp Bởi lễ,
sự kế thừa của YTXH được thực hiện bởi chủ thể mang YTXH Cũng vì vậy, những giai cấp khác nhau sẽ kế thừa những nội dung khác nhau của YTXH thời đại trước Các giai cấp tiến bộ thường tiếp thu những di sản tư tưởng tiến bộ của thời đại trước Các giai cấp bảo thủ, phản tiến bộ thường tiếp thu, khôi phục những tư tưởng lạc hậu, bảo thủ, phản tiến bộ của thời đại trước
- Ý nghĩa rút ra tư tính kế thừa của YTXH
Quan điểm của triết học Mác - Lênin về tính kế thừa của YTXH có ý nghĩa to lớn đối với việc xây dựng văn hóa tinh thần XHCN ở nước ta hiện nay Trong quá trình xây dựng văn hóa tinh thần XHCN của xã hội ta hiện nay, chúng ta phải biết kế thừa có chọn lọc tất cả những tinh hoa văn hóa của nhân loại, trước hết phải biết phát huy những giá trị tinh thần truyền thống văn hóa cao đẹp của dan tộc
Trong quá trình tiếp thu, kế thừa những di sản văn hóa tinh thần của nhân loại, chúng ta phải đứng trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tưu tưởng HCM, đường lối văn hóa của Đảng cộng sản VN Việc tiếp thu, Kế thừa những giá trị tinh thần phải trên quan điểm lịch sử, cụ thể, quan điểm lợi ích Đồng thời, chúng ta phải
có thái độ đúng với quá khứ, tránh phủ đinh sạch trơn cúng như tránh bê nguyên xi những yếu tố tinh thần của các thời đại trước Đối với việc tiếp thu văn hóa của nhân loại, Đảng ta đề ra nhiệm vụ “tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại để văn hóa thực sự
là nền tảng tiinh thần của XH”
Trang 44 Sự tác động qua lại giữa các hình thái YTXH trong sự phát triển của chúng.
Các hình thái YTXH tác động lẫn nhau Sự tác động qua lại giữa các hình thái YTXH vừa là sự biểu hiện của tính tương đối của YTXH vừa là quy luật phát triển của YTXH Mỗi hình thái YTXH phản ánh TTXH theo những phương thức riêng của mình Chẳng hạn, triết học phản ánh TTXH bằng hệ thống phạm trù, nguyên lý, quy luật triết học; nghệ thuật phản ánh TTXH bằng những hình tượng nghệ thuật, … Chính sự phản ánh theo những cách thức riêng của mỗi hình thái YTXh đã làm cho
sự phản ánh của YTXH nói chung đa dạng, phong phú Nhưng cũng chính điều đó làm cho mỗi hình thái YTXH có “đời sống” riêng và quy luật riêng của mình Điều này cũng làm cho các hình thái YTXH không thể thay thế lẫn nhau, nhưng lại cần đến nhua, bổ sung cho nhau, ảnh hưởng lẫn nhau, tác động thâm nhập lần nhau và cùng nhau tác động đến TTXH Chẳng hạn, triết học ảnh hưởng tới hệ tư tưởng pháp quyền, đạo đức, nghệ thuật,… về mặt thế giới quan; khoa học ảnh hưởng tới triết học,
ý thức chính trị, pháp quyền,…
Do điều kiện lịch sử cụ thể mà trong mỗi giai đoạn lịch sử một hình thái YTXH nào đó nổi trội và đóng vai trò chi phối các YTXH khác Lịch sử phát triển của YTXH đã chứng tỏ, ở mỗi giai đoạn lịch sử cụ thể, tùy thuộc vào hoàn cảnh lich
sử, mà một hình thái YTXH ào đó nổi lên hàng đầu và đóng vai trò chi phối các hình thái YTXH khác Chẳng hạn, ở Hi Lạp cổ đại, triết học nổi lên hàng đầu, thậm chí đóng vai trò là “khoa học của các khoa học; ở Tây Âu thời kỳ trung cổ, tôn giáo đống vai trò chi phối đời sống tinh thần của XH,… Trong XH có giai cấp, chnhs trị có vai trò quan trọng đối với các hình thái YTXH khác Ý thức chính trị tiến bộ của các giai cấp tiến bộ sẽ tác động tích cực, tiến bộ tới nghệ thuật, đạo đức, pháp quyền Ý thức chính trị lỗi thời của giai cấp lỗi thời, lạc hậu, bảo thủ sẽ tác động tiêu cực tới nghệ thuật, pháp quyền, đạo đức Ở Việt Nam hiện nay, nếu xa rời đường lối chính trị đúng đắn của Đảng, nghệ thật, pháp quần,, triết học, … sẽ không tránh khỏi sai lầm trong quá trình phát triển của mình
5 Sự tác động trở lại của YTXH đối với TTXH.
- Tác động tích cực của YTXH đối với TTXH: Các hình thái YTXH không chỉ tác động lẫn nhau mà còn tác động trở lại TTXH Sự tác động của YTXH đối với TTXH theo 2 khuynh hướng cơ bản là tích cực và tiêu cực Nếu YTXH phản ánh đúng quy luật vận động, phát triển của TTXH thì thông qua hoạt động thực tiễn của con người nó có thể tác động tích cực tới TTXH Biểu hiện của sự tác động tích cực của YTXH đối với TTXH là nó thúc đẩy phương thức sản xuất phát triển; góp phần cải biến điều kiện tự nhiên, hoàn cảnh địa lý theo hướng có lợi cho con người và sản xuất vật chất; điều chỉnh dân số và mật độ dân cư phù hợp với điều kiện kinh tế - địa lý,… trên cơ sở đó, thúc đẩy XH phát triển theo hướng tiến bộ
- Tác động tiêu cực của YTXH đối với TTXH: Nếu YTXH lác hậu, phản ánh không đúng quy luật vận động, phát triển của TTXH; hoặc YTXH phản tiến bộ, nhất
là ý thức chính trị; hoặc là YTXH phản ánh vượt trước TTXH nhưng vượt trước ảo tưởng, duy ý chí, … thì sẽ tác động tiêu cực tới TTXH Biểu hiện của sự tác động tiêu cực của YTXH đối với TTXH là nó cản trở TTXH phát triển Cụ thể là YTXH thông qua hoạt động thực tiễn của con người cản trở sản xuất vật chất phát triển; hủy hoại môi trường tự nhiên; làm mất cân bằng về dân số và mật độ dân cư,… Như vậy là kìm hãm sự phát triển của XH theo hướng tiến bộ
Trang 5Mức độ, tính chất và hệu quả tác đông của YTXH đối với TTXH phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Tính tiến bộ, cách mạng hay lạc hậu, phản động của chủ thể mang YTXH tức địa vị lịch sử của giai cấp - chủ thể mang YTXH; tính khoa học hay không của YTXH; mức độ thâm nhập của YTXH vào quảng đại quần chúng nhân dân; năng lực triển khai, hiện thực hóa YTXH vào hoạt động thực tiễn của chủ thể lãnh đạo, quản lý
Nhận thức sâu sắc tác động to lớn của YTXH đối với TTXH trong công cuộc đổi mới hiện nay, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, ĐCSVN đã đề ra nhiệm vụ: “Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phát triển toàn diện, thống nhất trong đa dạng, thấm nhuần sâu sắc tinh thần nhân văn, dân chủ, tiến bộ; làm cho văn hóa gắn kết chặt chẽ và thấm sâu vào toàn bộ đời sống XH, trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, sức mạnh nội sinh quan trọng của phát triển”
Câu 2: Liên hệ sự vận dụng tính kế thừa của YTXH trong việc xây dựng văn hóa tinh thần XHCN ở địa phương cơ sở hoặc cơ quan đơn vị đồng chí đang công tác.
Tôi hiện đang sinh sống ở xã X, huyện Y Xã có diện tích vào khoảng ………
ha, dân số ………… người, toàn xã có …… thôn, ……… chi bộ ,……….đảng viên Trong công cuộc xây dựng văn hóa tinh thần xã hội chủ nghĩa ở địa phương đảng bộ và chính quyền luôn nhận thức rõ tầm quan trọng của việc vận dụng tính kế thừa của ý thức xã hội trong việc xây dựng văn hóa tinh thần của chủ nghĩa xã hội ở địa phương chính vì vậy Đảng bộ và nhân dân toàn xã xác định: Xây dựng ý thức xã hội mới là sự nghiệp của toàn dân, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, trên cơ sở xây dựng và phát triển nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, vận dụng sáng tạo
và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kết hợp chặt chẽ giữa
“xây” và “chống”
Để có thể thực hiện mục tiêu trên đảng bộ và chính quyền xã đã có những việc làm cụ thể:
- Tuyên truyền sâu rộng cho người dân trong xã hiểu và thực hiện theo Nghị
quyết Hội nghị Trung ương 9, khóa XI về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước
- Xây dựng và phát triển các phong trào văn hóa ở địa phương: Duy trì và phát triển các câu lạc bộ dân ca ca quan họ, làm tốt phong trào văn nghệ quần chúng, chỉ đạo tổ chức tốt các hoạt động văn hóa văn nghệ vào các dịp lễ , Tết, các sự kiện ,tổ chức thành công Lễ hội, đẩy mạnh đưa văn hóa truyền thống vào trường học thông qua giờ học ngoại khóa
- Kế thừa và phát huy những truyền thống văn hóa tốt đẹp của địa phương: Truyền thống yêu nước đánh giặc, truyền thống hiếu học khoa bảng, xã còn được coi là
“cái nôi” của văn hoá, văn nghệ dân gian mà nổi tiếng là làn điệu DCQH Bắc Ninh
- Khắc phục những tồn tại, hạn chế về văn hóa: Hằng năm ban văn hóa xã đều
có kế hoạch hoạt động văn hóa cụ thể, từng hoạt động đều có dự kiến thời gian, đôn đốc người dân thực hiện tránh việc sắp đến ngày hội diễn mới bắt đầu tập luyện, không đầu tư Đảng ủy và chính quyền xã giao cho Ban văn hóa dà xoát các quán kinh doanh Karaoke, các cửa hàng bán băng đĩa trên địa bàn xã theo định kì để tránh, ngăn ngừa hiện tượng buôn bán văn hóa phẩm độc hại, các quán Karaoke trá hình để kịp thời xử lý
Trang 6Nhờ sự nỗ lực của đảng và chính quyền địa phương, sự quyết tâm, ủng hộ của người dân trong xã mà trong 5 năm trở lại đây việc xây dựng văn hóa tinh thần xã hội chủ nghĩa ở địa phương đã gặt hái được những kết quả đáng ghi nhận:
- Sự nghiệp văn hóa xã hội phát triển đúng hướng, có nhiều tiến bộ, đặc biệt là
kế thừa và phát huy được bản sắc văn hóa của vùng Bắc Ninh - Kinh Bắc
- Hệ thống thiết chế văn hóa được đầu tư, mở rộng, nâng cấp; di sản văn hóa được bảo tồn đã phát huy hiệu quả, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ, sáng tạo văn hóa của nhân dân, toàn xã có …8 di tích lịch sử, …3 di tích lịch sử được xếp hạng quốc gia, trong 5 năm xây dựng được …2 Chùa, trùng tu…1…di tích, với tổng số tiền lên tới hơn …13… tỷ đồng
- Phong trào văn nghệ quần chúng đã có những bước phát triển mạnh mẽ, tạo sân chơi tinh thần lành mạnh cho người dân trong xã, góp phần xây dựng đời sống văn hóa trên địa bàn dân cư Hiện tại trên toàn xã có …5… thôn thành lập câu lạc bộ quan họ, công tác bảo tồn, gìn giữ, phát huy làn điệu dân ca quan họ được quan tâm, ngoài việc đầu tư mua sắm dụng cụ, trang phục biểu diễn, xã còn khuyến khích những nghệ nhân mở lớp dạy dân ca quan họ cho con em trong xã
- Các lễ hội đặc trưng của từng làng được duy trì, gìn giữ và tổ chức ngày càng bài bản, vui tươi, bổ ích có ý nghĩa giáo dục truyền thống tốt đẹp của quê hương tới các thế hệ trẻ, làng nghề truyền thống được duy trì và ngày càng phát triển
- Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa được triển khai sâu rộng, toàn diện, tiếp tục có những bước phát triển mạnh mẽ, đi vào chiều sâu, chất lượng các danh hiệu thi đua ngày càng được tăng cả về số lượng và chất lượng Hằng năm có từ …80%… đến …95%… số hộ đạt gia đình văn hóa, …100%…… công
sở văn hóa vững mạnh, ……10… lượt làng đạt văn hóa cấp huyện, chương trình xây dựng nông thôn mới được quan tâm, đến nay đã hoàn thành ……8/11…… tiêu chí
- Việc xây dựng và phê duyệt Quy ước làng, khu phố đã được đảng và chính quyền xã triển khai thực hiện Đến nay, toàn xã có ………5… thôn xây dựng xong Quy ước, được UBND huyện phê duyệt và tổ chức triển khai thực hiện, đạt …100%
…… so với tổng số
- Việc thực hiện nếp sống văn minh theo tinh thần Nghị quyết 22 và 191 của HĐND tỉnh đã đạt được những chuyển biến cơ bản, rõ nét Nhiều hủ tục lạc hậu, không phù hợp được bãi bỏ; cuộc sống văn minh, lành mạnh, hiện đại đang hình thành, hiện tại 100% người dân trong xã không làm đám cỗ trong đám tang, 40% đám tang được mang đi hỏa táng
Tuy nhiên bên cạnh những thành tựu đạt được thì việc xây dựng văn hóa tinh thần tại địa phương còn tồn tại một số hạn chế sau:
- Việc chỉ đạo, quản lý trên một số lĩnh vực văn hóa còn buông lỏng như: Các văn hóa phẩm đồi trụy vẫn còn lưu hành ở một số quán băng đĩa lậu chưa được dẹp
bỏ triệt để Các câu lạc bộ văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao mang tính tự phát, hoạt động chưa bài bản, hiệu quả
- Bên cạnh những thông tin tích cực cũng có những thông tin xấu, sai lệch, gây hoang mang cho người dân nhưng chính quyền địa phương chưa có biện pháp giải quyết
- Quan hệ gia đình của một bộ phận không nhỏ người dân bị phá vỡ, nhiều người bị cuốn theo cơ chế thị trường, cơ chế của đồng tiền chi phối
Trang 7- Đạo đức, nhân phẩm của một số người bị suy thoái, lối sống buông thả, thiếu trách nhiệm, thiếu hoài bão, lý tưởng của lớp trẻ ngày càng tràn lan
- Vẫn còn tình trạng mê tín dị đoan và một số hủ tục lạc hậu tệ nạn xã hội như mại dâm, ma túy đã xuất hiện trên địa bàn xã
- Tổ chức lễ hội còn mang tính thương mại hóa, chưa bài bản, chưa mang tính giáo dục truyền thống quê hương
Nguyên nhân của những tồn tại yếu kém trên là:
- Sự tác động mạnh mẽ của những mặt trái do quá trình hội nhập kinh tế và sự xâm nhập tràn lan những sản phẩm văn hóa dẫn đến những tư tưởng phức tạp trong đời sống văn hóa
- Kinh phí đầu tư cho văn hóa còn hạn chế, kinh tế địa phương còn nghèo, mức sống của người dân còn thấp do vậy họ chưa quan tâm đến đới sống văn hóa tinh thần
- Nhận thức của cấp ủy đảng chính quyền địa phương về vai trò quan trọng của văn hóa chưa thật đầy đủ Các quan điểm chỉ đạo, phương hướng, nhiệm vụ xây dựng
và phát triển văn hóa chưa quán triệt và thực hiện nghiêm túc Việc tổ chức thực hiện còn thiếu tập trung, chưa đồng bộ, không kiên quyết
Từ những tồn tại hạn chế nêu trên, bản thân xin mạnh dạn đề ra một số giải pháp sau:
Một là: Nâng cao nhận thức của cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể các cấp về trách nhiệm đối với công tác quản lý và tổ chức các hoạt động văn hóa Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý và phối hợp các cấp, các ngành trong quản lý văn hóa phải chặt chẽ, thường xuyên và đồng bộ Cơ chế và phương thức quản lý văn hóa phải phù hợp với quy mô, tính chất, đặc điểm của địa phương
Hai là: Tăng cường công tác giáo dục tuyên truyền nâng cao nhận thức cho mọi người dân về tầm quan trọng của việc xây dựng đời sống văn hóa và con người theo đúng tinh thần Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI
Ba là: Ban hành các văn bản hướng dẫn tổ chức các phong trào văn hóa, tổ chức lễ hội, xây dựng các kế hoạch cụ thể về nội dung, hình thức, quy mô, thời gian
Bốn là: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm minh những vi phạm về lưu hành những văn hóa phẩm độc hại, những tệ nạn xã hội, những phần tử lợi dụng tôn giáo, tín ngưỡng để trục lợi
Năm là: Đẩy mạnh công tác xã hội hóa hoạt động văn hóa nghệ thuật, liên kết với các đơn vị tổ chức sự kiện để tổ chức những hoạt động văn hóa nghệ thuật phục
vụ nhân dân; đầu tư nâng cao chất lượng các hoạt động văn hóa nghệ thuật; khuyến khích quần chúng cùng tham gia sáng tạo, bảo tồn, truyền dạy và phát huy các giá trị văn hoá, văn nghệ truyền thống của địa phương
Sáu là: Xây dựng và nâng cấp mạng lưới thiết chế văn hóa theo hướng đồng bộ
và chuẩn quốc gia
KẾT LUẬN:
Tóm lại, kết quả đã đạt được trong công tác xây dựng đời sống văn hóa ở
xã đã góp phần quan trọng trong việc hình thành nếp sống văn minh và hình thành các giá trị văn hóa mới trong cộng động dân cư Với phương hướng tiếp tục đẩy mạnh công tác xây dựng đời sống văn hóa gắn với xây dựng nông thôn mới, với phát triển văn hóa và các mục tiêu đã đề ra, trên cơ sở các giải pháp đưa ra được triển khai, công tác xây dựng đời sống văn hóa ở xã sẽ là tiền đề, là động lực để xã tiếp tục
Trang 8xây dựng một nền văn hóa và con người Bắc Ninh phát triển toàn diện, mang đậm bản sắc Bắc Ninh - Kinh Bắc, phù hợp với xu thế phát triển trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, giúp văn hóa Bắc Ninh tiếp tục tỏa sáng hôm nay và mai sau
VẤN ĐỀ 2:
MỞ BÀI:
Trong xã hội nước ta hiện nay có tồn tại nhiều thành phần giai cấp Đó là giai cấp công nhân, nông dân, trí thức và các tầng lớp tư sản Các tầng lớp này có điều kiện phát triển trong nền kinh tế thị trường Tuy nhiên có những mâu thuẫn về lợi ích giữa những người lao động làm thuê với tầng lớp tư sản và có mâu thuẫn giữa sự phát triển theo con đường XHCN Với khuynh hướng tự phát của thành phần kinh tế tư bản tư nhân Trong nền kinh tế nhiều thành phần thì tầng lớp tư sản có vai trò tích cực trong sự phát triển kinh tế có khả năng tham gia tích cực vào trong sự nghiệp công nghiệp hoá,hiện đại hoá đất nước Quan hệ giữa giai cấp công nhân nhân dân lao động và tầng lớp tư sản là quan hệ vừa hợp tác vừa đấu tranh Đấu tranh với những khuynh hướng tiêu cực của tầng lớp tư sản, cũng để thực hiện hợp tác, đoàn kết xây dựng xã hội dân giàu nước mạnh công bằng văn minh Do đó trong xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa phải nắm những quan điểm giai cấp của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng HCM Để từ đó phát huy mọi thế mạnh của các giai cấp trong xã hội để xây dựng đất nước giàu mạnh
NỘI DUNG:
Câu 1: Trình bày vấn đề đấu tranh giai cấp theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ của Việt Nam hiện nay?
Thế giới đang đổi thay không ngừng, cục diện cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc đang có lợi cho chủ nghĩa tư bản Song những người cộng sản chân chính không một phút mơ hồ, mất cảnh giác với các thế lực thù địch Bài học về đấu tranh giai cấp của chủ nghĩa Mác - Lênin vẫn còn nguyên giá trị, mỗi chúng ta một lần nữa ôn lại những giá trị đó trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa để giữ vững mục tiêu, lý tưởng cộng sản
Tìm hiểu về vấn đề đấu tranh giai cấp theo quan điểm của chủ nghĩa Mác -Lênin và đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ của Việt Nam hiện nay ta thấy nổi bật lên những nội dung sau:
1 Khái niệm đấu tranh giai cấp:
Trong lịch sử phát triển của nhân loại, sự hình thành các giai cấp cũng là sự hình thành các lợi ích giai cấp khác nhau Lợi ích giai cấp không phải do ý thức giai cấp quyết định, mà là do địa vị KT-XH của giai cấp ấy tạo nên một cách khách quan Trong các lợi ích của giai cấp, có lợi ích cơ bản và lợi ích không cơ bản Lợi ích cơ bản chi phối sự vận động và phát triển của giai cấp Chẳng hạn, do địa vị kinh tế của mình, lợi his cơ bản của người công nhân đòi hỏi phải thực hiện phân phối theo giá trị lao động Ngược lại, nhà tư bản đòi hỏi lợi nhuận tối đa, điều đó khiến cho lợi ích của người công nhân và nhà tư bản trở nên đối lập Mâu thuẫn ấy không thể giải quyết được trong chế độ kinh tế TBCN Vì vậy tất yếu dẫn tới đấu tranh giai cấp
V.I.Lênin định nghĩa: “Đấu tranh giai cấp là đấu tranh của 1 bộ phận nhân dân này chống lại một bộ phận khác, cuộc đấu tranh của quần chúng bị tước hết quyền, bị
Trang 9áp bức và lao động, chống bọn có đặc quyền đặc lợi, bọn áp bức và bọn ăn bám, cuộc đấu tranh của những người công nhân làm thuê hay những người vô sản chống những người hữu sản hay giai cấp tư sản” Như vậy, cuộc đáu tranh giai cấp thực chất là cuộc đấu tranh giữa các giai cấp có lợi ích cơ bản đối lập nhau
Trong quá trình của cuộc đấu tranh giai cấp, mỗi giai cấp đều tập hợp những lực lượng, những giai cấp và những tầng lớp khác nhau trong xã hội về phía mình Sựu liên kết giữa các giai cấp khác nhau để phấn đấu cho mục tiêu chung là liên minh giai cấp Các giai cấp có lợi ích cơ bản không đối kháng thường liên minh với nhau
Đó là sự liên minh căn bản, lâu dài, có ý nghĩa chiến lược Có những hoàn ảnh buộc các giai cấp có lơi ích cơ bản đối lập nhau phải liên minh với nhau để đối phó với kẻ thù chung hay vì mục tiêu chung tạm thời nào đó Sự liên minh đo có tính chất sách lược, không lâu dài Các giai cấp bóc lột khi đã lỗi thời thường liên minh với các lực lượng phản động để chống lại các lực lượng tiến bộ của XH Giai cấp công nhân, nông dân và trí thức thường liên minh trong cuộc cách mạng của giai cấp vô sản và
nó trở thành nguyên tắc của cuộc cách mạng này, bảo đảm cho cuộc cách mạng có thể giành được thắng lợi toàn diện và triệt để Viif vậy, liên minh giai cấp là 1 yếu tố quan trọng mà các giai cấp thương xuyên phải tính đến trong việc giải quyết các nhiệm vụ lịch sử
2 Đấu tranh giai cấp là một trong những động lực phát triển của xã hội có giai cấp.
Đấu tranh giai cấp có nguyên nhân khách quan từ sự phát triển mang tính XH hóa ngày càng sâu rộng của LLSX mâu thuẫn với quan hệ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất Biểu hiện của mâu thuẫn này về phương diện XH: mâu thuẫn giữa 1 bên là giai cấp cách mạng, tiến bộ, đại diện cho phương thức sản xuất mới với 1 bên
là giai cấp thống trị, bóc lột, đại diện cho những lợi ích gắn với QHSX lỗi thời, lạc hậu Mâu thuẫn giữa LLSX với QHSX tự nó không thể giải quyết được mà phải thông qua cuộc đấu tranh của giai cấp bị trị lật đổ giai cấp thống trị, sau đó mới xóa
bỏ được QHSX cũ xây dựng QHSX mới cho phù hợp với trình độ mới của LLSX Với ý nghĩa ấy, đấu tranh giai cấp được coi là động lực trực tiếp của sự phát triển lịch sử
Đỉnh cao của cuộc đấu tranh giai cấp tất yếu sẽ dẫn đến cách mạng XH, thay thế phương thức sản xuất cũ bằng một phương thức sản xuất mới tiên bộ hơn Phương thức sản xuất mới ra đời mở ra địa bàn mới cho sự phát triển của sản xuất
XH Sản xuất phát triển sẽ là động lực thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ đời sống
XH Dựa vào tiên trình phát triển của lịch sử, C.Mác và Ph.Ăngghen đã chứng minh rằng, đỉnh cao của đấu tranh giai cấp là cách mạng Xh Cách mạng XH như là đòn bẩy thay đổi các hình thái KT-XH
Vì vậy, đấu tranh giai cấp trở thành 1 động lực lớn cuuar sự phát triển XH Tất nhiên, đáu tranh giai cấp không phải là động lực duy nhất Nhu cầu ngày càng tăng của con người, sự phát triển của khoa học kỹ thuật, cả những nhân tố tư tưởng, đạo đức,… đều là những động lực phát triển của XH Đấu tranh giai cấp là động lực cơ bản của sự phát triển XH đăch trưng cho các XH có giai cấp đối kháng Vì vậy, C.Mác và Ph.Ăngghen đã xem cuộc đấu tranh giai cấp giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản “là đòn bẩy vĩ đại của cuộc cách mạng xã hội hiện đại”
Trang 10Đấu tranh giai cấp chẳng những có tác dụng cải tạo XH, xóa bỏ các lực lượng
XH phản động, kìm hám Xh phát triển mà còn có tác dụng cải tạo bản thân các giai cấp cách mạng
Đấu tranh giai cấp là quy luật chung của mọi XH có giai cấp Nhưng trong quy luật ấy có những biểu hiện đặc thù trong từng XH cụ thể Điều đó do kết cấu giai cấp của mỗi XH và do địa vị lich sử của mỗi giai cấp cách mạng trong từng phương thức sản xuất quyết định
Các đội tiên phong của giai cấp vô sản, trong khi đề ra đường lối chiến lược và sách lược cách mạng phải vận dụng quy luật đấu tranh giai cấp; phải xuất phát từ sự phân tích tình hình KT - CT & XH của mình; phân tích kết cấu giai cấp và những mối quan hệ giữa các giai cấp trong XH; phân tích MQH giữa đấu tranh giai cấp trong nước và đấu tranh giai cấp trên phạm vi toàn thế giới; đánh giá đúng đắn lực lượng so sánh giữa cách mạng và phản cách mạng; có như thế mới đưa cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản đến thắng lợi hoàn toàn
Đấu tranh giai cấp giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản là cuộc đấu tranh cuối cùng trong lịch sử có giai cấp Nó là cuộc đấu tranh khác về chất so với các cuộc đấu tranh trước đó trong lịch sử Bởi vì mục tiêu của nó là thay dổi về căn bản sở hữu
tư nhân bằng sở hữu XH
Trước khi giành được chính quyền, nội dung của đá tranh giai cấp giữa giai cấp
vô sản và giai cấp tư sản là đấu tranh kinh tế, đấu tranh tư tưởng, đấu tranh chính trị Sauk hi giành chính quyền, thiết lập nền chuyên chính của giai cấp vô sản, mục tiêu
và hình thức đấu tranh giai cấp cũng thay đổi V.I.Lênin viết: “Trong điêu kiện chuyên chính vô sản, những hình thức đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản không thể giống như trước được”
Trong cuộc đấu tranh này, giai cấp vô sản phải biết cách sử dụng tổng hợp mọi nguồn lực, vận dụng llinh hoạt các hình thức đấu tranh Mục tiêu của cuộc đấu tranh này là gữ vững thành quả cách mạng, xây dựng và củng cố chính quyền của nhân dân; tổ chức quản lý sản xuất, quản lý XH, bảo đảm tạo ra 1 năng suất lao động XH cao hơn, trên cơ sở đó thủ tiêu chế độ người bóc lột người, xây dựng XH mới, công bằng, dân chủ và văn minh Vì vậy, trong khi khẳng định rằng đấu tranh giai cấp tất yếu dẫn đến chuyên chính vô sản, C.Mác cũng chỉ rõ: bản thân nền chuyên chính vô sản này chỉ là bước quá độ tiến tới thủ tiêu mọi giai cấp và tiến tới XH không có giai cấp
3 Đấu tranh giai cấp trong thời kỳ quá độ ở Việt Nam hiện nay.
Ở VN, đấu tranh giai cấp trong giai đoạn quá độ hiện nay cũng là tất yếu
Thực chất đấu tranh giai cấp ở Việt Nam hiện nay là đấu tranh chống khuynh hướng tự phát tư bản chủ nghĩa và các thế lực thù địch với độc lập dân tộc và CNXH
Nội dung chủ yếu của cuôc đấu tranh giai cấp ở VN hiện nay là thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH theo định hướng XHCN, khắc phục tình trạng nước nghèo, kém phát triển, thực hiện công bằng XH, chống áp bức bất công, đấu tranh ngăn chặn, kkhawcs phục những tưu tưởng và hành động tiêu cực, sai trái, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch; bảo vệ độc lập dân tộc, xây dựng nước ta thành 1 nước XHCN phồn vinh, nhân dân hạnh phúc Đồng thời, Đảng ta cũng khẳng định: Động lực chủ yếu để phát triển đất nước
là đại đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh giữa công nhân với nông dân và trí thức